Nghiên Cứu Hiện Trạng Quản Lý Thuốc Bảo Vệ Thực Vật Tại Huyện Phù Cừ, Tỉnh Hưng Yên

Chuyên khảo phân tích Luận văn nghiên cứu hiện trạng quản lý thuốc bảo vệ thực vật trên địa bàn huyện phù cừ tỉnh hưng yên, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Nguyễn Đức Long
• Người hướng dẫn: TS. Phan Thị Thúy
• Trường học: Học viện nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Nghiên Cứu Hiện Trạng Quản Lý Thuốc Bảo Vệ Thực Vật Tại Huyện Phù Cừ, Tỉnh Hưng Yên
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục các từ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục hình
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 1.7. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.8. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.9. Phạm vi nghiên cứu
• 1.10. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 2. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Giới thiệu chung về thuốc bảo vệ thực vật
• 2.2. Đặc tính của thuốc bảo vệ thực vật
• 2.3. Vai trò của thuốc BVTV
• 2.4. Tác động tiêu cực của thuốc bảo vệ thực vật
• 2.4.1. Thuốc BVTV gây kháng thuốc
• 2.4.2. Sự xuất hiện loài dịch hại mới
• 2.4.3. Sự suy giảm tính đa dạng trong sinh quần
• 2.4.4. Ảnh hưởng của thuốc BVTV đến môi trường
• 2.4.4.1. Ảnh hưởng của thuốc BVTV đến môi trường đất
• 2.4.4.2. Ảnh hưởng của thuốc BVTV đến môi trường nước
• 2.4.4.3. Ảnh hưởng của thuốc BVTV đến môi trường không khí
• 2.4.5. Ảnh hưởng của thuốc BVTV đến sức khỏe của con người và động vật
• 3. THỰC TRẠNG QUẢN LÍ THUỐC BVTV TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM
• 3.1. Thực trạng quản lí thuốc BVTV trên thế giới
• 3.2. Thực trạng quản lí thuốc BVTV tại Việt Nam
• 3.2.1. Hệ thống quản lí thuốc BVTV ở Việt Nam
• 4. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 4.3. Nội dung nghiên cứu
• 4.4. Tìm hiểu về điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội
• 4.5. Đánh giá thực trạng quản lí thuốc bảo vệ thực vật ở huyện Phù Cừ
• 4.6. Thực trạng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật
• 4.7. Phương pháp nghiên cứu
• 4.7.1. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
• 4.7.2. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp
• 4.7.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 5. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
• 5.1. Đặc điểm điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội
• 5.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 5.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 5.2. Thực trạng quản lý thuốc BVTV tại huyện Phù Cừ
• 5.2.1. Quy định chung về đăng ký thuốc bảo vệ thực vật
• 5.2.2. Hệ thống tổ chức quản lý thuốc BVTV tại địa bàn huyện Phù Cừ
• 5.2.2.1. Cơ cấu tổ chức và chức năng
• 5.2.3. Tình hình sản xuất lúa
• 5.2.4. Các biện pháp quản lý thuốc BVTV trên địa bàn
• 5.2.5. Thực trạng sử dụng thuốc BVTV tại địa bàn huyện Phù Cừ
• 5.2.6. Phân loại hóa chất BVTV
• 5.2.7. Một số loại sâu bệnh hại trên cây trồng tại 3 xã
• 5.2.8. Các loại thuốc BVTV được người dân sử dụng
• 5.2.9. Tình hình sản xuất nông nghiệp
• 5.2.10. Cách lựa chọn thuốc của người dân
• 5.2.11. Cách sử dụng thuốc BVTV
• 5.2.12. Thời điểm phun thuốc BVTV
• 5.2.13. Công tác thu gom, xử lý vỏ bao bì thuốc BVTV
• 5.2.14. Nhận thức của người dân về ảnh hưởng của thuốc BVTV đến môi trường
• 5.2.15. Hiệu quả của công tác quản lý BVTV
• 5.2.16. Hiệu quả công tác quản lý thuốc BVTV qua sự tín nhiệm của người dân
• 5.2.17. Đánh giá của người dân về công tác thăm đồng và dự báo
• 5.2.18. Đánh giá của người dân về hiệu quả của công tác dự báo dịch hại trên địa bàn xã
• 5.2.19. Đánh giá của người dân về cơ quan quản lý thuốc BVTV tại huyện Phù Cừ
• 5.3. Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý thuốc BVTV
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Quản Lý Thuốc BVTV Tại Phù Cừ Hưng Yên

Nghiên cứu về quản lý thuốc bảo vệ thực vật tại huyện Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên là một vấn đề cấp thiết. Việt Nam, với nền nông nghiệp lâu đời và khí hậu nhiệt đới gió mùa, tạo điều kiện cho cây trồng phát triển, nhưng cũng là môi trường thuận lợi cho sâu bệnh hại. Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật để bảo vệ mùa màng là cần thiết, nhưng cần quản lý chặt chẽ. Nghiên cứu này tập trung vào hiện trạng quản lý và sử dụng thuốc BVTV tại Phù Cừ, nhằm đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý, đảm bảo an toàn cho người dân và môi trường. Theo Nguyễn Đức Long (2017), việc sử dụng thuốc BVTV hợp lý sẽ mang lại lợi ích to lớn, nhưng sử dụng bừa bãi sẽ gây hậu quả xấu.

