Nghiên Cứu Quản Lý Sâu Hại Cây Sến Tại Khu Bảo Tồn Rừng Sến Tam Quy

Khám phá nội dung bài viết '2018 59 qltntn mai van dung' với những thông tin hữu ích và phân tích sâu sắc về chủ đề quan trọng này.

• Tác giả: Mai Văn Dũng
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thế Nhã
• Trường học: Đại học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Quản lý tài nguyên rừng
• Đề tài: Đánh Giá Thực Trạng Và Nghiên Cứu Giải Pháp Quản Lý Các Loài Sâu Hại Cây Sến Tại Khu Bảo Tồn Thiên Nhiên Rừng Sến Tam Quy - Hà Trung - Thanh Hóa
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tình hình nghiên cứu về sâu hại trên thế giới
• 1.2. Tình hình nghiên cứu về sâu hại trong nước
• 1.3. Một số nghiên cứu liên quan đến đặc điểm sâu hại tại khu vực nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM CỦA KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 2.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.1. Vị trí địa lý
• 2.1.2. Đặc điểm về địa hình
• 2.1.3. Đặc điểm về khí hậu
• 2.1.4. Đặc điểm về đất đai
• 2.1.5. Tài nguyên rừng
• 2.2. Điều kiện kinh tế - Xã hội
• 2.2.1. Dân số, dân tộc và lao động
• 2.2.2. Cơ sở hạ tầng – văn hóa xã hội
• 2.2.3. Hệ thống chính trị của trung tâm
• 2.2.4. Thực trạng các ngành kinh tế
• 2.3. Nhận xét chung về đặc điểm của khu vực nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: MỤC TIÊU, ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 3.2. Đối tượng, phạm vi, thời gian nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Công tác chuẩn bị
• 3.4.2. Phương pháp điều tra sâu
• 3.4.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 3.4.4. Nghiên cứu một số đặc điểm sinh học, sinh thái của các loài sâu hại chủ yếu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Hiện trạng các loài sâu hại cây Sến
• 4.1.1. Kết quả điều tra sơ bộ rừng Sến
• 4.1.2. Thành phần các loài sâu hại Sến trong rừng Sến
• 4.1.3. So sánh với kết quả nghiên cứu trước đây
• 4.1.4. Xác định loài gây hại chủ yếu
• 4.1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến thành phần các loài sâu hại Sến
• 4.1.5.1. Ảnh hưởng của độ cao
• 4.2. Một số đặc điểm của các loài sâu hại Sến chủ yếu
• 4.2.1. Sâu cuốn lá Sến (Cerace stipatana Walker)
• 4.2.2. Mối đất lớn (Macrotermes annandalei Sylvestry)
• 4.2.3. Rầy chổng cánh (Psylla sp.)
• 4.2.4. Bọ hung nâu nhỏ (Maladera sp.)
• 4.2.5. Bọ rùa cánh vàng (Coccinella sp.)
• 4.3. Đề xuất một số giải pháp quản lý sâu hại Sến trong KBTTN
• 4.3.1. Các giải pháp chung
• 4.3.2. Các giải pháp riêng
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN – TỒN TẠI – KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Quản Lý Sâu Hại Cây Sến

Nghiên cứu quản lý sâu hại cây sến tại khu bảo tồn rừng sến Tam Quy là một vấn đề cấp thiết. Khu rừng này không chỉ là nơi bảo tồn đa dạng sinh học mà còn là nguồn tài nguyên quý giá cho con người. Việc quản lý sâu hại hiệu quả sẽ giúp bảo vệ cây sến, một loài cây đặc trưng của khu vực. Nghiên cứu này nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp quản lý sâu hại, từ đó bảo vệ tính đa dạng sinh học của khu rừng.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Rừng Sến Tam Quy

Rừng sến Tam Quy có vai trò quan trọng trong việc bảo tồn đa dạng sinh học và cung cấp tài nguyên cho cộng đồng. Đây là khu rừng tự nhiên duy nhất còn lại ở Việt Nam, cần được bảo vệ và quản lý chặt chẽ.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Quản Lý Sâu Hại

Mục tiêu chính của nghiên cứu là xác định hiện trạng sâu hại cây sến và đề xuất các biện pháp quản lý hiệu quả. Điều này không chỉ giúp bảo vệ cây sến mà còn duy trì sự cân bằng sinh thái trong khu vực.

II. Vấn Đề Sâu Hại Cây Sến Tại Khu Bảo Tồn

Sâu hại cây sến đang trở thành một thách thức lớn đối với khu bảo tồn rừng sến Tam Quy. Các loài sâu hại như sâu cuốn lá sến và rầy chổng cánh đã gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho cây sến. Việc xác định và đánh giá mức độ thiệt hại do sâu hại gây ra là rất cần thiết để có biện pháp ứng phó kịp thời.

2.1. Các Loài Sâu Hại Chính Gây Thiệt Hại

Trong khu rừng sến Tam Quy, các loài sâu hại chính bao gồm sâu cuốn lá sến (Cerace stipatana Walker) và rầy chổng cánh (Psylla sp). Những loài này đã gây ra thiệt hại lớn cho cây sến, ảnh hưởng đến sự phát triển của chúng.

2.2. Tác Động Của Sâu Hại Đến Cây Sến

Sâu hại không chỉ làm giảm năng suất và chất lượng của cây sến mà còn ảnh hưởng đến hệ sinh thái xung quanh. Việc kiểm soát sâu hại là cần thiết để bảo vệ cây sến và duy trì sự cân bằng sinh thái.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Quản Lý Sâu Hại Cây Sến

Nghiên cứu sử dụng nhiều phương pháp khác nhau để đánh giá tình hình sâu hại cây sến. Các phương pháp này bao gồm điều tra hiện trạng, phân tích sinh học và sinh thái của các loài sâu hại, cũng như thử nghiệm các biện pháp phòng trừ. Mục tiêu là tìm ra giải pháp quản lý hiệu quả nhất.

