Luận văn thạc sĩ: Phân tích 11-nor-9-carboxy-THC trong máu bằng LC-MS/MS

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật phân tích nghiên cứu xây dựng quy trình phân tích 11 nor 9 carboxy thc trong máu trên thiết bị sắc ký lỏng, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Đỗ Thị Hiếu
• Người hướng dẫn: TS. Phan Quang Thăng
• Trường học: Học viện Khoa học và Công nghệ
• Chuyên ngành: Hóa học
• Đề tài: Nghiên Cứu Quy Trình Phân Tích 11-nor-9-carboxy-THC Trong Máu Bằng LC-MS/MS
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về quy trình phân tích 11 nor 9 carboxy THC trong máu

Quy trình phân tích 11-nor-9-carboxy-THC trong máu là một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng trong khoa học hình sự. Phân tích này giúp xác định nồng độ THC trong máu, từ đó hỗ trợ trong việc giám định ma túy. Phương pháp sắc ký lỏng khối phổ kép (LC-MS/MS) đã được chứng minh là hiệu quả trong việc phát hiện và định lượng THC-COOH, một chất chuyển hóa chính của THC. Việc áp dụng quy trình này không chỉ giúp phát hiện người sử dụng cần sa mà còn cung cấp thông tin quan trọng cho các nghiên cứu về tác động của cần sa đối với sức khỏe.

1.1. Tầm quan trọng của việc phân tích 11 nor 9 carboxy THC

Phân tích 11-nor-9-carboxy-THC trong máu có vai trò quan trọng trong việc giám định ma túy. Nó giúp xác định mức độ sử dụng cần sa và hỗ trợ trong các vụ án hình sự. Việc phát hiện THC-COOH trong máu cho phép các nhà điều tra hiểu rõ hơn về hành vi của người sử dụng.

1.2. Các phương pháp phân tích THC trong máu

Có nhiều phương pháp để phân tích THC trong máu, bao gồm sắc ký khí khối phổ (GC-MS) và sắc ký lỏng khối phổ kép (LC-MS/MS). Trong đó, LC-MS/MS được ưa chuộng hơn nhờ độ nhạy và độ chọn lọc cao hơn, giúp phát hiện nồng độ THC-COOH chính xác hơn.

II. Thách thức trong việc phân tích 11 nor 9 carboxy THC

Việc phân tích 11-nor-9-carboxy-THC trong máu gặp nhiều thách thức. Một trong những vấn đề chính là sự biến đổi nồng độ THC-COOH trong máu theo thời gian. Nồng độ này phụ thuộc vào nhiều yếu tố như liều lượng, tần suất sử dụng và tình trạng sức khỏe của người dùng. Điều này làm cho việc xác định thời gian phát hiện THC-COOH trở nên phức tạp.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến nồng độ THC trong máu

Nồng độ THC trong máu có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như liều lượng sử dụng, tần suất và thời gian sử dụng. Ngoài ra, tình trạng sức khỏe và hệ thống trao đổi chất của từng cá nhân cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xác định nồng độ THC-COOH.

2.2. Khó khăn trong việc thu thập mẫu máu

Việc thu thập mẫu máu để phân tích THC-COOH có thể gặp khó khăn do yêu cầu về kỹ thuật và thời gian. Mẫu máu cần được bảo quản đúng cách để đảm bảo độ chính xác của kết quả phân tích. Nếu không, nồng độ THC-COOH có thể bị giảm sút, ảnh hưởng đến kết quả.

III. Phương pháp LC MS MS trong phân tích THC COOH

Phương pháp sắc ký lỏng khối phổ kép (LC-MS/MS) đã trở thành tiêu chuẩn vàng trong việc phân tích THC-COOH trong máu. Phương pháp này cho phép phân tích nhanh chóng và chính xác, với độ nhạy cao trong việc phát hiện nồng độ THC-COOH. Việc sử dụng LC-MS/MS giúp giảm thiểu thời gian và công sức trong quá trình phân tích.

