Nghiên Cứu Sản Xuất Và Chuẩn Hóa Các Sản Phẩm Huyết Tương Đạt Tiêu Chuẩn Quốc Tế Dùng Cho Điều Trị

Luận văn nghiên cứu quy trình sản xuất và chuẩn hóa sản phẩm huyết tương đạt tiêu chuẩn quốc tế, ứng dụng hiệu quả trong điều trị y tế.

• Tác giả: Gs. Ngnd Đỗ Trung Phấn
• Người hướng dẫn: Pgs. Nguyễn Anh Trí
• Trường học: Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương
• Chuyên ngành: Y học
• Đề tài: Nghiên cứu sản xuất và chuẩn hóa huyết tương đạt chuẩn quốc tế cho điều trị
• Loại tài liệu: Báo cáo tổng kết đề tài nghiên cứu khoa học
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Nghiên cứu sản xuất huyết tương

Nghiên cứu sản xuất huyết tương là một quá trình phức tạp, đòi hỏi sự kết hợp giữa công nghệ hiện đại và kiến thức chuyên sâu về y học. Mục tiêu chính của nghiên cứu này là tạo ra các sản phẩm huyết tương đạt chuẩn quốc tế, đảm bảo an toàn và hiệu quả trong điều trị y tế. Quy trình sản xuất bao gồm việc thu thập, sàng lọc và xử lý huyết tương từ người hiến tặng, đảm bảo chất lượng cao và loại bỏ các tác nhân gây bệnh.

1.1. Quy trình sản xuất

Quy trình sản xuất huyết tương bắt đầu với việc thu thập máu từ người hiến tặng. Máu được xử lý để tách huyết tương, sau đó trải qua các bước sàng lọc nghiêm ngặt để loại bỏ vi khuẩn, virus và các tác nhân gây bệnh khác. Quy trình chuẩn hóa đảm bảo rằng huyết tương đạt được các tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng và an toàn.

1.2. Công nghệ sản xuất

Công nghệ sản xuất huyết tương hiện đại sử dụng các phương pháp như ly tâm, lọc và đông khô để tách và bảo quản các thành phần của huyết tương. Các phương pháp này giúp duy trì tính toàn vẹn và hiệu quả của các protein và kháng thể trong huyết tương, đảm bảo chúng có thể được sử dụng an toàn trong điều trị.

II. Chuẩn hóa huyết tương

Chuẩn hóa huyết tương là quá trình đảm bảo rằng các sản phẩm huyết tương đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng và an toàn quốc tế. Quá trình này bao gồm việc kiểm tra và đánh giá các chỉ số chất lượng như độ tinh khiết, nồng độ protein và sự vắng mặt của các tác nhân gây bệnh.

2.1. Tiêu chuẩn quốc tế

Các tiêu chuẩn quốc tế về huyết tương bao gồm các yêu cầu nghiêm ngặt về độ tinh khiết, nồng độ protein và sự vắng mặt của các tác nhân gây bệnh. Các tiêu chuẩn này được thiết lập bởi các tổ chức y tế quốc tế như WHO và được áp dụng rộng rãi trong sản xuất và kiểm soát chất lượng huyết tương.

2.2. Kiểm tra chất lượng

Kiểm tra chất lượng huyết tương bao gồm các xét nghiệm để đảm bảo rằng sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Các xét nghiệm này bao gồm kiểm tra độ tinh khiết, nồng độ protein và sự vắng mặt của các tác nhân gây bệnh như virus và vi khuẩn.

III. Ứng dụng trong điều trị y tế

Huyết tương đạt chuẩn quốc tế có nhiều ứng dụng quan trọng trong điều trị y tế, bao gồm điều trị các bệnh về máu, hỗ trợ miễn dịch và điều trị các bệnh nhiễm trùng. Các sản phẩm huyết tương như albumin, gamma globulin và yếu tố đông máu được sử dụng rộng rãi trong các liệu pháp điều trị hiện đại.

3.1. Điều trị bệnh về máu

Huyết tương được sử dụng trong điều trị các bệnh về máu như hemophilia và các rối loạn đông máu khác. Các yếu tố đông máu được chiết xuất từ huyết tương giúp cải thiện tình trạng bệnh và ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng.

