CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 1.1 Giới thiệu về lịch sử và tình hình phát triển của trà túi lọc [2] Những năm gần đây, do nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng cũng như yêu cầu tất yếu của cuộc sống hiện đại mà ngoài những sản phẩm truyền thống như chè đen, chè xanh.chúng ta đã và đang sản xuất thêm nhiều mặt hàng chè có nguyên liệu chính từ các nguyên liệu thiên nhiên khác thay cho nguyên liệu lá chè truyền thống. Ngày nay với xu hướng phát triển mạnh mẽ của dòng thực phẩm chức năng, hầu hết các loại trà thảo dược ngoài chức năng giải khát đều có chức năng bổ trợ, giúp ích cho một hoặc nhiều đối tượng bị bệnh nào đó. Trà hoa hòe có tác dụng nâng cao sức bền thành mạch và cầm máu; kháng khuẩn và chống viêm; chống co thắt cơ trơn ở đường ruột và phế quản; tăng cường sức co bóp cơ tim, hạ huyết áp, hạ mỡ máu và làm chậm quá trình xơ vữa động mạch. Trà Atiso có tác dụng kích thích và tăng cường các chức năng tiêu hóa, bài tiết thải độc, lợi gan mật, trợ tim, lợi tiểu, giảm đau dạ dày, rất cần cho những người bị bệnh tiểu đường, thiểu năng gan, chống tăng cholesterol…Và rất nhiều, rất nhiều các sản phẩm trà thảo dược nữa với nhiều giá trị sử dụng khác nhau như: trà gừng, trà sâm râu bắp, trà trái nhàu, trà khổ qua, trà khớp, trà lài, trà rong biển, trà linh chi, trà tim sen, trà chuối hột, trà cỏ ngọt… Các sản phẩm trà kể trên có thể được sản xuất dưới dạng trà thông thường hoặc được sản xuất dưới dạng trà túi lọc.
So với nhiều loại sản phẩm khác thì trà túi lọc có thể được xem là một loại sản phẩm mới và phù hợp với nhu cầu của cuộc sống hiện đại bởi tính tiện dụng và kinh tế của nó. Người thưởng thức có thể nhanh chóng có những tách trà ngon với chỉ một ít nước nóng và một tách trà mà không phải lo lắng về việc loại bỏ những bã trà tồn tại trong tách gây khó chịu cho người sử dụng. Dòng sản phẩm này nghe có vẻ còn mới nhưng thực sự nó đã có một lịch sử phát triển hơn 1 thế kỉ nay. Từ xa xưa, lá trà xanh đã được dùng phổ biến tại Trung Quốc cho tới tận những năm 1700.
Tuy vậy, sau khi trà được nhập khẩu vào châu Âu qua con đường tơ lụa và đường biển, nhu cầu về trà đen dần dần thay thế Tieu luan 4 trà xanh và sữa bắt đầu được thêm vào trà tạo thành món đồ uống cuppa khoái khẩu của người Anh. Tới thế kỷ XIX, trà được trồng tại Ấn Độ cũng bắt đầu có tên tuổi và được xuất khẩu sang các nước khác. Làm sao để pha được ấm trà ngon là cả một câu chuyện. Có những cách pha trà cầu kỳ như trà đạo Nhật Bản, cách pha trà sử dụng chén Tống, chén Quân của người Trung Quốc hay cách pha trà dân dã của người Việt Nam.
Tại châu Âu, người ta sử dụng một khối cầu rỗng có đục lỗ để chứa trà. Khi pha nhúng khối cầu này vào nước nóng, trà sẽ được phai ra theo nước nóng nhưng các lá trà vẫn nằm trong khối cầu này. Có thể nói, đây chính là thủy tổ của túi lọc trà ngày nay. Vào đầu thế kỷ XIX, một doanh nhân có tên Thomas Sullivan tại New York đã tìm cách cải thiện khả năng marketing của doanh nghiệp sản xuất trà của mình.
