Luận văn thạc sĩ: Nghiên cứu phương pháp vi ghép trong nhân giống cây có múi

Luận văn thạc sĩ VNUA nghiên cứu phương pháp vi ghép trong nhân giống cây có múi, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng cây trồng.

• Tác giả: Dương Thị Hải Yến
• Người hướng dẫn: TS. Đoàn Thu Thủy
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: Nghiên cứu phương pháp vi ghép trong nhân giống cây có múi
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1. TÍNH CẤP THIẾT
• 2. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI
• 2.1. Mục tiêu tổng quát
• 2.2. Mục tiêu cụ thể
• 3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.2.1. Địa điểm
• 3.2.2. Thời gian
• 4. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN
• 4.1. Ý nghĩa khoa học
• 4.2. Ý nghĩa thực tiễn

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu phương pháp vi ghép cây có múi

Nghiên cứu phương pháp vi ghép trong nhân giống cây có múi tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam là một chủ đề quan trọng trong lĩnh vực nông nghiệp hiện đại. Cây có múi không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao mà còn đóng góp vào sức khỏe con người nhờ vào lượng vitamin dồi dào. Tuy nhiên, cây có múi cũng phải đối mặt với nhiều bệnh tật, trong đó có bệnh vàng lá Greening. Việc áp dụng phương pháp vi ghép giúp tạo ra giống cây sạch bệnh, đồng thời nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

1.1. Ý nghĩa của việc nghiên cứu vi ghép cây có múi

Vi ghép cây có múi là một phương pháp tiên tiến giúp duy trì các đặc điểm di truyền tốt của cây mẹ. Phương pháp này không chỉ đảm bảo tỷ lệ nhân giống cao mà còn tạo ra nguồn giống sạch bệnh, đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu.

1.2. Lịch sử và phát triển của phương pháp vi ghép

Phương pháp vi ghép đã được nghiên cứu và phát triển từ nhiều năm qua, với nhiều thành tựu đáng kể trong việc cải thiện chất lượng giống cây có múi. Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã đóng góp không nhỏ vào việc nghiên cứu và ứng dụng phương pháp này.

II. Những thách thức trong nhân giống cây có múi hiện nay

Mặc dù cây có múi mang lại giá trị kinh tế cao, nhưng việc nhân giống cây có múi vẫn gặp nhiều thách thức. Các bệnh như vàng lá Greening và bệnh Tristeza đang gây ra thiệt hại lớn cho ngành sản xuất cây có múi. Việc tìm kiếm các phương pháp nhân giống hiệu quả và an toàn là rất cần thiết.

2.1. Các bệnh phổ biến ảnh hưởng đến cây có múi

Bệnh vàng lá Greening do vi khuẩn Liberobacter asiaticus là một trong những bệnh nguy hiểm nhất, gây suy yếu cây và giảm năng suất. Bệnh Tristeza cũng gây ra nhiều thiệt hại cho cây có múi, làm giảm chất lượng và năng suất quả.

2.2. Tác động của biến đổi khí hậu đến cây có múi

Biến đổi khí hậu đang ảnh hưởng đến sự phát triển của cây có múi, làm tăng nguy cơ mắc bệnh và giảm năng suất. Việc nghiên cứu các phương pháp nhân giống thích ứng với điều kiện khí hậu mới là rất cần thiết.

III. Phương pháp vi ghép trong nhân giống cây có múi

Phương pháp vi ghép là một kỹ thuật tiên tiến trong nhân giống cây có múi, giúp tạo ra cây giống sạch bệnh và đồng nhất. Quy trình vi ghép bao gồm nhiều bước quan trọng từ khử trùng đến ghép chồi và chăm sóc cây sau ghép.

3.1. Quy trình khử trùng hạt và chồi ghép

Khử trùng là bước đầu tiên và quan trọng trong quy trình vi ghép. Các loại hóa chất như cồn, Javen, và HgCl2 được sử dụng để đảm bảo hạt và chồi ghép không bị nhiễm bệnh trước khi tiến hành ghép.

3.2. Kỹ thuật ghép chồi trong vi ghép

Kỹ thuật ghép chồi bao gồm việc cắt và ghép các chồi từ cây mẹ vào gốc ghép. Các phương pháp ghép như ghép nêm, ghép chữ T, và ghép hàm ếch được áp dụng để đạt hiệu quả cao nhất.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu về phương pháp vi ghép đã cho thấy nhiều thành công trong việc tạo ra cây có múi sạch bệnh. Các thí nghiệm đã chỉ ra rằng việc sử dụng các nồng độ khác nhau của GA3 và BAP có ảnh hưởng tích cực đến tỷ lệ nảy mầm và phát triển của cây.