3.1. Điều Tra Thành Phần Loài Sâu Hại

Điều tra thành phần loài sâu hại là bước đầu tiên trong nghiên cứu. Việc xác định các loài sâu hại và thiên địch của chúng sẽ giúp đưa ra các biện pháp quản lý phù hợp.

3.2. Thử Nghiệm Các Biện Pháp Phòng Trừ

Nghiên cứu sẽ thử nghiệm một số biện pháp phòng trừ như biện pháp cơ giới, sinh học và hóa học. Mục tiêu là tìm ra phương pháp hiệu quả nhất để kiểm soát sâu hại mà không gây hại đến môi trường.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Sâu Hại Cây Sến

Kết quả nghiên cứu cho thấy có 8 loài sâu hại thuộc 8 họ và 6 bộ côn trùng trong khu rừng sến Tam Quy. Trong đó, sâu cuốn lá sến và rầy chổng cánh là hai loài gây hại chính. Những kết quả này sẽ là cơ sở để đề xuất các biện pháp quản lý sâu hại hiệu quả.

4.1. Thành Phần Loài Sâu Hại Được Xác Định

Nghiên cứu đã xác định được 8 loài sâu hại, trong đó có 3 loài chính gây thiệt hại lớn cho cây sến. Việc xác định này giúp hiểu rõ hơn về tình hình sâu hại trong khu vực.

4.2. Đặc Điểm Sinh Học Của Sâu Hại

Đặc điểm sinh học và sinh thái của các loài sâu hại cũng được nghiên cứu kỹ lưỡng. Điều này giúp đưa ra các biện pháp quản lý phù hợp với từng loài sâu hại.

V. Giải Pháp Quản Lý Sâu Hại Cây Sến Hiệu Quả

Để quản lý sâu hại cây sến hiệu quả, cần áp dụng các biện pháp tổng hợp. Các biện pháp này bao gồm biện pháp cơ giới, sinh học và hóa học. Việc kết hợp các biện pháp này sẽ giúp kiểm soát sâu hại một cách hiệu quả mà không gây hại đến môi trường.

5.1. Biện Pháp Cơ Giới Trong Quản Lý Sâu Hại

Biện pháp cơ giới bao gồm việc cắt tỉa và thu gom sâu hại. Đây là phương pháp đơn giản nhưng hiệu quả trong việc giảm thiểu số lượng sâu hại.

5.2. Biện Pháp Sinh Học Và Hóa Học

Biện pháp sinh học sử dụng thiên địch để kiểm soát sâu hại, trong khi biện pháp hóa học sử dụng thuốc trừ sâu. Cần cân nhắc kỹ lưỡng khi áp dụng biện pháp hóa học để tránh ảnh hưởng đến môi trường.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu về quản lý sâu hại cây sến tại khu bảo tồn rừng sến Tam Quy đã chỉ ra tầm quan trọng của việc bảo vệ cây sến và duy trì sự đa dạng sinh học. Các biện pháp quản lý hiệu quả sẽ giúp bảo vệ khu rừng này trong tương lai. Cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các biện pháp mới để đảm bảo sự phát triển bền vững của khu rừng.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Trong Bảo Tồn

Nghiên cứu này không chỉ có ý nghĩa trong việc bảo vệ cây sến mà còn góp phần bảo tồn đa dạng sinh học trong khu vực. Việc áp dụng các biện pháp quản lý hiệu quả sẽ giúp duy trì sự cân bằng sinh thái.

6.2. Định Hướng Nghiên Cứu Tương Lai

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các loài sâu hại và các biện pháp quản lý mới. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý sâu hại và bảo vệ khu rừng sến Tam Quy.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khu bảo tồn thiên nhiên (KBTTN) rừng sến Tam Quy thuộc huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa, được thành lập theo Quyết định số 194/CT năm 1986 của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, là một trong những khu rừng đặc dụng bảo tồn nguồn gen loài sến mật (Madhuca pasquieri) tự nhiên thuần loài tập trung duy nhất còn lại tại Việt Nam. Rừng sến đóng vai trò quan trọng trong việc phòng hộ đầu nguồn, cung cấp lâm đặc sản, hạt lấy dầu, vỏ cây lấy tanin và lá sến phục vụ y học (chế tạo thuốc chữa bỏng). Tuy nhiên, diện tích rừng sến tự nhiên tại đây đang đối mặt với sự suy giảm nghiêm trọng qua các giai đoạn: từ 350 ha (năm 1986) giảm xuống còn 308 ha (năm 1992), 292 ha (năm 1995–1996), 272,4 ha (năm 2000) và tính đến thời điểm nghiên cứu chỉ còn 260,5 ha.

Bên cạnh áp lực nhân sinh từ các xã vùng đệm (Hà Lĩnh, Hà Tân, Hà Đông), sự xuất hiện và phá hoại của các loài sâu hại rừng là một trong những nguyên nhân trực tiếp đe dọa đến sức sinh trưởng, khả năng tái sinh tự nhiên và tính đa dạng sinh học của lâm phần. Nghiên cứu được đặt trong bối cảnh thực thi các chính sách lâm nghiệp và bảo tồn bao gồm: Luật Bảo vệ và Phát triển rừng năm 2004, Luật Bảo vệ môi trường năm 2005, Luật Đa dạng sinh học năm 2008, Kế hoạch phát triển rừng giai đoạn 2011–2020 và Quyết định số 1766/QĐ-UB ngày 13/7/2001 của UBND tỉnh Thanh Hóa.

Mục tiêu nghiên cứu được xác định bao gồm:

• Mục tiêu tổng quát: Góp phần hoàn thiện các biện pháp quản lý sâu hại trong KBTTN rừng sến Tam Quy, huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Đánh giá được hiện trạng các loài sâu hại tại khu vực nghiên cứu.
  2. Xác định được các loài sâu hại chính và đặc điểm sinh vật học, sinh thái học của chúng.
  3. Đề xuất được các biện pháp quản lý các loài sâu hại chính.