Ông đã gửi cho khách hàng các túi lụa nhỏ có chứa trà để khách hàng uống thử. Rất nhiều khách hàng đã nhúng thẳng túi trà này vào nước để pha và sau đó gửi thư lại cám ơn Sullivan về phát kiến mới này. Tuy vậy, họ cũng phàn nàn rằng túi lụa quá dày nên hầu như hương trà không thẩm thấu qua chất liệu này trong khi pha trà được. Sullivan tiếp tục cải tiến phát kiến của mình nhưng phải đợi đến khi Joseph Krieger hoàn thiện chúng, trà túi lọc mới được công chúng chấp nhận rộng rãi, đặc biệt là sau thế chiến thứ II.
Ngày nay, trà túi lọc với các hương vị khác nhau đã được ưa chuộng và thưởng thức ở khắp nơi trên thế giới, cạnh tranh đáng kể với trà pha ấm theo cách bình thường. Còn tại Việt Nam ngày 15 tháng 12 năm 2003, thương hiệu trà túi lọc đầu tiên của Việt Nam mang tên Cozy thuộc công ty Cổ phần sinh thái ECO Vĩnh Phúc đã ra đời. Trà Cozy được sản xuất từ nguồn nguyên liệu trà xanh từ Hà Giang, Thái Nguyên, Lai Châu. Bước đầu dòng sản phẩm này đã đưa ra thị trường 8 sản phẩm bao gồm Cozy Trà xanh, Cozy hồng trà, Cozy hoa quả…với công nghệ sản xuất hiện đại từ Italia.
Từ đó đến nay nhiều sản phẩm trà túi lọc đã liên tiếp ra đời như trà khổ qua, trà gừng, trà đinh lăng, trà bông cúc… Những lọai trà này đều là các loại thực phẩm chức năng với nhiều giá trị dược dụng khác nhau. Chính vì thế mà đối tượng sử dụng của các sản phẩm này không nhiều và các sản phẩm trà túi lọc của chúng ta cũng chưa thật sự bắt kịp được với hàng ngoại. Cho nên có một nghịch Tieu luan 5 lí là mặc dù chúng ta có nhiều sản phẩm trà túi lọc, nhưng thị trường trà túi lọc của nước ta đang bị áp đảo bởi hàng ngoại. Tại thị trường Việt Nam hiện nay, thương hiệu nổi tiếng nhất là Lipton, gần đây xuất hiện thêm hai hãng mới là Dilmah và Qualitea.
Cho đến hiện nay 3 thương hiệu nổi tiếng này vẫn đang chiếm lĩnh phần lớn thị trường Việt Nam. Nguyên nhân của tình trạng này là do các doanh nghiệp trong nước mới chỉ chú ý đến những vị thuốc bổ và mát, còn trà ngoại thì hấp dẫn người tiêu dùng bởi hương vị trái cây thơm ngon và dễ uống. Hơn nữa các chuyên gia cho rằng không phải do chất lượng trà Việt không tốt mà do chiến lược quảng cáo chưa tốt, mẫu mã chưa bắt mắt, chiến lược thị trường chưa tốt… trong khi các doanh nghiệp nước ngoài thì có chiến lược quảng cáo rầm rộ tác động mạnh vào tâm lí tuổi trẻ, mẫu mã bắt mắt, thêm vào đó là chiến lược khuyến mãi hấp dẫn. Rút ra nhiều kinh nghiệm từ thực tiễn, các doanh nghiệm trong nước đã và đang ngày càng hoàn thiện sản phẩm hơn về chất lượng, mẫu mã cũng như mùi vị của sản phẩm để dễ dàng tiếp cận với người tiêu dùng hơn.
Thị trường Việt Nam ngày càng có thêm nhiều sản phẩm trà túi lọc với tác dụng vượt trội đáng chú ý. Sản phẩm trà túi lọc Giảo cổ lam được sản xuất từ cây Giảo cổ lam có rất nhiều tác dụng vượt trội như: Giúp chống lão hóa, bình ổn huyết áp, ngăn ngừa xơ vữa động mạch và giảm mức cholesterol trong máu. Hỗ trợ làm giảm đường huyết ở bệnh nhân tiểu đường, điều hoà các rối loạn chuyển hoá, các biến chứng do bệnh tiểu đường gây nên trên các cơ quan: tim mạch, não, mắt… Đặc biệt sản phẩm có khả năng tăng cường miễn dịch của cơ thể và có thể ức chế sự hình thành, phát triển của khối u nên đang được ứng dụng nhiều để chữa các bệnh ung thư. Trà túi lọc Tâm Lan được sản xuất từ 4 cây thảo dược: Hoàn ngọc, Cúc hoa, Kim ngân hoa và Cây lược vàng có tác dụng điều hòa khí áp, chống viêm, chống khối u, kháng khuẩn, chống dị ứng và chống tiểu đường.