3.1. Nguyên lý hoạt động của LC MS MS

LC-MS/MS hoạt động dựa trên nguyên lý sắc ký lỏng kết hợp với khối phổ. Quá trình này cho phép tách biệt các thành phần trong mẫu máu và xác định nồng độ THC-COOH một cách chính xác. Điều này giúp nâng cao độ tin cậy của kết quả phân tích.

3.2. Ưu điểm của phương pháp LC MS MS

Phương pháp LC-MS/MS có nhiều ưu điểm như độ nhạy cao, khả năng phát hiện nồng độ thấp và độ chọn lọc tốt. Điều này giúp cải thiện độ chính xác trong việc xác định THC-COOH, từ đó hỗ trợ hiệu quả cho công tác giám định ma túy.

IV. Ứng dụng thực tiễn của quy trình phân tích THC COOH

Quy trình phân tích 11-nor-9-carboxy-THC trong máu bằng LC-MS/MS đã được áp dụng rộng rãi trong các lĩnh vực khác nhau. Từ việc giám định ma túy trong các vụ án hình sự đến nghiên cứu về tác động của cần sa đối với sức khỏe, quy trình này đã chứng minh được giá trị của nó. Kết quả phân tích không chỉ giúp xác định người sử dụng cần sa mà còn cung cấp thông tin quan trọng cho các nghiên cứu khoa học.

4.1. Ứng dụng trong giám định ma túy

Quy trình phân tích THC-COOH được sử dụng trong giám định ma túy để xác định người sử dụng cần sa. Kết quả phân tích giúp các cơ quan chức năng đưa ra quyết định chính xác trong các vụ án hình sự liên quan đến ma túy.

4.2. Nghiên cứu về tác động của cần sa

Ngoài việc giám định ma túy, quy trình này còn được áp dụng trong các nghiên cứu về tác động của cần sa đối với sức khỏe. Các nhà nghiên cứu có thể sử dụng kết quả phân tích để đánh giá ảnh hưởng của THC-COOH đến cơ thể người sử dụng.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu quy trình phân tích 11-nor-9-carboxy-THC trong máu bằng LC-MS/MS đã mở ra nhiều cơ hội mới trong lĩnh vực giám định ma túy và nghiên cứu khoa học. Với sự phát triển không ngừng của công nghệ, quy trình này hứa hẹn sẽ ngày càng hoàn thiện và chính xác hơn. Điều này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả trong công tác giám định mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

5.1. Triển vọng phát triển công nghệ phân tích

Công nghệ phân tích LC-MS/MS đang ngày càng phát triển, hứa hẹn mang lại nhiều cải tiến trong quy trình phân tích THC-COOH. Các nghiên cứu mới có thể giúp nâng cao độ nhạy và độ chính xác của phương pháp này.

5.2. Tác động đến chính sách quản lý ma túy

Kết quả từ quy trình phân tích THC-COOH có thể ảnh hưởng đến chính sách quản lý ma túy tại Việt Nam. Việc hiểu rõ hơn về tác động của cần sa sẽ giúp các nhà lập pháp đưa ra các quyết định hợp lý hơn trong việc kiểm soát và quản lý ma túy.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU Ma túy là những chất có tác dụng làm thay đổi trạng thái tâm lý và sinh lý của người sử dụng, có khả năng bị lạm dụng và gây ra sự phụ thuộc về tâm, sinh lý vào việc sử dụng các chất đó. Khi ngừng dùng chất ma túy, người nghiện thường không kiểm soát được hành vi của mình, tìm mọi cách để có ma túy sử dụng tiếp, có khuynh hướng gia tăng liều lượng nhằm thỏa mãn trạng thái tinh thần, cảm giác mong muốn. Đó là nguyên nhân làm gia tăng các loại tội phạm hình sự như trộm cắp, giết người, cướp của, mại dâm, là nguyên nhân của rất nhiều tội phạm kinh tế như buôn lậu, gian lận, tham nhũng. Cùng với các loại ma túy gây hậu quả nghiêm trọng tới đời sống xã hội như thuốc phiện và các chất nhóm Opiat, các chất kích thích thần kinh nhóm Amphetamine, nhóm Cocain, các thuốc an thần gây ngủ nhóm Benzodiazepine, các thuốc an thần gây ngủ nhóm Barbiturat.