3.2. Hỗ trợ miễn dịch

Gamma globulin, một thành phần quan trọng của huyết tương, được sử dụng để hỗ trợ miễn dịch trong điều trị các bệnh nhiễm trùng và các bệnh tự miễn. Các kháng thể trong gamma globulin giúp tăng cường hệ thống miễn dịch và chống lại các tác nhân gây bệnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé khoa häc c«ng nghÖ Bé y tÕ ------------------------------------- ----------------- B¸o c¸o tæng kÕt §Ò tµi nghiªn cøu khoa häc ®éc lËp cÊp nhµ n−íc nghiªn cøu quy tr×nh s¶n xuÊt vµ chuÈn ho¸ c¸c s¶n phÈm huyÕt t−¬ng ®¹t tiªu chuÈn quèc tÕ sö dông cho ®iÒu trÞ Chñ nhiÖm ®Ò tµi : GS. ®ç trung phÊn C¬ quan chñ tr× : ViÖn HuyÕt häc - truyÒn m¸u tw viÖn tr−ëng: pgs. nguyÔn anh trÝ C¬ quan chñ qu¶n : Bé y tÕ 6832 14/5/2008 Hµ Néi, 12/ 2007 lêi c¶m ¬n Thay mÆt tËp thÓ nhãm nghiªn cøu, chóng t«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n: - C¶m ¬n Bé Khoa häc C«ng nghÖ (KHCN), Bé Y tÕ ®· ñng hé vµ t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó chóng t«i hoµn thµnh ®Ò tµi nµy. §©y lµ ®Ò tµi cÊp nhµ n−íc thø 3 do t«i lµm chñ nhiÖm cïng tËp thÓ ViÖn HHTM Trung −¬ng thùc hiÖn.

- Xin ch©n thµnh c¶m ¬n Ban gi¸m ®èc BÖnh viÖn B¹ch Mai vµ GS. TrÇn Quy - Nguyªn bÖnh viÖn tr−ëng giai ®o¹n ®Çu 2001 - 2003; BG§ vµ PGS. NguyÔn Anh TrÝ - ViÖn tr−ëng ViÖn HHTM Trung −¬ng ®· gióp ®ì vµ t¹o ®iÒu kiÖn cho chóng t«i hoµn thµnh néi dung cña ®Ò tµi t¹i ViÖn HHTM Trung −¬ng vµ BÖnh viÖn B¹ch Mai. - Xin ch©n thµnh c¶m ¬n Ban Gi¸m hiÖu, Trung t©m B¶o qu¶n m« ghÐp - §¹i häc Y Hµ Néi ®· t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó ®Ò tµi thùc hiÖn ®«ng kh« c¸c s¶n phÈm huyÕt t−¬ng ®¹t kÕt qu¶.

- Xin ch©n thµnh c¶m ¬n BG§ BÖnh viÖn Nhi Trung −¬ng ®· ñng hé vµ t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó Khoa Ho¸ sinh vµ HuyÕt häc tham gia nghiªn cøu cïng chóng t«i, víi tr¸ch nhiÖm gi¸m s¸t chÊt l−îng cña s¶n phÈm. - Xin ch©n thµnh c¶m ¬n BG§ vµ Khoa TruyÒn nhiÔm - Häc viÖn Qu©n y ®· t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó chóng t«i ®¸nh gi¸ t¸c dông hç trî cña huyÕt t−¬ng giµu anti- HBs ®iÒu trÞ bÖnh nh©n viªm gan cÊp cã kÕt qu¶. - Sau cïng xin ch©n thµnh c¶m ¬n toµn thÓ c¸n bé c«ng nh©n viªn, nh÷ng ng−êi cho m¸u t×nh nguyÖn t¹i ViÖn HHTM Trung −¬ng ®· hÕt søc nhiÖt t×nh, víi tr¸ch nhiÖm cao ®· cïng chóng t«i hoµn thµnh ®Ò tµi cã kÕt qu¶. §Ò tµi ®· ®em l¹i cho ViÖn HHTM mét sè trang bÞ, quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt c¸c s¶n phÈm huyÕt t−¬ng, kiÕn thøc vµ tay nghÒ cña 1 sè c¸n bé - KTV trùc tiÕp tham gia thùc hiÖn ®Ò tµi.

Chóng t«i coi ®©y lµ c¬ së vËt chÊt quý gi¸ ®Ó ph¸t triÓn ®Ò tµi trong t−¬ng lai. Hµ Néi, ngµy 28/12/2007 Thay mÆt tËp thÓ nhãm nghiªn cøu GS.NGND §ç Trung PhÊn C¸c thµnh viªn tham gia nghiªn cøu thuéc ®Ò tµi nghiªn cøu s¶n xuÊt c¸c s¶n phÈm huyÕt t−¬ng (Giai ®o¹n 2004 - 2007) Chñ nhiÖm ®Ò tµi: GS. §ç Trung PhÊn Th− ký ®Ò tµi: ThS. Ph¹m TuÊn D−¬ng 1.