Nhiệm vụ nghiên cứu:

1. Điều tra xác định thành phần loài sâu hại rừng sến Tam Quy và thiên địch của chúng ở khu vực.
2. Nghiên cứu đặc điểm sinh học, sinh thái của một số loài sâu hại và thiên địch chính.
3. Thử nghiệm và xây dựng hệ thống biện pháp phòng chống loài sâu hại chính.
4. Đề xuất giải pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM).

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các loài sâu hại cây sến, quần thể thiên địch, cùng các sinh cảnh môi trường đất, nước, trên cây và không khí tại các điểm điều tra trong rừng sến Tam Quy.
• Phạm vi không gian: Diện tích KBTTN rừng sến Tam Quy thuộc địa bàn 3 xã vùng đệm gồm Hà Tân, Hà Lĩnh và Hà Đông (huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa), tọa độ địa lý từ 19°57’45” đến 20°07’45” vĩ độ Bắc và từ 105°45’00” đến 105°47’30” kinh độ Đông.
• Phạm vi thời gian: Thực hiện từ ngày 17/01/2018 đến ngày 13/05/2018.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Nghiên cứu vận dụng cơ sở lý thuyết về côn trùng học lâm nghiệp, sinh thái học quần thể và nguyên lý quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) trong lâm nghiệp theo các công trình của Watson & More (1975), Goyer (1991), Xiao Gangrou (1991), Nguyễn Thế Nhã và cộng sự (2001, 2002), và Trần Văn Mão (2002).

Phương pháp nghiên cứu thực địa kết hợp điều tra định lượng và phân tích thống kê sinh thái:

1. Phương pháp lập tuyến và ô tiêu chuẩn (OTC): Bố trí 9 OTC tạm thời (kích thước $40\text{ m} \times 25\text{ m} = 1.000\text{ m}^2$) trên 2 tuyến điều tra chính cách nhau 500 m, đại diện cho các điều kiện địa hình (chân đồi, sườn đồi, đỉnh đồi), hướng phơi (Tây Bắc, Đông Nam) và trạng thái lâm phần:

• Tuyến 1: Từ Trạm Kiểm lâm Tam Quy đến đập nước Hà Lĩnh (gồm 5 OTC: O1, O2, O3, O4, O5).
• Tuyến 2: Từ khu vực Lim Xanh đến đập nước Thọ Lộc (gồm 4 OTC: O6, O7, O8, O9). Xác định góc vuông bằng định lý Pythagoras ($3\text{ m} - 4\text{ m} - 5\text{ m}$), sai số khép góc kỹ thuật cho phép $< 1/200$.

2. Phương pháp điều tra sâu hại trên cây và mức độ hại lá:

• Chọn cây tiêu chuẩn: Áp dụng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên cho cây có đường kính ngang ngực $D_{1.3} \ge 6\text{ cm}$. Đối với cây thấp, điều tra toàn bộ tán; đối với cây cao $> 2,5\text{ m}$, lấy mẫu cành phân bố đều tán bằng câu liêm/kéo cắt cành.
• Phân cấp mức độ hại lá: Lấy mẫu 5 lá/cành (2 lá gốc, 2 lá giữa, 1-2 lá ngọn), chia thành 5 cấp độ: Cấp 0 (không bị hại), Cấp I ($< 25%$ diện tích lá), Cấp II ($26 - 50%$), Cấp III ($51 - 75%$), Cấp IV ($> 75%$).

3. Phương pháp điều tra sâu hại dưới đất: Trong mỗi OTC, bố trí 5 ô dạng bản (ODB) kích thước $1\text{ m} \times 1\text{ m} = 1\text{ m}^2$ (4 ô tại 4 góc và 1 ô ở trung tâm theo đường chéo). Tiến hành gạt thảm mục, đào từng lớp đất sâu 10 cm, bóp tơi đất để thu thập trứng, sâu non, nhộng và trưởng thành.

4. Phương pháp xử lý số liệu toán học:

• Tỷ lệ xuất hiện của loài sâu hại: $$P% = \frac{n}{N} \times 100$$ (Tiêu chuẩn đánh giá: $P% > 50%$: loài thường gặp; $25% \le P% \le 50%$: loài ít gặp; $P% < 25%$: loài gặp ngẫu nhiên).
• Mật độ cá thể trung bình trên ô/cây: $$M = \frac{1}{n}\sum_{i=1}^{n} S_i$$
• Sai tiêu chuẩn ($S$) và hệ số biến động ($S%$): $$S = \pm \sqrt{\frac{1}{n-1}\sum_{i=1}^{n} (S_i - M)^2} \quad ; \quad S% = \frac{S}{M} \times 100$$
• Chỉ số mức độ hại lá: $$R% = \frac{\sum (n_i \cdot v_i)}{N \cdot V} \times 100$$ (Trong đó: $n_i$ là số lá ở cấp hại $i$; $v_i$ là trị số của cấp hại; $N$ là tổng số lá quan sát; $V = 4$ là cấp hại cao nhất).

Nguồn dữ liệu bao gồm: Dữ liệu sơ cấp qua 3 đợt điều tra thực địa (Đợt 1: 20/02–25/02/2018; Đợt 2: 28/02–05/03/2018; Đợt 3: 10/03–15/03/2018); dữ liệu thứ cấp từ Niên giám thống kê huyện Hà Trung (2011), Báo cáo Khí tượng Thủy văn Thanh Hóa (2012), tài liệu kiểm kê rừng của KBTTN Tam Quy và các công trình nghiên cứu trước đó (Hoàng Mạnh Tiến 1999, Phạm Quang Vinh 2000, Nguyễn Văn Hạnh 2003, Ngô Văn Đồng 2013).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan vấn đề nghiên cứu