Cần sa ban đầu được sử dụng cho mục đích gây hưng phấn và mục đích y học. Đến năm 1930 bị coi là bất hợp pháp, kể từ những năm 1960 việc sử dụng nó đã tăng lên đáng kể. Hiện nay loại ma túy gây ảo giác Cần sa đang ngày càng được giới trẻ sử dụng nhiều. Người sử dụng cần sa có thể bị rối loạn thần kinh, gây mất thăng bằng, chóng mặt, rối loạn tình dục, làm giảm khả năng sinh sản, làm trụy thai, chết thai thậm chí gây rối loạn nhiễm sắc thể nếu sử dụng lâu dài.

Từ cần sa người ta đã phân lập được khoảng 61 chất khác nhau, với thành phần chủ yếu là THC (delta 9 –tetrahydrocannabinol), CBN (canabinol), CBD (cannabidiol). Trong đó THC là hoạt chất chính gây ra tác dụng tâm lý tới người sử dụng cần sa [1, 2]. Cần sa được dùng chủ yếu bằng cách hút. Sau khi hút 24 giờ, khoảng 50% lượng THC bị đào thải dưới dạng chuyển hóa, 50% còn lại được phân bố trong toàn cơ thể, chủ yếu ở các mô mỡ, sau đó bị đào thải từ từ trong những ngày tiếp theo.

Sau khi hút cần sa, được chuyển nhanh vào hệ tuần hoàn rùi qua phổi sang máu, chủ yếu là các sản phẩm oxy hóa THC-COOH và các sản phẩm liên hợp với một hoặc hai phân tử axit glucuronic của THC-COOH [3, 4, 5]. Đây chính là các đối tượng để kiểm tra việc sử dụng cần sa. 2 Việc phân tích THC-COOH trong máu có thể thực hiện bằng phân tích miễn dịch, sắc ký khí khối phổ (GC-MS), hay bằng sắc ký lỏng khối phổ kép (LC-MS/MS). Tuy nhiên, phương pháp GC-MS yêu cầu chuẩn bị mẫu tốn nhiều thời gian với việc thực hiện giai đoạn dẫn xuất mẫu, độ thu hồi của phương pháp giảm.

Việc sử dụng phương pháp LC-MS/MS khắc phục được những khuyết điểm đó và mang lại những ưu điểm là tăng độ nhạy, độ chọn lọc và độ phân giải. Vì thế chúng tôi lựa chọn sử dụng thiết bị sắc ký lỏng khối phổ kép để xác định THC-COOH [1, 6]. Từ hiện trạng sử dụng và mức độ nguy hại mà cần sa đem đến cho người sử dụng nó, đồng thời để phục vụ cho công tác giám định ma túy, đề tài này chúng tôi tập trung “Nghiên cứu, xây dựng quy trình phân tích 11-nor-9- cacboxyl-delta-9-tetrahydrocannabinol trong máu bằng thiết bị sắc ký lỏng khối phổ kép LC-MS/MS” nhằm kiểm tra phát hiện đối tượng sử dụng cần sa. TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.

Cần sa, các chế phẩm của cần sa và tác hại của chúng 1. Giới thiệu về cần sa Cây cần sa (canabis sativa) có nguồn gốc từ Ấn Độ và Ba Tư, sau đó được trồng phổ biến ở các nước ôn đới và nhiệt đới từ hàng trăm năm nay nhằm mục đích lấy sợi hoặc sử dụng trong các lễ hội mang tính tâm linh. Tính tới nay, các chế phẩm/sản phẩm cần sa là loại ma túy bị lạm dụng nhiếu nhất trên thị trường ma túy lậu. Việc trồng cây cần sa hầu như diễn ra khắp mọi nơi, và hầu như ở tất cả các nước trên thế giới.