1.1. Mục Tiêu Nghiên Cứu Quản Lý Thuốc BVTV Phù Cừ

Nghiên cứu này nhằm điều tra hiện trạng quản lý và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật tại huyện Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên. Đánh giá nhận thức của người dân về ảnh hưởng của thuốc BVTV đến môi trường và sức khỏe. Đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý thuốc BVTV tại địa phương. Mục tiêu cuối cùng là đảm bảo sản xuất nông nghiệp bền vững và an toàn cho cộng đồng.

1.2. Phạm Vi Nghiên Cứu Quản Lý Thuốc BVTV Hưng Yên

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hiện trạng quản lý và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trên địa bàn huyện Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên. Thời gian nghiên cứu từ tháng 8/2016 đến tháng 8/2017. Đối tượng nghiên cứu là các hoạt động liên quan đến quản lý thuốc BVTV, bao gồm cả người sử dụng, cơ quan quản lý và các cửa hàng kinh doanh thuốc BVTV.

II. Thực Trạng Sử Dụng Thuốc BVTV Thách Thức Tại Phù Cừ

Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật tại Phù Cừ đang đối mặt với nhiều thách thức. Mặc dù thuốc BVTV đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ mùa màng, việc lạm dụng và sử dụng không đúng cách gây ra những tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe cộng đồng. Tình trạng kháng thuốc của sâu bệnh ngày càng gia tăng, đòi hỏi phải sử dụng các loại thuốc BVTV mạnh hơn, gây ra vòng luẩn quẩn. Cần có những giải pháp quản lý hiệu quả để giảm thiểu những tác động tiêu cực này. Theo nghiên cứu, việc lạm dụng thuốc BVTV có thể dẫn đến ô nhiễm môi trường đất, nước và không khí.

2.1. Ảnh Hưởng Của Thuốc BVTV Đến Môi Trường Nông Nghiệp

Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật có thể gây ô nhiễm môi trường đất, nước và không khí. Dư lượng thuốc BVTV trong đất có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của cây trồng và các vi sinh vật có lợi. Thuốc BVTV có thể ngấm vào nguồn nước, gây ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt và ảnh hưởng đến hệ sinh thái dưới nước. Việc phun thuốc BVTV cũng có thể gây ô nhiễm không khí, ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân.

2.2. Tác Động Của Thuốc BVTV Đến Sức Khỏe Cộng Đồng

Việc tiếp xúc với thuốc bảo vệ thực vật có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe cho con người, từ các triệu chứng nhẹ như đau đầu, chóng mặt đến các bệnh nghiêm trọng hơn như ung thư và các vấn đề về thần kinh. Đặc biệt, trẻ em và phụ nữ mang thai là những đối tượng dễ bị tổn thương nhất. Cần có các biện pháp bảo vệ để giảm thiểu nguy cơ tiếp xúc với thuốc BVTV.

2.3. Tình Trạng Kháng Thuốc Của Sâu Bệnh Tại Hưng Yên

Tình trạng kháng thuốc của sâu bệnh ngày càng gia tăng tại Hưng Yên, đặc biệt là đối với các loại thuốc bảo vệ thực vật thông dụng. Điều này đòi hỏi phải sử dụng các loại thuốc BVTV mạnh hơn, gây ra vòng luẩn quẩn và tăng chi phí sản xuất. Cần có các giải pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) để giảm thiểu sự phụ thuộc vào thuốc BVTV và ngăn chặn sự phát triển của tình trạng kháng thuốc.

III. Giải Pháp Quản Lý Thuốc BVTV Hiệu Quả Tại Huyện Phù Cừ

Để giải quyết những thách thức trong quản lý thuốc bảo vệ thực vật tại Phù Cừ, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm việc tăng cường kiểm soát việc kinh doanh và sử dụng thuốc BVTV, nâng cao nhận thức của người dân về tác hại của thuốc BVTV và khuyến khích sử dụng các biện pháp phòng trừ dịch hại thân thiện với môi trường. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và người dân để đảm bảo hiệu quả của các giải pháp này.

3.1. Tăng Cường Kiểm Soát Kinh Doanh Thuốc BVTV Tại Phù Cừ

Cần tăng cường kiểm soát việc kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật tại Phù Cừ, đảm bảo các cửa hàng kinh doanh thuốc BVTV tuân thủ các quy định về giấy phép, chứng chỉ hành nghề và điều kiện kinh doanh. Kiểm tra chặt chẽ nguồn gốc và chất lượng của thuốc BVTV để ngăn chặn việc kinh doanh thuốc BVTV giả, kém chất lượng. Xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

3.2. Nâng Cao Nhận Thức Về Tác Hại Của Thuốc BVTV

Cần nâng cao nhận thức của người dân về tác hại của thuốc bảo vệ thực vật đối với sức khỏe và môi trường. Tổ chức các lớp tập huấn, hội thảo để cung cấp thông tin về cách sử dụng thuốc BVTV an toàn và hiệu quả. Khuyến khích người dân sử dụng các biện pháp phòng trừ dịch hại thân thiện với môi trường, như sử dụng thuốc BVTV sinh học và áp dụng các kỹ thuật canh tác tiên tiến.