Chương này tổng kết lịch sử nghiên cứu côn trùng học và quản lý sâu hại rừng trên thế giới và tại Việt Nam. Về mặt quốc tế, tác giả điểm qua hệ thống phân loại của Carl von Linné, Krepton (1904), Martunov (1928), Weber (1938), Xiao Gangrou (1991), cùng các nguyên lý IPM của Watson & More (1975), Ravlin & Haynes (1987), Goyer (1991). Tại Việt Nam, tác giả tổng hợp các công trình của Nguyễn Trung Tín (1979) về ong cắn lá mỡ, Lê Nam Hùng (1990) về sâu róm thông, các giáo trình và mô hình dự tính dự báo của Nguyễn Thế Nhã, Trần Công Loanh, Trần Văn Mão (2001, 2002). Đối với KBTTN rừng sến Tam Quy, chương 1 phân tích các công trình nghiên cứu trước đây: Hoàng Mạnh Tiến (1999) ghi nhận 12 loài côn trùng; Phạm Quang Vinh (2000) ghi nhận 19 loài; Nguyễn Văn Trung (2003) phát hiện 39 loài; Nguyễn Văn Hạnh (2003) thống kê 42 loài; Ngô Văn Đồng (2013) điều tra được 9 loài; Đỗ Ngọc Nguyễn ghi nhận 7 loài.

Chương 2: Đặc điểm của khu vực nghiên cứu

Chương 2 trình bày chi tiết điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội vùng nghiên cứu. Về tự nhiên, khu rừng nằm trên địa hình đồi bóc mòn trầm tích đá phấn sa, độ dốc phổ biến 15°–25°, đỉnh cao nhất 325 m. Khí hậu nhiệt đới gió mùa có nhiệt độ trung bình năm 23°C (cao tuyệt đối 41°C, thấp tuyệt đối 6°C), lượng mưa trung bình 1.700 mm/năm (tập trung 80% vào tháng 5–10). Thổ nhưỡng chủ yếu là đất Feralit vàng đỏ phát triển trên đá phấn sa. Hệ thực vật có 175 loài thuộc 148 chi và 69 họ, chủ yếu là ưu hợp sến mật và lim xanh với mật độ 400–500 cây/ha, độ tàn che 0,6–0,7. Về kinh tế - xã hội, vùng đệm có 16.000 dân thuộc 2 dân tộc (Kinh chiếm 99,96%, Mường chiếm 0,04%), mật độ dân số 412 người/km², hệ số nhàn rỗi lao động trên 20%, tạo sức ép lớn lên tài nguyên rừng qua việc chăn thả gia súc và lấn chiếm đất rừng đặc dụng.

Chương 3: Mục tiêu, đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Trình bày hệ thống mục tiêu, đối tượng khảo sát và thiết kế kỹ thuật của đề tài. Chương này mô tả chi tiết phương pháp lập 9 ô tiêu chuẩn theo 2 tuyến điều tra, quy trình chọn mẫu cành tầng tán, phương pháp đào đất 5 ô dạng bản trên mỗi OTC, tiêu chuẩn phân cấp hại lá và toàn bộ hệ thống công thức toán thống kê sinh học phục vụ việc xử lý số liệu ($P%, M, S, S%, R%$).

Chương 4: Kết quả nghiên cứu

Chương 4 cung cấp số liệu thực nghiệm toàn diện về hiện trạng thành phần loài, mật độ, tỷ lệ bắt gặp, chỉ số hại lá, phân bố theo sinh cảnh và đặc điểm sinh thái của các loài gây hại chính:

• Kết quả điều tra sơ bộ tại 9 OTC: Tỷ lệ cây sến bị sâu bệnh trung bình là 42,81%; tỷ lệ lim xanh bị sâu bệnh là 45,19%.
• Xác định thành phần sâu hại: Thu thập và định danh 8 loài sâu hại thuộc 8 họ, 6 bộ côn trùng.
• So sánh biến động với dữ liệu năm 2013 (Ngô Văn Đồng): Số loài giảm từ 9 xuống 8 loài; vắng mặt 4 loài cũ (bọ lá vàng, bọ lá xanh, bọ cánh cam, dế mèn đen) và xuất hiện mới 3 loài (sâu róm, bọ hung nâu nhỏ, bọ rùa cánh vàng).
• Xác định 3 loài gây hại chủ yếu: Sâu cuốn lá sến (Cerace stipatana), rầy chổng cánh (Psylla sp.) trên cây và mối đất lớn (Macrotermes annandalei) dưới đất.
• Phân tích các yếu tố sinh thái tác động: Thành phần loài giảm dần theo độ cao (chân đồi: 10 loài; sườn đồi: 7 loài; đỉnh đồi: 4 loài); hướng phơi Tây Bắc có số loài phong phú hơn hướng Đông Nam (13 loài so với 9 loài); ghi nhận 5 loài côn trùng thiên địch (bọ ngựa xanh thường, bọ ngựa bụng rộng, bọ xít ăn sâu, ong mắt đỏ, ong đen).
• Dẫn liệu đặc điểm hình thái và vòng đời chi tiết của sâu cuốn lá sến, sâu róm, mối đất lớn, dế dũi.
• Đề xuất hệ thống giải pháp quản lý cơ giới, sinh học, hóa học và IPM.

Chương 5: Kết luận – Tồn tại – Kiến nghị

Tổng kết các phát hiện chính của khóa luận, thẳng thắn nêu ra những hạn chế khách quan về thời gian điều tra và đề xuất các kiến nghị kỹ thuật đối với Ban quản lý KBTTN rừng sến Tam Quy và cơ quan kiểm lâm địa phương.