C¸c thµnh phÇn tham gia nghiªn cøu: gåm c¸c nhãm sau ®©y: 1. Nhãm: VËn ®éng vµ thu gom m¸u chÊt l−îng cao - Ths. NguyÔn §¾c ThuËn ViÖn HHTM TW - ThS. TrÇn Ngäc QuÕ - - BS.

NguyÔn M¹nh Qu©n - 2. Nhãm: Sµng läc c¸c bÖnh nhiÔm trïng - PGS. B¹ch Kh¸nh Hoµ ViÖn HHTM TW - TS. Bïi Mai An - - KTV: TrÇn ThÞ Ngäc Anh - 3.

Nhãm: S¶n xuÊt c¸c s¶n phÈm huyÕt t−¬ng - ThS. Ph¹m TuÊn D−¬ng ViÖn HHTM TW - CN. §ç ThÞ HiÒn - - CN. TrÇn ThÞ Thuû - - CN.

Vâ ThÞ DiÔm Hµ - 4. Nhãm: §«ng kh« c¸c s¶n phÈm huyÕt t−¬ng - TS. Ng« Duy Th×n Tr−êng §H Y Hµ Néi - TS. Lª §×nh Mïi - - ThS.

Lª ThÞ Hång Nhung - - ThS. NguyÔn ThÞ Thu Thuû - 5. Nhãm: KiÓm tra chÊt l−îng s¶n phÈm - TS. Hoµng H¹nh Phóc BV Nhi Trung −¬ng - TS.

TrÇn ThÞ Hång Hµ - - TS. NguyÔn ThÞ N÷ ViÖn HHTM TW - BS. Nhãm: Nghiªn cøu thö nghiÖm l©m sµng - NguyÔn Anh TrÝ ViÖn HHTM TW - ThS. B¹ch Quèc Kh¸nh - - TS.

Ph¹m Quang Vinh §H Y Hµ Néi- BV B¹ch Mai - NguyÔn ThÞ Lan BÖnh viÖn B¹ch Mai - TS. Hoµng Vò Hïng Häc viÖn Qu©n y 2. C¸c c¬ quan tham gia 1. ViÖn HuyÕt häc TruyÒn m¸u Trung −¬ng 2.

BÖnh viÖn B¹ch Mai 3. Tr−êng §¹i häc Y Hµ Néi (Trung t©m b¶o qu¶n M« - Bé m«n M« häc) 4. BÖnh viÖn Nhi Trung −¬ng (Khoa Ho¸ sinh vµ HuyÕt häc) Ch÷ viÕt t¾t ACD Acid Citrate dextrose CD Cluster of differentiation CFU Colony forming unite CM Carboxyl methyl CPD Citrate - Phosphate dextrose CPD-A1 Citrate - Phosphate dextrose - Adenine DIC Disseminated Intravaseular Coaglulation DEAE Dimethylaminoethyl ELISA Enzym leankaged sorbant Assay FDP Fresh Dried plasma FFP Fresh frozen plasma G-CSF Granulocyte - colony Stimulating factor GEMM Granulocyte - Erythrocyte - Monocyte - Megakaryocyte HBV Hepatitis B virus HCV Hepatitis C virus HIV Human immunodeficiency virus HHTM HuyÕt häc - TruyÒn m¸u HLA Human leukocyte Antigen HST HuyÕt s¾c tè HTT§L HuyÕt t−¬ng t−¬i ®«ng l¹nh IMIG Intramuscular Immunoglobulin IVIG Intravascular Immunoglobulin KHCN Khoa häc - C«ng nghÖ KHKT Khoa häc - Kü thuËt LDH Lactate dehydrogenase PEG Polyethaylen - glycol TM TuyÒn m¸u SP S¶n phÈm WHO World Health Organization Môc lôc Trang 1. §Æt vÊn ®Ò - môc tiªu - néi dung nghiªn cøu 1 2.

LÞch sö ph¸t triÓn truyÒn m¸u vµ s¶n xuÊt c¸c s¶n phÈm m¸u 3 2. M¸u vµ c¸c thµnh phÇn cña m¸u 3 2. C¸c thµnh phÇn huyÕt t−¬ng 7 2. C¸c ph−¬ng ph¸p chiÕt t¸ch c¸c thµnh phÇn huyÕt t−¬ng 15 2.

B¶o qu¶n huyÕt t−¬ng vµ c¸c s¶n phÈm huyÕt t−¬ng 23 2. Gi¸m s¸t vµ qu¶n lý chÊt l−îng c¸c s¶n phÈm huyÕt t−¬ng 24 2. Mét sè s¶n phÈm huyÕt t−¬ng cã gi¸ trÞ cao trong ®iÒu trÞ 25 2. T×nh h×nh sö dông c¸c s¶n phÈm huyÕt t−¬ng trªn thÕ giíi 28 2.