3.3. Khuyến Khích Sử Dụng Biện Pháp Phòng Trừ Sinh Học

Khuyến khích nông dân sử dụng các biện pháp phòng trừ sinh học như sử dụng các chế phẩm sinh học, thiên địch để kiểm soát sâu bệnh hại. Biện pháp này giúp giảm thiểu sự phụ thuộc vào thuốc bảo vệ thực vật hóa học, bảo vệ môi trường và sức khỏe con người. Cần có chính sách hỗ trợ và khuyến khích để thúc đẩy việc áp dụng các biện pháp phòng trừ sinh học trong sản xuất nông nghiệp.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Hiệu Quả Quản Lý Thuốc BVTV

Việc áp dụng các giải pháp quản lý thuốc bảo vệ thực vật hiệu quả sẽ mang lại những kết quả tích cực cho sản xuất nông nghiệp tại Phù Cừ. Năng suất cây trồng được cải thiện, chất lượng nông sản được nâng cao, giảm thiểu ô nhiễm môi trường và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Cần có sự đánh giá thường xuyên và điều chỉnh các giải pháp để đảm bảo hiệu quả lâu dài.

4.1. Cải Thiện Năng Suất Và Chất Lượng Nông Sản

Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hợp lý và hiệu quả sẽ giúp bảo vệ cây trồng khỏi sâu bệnh hại, từ đó cải thiện năng suất và chất lượng nông sản. Nông sản an toàn và chất lượng sẽ đáp ứng được yêu cầu của thị trường và nâng cao thu nhập cho người nông dân.

4.2. Giảm Thiểu Ô Nhiễm Môi Trường Nông Nghiệp

Việc giảm thiểu sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học và khuyến khích sử dụng các biện pháp phòng trừ dịch hại thân thiện với môi trường sẽ giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường nông nghiệp. Môi trường trong lành sẽ tạo điều kiện cho sản xuất nông nghiệp bền vững và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

4.3. Bảo Vệ Sức Khỏe Cộng Đồng Tại Hưng Yên

Việc giảm thiểu tiếp xúc với thuốc bảo vệ thực vật sẽ giúp bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là đối với trẻ em và phụ nữ mang thai. Nông sản an toàn và chất lượng sẽ góp phần cải thiện sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người dân.

V. Kết Luận Kiến Nghị Về Quản Lý Thuốc BVTV Phù Cừ

Nghiên cứu về quản lý thuốc bảo vệ thực vật tại Phù Cừ cho thấy cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả để giải quyết những thách thức hiện tại. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, người dân và các doanh nghiệp để đảm bảo hiệu quả của các giải pháp này. Việc quản lý thuốc BVTV hiệu quả sẽ góp phần vào sự phát triển bền vững của nông nghiệp tại Phù Cừ.

5.1. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ Quản Lý Thuốc BVTV

Cần có những chính sách hỗ trợ và khuyến khích để thúc đẩy việc sử dụng các biện pháp phòng trừ dịch hại thân thiện với môi trường. Hỗ trợ nông dân tiếp cận với các loại thuốc BVTV sinh học và các kỹ thuật canh tác tiên tiến. Tạo điều kiện cho các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh thuốc BVTV sinh học phát triển.

5.2. Tăng Cường Thanh Tra Kiểm Tra Thuốc BVTV

Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc kinh doanh và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trên địa bàn. Xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, đặc biệt là các trường hợp kinh doanh thuốc BVTV giả, kém chất lượng và sử dụng thuốc BVTV không đúng quy định.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nông nghiệp Việt Nam hàng năm tiêu thụ khoảng 70.000 tấn thuốc bảo vệ thực vật để duy trì sản lượng lương thực, trong đó thuốc trừ cỏ chiếm tới 44,4% và thuốc trừ bệnh chiếm 23,2%. Tại huyện Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên, hoạt động canh tác nông nghiệp giữ vị trí then chốt với tổng diện tích đất nông nghiệp đạt 6.524,07 ha, chiếm hơn 69% tổng diện tích đất tự nhiên của huyện. Riêng diện tích gieo cấy lúa cả năm đạt 5.149,05 ha với năng suất trung bình 122,2 tạ/ha, mang lại sản lượng trên 60.000 tấn mỗi năm. Mặc dù hóa chất bảo vệ thực vật là công cụ chủ lực giúp ngăn chặn dịch hại nhanh chóng và ổn định mùa màng, việc lạm dụng quá mức cùng sự buông lỏng trong kiểm soát kinh doanh đã làm dấy lên nhiều nguy cơ ô nhiễm nghiêm trọng đối với môi trường đất, nguồn nước mặt và sức khỏe cộng đồng. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm đặt ra là đánh giá đúng thực trạng quản lý và nhận diện các mắt xích yếu kém trong chuỗi phân phối cũng như tập quán sử dụng nông dược tại cơ sở. Mục tiêu cụ thể của công trình là điều tra toàn diện mạng lưới quản lý, khảo sát hành vi sử dụng thuốc của các hộ nông dân, đánh giá mức độ tín nhiệm của người dân đối với cơ quan chuyên trách và đề xuất các giải pháp kỹ thuật, chính sách phù hợp. Phạm vi nghiên cứu được thực hiện tại 3 xã đại diện gồm Tam Đa, Tiên Tiến và Minh Tân thuộc huyện Phù Cừ trong khung thời gian từ tháng 8/2016 đến tháng 8/2017. Đề tài mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi cung cấp bộ dữ liệu thực chứng từ 300 hộ dân và 10 cơ sở kinh doanh, tạo tiền đề để địa phương giảm thiểu nguy cơ quá tải hóa chất tồn dư, nâng tỷ lệ sử dụng chế phẩm sinh học lên trên 20% và hoàn thiện hệ thống quản trị môi trường nông thôn bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên hai trụ cột lý thuyết quan trọng gồm: Lý thuyết Quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) do Tổ chức Nông Lương Thế giới (FAO) khuyến nghị và Lý thuyết về ba giai đoạn phát triển của nông dược toàn cầu (Cân bằng sử dụng - Dư thừa sử dụng - Khủng hoảng sử dụng). Khung nghiên cứu vận dụng mô hình quản lý rủi ro hóa chất nông nghiệp tích hợp chuỗi từ khâu cấp phép, phân phối, sử dụng trên đồng ruộng đến xử lý chất thải bao bì nguy hại theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia TCVN 5507:2002.