Kết quả và đóng góp

1. Danh lục và cấu trúc thành phần loài sâu hại

Nghiên cứu đã lập danh lục 8 loài sâu hại sến thuộc 8 họ của 6 bộ côn trùng tại khu bảo tồn trong đợt khảo sát năm 2018:

STT	Tên Việt Nam	Tên khoa học	Họ	Bộ	Bộ phận bị hại
1	Dế dũi	Gryllotalpa orientalis Burmeister	Gryllotalpidae	Orthoptera (Cánh thẳng)	Hại rễ
2	Mối đất lớn	Macrotermes annandalei Sylvestry	Termitidae	Isoptera (Cánh bằng)	Hại rễ, thân
3	Bọ hung nâu nhỏ	Maladera sp.	Scarabaeidae	Coleoptera (Cánh cứng)	Hại rễ
4	Bọ rùa cánh vàng	Coccinelli sp.	Coccinellidae	Coleoptera (Cánh cứng)	Hại lá
5	Sâu cuốn lá	Cerace stipatana Walker	Tortricidae	Lepidoptera (Cánh vẩy)	Ăn lá
6	Sâu róm	Arna pseudoconspersa Strand	Erebidae	Lepidoptera (Cánh vẩy)	Ăn lá
7	Rầy chổng cánh	Psylla sp.	Psyllidae	Homoptera (Cánh đều)	Hút dịch
8	Bọ xít xanh	Nezara viridula Linne	Pentatomidae	Hemiptera (Cánh không đều)	Hại thân/hút dịch

Phân bố theo bộ: Bộ Cánh cứng (Coleoptera) và Bộ Cánh vẩy (Lepidoptera) chiếm tỷ lệ cao nhất với 2 họ (25,00%) và 2 loài (25,00%) mỗi bộ; các bộ còn lại (Orthoptera, Isoptera, Homoptera, Hemiptera) mỗi bộ chiếm 1 họ (12,50%) và 1 loài (12,50%).

2. Định lượng các loài sâu hại sống trên cây và dưới đất

Qua 3 đợt điều tra định lượng, tác giả xác định được các chỉ số dịch tễ của nhóm sâu hại sống trên tán cây sến:

Loài sâu hại	Tỷ lệ xuất hiện trung bình ($P%$)	Mật độ trung bình ($M$ - con/cây)	Hệ số biến động trung bình ($S%$)	Chỉ số hại lá trung bình ($R%$)
Sâu cuốn lá sến (Cerace stipatana)	25,57%	3,36	215,12%	7,10%
Rầy chổng cánh (Psylla sp.)	8,85%	1,51	345,23%	6,45%
Bọ xít xanh (Nezara viridula)	4,22%	0,28	512,23%	—
Sâu róm (Arna pseudoconspersa)	3,36%	0,17	523,45%	—

Đối với tầng đất (qua điều tra 5 ODB/OTC), mối đất lớn (Macrotermes annandalei) là loài gây hại nguy hiểm nhất với mật độ đạt 9,12 cá thể/ODB; tiếp theo là dế dũi (Gryllotalpa orientalis) đạt 0,08 cá thể/ODB và bọ hung nâu nhỏ (Maladera sp.) đạt 0,08 cá thể/ODB.

3. Quy luật phân bố sinh thái

• Theo độ cao địa hình: Số lượng loài sâu hại giảm dần từ chân lên đỉnh đồi: Chân đồi ghi nhận 10 loài ($56%$), sườn đồi ghi nhận 7 loài ($41%$), đỉnh đồi ghi nhận 4 loài ($23%$). Nguyên nhân do chân đồi có tầng đất dày, thảm cây bụi phong phú cung cấp nguồn dinh dưỡng dồi dào.
• Theo hướng phơi: Tuyến hướng Tây Bắc ghi nhận 13 loài ($59%$), tuyến hướng Đông Nam ghi nhận 9 loài ($41%$) do sườn Tây Bắc có vi khí hậu mát mẻ, độ ẩm ổn định hơn.

4. Dẫn liệu sinh học của loài hại chính

• Sâu cuốn lá sến (Cerace stipatana): Vòng đời kéo dài 50–60 ngày (pha trứng: 5–9 ngày; sâu non 5 tuổi: 15–25 ngày; nhộng: 6–10 ngày; trưởng thành đến đẻ trứng: 5–11 ngày). Sâu non có tập tính nhả tơ dệt gập lá, ăn biểu bì từ ngọn vào cuống. Trưởng thành có tính xu quang mạnh vào ban đêm.
• Sâu róm (Arna pseudoconspersa): Sâu non 5 tuổi dài 20–60 mm, có 7 đôi chân và râu đuôi dài 5–7 mm, ăn trụi lá non và chồi bánh tẻ. Trưởng thành đẻ 130–150 trứng/cá thể cái.
• Mối đất lớn (Macrotermes annandalei): Phân hóa đẳng cấp rõ rệt (mối lính to dài 13–14 mm; mối lính nhỏ dài 8–9 mm; mối thợ bụng nâu hồng; mối cánh giao hoan vào tháng 5–6).

5. Hệ thống giải pháp quản lý đề xuất

Tác giả xây dựng giải pháp quản lý tích hợp:

• Biện pháp cơ giới: Dọn tỉa cành sâu bệnh, làm cỏ xới xáo đất quanh gốc, bắt giết thủ công sâu non/nhộng, dùng bẫy đèn xu quang bẫy trưởng thành sâu cuốn lá.
• Biện pháp sinh học: Bảo vệ và phát triển quần thể thiên địch bản địa (bọ ngựa xanh, bọ xít ăn sâu, ong mắt đỏ); ứng dụng chế phẩm sinh học vi nấm (Beauveria bassiana, Metarhizium).
• Biện pháp hóa học: Chỉ sử dụng cục bộ khi sâu bùng phát thành dịch đe dọa làm chết lâm phần, dùng thuốc có tính chọn lọc cao, nguồn gốc sinh học, tránh phun tràn lan làm suy thoái môi trường.
• Biện pháp IPM: Kết hợp đồng bộ các biện pháp lâm sinh, điều tra dự tính dự báo định kỳ để kiểm soát mật độ sâu dưới ngưỡng gây hại kinh tế.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Phạm vi thời gian nghiên cứu tương đối ngắn (từ tháng 01/2018 đến tháng 05/2018), chỉ tập trung vào giai đoạn mùa xuân chuyển sang đầu mùa hạ nên chưa bao quát đầy đủ sự biến động theo mùa của sâu hại trong cả năm (đặc biệt là mùa mưa lũ tháng 8–10 và mùa khô hanh).
• Do điều kiện địa hình phức tạp và thời gian có hạn, việc điều tra tại một số lâm phần đỉnh đồi chưa đạt độ bao phủ tuyệt đối, có thể dẫn đến việc chưa ghi nhận hết một số loài côn trùng xuất hiện theo chu kỳ đặc thù.

