Luận án tiến sĩ: Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng trong điều trị dị vật đường thở ...

• Tác giả: Bùi Tiến Thành
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Tuấn Sơn
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Y đa khoa
• Đề tài: Nghiên Cứu Đặc Điểm Lâm Sàng, Cận Lâm Sàng Và Kết Quả Điều Trị Dị Vật Đường Thở Bằng Nội Soi Ống Cứng
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. SƠ LƯỢC VỀ GIẢI PHẪU VÀ SINH LÝ THANH - KHÍ - PHẾ QUẢN
• 1.1.1. Giải phẫu - Thanh quản
• 1.1.2. Sinh lý Thanh quản
• 1.1.3. Khí - phế quản
• 1.1.3.1. Giải phẫu khí quản
• 1.1.3.2. Giải phẫu phế quản
• 1.1.3.3. Sinh lý khí - phế quản
• 1.2. NGUYÊN NHÂN VÀ CƠ CHẾ BỆNH SINH
• 1.2.1. Do bản thân người bệnh
• 1.2.2. Do thầy thuốc
• 1.2.3. Cơ chế bệnh sinh
• 1.3. PHÂN LOẠI DỊ VẬT
• 1.4. TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG
• 1.4.1. Hội chứng xâm nhập
• 1.4.2. Hội chứng định khu
• 1.4.2.1. Dị vật ở thanh quản
• 1.4.2.2. Dị vật ở khí quản
• 1.4.2.3. Dị vật ở phế quản
• 1.5. TRIỆU CHỨNG CẬN LÂM SÀNG
• 1.6. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.6.1. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 1.6.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.6.2.1. Thiết kế nghiên cứu
• 1.6.2.2. Địa điểm nghiên cứu
• 1.6.2.3. Thời gian nghiên cứu
• 1.6.2.4. Phương tiện nghiên cứu
• 1.6.2.5. Qui trình nghiên cứu
• 1.6.2.6. Phương pháp xử lý số liệu
• 1.6.2.7. Đạo đức nghiên cứu
• 1.7. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 1.7.1. ĐẶC ĐIỂM NHÓM BỆNH NHÂN NGHIÊN CỨU
• 1.7.1.1. Phân bố theo giới
• 1.7.1.2. Phân bố theo lứa tuổi
• 1.7.1.3. Bản chất dị vật
• 1.7.1.4. Phân loại dị vật thực vật
• 1.7.1.5. Thời gian mắc dị vật trong đường thở
• 1.7.1.6. Hội chứng xâm nhập
• 1.7.1.7. Hình ảnh X-quang
• 1.7.1.8. Vị trí dị vật
• 1.7.2. NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG CỦA DỊ VẬT ĐƯỜNG THỞ
• 1.7.2.1. Phân bố theo giới và theo tuổi
• 1.7.2.2. Phân bố theo địa dư và thời điểm trong năm
• 1.7.2.3. Phân loại dị vật
• 1.7.2.4. Thời gian mắc dị vật
• 1.7.2.5. Hội chứng xâm nhập
• 1.7.2.6. Triệu chứng cơ năng
• 1.7.2.7. Triệu chứng thực thể
• 1.7.2.8. Hình ảnh X-quang
• 1.7.2.9. Vị trí dị vật
• 1.7.3. NGHIÊN CỨU KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ DỊ VẬT ĐƯỜNG THỞ BẰNG NỘI SOI ỐNG CỨNG
• 1.7.3.1. Sơ cứu ban đầu
• 1.7.3.2. Mở khí quản
• 1.7.3.3. Số lần nội soi chẩn đoán và gắp dị vật
• 1.7.3.4. Thời gian điều trị
• 1.7.3.5. Kết quả điều trị
• 1.7.3.6. Về đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của bệnh nhân có dị vật đường thở
• 1.7.3.7. Về kết quả điều trị dị vật đường thở bằng nội soi ống cứng
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. ĐẶT VẤN ĐỀ

Dị vật đường thở (DVĐT) là tình trạng nghiêm trọng khi vật lạ mắc lại trong đường hô hấp, thường gặp ở trẻ em. Việc xử trí kịp thời là rất quan trọng để tránh biến chứng nặng nề. Nghiên cứu này nhằm mô tả đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của bệnh nhân có DVĐT, đồng thời đánh giá kết quả điều trị bằng phương pháp nội soi ống cứng. Sự phát triển của kỹ thuật nội soi đã giúp cải thiện đáng kể quy trình chẩn đoán và điều trị, giảm tỷ lệ tử vong và biến chứng do DVĐT.

II. ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG CỦA DỊ VẬT ĐƯỜNG THỞ

Đặc điểm lâm sàng của DVĐT thường biểu hiện qua hội chứng xâm nhập, với triệu chứng như khó thở, ho rũ rượi, và có thể dẫn đến tím tái. Các triệu chứng này phụ thuộc vào vị trí và bản chất của dị vật. Dị vật ở thanh quản thường gây khàn tiếng và khó thở, trong khi dị vật ở khí quản có thể gây ra cơn khó thở kiểu hen. Việc nhận diện sớm các triệu chứng này là rất quan trọng để có thể thực hiện các biện pháp cấp cứu kịp thời.

2.1. Hội chứng xâm nhập

Hội chứng xâm nhập là biểu hiện điển hình khi DVĐT xảy ra, với triệu chứng như ngạt thở, ho dữ dội. Khoảng 93% bệnh nhân có DVĐT sẽ xuất hiện hội chứng này. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể không biểu hiện rõ ràng, đặc biệt là ở trẻ em hoặc khi dị vật nhỏ. Việc nhận diện hội chứng xâm nhập giúp chẩn đoán chính xác và nhanh chóng.

2.2. Triệu chứng theo vị trí dị vật

Triệu chứng lâm sàng của DVĐT cũng khác nhau tùy thuộc vào vị trí của dị vật. Dị vật ở thanh quản thường gây khó thở thanh quản, trong khi dị vật ở khí quản có thể gây ra cơn khó thở dữ dội. Dị vật ở phế quản thường gây rối loạn thông khí và có thể dẫn đến biến chứng phổi. Việc phân loại và xác định vị trí dị vật là rất quan trọng trong quá trình điều trị.

III. TRIỆU CHỨNG CẬN LÂM SÀNG

Các triệu chứng cận lâm sàng của DVĐT thường được xác định qua hình ảnh X-quang và các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác. Hình ảnh X-quang có thể cho thấy vị trí và bản chất của dị vật, giúp bác sĩ đưa ra chẩn đoán chính xác. Việc chẩn đoán phân biệt với các bệnh lý khác như viêm phế quản hay hen phế quản cũng rất quan trọng để tránh nhầm lẫn trong điều trị.

3.1. Hình ảnh X quang

Hình ảnh X-quang là công cụ quan trọng trong việc xác định vị trí của DVĐT. Hình ảnh có thể cho thấy các dấu hiệu như tắc nghẽn đường thở hoặc các biến chứng như viêm phổi. Việc phân tích hình ảnh X-quang giúp bác sĩ có cái nhìn tổng quát về tình trạng bệnh nhân và đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.

3.2. Chẩn đoán phân biệt

Chẩn đoán phân biệt là bước quan trọng trong việc xác định DVĐT. Các triệu chứng của DVĐT có thể dễ dàng nhầm lẫn với các bệnh lý khác như viêm phế quản hay hen phế quản. Do đó, việc nắm rõ các triệu chứng và đặc điểm lâm sàng là cần thiết để đưa ra chẩn đoán chính xác và kịp thời.

IV. KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ DỊ VẬT ĐƯỜNG THỞ BẰNG NỘI SOI ỐNG CỨNG

Kết quả điều trị DVĐT bằng phương pháp nội soi ống cứng cho thấy tỷ lệ thành công cao. Phương pháp này cho phép bác sĩ tiếp cận và gắp dị vật một cách hiệu quả, giảm thiểu biến chứng và thời gian hồi phục cho bệnh nhân. Việc thực hiện nội soi cần được thực hiện bởi các bác sĩ có kinh nghiệm để đảm bảo an toàn cho bệnh nhân.

4.1. Tỷ lệ thành công

Tỷ lệ thành công của phương pháp nội soi ống cứng trong điều trị DVĐT rất cao, với nhiều trường hợp được gắp dị vật thành công ngay trong lần nội soi đầu tiên. Điều này cho thấy sự hiệu quả của phương pháp này trong việc xử lý các tình huống cấp cứu liên quan đến DVĐT.

4.2. Biến chứng và theo dõi sau điều trị

Mặc dù tỷ lệ thành công cao, nhưng vẫn có thể xảy ra một số biến chứng sau khi thực hiện nội soi. Việc theo dõi bệnh nhân sau điều trị là rất quan trọng để phát hiện sớm các biến chứng và xử lý kịp thời. Các bác sĩ cần hướng dẫn bệnh nhân về các triệu chứng cần chú ý sau khi xuất viện.