Các khái niệm then chốt được chuẩn hóa và phân tích trong luận văn bao gồm:

• Tính kháng thuốc của dịch hại: Phản ánh sự suy giảm phản ứng của sinh vật gây hại sau thời gian dài tiếp xúc liên tục với hóa chất, khiến quần thể hình thành khả năng chống chịu di truyền qua các thế hệ theo định nghĩa của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Thống kê lịch sử cho thấy số loài kháng thuốc trên thế giới đã tăng vọt từ 14 loài năm 1948 lên hơn 900 loài vào cuối thế kỷ 20.
• Thời gian bán phân hủy trong đất: Đại lượng DT50 và DT90 thể hiện thời gian để 50% và 90% lượng hoạt chất bị phân hủy sinh học trong môi trường tự nhiên. Các hợp chất gốc clo hữu cơ có thời gian tồn lưu kéo dài từ 150 đến 200 tuần, tạo ra các dẫn xuất độc hại hơn dạng nguyên bản.
• Nguyên tắc 4 đúng: Hệ quy chuẩn bắt buộc trong canh tác an toàn bao gồm đúng thuốc, đúng lúc, đúng liều lượng nồng độ và đúng cách thức phun rải nhằm tối ưu hóa hiệu lực trừ sâu và giảm thiểu phát tán ra môi trường.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu phối hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp thực chứng trong khoảng thời gian 12 tháng liên tục:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Kế thừa các báo cáo phát triển kinh tế xã hội từ Ủy ban nhân dân huyện Phù Cừ, số liệu quản lý đất đai từ Phòng Tài nguyên và Môi trường, số liệu kiểm tra chuyên ngành từ Trạm Bảo vệ thực vật huyện, cùng hệ thống văn bản pháp quy như Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật, Thông tư 21/2015/TT-BNNPTNT và Thông tư 15/2017/TT-BNNPTNT.
• Nguồn dữ liệu sơ cấp: Cỡ mẫu điều tra gồm 300 hộ nông dân canh tác lúa tại 3 xã (Tam Đa, Tiên Tiến, Minh Tân), phân bổ đều 100 hộ mỗi xã trên 9 thôn trọng điểm (30 đến 40 hộ mỗi thôn). Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng theo quy mô diện tích đất canh tác được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cao cho các nhóm hộ thuần nông và hộ sản xuất hàng hóa. Bên cạnh đó, đề tài tiến hành phỏng vấn sâu 13 cán bộ chuyên trách (4 cán bộ Trạm Bảo vệ thực vật huyện và 9 cán bộ phụ trách nông nghiệp, khuyến nông cấp xã) cùng việc khảo sát thực địa toàn bộ 10 cơ sở kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật đang hoạt động trên địa bàn.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích ma trận vấn đề và xử lý số liệu qua phần mềm chuyên dụng. Việc lựa chọn phương pháp này giúp định lượng hóa chính xác tỷ lệ tuân thủ quy chuẩn, làm rõ mối tương quan giữa năng lực quản lý nhà nước với thói quen sử dụng thuốc thực tế của nông dân, bảo đảm độ tin cậy khoa học cao cho các kết luận.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, hệ thống mạng lưới bán lẻ thuốc bảo vệ thực vật có sự tuân thủ cao về mặt thủ tục hành chính nhưng yếu kém về tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật. Khảo sát 10 cơ sở kinh doanh trên địa bàn 3 xã cho thấy 100% cửa hàng đều có giấy phép kinh doanh, chứng chỉ hành nghề và thực hiện niêm yết bảng giá công khai. Tuy nhiên, tỷ lệ cửa hàng đảm bảo diện tích tối thiểu trên 10m2, trang bị đầy đủ phương tiện phòng chống cháy nổ và cung cấp bảo hộ lao động đạt tỷ lệ chưa tới 40%.

Thứ hai, cơ cấu sử dụng thuốc nghiêng lệch hoàn toàn về hóa dược tổng hợp. Trên 85% tổng số hộ điều tra sử dụng các loại thuốc trừ sâu, trừ bệnh có nguồn gốc hóa học; tỷ lệ nông hộ ưu tiên dùng chế phẩm sinh học thân thiện với môi trường chỉ chiếm dưới 15%. Về kênh tiếp cận thông tin, khoảng 60% nông dân lựa chọn thuốc theo hướng dẫn từ người bán hàng tại đại lý, 35% theo cán bộ khuyến nông và chỉ khoảng 5% tự đọc nhãn hướng dẫn kỹ thuật.