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Mở rộng thời gian theo dõi định kỳ liên tục qua các mùa trong năm để hoàn thiện biểu đồ biến động số lượng của các loài sâu hại và thiên địch.
• Triển khai các thử nghiệm thực địa diện hẹp đối với các chế phẩm sinh học phòng trừ sâu cuốn lá và bẫy bả sinh học đối với mối đất lớn trong điều kiện rừng đặc dụng Tam Quy.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu chuyên khảo có giá trị thực tiễn đối với:

• Sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu viên thuộc các ngành: Bảo vệ thực vật, Quản lý tài nguyên rừng, Lâm học, Sinh thái học và Đa dạng sinh học.
• Cán bộ kỹ thuật và lực lượng kiểm lâm tại Ban quản lý KBTTN rừng sến Tam Quy trong công tác dự tính, dự báo và triển khai kế hoạch phòng trừ sâu bệnh hại rừng hàng năm.
• Các nhà quản lý lâm nghiệp tại Chi cục Kiểm lâm Thanh Hóa và Sở Nông nghiệp & PTNT trong việc xây dựng phương án bảo tồn nguồn gen sến mật quý hiếm.

Phần đáng tham khảo nhất trong khóa luận là quy trình bố trí 9 OTC/ODB và hệ thống bảng biểu định lượng sinh thái học côn trùng rừng tự nhiên, cùng các mô tả chi tiết về hình thái học và tập tính của loài sâu cuốn lá sến (Cerace stipatana) và mối đất lớn (Macrotermes annandalei).

Câu hỏi thường gặp

1. Thành phần sâu hại cây sến tại KBTTN Tam Quy năm 2018 gồm bao nhiêu loài và những loài nào gây hại chủ yếu? Nghiên cứu ghi nhận 8 loài sâu hại thuộc 8 họ và 6 bộ côn trùng. Trong đó, có 3 loài gây hại chủ yếu là Sâu cuốn lá sến (Cerace stipatana Walker), Rầy chổng cánh (Psylla sp.) trên tán lá và Mối đất lớn (Macrotermes annandalei Sylvestry) dưới gốc/đất.

2. Mật độ và mức độ hại lá trung bình của sâu cuốn lá sến (Cerace stipatana) được ghi nhận ở mức nào? Sâu cuốn lá sến có tỷ lệ xuất hiện trung bình $P% = 25,57%$, mật độ trung bình $M = 3,36$ con/cây, hệ số biến động $S% = 215,12%$ và mức độ hại lá trung bình $R% = 7,10%$ (ở mức độ hại nhẹ, chưa bùng phát thành dịch lớn).

3. Mật độ của mối đất lớn (Macrotermes annandalei) trong các ô dạng bản là bao nhiêu? Qua điều tra đào đất theo lớp tại các ô dạng bản diện tích $1\text{ m}^2$, mối đất lớn đạt mật độ trung bình 9,12 con/ODB, cao nhất trong các loài sâu hại sống dưới đất.

4. Thành phần loài sâu hại biến động như thế nào theo đai độ cao và hướng phơi? Số lượng loài sâu hại giảm dần từ chân đồi lên đỉnh đồi: chân đồi có 10 loài ($56%$), sườn đồi có 7 loài ($41%$), đỉnh đồi có 4 loài ($23%$). Theo hướng phơi, sườn Tây Bắc có 13 loài ($59%$), cao hơn sườn Đông Nam với 9 loài ($41%$).

5. Danh lục sâu hại năm 2018 có điểm gì khác biệt so với kết quả nghiên cứu năm 2013 của Ngô Văn Đồng? Số loài giảm từ 9 loài (năm 2013) xuống 8 loài (năm 2018). Bốn loài không còn bắt gặp gồm bọ lá vàng, bọ lá xanh, bọ cánh cam, dế mèn đen; đồng thời ghi nhận thêm 3 loài mới xuất hiện gồm sâu róm (Arna pseudoconspersa), bọ hung nâu nhỏ (Maladera sp.) và bọ rùa cánh vàng (Coccinelli sp.).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Mai Văn Dũng đã đánh giá hệ thống và chính xác hiện trạng 8 loài sâu hại sến tại KBTTN rừng sến Tam Quy, chỉ ra sâu cuốn lá, rầy chổng cánh và mối đất lớn là các tác nhân gây hại chủ yếu. Nghiên cứu đã làm rõ quy luật phân bố của sâu hại theo độ cao, hướng phơi và đặc tính sinh học của từng loài trong mối tương quan với các loài thiên địch bản địa. Kết quả khảo sát cung cấp cơ sở khoa học tin cậy để xây dựng hệ thống biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), phục vụ thiết thực cho công tác bảo tồn nguồn gen rừng sến đặc dụng duy nhất tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Rừng là một hệ sinh thái, là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá đối với con ngƣời cùng các loài động thực vật và vi sinh vật chung sống với nhau trong mối quan hệ cân bằng động, xâu chuỗi và gắn kết với nhau trong sự tồn tại chung. Rừng đƣợc ví nhƣ “lá phổi xanh” của thế giới, những tác động tiêu cực có thể sẽ gây ảnh hƣởng đến cả một hệ sinh thái, thậm chí cân bằng sinh thái có thể bị phá vỡ.Theo F O, đến năm 1995, tỷ lệ che phủ rừng trên toàn thế giới chỉ còn 35% .Sự thu hẹp về diện tích và suy giảm về chất lƣợng của rừng đã và đang là hiểm học đe doạ trực tiếp tới cuộc sống của con ngƣời. Hiện nay rừng đang bị suy giảm nghiêm trọng do tác động của con ngƣời nhƣ chặt phá rừng bừa bãi, đốt nƣơng làm rẫy, săn bắt động vật đã làm cho tính đa dạng sinh học của rừng bị mất cân bằng. Bên cạnh đó việc sử dụng thuốc trừ sâu không những làm giảm diện tích rừng và gây ảnh hƣởng đến cảnh quan môi trƣờng mà còn gây ảnh hƣởng lớn đến khả năng xuất hiện và phát dịch của sâu bệnh hại.

