Đặt vấn đề Hoa là một sản phẩm đặc biệt, vừa mang lại giá trị tinh thần lại vừa mang giá trị kinh tế cao. Hoa không chỉ làm tăng chất lượng cuộc sống, mà còn đem lại cho con người những cảm xúc tuyệt vời mà những quà tặng khác không có được. Hoa không chỉ là cội nguồn của cảm hứng sáng tạo trong thơ ca mà còn là vật liệu trang trí mang lại hương thơm, sắc đẹp cho cuộc sống, giảm bớt những mệt mỏi và buồn tẻ của cuộc sống, nhưng ngoài ý nghĩa tinh thần thì hoa hiện nay đã trở thành một mặt hàng mang lại giá trị kinh tế cao. Ngày nay sản xuất hoa trên thế giới đang phát triển mạnh và đã trở thành ngành thương mại cao.
Sản xuất hoa đã mang lại lợi ích to lớn cho nền kinh tế của các nước trồng hoa trên thế giới. Trong đó có các nước trồng hoa ở châu Á và Việt Nam là một trong những nước có nghề trồng hoa phát triển mạnh. Ở nước ta, nhiều địa phương có thế mạnh về trồng hoa đã xây dựng và hình thành vùng hoa chuyên canh lớn như Sa Đéc (Đồng Tháp), Đà Lạt và Đức Trọng (Lâm Đồng), Văn Giang, Phụng Công (Hưng Yên), Đông Hưng (Thái Bình), Tây Tựu, Mê Linh (Hà Nội) … Theo các chuyên gia kinh tế, doanh thu từ các vùng chuyên canh hoa rất lớn, có nơi lợi nhuận lên đến 2 tỷ đồng/ha/năm. Thái Nguyên có vị trí gần thủ đô Hà Nội và là trung tâm của vùng trung du Bắc bộ, có hệ thống giao thông thuận lợi nối liền các tỉnh, thành phố phát triển sớm, dân cư đông đúc, là nơi tập trung nhiều trường đại học và các cơ quan Trung ương khác, đây là thị trường có nhiều tiềm năng và là đầu mối thuận lợi cho việc tiêu thụ hoa, cây cảnh.
Người dân trồng hoa tại Thái m 2 Nguyên đều có một số kinh nghiệm nhất định trong lĩnh vực sản xuất hoa, cây cảnh. Việc sản xuất hoa đã khẳng định được hiệu quả kinh tế hơn hẳn so với các loại cây trồng khác trên địa bàn. Chính vì vậy thị trường hoa của Thái Nguyên trong những năm qua đã có nhiều bước chuyển biến nổi bật nhưng vẫn còn chưa đa dạng về chủng loại và cũng chưa đáp ứng được nhu cầu chơi hoa của người dân. Hoa đồng tiền là một loại hoa đẹp, hình dáng, màu sắc phong phú đa dạng với đủ các loại mầu sắc khác nhau từ đỏ, cam, vàng, trắng, phấn hồng, tím… Hoa có kích thước to, cánh hoa cứng nên là hoa lý tưởng để làm bó hoa, lẵng hoa và cắm hoa nghệ thuật được người tiêu dùng rất ưa chuộng.
Hơn nữa hoa có độ bền lâu và đặc biệt là khả năng ra hoa quanh năm, tỷ lệ hoa thương phẩm cao, kỹ thuật trồng trọt, chăm sóc đơn giản, ít tốn công, đầu tư một lần có thể cho thu liên tục trong 4 đến 5 năm, hình dáng hoa cân đối, hài hòa, giá trị thẩm mỹ rất cao nên hiện nay đang là một trong 10 loại hoa tiêu thụ mạnh nhất thế giới. Vì thế diện tích trồng hoa đồng tiền ngày càng được mở rộng, lượng tiêu thụ và giá cả ngày một tăng. Trong những năm gần đây tại Thái Nguyên có rất nhiều giống hoa đồng tiền đã được trồng đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của người tiêu dùng. Tuy nhiên hầu hết các giống đồng tiền trong sản xuất là các giống hoa nhập nội, việc đánh giá lựa chọn những giống phù hợp với điều kiện trồng trọt của Thái Nguyên để cây sinh trưởng, phát triển tốt, cho năng suất hoa cao hiện đang là vấn đề mà rất nhiều người trồng hoa quan tâm trăn trở và là việc làm cấp bách hiện nay.