Thứ ba, công tác dự tính dự báo sinh vật hại đạt kết quả tích cực nhưng hoạt động đào tạo tập huấn chưa thu hút người dân. Trạm chuyên môn đã dự báo chính xác 3 trên 5 đợt dịch hại lớn trong năm 2016 (như bệnh bạc lá, sâu cuốn lá), giúp kiểm soát 100% diện tích lúa nhiễm bệnh mà không để bùng phát bất ngờ. Dù vậy, tỷ lệ nông dân tham gia đầy đủ các lớp tập huấn kỹ thuật chỉ dao động từ 30% đến 40% do lịch trình chưa linh hoạt.

Thứ tư, khâu xử lý vỏ bao bì sau sử dụng là điểm nghẽn ô nhiễm lớn nhất. Trên 65% hộ nông dân thừa nhận thói quen vứt bỏ vỏ chai lọ, bao gói thuốc trực tiếp tại bờ ruộng hoặc mương dẫn nước sau khi pha chế, chỉ có khoảng 35% thu gom nhưng chủ yếu xử lý bằng cách đốt thủ công cùng rác sinh hoạt.

Thảo luận kết quả

Thực trạng lạm dụng thuốc hóa học bắt nguồn từ áp lực bảo đảm năng suất lúa cao (năng suất cả năm của Phù Cừ đạt 122,2 tạ/ha) kết hợp tâm lý muốn dập dịch tức thì của nông dân. Việc người dân phụ thuộc tới 60% vào tư vấn của đại lý kinh doanh tư nhân tiềm ẩn rủi ro lớn, do nhiều đại lý vì mục tiêu lợi nhuận đã định hướng người mua sử dụng các dòng thuốc có giá trị cao hoặc chiết khấu lớn mà không dựa trên ngưỡng phòng trừ kinh tế. So sánh với các nghiên cứu tương đồng tại khu vực Tây Nguyên của tác giả Bùi Vĩnh Diên, tỷ lệ mẫu đất canh tác chứa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật lên tới 62,22% với 44,44% vượt chuẩn cho phép, cho thấy nguy cơ tích tụ độc chất trong đất và nguồn nước tại huyện Phù Cừ là rất rõ rệt nếu không có biện pháp can thiệp sớm.

Để tăng tính trực quan cho công tác chỉ đạo điều hành, các dữ liệu nghiên cứu này có thể được chuyển hóa thành biểu đồ cột ghép thể hiện tỷ lệ so sánh cơ cấu thuốc hóa học và sinh học giữa 3 xã Tam Đa, Tiên Tiến, Minh Tân. Đồng thời, một bảng ma trận chấm điểm mức độ tuân thủ 6 tiêu chuẩn an toàn kinh doanh tại 10 cơ sở bán lẻ sẽ giúp Đội Quản lý thị trường và Trạm Bảo vệ thực vật dễ dàng khoanh vùng các điểm nóng vi phạm để xử lý kịp thời.

Đề xuất và khuyến nghị

• Đối với hộ nông dân canh tác: Áp dụng triệt để nguyên tắc 4 đúng khi phun xịt, nâng tỷ lệ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học từ mức dưới 15% lên tối thiểu 30% trong lộ trình 2 năm tới; thực hiện thu gom 100% vỏ chai, bao gói thuốc vào các bể chứa chuyên dụng trên cánh đồng ngay sau khi sử dụng dưới sự đôn đốc của Ban Nông nghiệp thôn.
• Đối với các cơ sở kinh doanh thuốc: Tổ chức kiểm tra định kỳ 2 lần mỗi năm đối với 10 cơ sở bán lẻ hiện có, yêu cầu 100% cửa hàng bổ sung đầy đủ bình chữa cháy, đồ bảo hộ lao động và cam kết chỉ kinh doanh các sản phẩm thuộc danh mục được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cấp phép trước quý 2 năm 2018 do Đội Quản lý thị trường huyện chủ trì thực hiện.
• Đối với Ủy ban nhân dân huyện và các xã: Đầu tư xây dựng hệ thống 150 đến 200 bể bê tông thu gom rác thải nguy hại trên toàn bộ các cánh đồng lúa của 14 xã; bố trí ngân sách thường niên để ký hợp đồng với đơn vị môi trường chuyên trách vận chuyển, tiêu hủy vỏ bao bì định kỳ 6 tháng một lần do Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện quản lý từ đầu năm 2018.
• Đối với Trạm Bảo vệ thực vật và tổ chức khuyến nông: Tái cấu trúc chương trình đào tạo tập huấn thực hành nông nghiệp tốt (VietGAP) và quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), đặt mục tiêu nâng tỷ lệ hộ dân tham gia lớp tập huấn lên trên 80% trong giai đoạn 2018 đến 2020 bằng cách đưa lịch tập huấn về tận nhà văn hóa thôn vào thời gian nông nhàn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cán bộ quản lý nhà nước ngành Tài nguyên Môi trường và Nông nghiệp cấp huyện, xã: Nghiên cứu cung cấp số liệu thực tế tại 3 xã để cán bộ tham mưu xây dựng quy chế thanh tra mạng lưới bán lẻ vật tư nông nghiệp, quy hoạch điểm đặt bể thu gom bao bì và thiết lập cơ chế giám sát liên ngành hiệu quả.
• Các nhà nghiên cứu, giảng viên và học viên cao học chuyên ngành Khoa học Môi trường: Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp điều tra thực địa 300 nông hộ, kỹ thuật xây dựng ma trận phân tích rủi ro hóa chất nông nghiệp và mô hình đánh giá chuỗi quản lý vật tư tại vùng đồng bằng sông Hồng.
• Ban giám đốc Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp và cán bộ khuyến nông cơ sở: Khai thác kết quả khảo sát nhận thức người dân để đổi mới nội dung truyền thông, hướng dẫn nông dân nhận biết nhãn thuốc và chuyển đổi cơ cấu phòng trừ sâu bệnh theo hướng sinh học an toàn.
• Các doanh nghiệp sản xuất và phân phối chế phẩm nông nghiệp: Nắm bắt thị hiếu của hơn 85% người tiêu dùng thuốc hóa học để xây dựng chiến lược tiếp cận thị trường cho dòng sản phẩm sinh học, đồng thời cải tiến bao bì và cung cấp tài liệu hướng dẫn an toàn trực tiếp cho đại lý cơ sở.