4.1. Tỷ lệ thành công trong vi ghép

Kết quả cho thấy tỷ lệ sống của cây vi ghép đạt 100% khi sử dụng phương pháp ghép hàm ếch. Điều này chứng tỏ rằng phương pháp này là hiệu quả nhất trong việc tạo ra cây giống sạch bệnh.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào sản xuất

Kết quả nghiên cứu sẽ được áp dụng vào thực tiễn sản xuất, giúp nâng cao năng suất và chất lượng cây có múi. Việc tạo ra giống cây sạch bệnh sẽ góp phần quan trọng trong việc phát triển bền vững ngành nông nghiệp.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu phương pháp vi ghép trong nhân giống cây có múi tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã mở ra nhiều cơ hội mới cho ngành nông nghiệp. Việc áp dụng các kỹ thuật tiên tiến sẽ giúp nâng cao chất lượng giống cây và đáp ứng nhu cầu thị trường.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu trong tương lai

Nghiên cứu về vi ghép sẽ tiếp tục được phát triển và hoàn thiện, nhằm tạo ra các giống cây có múi chất lượng cao, sạch bệnh, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

5.2. Hướng đi mới cho ngành nông nghiệp Việt Nam

Việc áp dụng công nghệ sinh học trong nhân giống cây có múi sẽ là một hướng đi mới, giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, đồng thời bảo vệ môi trường và sức khỏe con người.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM DƢƠNG THỊ HẢI YẾN NGHIÊN CỨU PHƯƠNG PHÁP VI GHÉP TRONG NHÂN GIỐNG CÂY CÓ MÚI Ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 8620110 Người hướng dẫn khoa học: TS. Đoàn Thu Thủy NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực, khách quan và chƣa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã đƣợc cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận án đƣợc ghi rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Dƣơng Thị Hải Yến i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám đốc học viện, Ban chủ nhiệm khoa Nông học, đặc biệt là các thầy, cô giáo đã truyền đạt cho tôi những kiến thức bổ ích trong quá trình học tập và rèn luyện tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Tôi xin bày tỏ sự biết ơn sâu sắc và chân thành nhất tới TS.Đoàn Thu Thủy, Bộ môn Di truyền & Chọn tạo Giống cây trồng, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, ngƣời đã dành nhiều thời gian và tâm huyết tận tình hƣớng dẫn, giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận văn tốt nghiệp. Tôi xin chân thành cảm ơn PGS. Hà Viết Cƣờng- Trung tâm nghiên cứu Bệnh cây, các thầy cô trong bộ môn Di truyền và Chọn giống cây trồng đã giúp đỡ tôi trong quá trình thực tập và hoàn thành luận văn tốt nghiệp.

Cuối cùng tôi xin bày tỏ sự biết ơn, những tình cảm thân thƣơng nhất gửi đến gia đình, ngƣời thân, bạn bè, những ngƣời đã luôn bên cạnh động viên, khích lệ tôi trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn. Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Dƣơng Thị Hải Yến ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.

v Danh mục bảng. vi Danh mục hình. vii Trích yếu luận văn. viii Thesis abstract.

Tính cấp thiết. Mục tiêu của đề tài. Mục tiêu tổng quát. Mục tiêu cụ thể.

Phạm vi nghiên cứu. Đối tƣợng nghiên cứu. Địa điểm và thời gian nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn.

Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Cơ sở khoa học của đề tài.

Nguồn gốc, phân loại cây có múi. Tình hình sản xuất và tiêu thụ quả có múi trong nƣớc và trên thế giới. Tình hình sản xuất, tiêu thụ quả có múi trên thế giới. Tình hình sản xuất tiêu thụ quả có múi ở việt nam.

Nghiên cứu phƣơng pháp nhân giống cây có múi. Kỹ thuật nhân giống bằng cách nuôi cấy mô. Quy trình nhân giống in vitro. 9 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Ảnh hƣởng chất điều hòa sinh trƣởng trong nuôi cấy mô tế bào thực vật. Khái niệm vi ghép. Quá trình hình thành vết ghép. Các yếu tố ảnh hƣởng đến vi ghép.