Trong các hệ sinh thái, rừng tự nhiên có tính ổn định cao, không có sinh vật gây hại nghiêm trọng và nó có thể tự điều chỉnh để cân bằng. Tuy nhên cũng có nơi xuất hiện sâu bệnh hại rừng tự nhiên thuần loài và cũng có trƣờng hợp phải can thiệp để giảm thiểu thiệt hại của sâu bệnh hại. Mặc dù vậy việc diệt trừ sâu bệnh hại rừng ở đây là ít có ý nghĩa. Hằng năm, dịch sâu bệnh rừng trồng đã gây nên những tổn thất lớn, không những làm giảm chất lƣợng rừng, làm chết cây ƣớc tính thiệt hại vài tỷ đồng mà nó còn làm suy thoái môi trƣờng.

Trƣớc thực trạng đó Đảng và Nhà nƣớc ta đã có những chủ trƣơng, chính sách để quản lý, bảo vệ, tăng độ che phủ và nâng cao tính đa dạng sinh học của rừng nhƣ: Luật bảo vệ và phát triển rừng năm 2004; Luật bảo vệ môi trƣờng năm 2005; Luật đa dạng sinh học năm 2008; Kế hoạch phát triển rừng năm 2018; Kế hoạch phát triển rừng giai đoạn 2011-2020; Ký kết Bản ghi nhớ (MoU) giữa chính phủ nƣớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ nƣớc Cộng hòa Nam Phi về hợp tác Bảo tồn và Bảo vệ đa dạng sinh học. Những chủ trƣơng, chính sách của Đảng và Nhà nƣớc đã và đang đƣợc triển khai thực hiện trên phạm vi cả nƣớc nhằm giảm tình trạng khai thác nguồn tài nguyên rừng bừa bãi, tiếp tục phủ xanh diện tích đất trống đồi núi trọc. Rừng Sến Tam Quy – Hà Trung – Thanh hóa là khu bảo tồn thiên nhiên với diện tích 350 ha (Bộ NN& PTNT, 1997), đây là khu rừng Sến tự nhiên tập trung duy nhất còn tồn tại ở Việt Nam. Dự án đầu tƣ cho Tam Quy đƣợc Viện 1 điều tra quy hoạch rừng xây dựng vào năm 2000 và đã đƣợc UBND tỉnh Thanh Hóa phê duyệt theo Quyết định số 1766/QĐ-UB ngày 13/7/2001với mục tiêu “Bảo vệ bằng được diện tích Sến còn lại.

Nghiên cứu thực nghiệm một vài mô hình nhằm duy trì, mở rộng thêm diện tích khu bảo tồn loài Sến”. Rừng Sến không chỉ cung cấp gỗ, củi và các lâm đặc sản rừng mà còn giữ cho bầu không khí trong lành, giữ nguồn nƣớc tƣới tiêu cho các cánh đồng xung quanh. Ngoài cung cấp gỗ để xây dựng nhà cửa, làm các đồ mộc cao cấp thì Sến còn cung cấp hạt để ép lấy dầu ăn và dùng cho công nghiệp, vỏ cây dùng để lấy chất tanin cho công nghiệp thuộc da. Lá Sến đƣợc Học Viện Quân Y sử dụng làm thuốc chữa bỏng rất hiệu quả và đang đƣợc sử dụng trong hầu hết ở các bệnh viện trên toàn quốc.

Vì vậy năm 1986 theo Quyết định số 194CT của Chủ tịch Hội đồng bộ trƣởng, rừng Sến Tam Quy đã trở thành một trong 87 khu rừng đặc dụng của nƣớc ta và đƣợc quy hoạch là khu bảo tồn nguồn gen loài Sến mật. Để bảo vệ khu vực rừng Sến Tam Quy cần có những biện pháp quản lý để tránh việc sâu hại có thể làm ảnh hƣởng đến tính đa dạng của rừng Sến nói chung và diện tích rừng Sến trên cả nƣớc. Khóa luận tập trung nghiên cứu các thành phần loài sâu hại Sến từ đó đƣa ra các biện pháp phòng trừ hợp lý. Xuất phát từ những vấn đề trên, với nguyện vọng góp một phần nhỏ vào việc bảo tồn nguồn gen, bảo vệ tính đa dạng sinh học của KBTTN rừng Sến Tam Quy, tôi tiến hành thực hiện đề tài : " Đánh giá thực trạng và nghiên cứu giải pháp quản lý các loài sâu hại cây sến tại khu bảo tồn thiên nhiên rừng sến Tam Quy - Hà Trung - Thanh Hóa " với mục tiêu góp phần hoàn thiện các biện pháp quản lý sâu hại cây Sến trong khu rừng Sến Tam Quy nói riêng và diện tích rừng Sến trên cả nƣớc nói chung.

2 HƢƠN 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU Sâu hại là những loài côn trùng gây hại, có tác động xấu đến sinh trƣởng và phát triển của thực vật. Sâu hại cùng với nhện hại, cỏ dại, bệnh hại (nấm, vi khuẩn, viruts, tuyến trùng), gặm nhấm… tạo thành sinh vật gây hại hoặc vật gây hại. Để hạn chế đƣợc những thiệt hại do sâu hại gây ra việc nghiên cứu đặc điểm sinh học, sinh thái của từng loài để đƣaa ra các biện pháp quản lý chúng sao cho hiệu quả là điều mà nhiều nhà khoa học trên thế giới cũng nhƣ trong nƣớc quan tâm.Tình hình nghiên cứu về sâu hại trên thế giới Trên thế giới có rất nhiều các nghiên cứu về côn trùng. Về phân loại côn trùng phải kể đến các nhà tự nhiên học vĩ đại ngƣời Thụy Điển Carl von Linne, ông đƣợc coi là ngƣời đầu tiên đƣa ra đơn vị phân loại.