Câu hỏi thường gặp

• Huyện Phù Cừ có quy mô đất nông nghiệp và năng suất sản xuất lúa hàng năm đạt mức bao nhiêu?
  Huyện Phù Cừ sở hữu tổng diện tích đất nông nghiệp là 6.524,07 ha, trong đó đất gieo cấy lúa cả năm chiếm 5.149,05 ha. Năng suất lúa bình quân toàn huyện đạt 122,2 tạ/ha mỗi năm, gồm vụ xuân đạt 67,2 tạ/ha trên 2.358 ha và vụ mùa đạt 55 tạ/ha trên 2.791 ha, với tỷ lệ giống lúa chất lượng cao chiếm tới 85% diện tích.

• Tình hình tuân thủ quy định kinh doanh của các cửa hàng bán thuốc bảo vệ thực vật tại địa phương ra sao?
  Kết quả điều tra 10 cơ sở kinh doanh tại 3 xã cho thấy 100% cửa hàng đều có giấy phép kinh doanh, chứng chỉ hành nghề và niêm yết giá đầy đủ. Tuy vậy, tỷ lệ cửa hàng tuân thủ quy định về trang bị phòng chống cháy nổ, bảo hộ lao động và diện tích tối thiểu 10m2 vẫn còn thấp, dưới mức 40%.

• Người nông dân tại huyện Phù Cừ lựa chọn thuốc bảo vệ thực vật dựa vào những nguồn thông tin nào?
  Khoảng 60% nông hộ lựa chọn thuốc dựa hoàn toàn vào sự tư vấn của chủ cửa hàng kinh doanh nông dược, 35% hộ làm theo hướng dẫn của cán bộ khuyến nông xã và chỉ khoảng 5% tự đọc nhãn mác kỹ thuật. Điều này cho thấy vai trò định hướng cực kỳ quan trọng của các chủ đại lý bán lẻ tại địa phương.

• Những tiêu chí nào khiến một loại thuốc bảo vệ thực vật bị loại bỏ khỏi danh mục được phép sử dụng?
  Theo Thông tư 21/2015/TT-BNNPTNT, các loại thuốc có độ độc cấp tính nhóm I, II theo GHS, chứa hoạt chất clo hữu cơ, có nguy cơ gây ung thư, đột biến gen, hoặc nằm trong danh mục cảnh báo của các tổ chức quốc tế như FAO, WHO, Công ước Rotterdam sẽ bị cấm đăng ký và thu hồi khỏi danh mục lưu hành tại Việt Nam.

• Giải pháp trọng tâm nào giúp khắc phục tình trạng xả rác bao bì thuốc bảo vệ thực vật trên đồng ruộng?
  Địa phương cần khẩn trương xây dựng mạng lưới 150 đến 200 bể thu gom bê tông đạt chuẩn trên khắp các xứ đồng của 14 xã, đồng thời bố trí kinh phí ký hợp đồng với công ty môi trường thu gom, xử lý rác thải nguy hại định kỳ 6 tháng một lần, kết hợp đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao ý thức cho 300 nông hộ nòng cốt.

Kết luận

• Luận văn đã phác thảo toàn diện bức tranh quản lý và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật tại huyện Phù Cừ thông qua khảo sát thực tế 300 hộ nông dân và 10 cơ sở kinh doanh tại 3 xã đại diện.
• Đề tài chỉ ra sự mất cân đối nghiêm trọng khi trên 85% nông hộ lạm dụng thuốc hóa học và hơn 65% bao bì thuốc sau sử dụng chưa được thu gom đúng quy chuẩn môi trường.
• Nghiên cứu ghi nhận đóng góp tích cực của cơ quan chuyên môn khi dự báo chuẩn xác 3 trên 5 dịch hại chính trong năm 2016, giữ vững năng suất lúa toàn huyện đạt 122,2 tạ/ha.
• Đóng góp khoa học cốt lõi của công trình là đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp gắn liền trách nhiệm của cán bộ quản lý, chủ đại lý kinh doanh và người sản xuất trực tiếp.
• Đề ra lộ trình hành động giai đoạn 2018 đến 2020 nhằm nâng tỷ lệ sử dụng thuốc sinh học lên 30% và hoàn thiện hạ tầng thu gom bao bì nguy hại tại 100% các xã.