Tiếp nối những thành công đã và đang đạt được từ các mặt hàng sản phẩm trà túi lọc, rất hi vọng sản phẩm trà túi lọc từ Măng tây mà đề tài này nghiên cứu sẽ góp một thành công nhỏ cho tiến trình đa dạng hóa sản phẩm. Và đây cũng là một sản phẩm trà thảo dược tập hợp, tận dụng được nhiều giá trị từ nguyên liệu Măng tây. Tieu luan 6 Sản phẩm có tác dụng loại bỏ độc tố, tăng cường hệ thống miễn dịch, góp phần cải thiện bệnh tim mạch, làm đẹp làn da, lợi tiểu, ngăn ngừa sỏi thận, giảm viêm đường tiết niệu.và đặc biệt có thể kìm hãm sự phát triển của các tế bào ung thư. Với mong muốn tận dụng được nguồn nguyên liệu còn lại dồi dào và rẻ trong nước, góp phần nâng cao giá trị nguyên liệu cũng như thúc đẩy ngành kinh tế nông nghiệp và công nghệ chế biến phát triển, hy vọng đề tài sẽ đạt được những triển vọng hứa hẹn như trên.1: Hình ảnh các sản phẩm trà túi lọc trên thị trường Hình 1.2: Hình ảnh trà Măng tây trên thị trường [16] Tieu luan 7 1.2 Tổng quan về nguyên liệu 1.1 Xuất xứ [10] Măng tây(Asparagus) có tên khoa học là Officinalis L.
, thuộc họ Măng tây Asparagaceae, là một loại cây trồng để thu hoạch lấy chồi non làm rau thực phẩm cao cấp, đã được du nhập vào nước ta từ những năm 1960. Đến thập niên 1970, nhiều vùng trong nước như Đông Anh (Hà Nội), Kiến An (Hải Phòng), Đức Trọng (Lâm Đồng)…và gần đây nhiều vùng như Củ Chi, Hóc Môn (TP Hồ Chí Minh), Bến Lức, Đức Hoà (Long An), Tây Ninh, Long Thành, Long Khánh (Đồng Nai), Hàm Thuận Nam, Hàm Thuận Bắc (Bình Thuận), Bạc Liêu, Cái Mơn (Bến Tre), Tiền Giang, Trà Vinh, Vĩnh Phúc,. đã trồng được cây Măng tây để lấy Măng tây xanh tươi phục vụ nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu. Măng tây là loại rau cao cấp có thành phần dinh dưỡng cao, rất được ưa chuộng ở phương Tây cũng như phương Đông.
Có nguồn gốc châu Âu, Bắc Phi và Tây Á, được trồng như các giống cây trồng thực vật. Ở các nước Tây Âu có nhu cầu dùng Măng tây nhiều nhưng do khí hậu lạnh, mỗi năm chỉ trồng được vào mùa xuân và năng suất không cao. Riêng Việt Nam, đặc biệt Lâm Đồng, Đà Lạt nơi có khí hậu ôn đới quanh năm thích hợp cho việc trồng và thu hái Măng tây quanh năm đem lại nguồn kinh tế cao cho người trồng. Thị trường nhập khẩu Măng tây chủ yếu là các nước Tây Âu, lên đến hàng trăm ngàn tấn.
Các nhà hàng trong nước hiện cũng có nhu cầu tiêu thụ sản phẩm này. Tieu luan 8 Hình 1.3: Hình ảnh Măng tây 1.2 Đặc điểm thực vật và sinh học của cây Măng tây [6] Măng tây thuộc cây trồng lâu năm, dạng bụi, thân thảo. Cây có hoa đơn tính khác gốc. Có khoảng một nửa số cây mang hoa đực, một nửa mang hoa cái.
Hoa có màu vàng hoặc lục nhạt. Quả mọng, ba ngăn, khi chín có màu đỏ. Mỗi ngăn có 1-2 hạt màu đen, vỏ hạt rất cứng.