Nhựa cần sa được sản xuất tại khoảng 65 nước trên thế giới, chủ yếu là tại các nước thuộc khu vực Bắc Phi và Tây-Nam Á, đặc biệt là Afghanistan và Pakistan. Châu Phi là quê hương của nước sản xuất nhựa cần sa hàng đầu thế giới là Ma-rốc, nổi tiếng về trồng cần sa. Hầu hết nhựa cần sa bắt được ở Châu Âu đều có nguồn gốc buôn lậu từ Ma-rốc. Nhựa cần sa từ Ma-rốc có đặc điểm đặc trưng giống với đặc điểm của nhựa cần sa từ các nước khác thí dụ như các nước thuộc vùng đông và nam Địa Trung Hải.

Afghanistan là nước lớn thứ hai thế giới về sản xuất nhựa cần sa. Nhựa cần sa từ Afghanistan có đặc điểm giống với nhựa từ các vùng khác của tiểu lục địa Ấn Độ. Li-Băng đã từng có thời là một trong những nước cung cấp nhựa cần sa hàng đầu thế giới, và nếu như không có những nỗ lực triệt phá liên tục của cơ quan chức năng và chính quyền địa phương, có thể nó vẫn đứng đầu thế giới về cung cấp nhựa cần sa. Về cây cần sa, Châu Mỹ chiếm khoảng 55% sản lượng trên toàn cầu năm 2006, sau đến Châu Phi (khoảng 22%).

Hầu hết cây cần sa đều được sản xuất cho các thị trường nội địa và xuất khẩu sang nước láng giềng, còn ít bị buôn lậu trên thế giới [2]. Bộ phận chứa hoạt chất có tác dụng lên hệ thần kinh chủ yếu ở lá, quả và hoa (đặc biệt là phần ngọn cây). Các bộ phận này được thu hoạch riêng, phơi khô, ép thành bánh hoặc bó lại để sử dụng bằng cách hút, đôi khi dùng qua đường uống. Các sản phẩm thực vật này có tên chung là marijuana, chúng có thể khác nhau về hình thức trình bày cũng như thành phần, hàm lượng hoạt chất.

Hàm lượng hoạt chất giảm khi hạt hình thành, bởi vậy ở một số nơi 4 người ta tỉa bỏ những cây đực để ngăn cản quá trình thụ phấn tạo hạt, các sản phẩm thu được có tên là Sinsemila [2]. Tại một số nước đã xuất hiện hiện tượng trồng trái phép cần sa trong nhà, có thể trồng theo phương pháp thủy canh, không cần đất mà sử dụng đèn chiếu sáng nhằm qua mặt các cơ quan an ninh cho thấy mức độ phức tạp và khó khăn trong công tác điều tra phòng chống tội phạm. Cây cần sa được trồng ngày càng nhiều trong nhà tại các nước phát triển về mặt kỹ thuật. Từ những năm 1970, các nước trồng cần sa ở Bắc Mỹ và Châu Âu đã nghiên cứu để tạo ra các giống cần sa có hàm lượng hoạt chất cao hơn, và thị trường về cần sa có hàm lượng THC cao, trồng trong nhà sử dụng kỹ thuật ngăn không cho hoa cái thụ phấn đang ngày một phát triển tại nhiều nước tiêu thụ cần sa chính.