Một số thành tựu trong nhân giống cây có múi. Nghiên cứu về vi ghép thực vật trên thế giới. Nghiên cứu về vi ghép thực vật trong nƣớc. Vật liệu và phƣơng pháp nghiên cứu.

Vật liệu, địa điểm và thời gian nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu. Thời gian và địa điểm nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.

Phƣơng pháp nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Nghiên cứu công thức khử trùng các loại hạt bƣởi và hạt quất bằng các dung dịch khử trùng. Nghiên cứu ảnh hƣởng của ga3 đến tỷ lệ hạt nảy mầm.

Nghiên cứu phƣơng pháp khử trùng phù hợp đối với đoạn cành giâm chuẩn bị chồi ghép. Nghiên cứu ảnh hƣởng của môi trƣờng đến tỷ lệ bật mầm của chồi ghép. Nghiên cứu ảnh hƣởng của tuổi gốc ghép đến tỷ lệ sống của vi ghép. Nghiên cứu ảnh hƣởng của kích thƣớc đỉnh sinh trƣởng đến tỷ lệ sống của vi ghép.

Nghiên cứu ảnh hƣởng của phƣơng pháp ghép đến tỷ lệ nảy mầm của mắt ghép. Nghiên cứu ảnh hƣởng của môi trƣờng đến tỷ lệ ra rễ của cây vi ghép. Kết quả kiểm tra bệnh của các cây vi ghép. Kết luận và kiến nghị.

62 Tài liệu tham khảo. 69 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BAP 6-Benzyl Amino Purin Cs Cộng sự ĐC Đối chứng GA3 Gibberellin IAA Indoly Acetic Acid MS Murashige - Skoog (1962) NAA α - Napthalen Acetic Acid v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Các loài cam quýt thực sự có ý nghĩa trong thực tiễn sản xuất. Sản lƣợng một số cây ăn quả có múi của thế giới và các châu lục.

Diện tích, năng suất, sản lƣợng cây có múi nƣớc ta năm 2005-2013. Ảnh hƣởng công thức khử trùng đến tỉ lệ vô trùng của hạt quất. Ảnh hƣởng của công thức khử trùng đến tỷ lệ vô trùng của hạt bƣởi. Ảnh hƣởng của GA3 đến tỷ lệ nảy mầm của hạt quất.

Ảnh hƣởng của GA3 đến tỉ lệ nảy mầm của hạt bƣởi. Ảnh hƣởng của các dung dịch khử trùng đến tỉ lệ vô trùng của đoạn cành giâm giống cam Vân Du. Ảnh hƣởng của các dung dịch khử trùng đến tỷ lệ vô trùng của đoạn cành giâm giống cam Sunkit. Ảnh hƣởng của các dung dịch khử trùng đến tỉ lệ vô trùng của đoạn cành giâm giống cam V2.

Ảnh hƣởng của môi trƣờng đến khả năng ra chồi của cành cam Vân Du. Ảnh hƣởng của môi trƣờng đến khả năng ra chồi của cành cam Sunkit (sau 50 ngày nuôi cấy). Ảnh hƣởng của môi trƣờng đến khả năng ra chồi của cành cam V2 (sau 50 ngày nuôi cấy). Ảnh hƣởng của tuổi gốc ghép bƣởi đến tỷ lệ sống của vi ghép.

Ảnh hƣởng của tuổi gốc ghép quất đến tỷ lệ sống của vi ghép. Ảnh hƣởng của kích thƣớc đỉnh sinh trƣởng cam đến tỷ lệ sống của vi ghép. Ảnh hƣởng phƣơng pháp ghép với sự phát triển gốc ghép bƣởi. Ảnh hƣởng phƣơng pháp ghép với sự phát triển gốc ghép quất.

Ảnh hƣởng của môi trƣờng đến tỷ lệ ra rễ của cây vi ghép giống cam Vân Du. Ảnh hƣởng của môi trƣờng đến tỷ lệ ra rễ của cây vi ghép giống cam Sunkit. Ảnh hƣởng của môi trƣờng đến tỷ lệ ra rễ của cây vi ghép giống cam V2. Kết quả kiểm tra phát hiện vi khuẩn Ca.

Liberibacter asiaticus (bệnh Huanglongbing = Greening) trên cây cam vi ghép. 60 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 4. Ảnh hƣởng công thức khử trùng đến sự nảy mầm hạt quất. Ảnh hƣởng công thức khử trùng đến sự nảy mầm của hạt bƣởi.