Các cấp chính quyền và cơ quan quản lý nông nghiệp cần sớm đưa những khuyến nghị này vào kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của địa phương nhằm bảo vệ tài nguyên đất, nước và hướng tới nền nông nghiệp sạch bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN ĐỨC LONG NGHIÊN CỨU HIỆN TRẠNG QUẢN LÝ THUỐC BẢO VỆ THỰC VẬT TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN PHÙ CỪ, TỈNH HƯNG YÊN Ngành: Khoa học môi trường Mã ngành: 60.01 Người hướng dẫn khoa học: TS. Phan Thị Thúy NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của chính bản thân tôi. Toàn bộ số liệu và kết quả nghiên cứu trong khóa luận này là hoàn toàn trung thực và chưa được sử dụng trong bất kì một luận văn, một khóa luận được sử dụng bảo vệ bất kỳ một học hàm, học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện khóa luận này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong khóa luận đều được ghi rõ ràng nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Đức Long i LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên cho tôi bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các thầy cô giáo Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam nói chung, khoa Môi Trường nói riêng đã trang bị cho tôi những kiến thức cơ bản về chuyên môn cũng như lối sống, tạo cho tôi hành trang vững chắc trong công tác sau này. Tôi xin cảm ơn TS. Phan Thị Thúy, người trực tiếp hướng dẫn đã tận tình giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thực hiện đề tài này. Tôi xin trân trọng cảm ơn Trạm BVTV Huyện Phù Cừ, ủy ban nhân dân cùng toàn thể nhân dân trong xã đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài ở địa phương.

Cuối cùng tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè đã khích lệ và tạo điều kiện để tôi hoàn thành tốt khóa luận tốt nghiệp này. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Đức Long ii MỤC LỤC Cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục các từ viết tắt .vi Danh mục bảng.

vii Danh mục hình. viii Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn:. Tổng quan nghiên cứu. Giới thiệu chung về thuốc bảo vệ thực vật.

Đặc tính của thuốc bảo vệ thực vật. Vai trò của thuốc BVTV. Tác động tiêu cực của thuốc bảo vệ thực vật. Thuốc BVTV gây kháng thuốc.

Sự xuất hiện loài dịch hại mới. Sự suy giảm tính đa dạng trong sinh quần. Ảnh hưởng của thuốc BVTV đến môi trường. Ảnh hưởng của thuốc BVTV đến môi trường đất.

Ảnh hưởng của thuốc BVTV đến môi trường nước. Ảnh hưởng của thuốc BVTV đến môi trường không khí. Ảnh hưởng của thuốc BVTV đến sức khỏe của con người và động vật. Thực trạng quản lí thuốc bvtv trên thế giới và việt nam.

Thực trạng quản lí thuốc BVTV trên thế giới. Thực trạng quản lí thuốc BVTV tại Việt Nam. Hệ thống quản lí thuốc bvtv ở việt nam. Đối tượng, phạm vi, nội dung và phương pháp nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Tìm hiểu về điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội.

Đánh giá thực trạng quản lí thuốc bảo vệ thực vật ở huyện Phù Cừ. Thực trạng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp.

Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả đạt được. Đặc điểm điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội.

Điều kiện tự nhiên. Đặc điểm kinh tế -xã hội. Thực trạng quản lý thuốc BVTV tại huyện Phù Cừ quy định chung về đăng ký thuốc bảo vệ thực vật. Hệ thống tổ chức quản lý thuốc BVTV tại địa bàn huyện Phù Cừ.

Cơ cấu tổ chức và chức năng. Tình hình sản xuất lúa. Các biện pháp quản lý thuốc BVTV trên địa bàn. Thực trạng sử dụng thuốc BVTV tại địa bàn huyện Phù Cừ.

Phân loại hóa chất BVTV. Một số loại sâu bệnh hại trên cây trồng tại 3 xã. Các loại thuốc BVTV được người dân sử dụng. Tình hình sản xuất nông nghiệp.

Cách lựa chọn thuốc của người dân. Cách sử dụng thuốc BVTV. Thời điểm phun thuốc BVTV. Công tác thu gom, xử lý vỏ bao bì thuốc BVTV.

Nhận thức của người dân về ảnh hưởng của thuốc BVTV đến môi trường. Hiệu quả của công tác quản lý BVTV. Hiệu quả công tác quản lý thuốc BVTV qua sự tín nhiệm của người dân. Đánh giá của người dân về công tác thăm đồng và dự báo.

Đánh giá của người dân về hiệu quả của công tác dự báo dịch hại trên địa bàn xã. Đánh giá của người dân về cơ quan quản lý thuốc BVTV tại huyện Phù Cừ. Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý thuốc BVTV. Kết luận và kiến nghị.

66 Tài liệu tham khảo. 67 v DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BVTV Bảo vệ thực vật UBND Ủy ban nhân dân NN&PTNT Nông nghiệp và phát triển nông thôn IPM Quản lý dịch hại tổng hợp FAO Tổ chức nông lương thế giới ICAMA Cục quản lí Nông dược Trung Quốc HTX Hợp tác xã vi DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Độ bền vững của một số hóa chất BVTV trong đất. Dư lượng thuốc BVTV trong đất tại Đăk Lăk.

Biểu hiện lâm sàng và các triệu chứng nhiễm độc thuốc BVTV. Danh sách cán bộ được phỏng vấn và nội dung phỏng vấn sâu. Diễn biến sử dụng đất nông nghiệp huyện Phù Cừ. Diễn biến sử dụng đất nông nghiệp huyện Phù Cừ.