Kh¶ n¨ng s¶n xuÊt vµ sö dông c¸c s¶n phÈm huyÕt t−¬ng t¹i ViÖt Nam 30 2. Mét sè vÊn ®Ò míi vÒ protein huyÕt t−¬ng: proteome - proteomics 31 2. H−íng ph¸t triÓn trong t−¬ng lai 33 3. §èi t−îng vµ ph−¬ng ph¸p 35 3.

Ng−êi cho m¸u 35 3. §éng vËt thùc nghiÖm 35 3. ChÊt liÖu nghiªn cøu vµ trang thiÕt bÞ, ho¸ chÊt cÇn thiÕt 35 3. ChÊt liÖu nghiªn cøu: HuyÕt t−¬ng 35 3.

Trang bÞ, ho¸ chÊt 35 3. Ph−¬ng ph¸p 36 3. TuyÓn chän huyÕt t−¬ng chÊt l−îng cao vµ an toµn 36 3.2 S¶n xuÊt c¸c s¶n phÈm huyÕt t−¬ng: s¶n phÈm vµ quy tr×nh s¶n xuÊt 39 3. HuyÕt t−¬ng t−¬i ®«ng kh« 39 3.

S¶n xuÊt yÕu tè VIII c« ®Æc 40 3. S¶n xuÊt Albumin chÊt l−îng cao 41 3. S¶n xuÊt γ - globulin giµu anti - HBs 42 3. §«ng kh« vµ b¶o qu¶n c¸c s¶n phÈm huyÕt t−¬ng 43 3.

ChØ tiªu chÊt l−îng c¸c s¶n phÈm 46 3. KiÓm tra chÊt l−îng s¶n phÈm 49 3. X©y dùng c¸c quy tr×nh c«ng nghÖ 49 3. S¬ ®å tãm t¾t quy tr×nh nghiªn cøu chung 49 4.

C¸c s¶n phÈm huyÕt t−¬ng thu ®−îc 56 4. HuyÕt t−¬ng t−¬i chÊt l−îng cao 56 4. HuyÕt t−¬ng t−¬i ®«ng kh« 58 4. YÕu tè VIII c« ®Æc tõ huyÕt t−¬ng ng−êi 61 4.

γ - globulin tõ huyÕt t−¬ng nghÌo F-VIII 64 4. Albumin tõ huyÕt t−¬ng nghÌo F-VIII 70 4. γ - globulin giµu anti-HBs 75 4. C¸c quy tr×nh c«ng nghÖ ®· hoµn thiÖn 79 4.

§¸nh gi¸ møc ®é hoµn thµnh c¸c chØ tiªu nghiªn cøu 103 5. ChÊt l−îng huyÕt t−¬ng t−¬i (FFP) 104 5. ChÊt l−îng huyÕt t−¬ng ®«ng kh« 105 5. KÕt qu¶ s¶n xuÊt yÕu tè VIII c« ®Æc 107 5.

ChÊt l−îng cña γ - globulin s¶n xuÊt tõ huyÕt t−¬ng nghÌo F-VIII 109 5. ChÊt l−îng albumin s¶n xuÊt tõ huyÕt t−¬ng nghÌo F-VIII 111 5. VÊn ®Ò s¶n xuÊt γ-globulin giµu anti-HBs tõ huyÕt t−¬ng ng−êi 113 5. §«ng kh« vµ b¶o qu¶n c¸c s¶n phÈm huyÕt t−¬ng 114 5.

Ph−¬ng ph¸p chiÕt t¸ch c¸c s¶n phÈm huyÕt t−¬ng 115 6. C¸c s¶n phÈm huyÕt t−¬ng ®· thu ®−îc 117 2. HiÖu qu¶ cña ph−¬ng ph¸p ®«ng kh« c¸c s¶n phÈm huyÕt t−¬ng 117 3. C¸c quy tr×nh c«ng nghÖ ®· hoµn thiÖn 118 4.

C¸c bµi b¸o khoa häc ®· c«ng bè 118 5. ý nghÜa khoa häc vµ thùc tiÔn cña ®Ò tµi 119 8. Tµi liÖu tham kh¶o 121 1. §Æt vÊn ®Ò môc tiªu - néi dung nghiªn cøu ViÖn HHTM ®· hoµn thµnh 2 ®Ò tµi ®éc lËp cÊp nhµ n−íc: 1.