Ảnh hƣởng của nông độ GA3 đến khả năng nẩy mầm của hạt quất. Hạt quất nảy mầm sau 4 tuần trong môi trƣờng có nồng độ GA3 khác nhau. Ảnh hƣởng của nồng độ GA3 đến khả năng nẩy mầm của hạt bƣởi. Cành giâm sử dụng BAP nồng độ 1 và 1,5 mg/l (sau 50 ngày nuôi cấy).

Mẫu sạch (bên trái) và mẫu nhiễm bệnh (bên phải) sau khử trùng đoạn cành giâm. Cành giâm trong môi trƣờng MS bổ sung BAP nồng độ 1 mg/ l ở cam V2 (trái) và 1,5 mg/l ở cam Vân Du (sau 50 ngày nuôi cấy). Vi ghép cam V2 trên gốc quất theo phƣơng pháp ghép hàm ếch sau 10 ngày (bên trái), sau khi nảy mầm đƣợc 20 ngày (phải). Vi ghép cam Vân Du trên gốc quất theo phƣơng pháp ghép nêm sau 10 ngày (bên trái), sau khi nảy mầm đƣợc 20 ngày (phải).

Vi ghép cam Vân Du trên gốc bƣởi theo phƣơng pháp ghép nêm sau 10 ngày (bên trái), sau khi nảy mầm đƣợc 20 ngày (phải). Vi ghép cam V2 trên gốc bƣởi theo phƣơng pháp ghép hàm ếch ghép sau 10 ngày ghép (trái), sau 20 ngày bật mầm (phải). Ghép chữ chữ T ngƣợc (cam Sunkit). Kết quả kiểm tra bệnh trên cây sau vi ghép.

60 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Dƣơng Thị Hải Yến Tên luận án: Nghiên cứu phƣơng pháp vi ghép trong nhân giống cây có múi Chuyên ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 8620110 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Xác định đƣợc quy trình kỹ thuật vi ghép nhằm tạo ra cây có múi in vitro sạch bệnh. Phƣơng pháp nghiên cứu  Nghiên cứu về gốc ghép trong vi ghép. - Tiến hành khử trùng đối với hạt quất và hạt bƣởi trên bốn loại hóa chất, gồm: Cồn, Javen, Presept và HgCl2. Từ đó đánh giá tỷ lệ vô trùng khi vào mẫu cũng nhƣ khả năng nảy mầm của các loại hạt sau khi khử trùng.

- Hạt quất và hạt bƣởi đƣợc cấy trong các môi trƣờng MS bổ sung nồng độ GA3 khác nhau để từ đó xác định mức GA3 tốt nhất cho sự nảy mầm của hạt.  Nghiên cứu về chồi ghép trong vi ghép. -Khử trùng các loại cành giâm trên 3 loại hóa chất khử trùng khác nhau, gồm Javen, Presept, HgCl2 từ đó xác định phƣơng pháp khử trùng tốt nhất cho sự phát triển cành giâm. - Cành giâm của 3 giống cam đƣợc cấy vào môi trƣờng chứa BAP với các nồng độ khác nhau, nhằm xác định nồng độ BAP thích hợp nhất cho sự bật chồi và phát triển của cành giâm.

 Nghiên cứu phƣơng pháp vi ghép. - Gốc ghép bƣởi và quất qua các tuần tuổi từ 2-5 tuần đem ghép với các loại cành cam nhằm tìm ra tuổi gốc ghép thích hợp nhất với vi ghép. - Cắt đỉnh sinh trƣởng 3 giống cam với các kích thƣớc khác nhau đem ghép,từ đó xác định kích thƣớc đỉnh phù hợp nhất trong vi ghép. - Chồi ghép 3 giống cam đem ghép lần lƣợt với các gốc ghép bƣởi và quất, theo 3 phƣơng pháp: Nêm, Chữ T, hàm ếch.

Từ đó tìm ra phƣơng pháp có hiệu quả nhất đối với gốc ghép bƣởi và quất. - Cây sau vi ghép đƣợc chuyển sang môi trƣờng chứa nồng độ α-NAA khác nhau để xác định nồng độ thích hợp cho sự ra rễ của cây vi ghép sau 1-4 tuần. viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Kết quả chính và kết luận 1. Khi tăng thời gian xử lí cồn 700 từ 1 đến 9 phút thì tỉ lệ mẫu nhiễm cũng giảm xuống.