Vào cuối thế kỷ trước, kỹ thuật ngăn không cho hoa cái thụ phấn được áp dụng rất nhiều tại Mỹ, Canada và Hà Lan – ba nước đi tiên phong về công nghệ nhân giống và trồng cây cần sa – báo hiệu rằng thị phần của cần sa đang ngày một gia tăng ở nhiều nước. Cần sa trồng trong nhà Cần sa được nhiều người cho là “ma túy cửa ngõ”, dẫn đến việc sử dụng lạm dụng bất hợp pháp và được sử dụng ở rất nhiều nơi. Trong những năm qua, việc sử dụng cần sa đã tăng lên đều đặn, cả về mặt y tế và mặt giải trí, 5 đặc biệt là ở thanh thiếu niên và sử dụng phổ biến hơn ở nam giới hơn phụ nữ. Cần sa thường được cuộn thành điếu giống như điếu thuốc lá để hút nhằm tạo cảm giác hưng phấn.

Một điếu cần sa nhỏ có thể được bán với giá thành rất đắt so với thuốc lá. Cần sa còn có thể được hút bằng ống nước (bong), một thiết bị điện tử cầm tay (vape pen), có thể được kết hợp vào trà và ấu ăn. Hình ảnh về cây cần sa và cần sa thường dùng trong thực tế 1. Các chế phẩm từ cần sa Trong nông nghiệp cây cần sa đã được sử dụng để lấy sợi từ lâu.

Các sản phẩm hợp pháp cần sa gồm có hạt cần sa, dầu từ hạt cần sa và tinh dầu cần sa. Các chế phẩm từ cần sa được sản xuất với các quy trình khác nhau và cách chuyển hóa khác nhau để nhằm mục đích buôn lậu và sử dụng bất hợp pháp, các chế phẩm và sản phẩm trái phép của cần sa gồm ba loại chính là: Cây cần sa, nhựa cần sa và dầu cần sa do hàm lượng THC cao. Nhựa cần sa là sản phẩm chế biến bằng cách loại bỏ hạt, sợi, hàm lượng THC đạt 2-10%. Trên thế giới, việc sản xuất nhựa cần sa được tập trung vào hai khu vực chính là khu vực đông và nam Địa Trung Hải, khu vực Nam và Tây Nam Á.

Hai khu vực này sử dụng rất nhiều phương pháp để sản xuất nhựa cần sa. Tuy nhiên, nói chung là mỗi khu vực đều sử dụng những kỹ thuật giống nhau. Sàng và rây là một khâu quan trọng của quá trình sản xuất nhựa cần sa trong cả hai khu vực nay [2]. Cần sa lỏng là dịch chiết lỏng của cần sa thực vật hoặc nhựa cần sa, với dụng cụ chiết tương tự như chiết soxhlet.

Các dung môi hữu cơ thường dùng là etanol, clorofom, hexanee, ete dầu hỏa, cần sa lỏng chứa THC tới 10-30%. Tác hại của việc sử dụng cần sa Cần sa gây ra hàng loạt những biến đổi về tâm lý và hành động ở người sử dụng, thường tạo ra những khoái cảm, hưng phấn, nói nhiều. Nếu như người nghiện heroin chỉ trở nên hung dữ khi lên cơn thèm thuốc thì người nghiện cần sa có thể trở nên hung dữ ngay cả khi đang hưng phấn. Khi sử dụng cần sa, các cơ quan cảm giác như thị giác, thính giác, xúc giác và vị giác bị kích thích mạnh dẫn đến ảo giác, trí nhớ lẫn lộn, không phân biệt được quá khứ, hiện tại.

Người nghiện có thể quên đi mọi lo lắng, ưu tư, cảm thấy mình trôi nổi, bồng bềnh, không quan tâm đến việc gì, không có mục đích rõ ràng. Từ đó dẫn đến những trang thái bất thường về hành vi, không làm chủ được các hoạt động của bản thân. Sử dụng cần sa lâu dài có thể bị rối loạn thần kinh, tình dục, giảm khả năng sinh sản, gây ra trụy thai, chết thai hay rối loạn nhiễm sắc thể. Cần sa có thể gây ra bất tỉnh, thậm chí dẫn đến tử vong.