Nghiªn cøu l©y truyÒn mÑ con cña virus viªm gan B vµ c¸c virus truyÒn qua ®−êng truyÒn m¸u, KY01/15 nghiÖm thu 06/ 1996. Nghiªn cøu s¶n xuÊt vµ chuÈn ho¸ c¸c s¶n phÈm m¸u sö dông cho ®iÒu trÞ bÖnh, KHCN 11/ DA5 nghiÖm thu 03/ 2004. (10) Hai ®Ò tµi trªn ®· thiÕt thùc gãp phÇn n©ng cao chÊt l−îng m¸u vµ an toµn TM, trùc tiÕp ph¸t triÓn truyÒn m¸u tõng phÇn võa cã hiÖu qu¶ kinh tÕ cao, tiÕt kiÖm võa n©ng cao hiÖu qu¶ ®iÒu trÞ, lµm thay ®æi tËp qu¸n TM toµn phÇn trong nhiÒu thËp kû tõ 1954 cña c¸c BS l©m sµng. Trong c¸c s¶n phÈm m¸u, chóng ta míi s¶n xuÊt, chuÈn ho¸ vµ sö dông c¸c s¶n phÈm tÕ bµo m¸u bao gåm HC, tiÓu cÇu, b¹ch cÇu h¹t, tÕ bµo gèc (CD34), cßn c¸c s¶n phÈm huyÕt t−¬ng - nguån nguyªn liÖu lín, vµ rÊt quÝ bëi cã nhiÒu thµnh phÇn cã thÓ t¸ch ra riªng biÖt sö dông cho ®iÒu trÞ, tíi nay ta vÉn ch−a lµm ®−îc, trong khi ë nhiÒu n−íc trªn thÕ giíi kÓ c¶ c¸c n−íc trong khu vùc nh− Th¸i Lan, Indonesia viÖc s¶n xuÊt albumin, γ globulin miÔn dÞch ®−îc quan t©m ®Æc biÖt trong c¸c ng©n hµng m¸u.

V× vËy, víi n−íc ta ®©y lµ yªu cÇu thùc tiÔn vµ cÊp b¸ch. S¶n xuÊt c¸c s¶n phÈm huyÕt t−¬ng ®−îc b¾t ®Çu tõ 1950 sau khi Cohn ®−a ra ph−¬ng ph¸p t¸ch c¸c protein huyÕt t−¬ng b»ng ethanol cã kÕt qu¶. Trªn 50 n¨m qua, ph−¬ng ph¸p nµy ®· ph¸t triÓn ë nhiÒu n−íc, theo thêi gian ph−¬ng ph¸p ®Çu tiªn cña Cohn (27) ®· ®−îc bæ sung vµ hoµn thiÖn. B»ng ph−¬ng ph¸p nµy, ®· t¸ch ®−îc albumin, globulin miÔn dÞch, yÕu tè VIII, fibrinogen, vµ mét sè yÕu tè ®«ng m¸u kh¸c (31,59).

Tuy nhiªn, tån t¹i cña ph−¬ng ph¸p nµy lµ s¶n phÈm ch−a ®−îc hoµn toµn tinh khiÕt, nh− albumin ch©u ¢u ®¹t trªn 90% (53,55) hoÆc ë Mü ®¹t trªn 95% (59). Nh−ng ®©y lµ ph−¬ng ph¸p ®¬n gi¶n, trang bÞ Ýt l¹i thùc hiÖn ®−îc mét l−îng lín huyÕt t−¬ng, ethanol cã t¸c dông khö trïng kÓ c¶ HIV, s¶n phÈm t¹o ra an toµn sau khi lo¹i ethanol. Trong n−íc, tíi nay ch−a cã tµi liÖu nµo th«ng b¸o vÒ s¶n xuÊt c¸c s¶n phÈm huyÕt t−¬ng néi ®Þa. XuÊt ph¸t tõ t×nh h×nh trªn, ®Ò tµi nµy nghiªn cøu s¶n xuÊt mét sè s¶n phÈm huyÕt t−¬ng sö dông cho ®iÒu trÞ bÖnh.

1 Môc tiªu vµ néi dung nghiªn cøu A. N©ng cao chÊt l−îng sµng läc an toµn m¸u ®Ó thu ®−îc nguyªn liÖu huyÕt t−¬ng chÊt l−îng cao vµ an toµn. Nghiªn cøu quy tr×nh ®iÒu chÕ ë quy m« phßng thÝ nghiÖm vµ x©y dùng tiªu chuÈn chÊt l−îng c¸c chÕ phÈm huyÕt t−¬ng bao gåm: huyÕt t−¬ng kh«, khèi yÕu tè VIII c« ®Æc, γ-globulin, albumin.