Ông đã xây dựng hệ thống phân loại vê động thực vật trong đó có côn trùng. Tuy nhiên, mãi đến thế kỷ XIX và những năm đầu thế kỷ XX các nhà nghiên cứu về côn trùng mới đƣợc quan tâm và phát triển. Năm 1904 có Krepton, năm 1928 có Martunov, năm 1938 có Weber tiếp tục cho ra bảng phân loại về bộ, họ của côn trùng. Các công trình nghiên cứu này đƣa ra nhiều hệ thống phân loại khác nhau tùy theo tác giả.

Đến nửa thế kỷ XX có các nghiên cứu của Manfred - Koch (1955), A.Metander (1965), Donaldi – Borror và Richard E.White (1970 – 1978) cũng đề cập đến phân loại và nhận biết côn trùng. Các tác giả Watson, More ( 1975) trong “Sổ tay chỉ dẫn về thực tiễn quản lý sâu bệnh hại tổng hợp (IPM) ” đã đƣa ra hƣớng dẫn sử dụng kỹ thuật sẵn có để hạn chế thiệt hại về mặt kinh tế cho hệ sinh thái nông nghiệp. Ravlin, Haynes 1987 đã sử dụng phƣơng pháp mô phỏng trong quản lý cô trùng ký sinh phục vụ phòng trừ sâu hại họ. Mô hình mà họ sử dụng là sự phối hợp giữa số liệu điều tra ngoài thực địa về mật độ sâu hại, xu hƣớng phát triển của quần thể, mức độ kí sinh và nhiệt độ.

Đây là phƣơng pháp sử dụng thiên địch để diệt trừ sâu hại nên không có ảnh hƣởng xấu đến môi trƣờng. Tuy nhiên nếu chỉ sử dụng đơn độc 1 phƣơng pháp này thì biện pháp quản lý chƣa mang tính tổng hợp. 3 Goyer ( 1991) trong “ Phòng trừ sâu bệnh hại tổng hợp cho loài sâu ăn lá thuộc miền Nam nước Mỹ” cho rằng: Điều tra thƣờng xuyên thực trạng sâu ăn lá rừng rất quan trọng cho chiến lƣợc sử dụng IPM. Ông chỉ ra việc sử dụng pheromone để bẫy bắt mẫu vật để từ đó tính ra mật độ loài rất quan trọng, ông cũng đã phê phán việc sử dụng thuốc hóa học truyền thống đã gây ảnh hƣởng lớn đến kinh tế và môi trƣờng, đồng thời làm giảm đa dạng sinh học của hệ động vật rừng.

Các nghiên cứu đáng chú ý về côn trùng trong khu vực là các công trình của Trung Quốc. Năm 1987, Thái Bàng Hoa và ao Thu Lâm đã công bố công trình phân loại côn trùng rừng Vân Nam .Tài liệu tham khảo quan trọng để phân loại các loài bƣớm ngày là sách của Cổ Mậu Bình, Trần Phƣợng Trân. Các nghiên cứu cơ bản về tập tính và hình thái các loài sâu hại Lâm nghiệp có thể tìm thấy trong tài liệu “Côn trùng rừng Trung Quốc” (Xiao Gangrou), 1991. Nghiên cứu về côn trùng thiên địch có thể tìm thấy trong sổ tay “sổ tay côn trùng thiên địch” , “tạp chí bọ rùa Vân Nam” (Tào Thành Nhất).

Năm 1989 oulson, Sauders, Loh, Oliveria, Bary Drummond và Swain đã có những chuyên đề và công trình nghiên cứu về quản lý côn trùng hại rừng. Thông qua các chƣơng trình, từng bƣớc hoàn thiện IPM giải quyết vấn đề tồn tại và đƣa ra những quyết định phù hợp với quản lý sâu hại lâm nghiệp và có thể thích hợp cho cả nông nghiệp tại thời điểm này.Tình hình nghiên cứu về sâu hại trong nƣớc Các nghiên cứu ở nƣớc ta chƣa nhiều, chủ yếu tập trung nghiên cứu các đặc tính sinh vật học, sinh thái của các loài côn trùng từ đó đề ra các biện pháp quản lý và phòng trừ. Năm 1979, Nguyễn Trung Tín đã có những công trình tƣơng đối hoàn thiện nghiên cứu về loài Ong cắn lá mỡ và từ công trình này Bộ Lâm nghiệp đã ban hành quy trình phòng trừ ong ăn lá mỡ phục vụ thiết thực cho nhu cầu cầu sản xuất gỗ nguyên liệu có các ngành công nghiệp giấy sợi và công nghiệp chế biến gỗ. Từ năm 1987, cơ quan kiểm lâm vùng 1 ( Quảng Ninh), cơ quan kiểm lâm vùng 2 ( Thanh Hóa ) đã nghiên cứu các loài sâu hại, phát hiện một số loài côn trùng ký sinh, côn trùng ăn thịt của Sâu róm thông nhƣ các loài Bọ ngựa, các loài Bọ xít, Kiến, các loài Ruồi, Ong kí sinh… 4 Nghiên cứu sản xuất một số chế phẩm sinh học nhƣ nấm Bạch cƣơng, Lục cƣơng ( Beauveria bassiana và Metazhizium) phục vụ cho việc phòng trừ sâu róm thông từ Thừa Thiên Huế đến Quảng Ninh.

Trần Công Loanh (1989) trong cuốn “ Côn trùng lâm nghiệp” đã viết kỹ về đặc điểm hình thái, đặc tính sinh vật học, sinh thái đồng thời nêu ra một số phƣơng pháp dự tính dự báo sâu hại và các biện pháp phòng trừ chúng bằng thuốc hóa học. Tuy vậy chƣa đề cập đến nguyên lý phòng trừ tổng hợp.