Để góp phần giải quyết những vấn đề trên, chúng tôi tiến hành đề tài: “Nghiên cứu khả năng sinh trưởng, năng suất, chất lượng của một số đồng tiền trồng chậu tại trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên”. Mục đích và yêu cầu của đề tài 1. Mục đích Xác định được giống hoa đồng tiền trồng chậu có năng suất cao, chất lượng tốt phù hợp với điều kiện tại Thái Nguyên. Yêu cầu Theo dõi khả năng sinh trưởng, năng suất, chất lượng của một số giống đồng tiền trồng chậu tại trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.
Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học - Nghiên cứu khoa học, đúc rút kinh nghiệm và củng cố những kiến thức lý thuyết đã học. - Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ cung cấp các dữ liệu khoa học có giá trị, làm cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo về cây hoa đồng tiền trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Ý nghĩa thực tiễn - Ý nghĩa trong công tác học tập và nghiên cứu khoa học: giúp sinh viên có được những kiến thức, kinh nghiệm thực tế trong quá trình trồng và chăm sóc hoa, từ đó góp phần củng cố lý thuyết đã học, biết cách thực hiện một đề tài khoa học.
- Tìm ra được loại giống hoa phù hợp với cây hoa đồng tiền trồng chậu, hoa có năng suất chất lượng tốt đem lại hiệu quả kinh tế cao nhất cho người trồng. m 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2. Cơ sở khoa học về việc nghiên cứu giống Cây hoa đồng tiền được trồng ở nước ta những năm gần đây vốn rất nhiều giống được đưa vào sản xuất chủ yếu là giống nhập nội từ Hà Lan, Trung Quốc.
Tuy nhiên hầu hết các giống đưa vào sản xuất chưa được nghiên cứu khảo nghiệm tại các vùng sinh thái một cách hệ thống trước khi trồng, nên dẫn đến một số giống có năng suất, chất lượng hoa kém, sâu bệnh nhiều, mẫu mã xấu. nên hiệu quả kinh tế thấp gây khó khăn cho người sản xuất. Nghiên cứu giống sẽ giúpchúng ta nắm bắt được đặc điểm sinh trưởng, phát triển, khả năng thích ứngcủa chúng với điều kiện ngoại cảnh, từ đó có thể lựa chọn được những giống phù hợp với điều kiện của địa phương trước khi đưa vào sản xuất Các giống trồng phổ biến ngày nay chủ yếu là lai ghép chéo giữa G. Bip hoặc các giống lai tự nhiên ở Nam Phi.
Các giống lai chéo này có tên khoa học là Gerbera hybrida. Hiện nay tồn tại hàng trăm giống khác nhau, chúng dao động mạnh về hình dạng và kích thước, màu sắc hoa và nhị hoa rất đa dạng. Hoa đồng tiền thuộc loại hoa lưu niên, ra hoa quanh năm và gồm hai loại là hoa đồng tiền đơn và hoa đồng tiền kép. Hoa đồng tiền đơn: Hoa chỉ có một hoặc hai tầng cánh xếp xen kẽ, mỏng và yếu hơn hoa kép.
Màu sắc hoa ít, điển hình là màu trắng, đỏ, tím, hồng… Hoa đồng tiền kép: hoa to, có nhiều tầng cánh xếp sát vào nhau tạo thành nhiều vòng rất đẹp, màu sắc hoa rất đa dạng. Nguồn gốc – phân loại 2. Nguồn gốc Hoa Đồng tiền có nguồn gốc từ Nam Phi, năm 1697 Relomen phát hiện ở vùng phía Nam Châu Phi và ông đã đưa về vườn thực vật nước Anh. Iwin Lych là người đầu tiên tiến hành lai tạo các giống đồng tiền với nhau.