Trình độ học vấn, chức vụ và số năm kinh nghiệm của cán bộ Trạm. Thông tin các cơ sở kinh doanh thuốc BVTV tại 3 xã điều tra. Các lớp tập huấn về chăm sóc cây trồng & sử dụng thuốc BVTV tại huyện Phù Cừ. Tình hình dự tính dự báo sinh vật hại trên địa bàn.

Tình hình sử dụng các loại thuốc trên lúa trên địa bàn huyện Phù Cừ. Liều lượng sử dụng một số loại thuốc BVTV của các hộ điều tra. Thời điểm phun thuốc BVTV trên cây lúa. Ảnh hưởng của thuốc BVTV đến môi trường.

Tín nhiệm của người dân về hướng dẫn của cán bộ. Tổng hợp các tiêu chí đánh giá việc thực hiện của cán bộ. Tổng hợp kết quả phỏng vấn nhóm về các biện pháp. 64 vii DANH MỤC HÌNH Hình 2.

Tác hại của thuốc BVTV đối với con người và động vật. Sơ đồ mạng lưới tổ chức quản lí thuốc BVTV. Sơ đồ hệ thống quản lí thuốc BVTV tại huyện Phù Cừ. Mối quan hệ giữa hiệu quả quản lý và cách sử dụng thuốc BVTV.

Sơ đồ thành lập ban điều tra liên nghành. Biểu đồ tỷ lệ người dân tham gia lớp tập huấn. Sơ đồ quy trình công tác dự tính dự báo sinh vật hại tại địa phương. Tình hình sâu bệnh hại xảy ra trên địa bàn xã năm 2016 vụ đông xuân ở cánh đồng trên địa bàn thôn Cự Phú, Ngũ Phúc và Tam Đa xã Tam Đa.

Biểu đồ cách lựa chọn thuốc BVTV của người dân. Xử lý vỏ bao bì thuốc BVTV của người dân. Mức độ hài lòng của người dân đến công tác dự báo dịch hại trên địa bàn. 61 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Đức Long Tên luận văn: Nghiên cứu hiện trạng quản lý thuốc BVTV trên địa bàn Huyện Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên Ngành: Khoa học môi trường Mã Số: 8 44 03 01 Tên cơ sở đào tạo: Học viện nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu của đề tài Điều tra hiện trạng quản lý và sử dụng thuốc BVTV trên địa bàn Huyện Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên.

Đề xuất các biện pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thuốc BVTV của cán bộ tại địa phương. Phương pháp nghiên cứu Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp, phương pháp thu thập số liệu sơ cấp và phương pháp xử lí số liệu. Kết quả chính và kết luận - Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và tình hình sản xuất nông nghiệp, thực trạng quản lý và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, đánh giá của người dân về công tác quản lý của cán bộ trên địa bàn và nhận thức của người dân về ảnh hưởng của thuốc BVTV đến môi trường và con người. - Công tác quản lý thuốc BVTV Trung tâm DVKTNN huyện Phù Cừ chịu trách nhiệm quản lý thuốc BVTV trên địa bàn.

Cơ quan đã dự báo chính xác 3/5 dịch bệnh và không có dịch bệnh nào phát sinh mà không được dự báo trước. Tất cả cửa hàng kinh doanh thuốc BVTV có chứng chỉ hành nghề và giấy phép kinh doanh thuốc BVTV, 100% cửa hàng niêm yết danh mục và giá thuốc đúng quy định. Tuy nhiên, tỷ lệ cửa hàng thực hiện đúng quy định về vị trí cửa hàng, thiết bị phòng chống cháy nổ, bảo hộ lao động và hướng dẫn sử dụng thuốc còn thấp. Các lớp tập huấn về kỹ thuật sử dụng thuốc BVTV chưa được người dân tham gia tích cực.

- Tình hình sử dụng thuốc BVTV Các loại thuốc BVTV người dân sử dụng đều có trong danh mục các loại thuốc BVTV được phép sử dụng do Bộ NN&PTNT ban hành. Đa số các hộ đều sử dụng thuốc BVTV có nguồn gốc hóa học, thuốc có nguồn gốc sinh học được sử dụng còn thấp. ix Các hộ nông dân chọn thuốc chủ yếu theo hướng dẫn của cán bộ khuyến nông và tư vấn của cửa hàng kinh doanh thuốc. Người dân phun thuốc BVTV chủ yếu khi phát hiện sâu bệnh.

- Để quản lý thuốc BVTV hiệu quả trong sản xuất nông nghiệp tại huyện Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên, đại diện cơ quan chức năng và người dân đã đề ra một số biện pháp cụ thể cho người sử dụng thuốc BVTV, cửa hàng kinh doanh thuốc BVTV và chính quyền địa phương. x THESIS ABSTRACT Master candidate: Nguyen Duc Long Thesis title: Study on status of pesticide management in Phu Cu District, Hung Yen Province Major: Environmental science Code: 8 44 03 01 Educational organization: Vietnam National University of Agriculture (VNUA) Research purposes: To investigate the current status of management and use of pesticides in Phu Cu District, Hung Yen Province. To propose appropriate solutions to improve the effectiveness of plant protection at local. The thesis uses the following research methods: Secondary data collection methods, primary data collection methods and data processing methods.