Sau đó người Pháp và người Hà Lan cũng tiến hành lai tạo và dần dần hai nước này cũng trở thành trung tâm lai tạo giống hoa đồng tiền cung cấp cho thế giới. Cây hoa Đồng tiền (Gerbera.sp) được đặt theo tên nhà tự nhiên học người Đức Traugott Gerber. Chi hoa Đồng tiền là một chi của một số loài trong họ Cúc (Asteraccac) có tên khoa học là Gerbera jamesonii bolus (Hà Tiểu Đệ và cs, 2000) [3]. Chi này có khoảng 30 -100 loài sống hoang dã, phân bố ở vùng Nam Mỹ, châu Phi đại lục, Madagasscar và vùng nhiệt đới Châu Á.
Miêu tả khoa học đầu tiên về chi Gerbera đã được J.Hooker thực hiện trong tạp chí thực vật Curtis năm 1889 khi ông miêu tả Gerbera jamesonii, một loài hoa Nam Phi được biết dưới tên cúc Transvaal hay cúc Barbeton. Các loài hoa trong chi Gerbera có cụm hoa dạng đầu lớn với các hoa hai phôi, có màu vàng, da cam, trắng. Cụm hoa dạng đầu có bề ngoài giống như một bông hoa. Hình thái của các hoa nhỏ phụ thuộc vào vị trí của các hoa trong cụm hoa.
Chi Gerbera rất phổ biến và được trồng làm cây trang trí trong các mảnh vườn hay được cắt để cắm. Các giống trồng tại vườn chủ yếu là lai ghép chéo giữa Gerbera jamesonii và một số loài hoa khác ở Nam Phi Gerbera viridifolia. Giống lai ghép chéo này có tên khoa học là Gerbera hybrid. Phân loại Theo Nguyễn Văn Hồng (2009)[4], trong giới thực vật cây hoa đồng tiền được xếp vào loại cây hai lá mầm.
Cây hoa đồng tiền là một trong 10 loại hoa quan trọng nhất trên thế giới (sau hoa hồng, cúc, lan, cẩm chướng, lay ơn). Giới : Plantae Ngành : Magnoliophyta Lớp : Magnoliosida Bộ : Asterales Họ : Asteraceae Phân họ : Mutisioideae Tông : Mutisieae Chi : Gerber 2. Giá trị sử dụng và giá trị kinh tế của hoa đồng tiền Giá trị sử dụng: Với đặc điểm màu sắc tươi sáng, phong phú, đa dạng với đủ các loại màu đỏ, cam, vàng, trắng, phấn hồng, tím…Trên một bông hoa có thể có một màu đơn hoặc nhiều màu xen kẽ, hoa to, cứng nên hoa đồng tiền là loại hoa lý tưởng để làm bó, lẵng hoa và cắm hoa nghệ thuật…Ngoài ra, đồng tiền cũng có thể trồng trong chậu để chơi cả chậu hoa trong suốt một thời gian dài, đặt trong phòng làm việc, phòng khách rất phù hợp. Giá trị kinh tế: Hoa đồng tiền là loại hoa có sản lượng và giá trị cao.
Ở điều kiện thích hợp có thể ra hoa quanh năm. Tỷ lệ cành cắt và tỷ lệ hoa thương phẩm đều cao, kỹ thuật trồng trọt và chăm sóc đơn giản, ít tốn công, đầu tư một lần có thể cho thu hoạch liên tục 4 - 5 năm. Hiện nay, ở Việt Nam trong các loài hoa đƣợc chú ý phát triển, thì hoa đồng tiền kép mới nhập nội còn gọi là đồng tiền Nam Phi nổi lên như một cây cho hiệu quả kinh tế cao m 7 nhất. Từ một sào đồng tiền giống mới, chăm sóc đúng kỹ thuật có thể cho thu nhập gần 50 triệu đồng/sào (Đặng Văn Đông và Đinh Thế Lộc, 2004)[2], trồng hoa đồng tiền mang lại giá trị cao nhất trong các loài hoa trồng chính hiện nay.
Trồng một sào đồng tiền, chăm sóc theo đúng yêu cầu kỹ thuật thì một năm thu được 60.000 bông/sào (mật độ 2. Với giá bán buôn tại vườn là 700 - 1500 đồng/bông, trung bình 900 đồng/bông, tổng thu sẽ là 54 triệu đồng/sào/năm. Như vậy nếu thực hiện canh tác đúng kỹ thuật với mức giá bán khiêm tốn thì ngay năm đầu trồng hoa đồng tiền đã thu hồi toàn bộ vốn bỏ ra là 29.