Nghiên Cứu Về Phương Pháp Dạy Học Hóa Học Tích Cực Tại Trường THPT

Luận văn tốt nghiệp giáo dục nghiên cứu tốt nghiệp lý luận và phương pháp dạy học hóa học xây dựng hệ thống tình huống có vấn đề trong dạy, điều tra thực trạng, phân tích số liệu,

• Tác giả: Cao Thị Minh Huyền
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trịnh Văn Biểu
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Hóa Học
• Đề tài: Nghiên Cứu Phương Pháp Dạy Học Hóa Học Tích Cực Tại Trường THPT
• Loại tài liệu: Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. LỊCH SỬ VẤN ĐỀ
• 1.2. NHỮNG NGHIÊN CỨU VỀ DẠY HỌC NÊU VẤN ĐỀ TRÊN THẾ GIỚI
• 1.3. NHỮNG NGHIÊN CỨU VỀ TÌNH HUỐNG CÓ VẤN ĐỀ Ở VIỆT NAM
• 1.4. MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC HIỆN NAY
• 1.5. ĐỊNH HƯỚNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
• 1.6. MỤC ĐÍCH CỦA ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
• 2. CHƯƠNG 2: XÂY DỰNG HỆ THỐNG TÌNH HUỐNG CÓ VẤN ĐỀ TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC LỚP 11 THPT
• 2.1. NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG TÌNH HUỐNG CÓ VẤN ĐỀ TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC
• 2.2. QUY TRÌNH XÂY DỰNG TÌNH HUỐNG CÓ VẤN ĐỀ ĐỂ DẠY HỌC HÓA HỌC
• 2.3. MỤC ĐÍCH TỔNG QUÁT CHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC
• 2.4. CẤU TRÚC NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC
• 2.5. CẤU TRÚC CÁC TÌNH HUỐNG TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC
• 2.6. THIẾT KẾ HỆ THỐNG TÌNH HUỐNG CÓ VẤN ĐỀ TRONG DẠY HỌC HÓA HỌC LỚP 11 THPT
• 2.7. THIẾT KẾ MỘT SỐ GIÁO ÁN CÓ SỬ DỤNG TÌNH HUỐNG CÓ VẤN ĐỀ
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Phương Pháp Dạy Học Hóa Học Tích Cực

Nghiên cứu về phương pháp dạy học tích cực trong môn Hóa học tại trường THPT đang trở thành một xu hướng quan trọng. Mục tiêu chính của phương pháp này là phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh trong quá trình học tập. Việc áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại không chỉ giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách hiệu quả mà còn rèn luyện kỹ năng tư duy phản biện và khả năng giải quyết vấn đề. Theo PGS.TS Trịnh Văn Biểu, việc xây dựng hệ thống tình huống có vấn đề trong dạy học Hóa học là một trong những cách thức hiệu quả để nâng cao chất lượng giảng dạy.

1.1. Định Nghĩa Phương Pháp Dạy Học Tích Cực

Phương pháp dạy học tích cực là cách thức mà giáo viên sử dụng để khuyến khích học sinh tham gia vào quá trình học tập. Điều này bao gồm việc tạo ra các tình huống có vấn đề để học sinh tự tìm ra giải pháp. Theo nghiên cứu, phương pháp này giúp học sinh phát triển khả năng tư duy độc lập và sáng tạo.

1.2. Lợi Ích Của Phương Pháp Dạy Học Tích Cực

Việc áp dụng phương pháp dạy học tích cực mang lại nhiều lợi ích cho học sinh. Học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức một cách chủ động mà còn phát triển kỹ năng làm việc nhóm và khả năng giao tiếp. Nghiên cứu cho thấy rằng học sinh tham gia vào các hoạt động học tập tích cực có kết quả học tập tốt hơn.

II. Vấn Đề Trong Việc Áp Dụng Phương Pháp Dạy Học Hóa Học Tích Cực

Mặc dù phương pháp dạy học tích cực đã được công nhận là hiệu quả, nhưng việc áp dụng nó trong thực tế vẫn gặp nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự thiếu hụt về tài liệu và phương tiện hỗ trợ giảng dạy. Ngoài ra, không phải tất cả giáo viên đều được đào tạo để sử dụng phương pháp này một cách hiệu quả. Theo một khảo sát, nhiều giáo viên vẫn còn e ngại khi áp dụng các phương pháp mới.

2.1. Khó Khăn Trong Đào Tạo Giáo Viên

Đào tạo giáo viên là một yếu tố quan trọng trong việc áp dụng phương pháp dạy học tích cực. Nhiều giáo viên chưa được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết để thực hiện phương pháp này. Điều này dẫn đến việc họ không tự tin trong việc áp dụng các phương pháp mới trong lớp học.

2.2. Thiếu Tài Liệu Hỗ Trợ

Thiếu tài liệu và nguồn lực hỗ trợ cũng là một trong những vấn đề lớn. Nhiều trường học không có đủ tài liệu giảng dạy phù hợp với phương pháp dạy học tích cực. Điều này làm giảm hiệu quả của việc giảng dạy và học tập.

III. Phương Pháp Giải Quyết Vấn Đề Trong Dạy Học Hóa Học

Để khắc phục những vấn đề trong việc áp dụng phương pháp dạy học tích cực, cần có những giải pháp cụ thể. Một trong những giải pháp là tổ chức các khóa đào tạo cho giáo viên về phương pháp dạy học mới. Ngoài ra, việc xây dựng hệ thống tài liệu giảng dạy phong phú và đa dạng cũng rất cần thiết.

3.1. Tổ Chức Khóa Đào Tạo Cho Giáo Viên

Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về phương pháp dạy học tích cực sẽ giúp giáo viên nắm vững kiến thức và kỹ năng cần thiết. Điều này không chỉ nâng cao chất lượng giảng dạy mà còn tạo động lực cho giáo viên trong công việc.

3.2. Xây Dựng Tài Liệu Giảng Dạy Đa Dạng

Việc xây dựng tài liệu giảng dạy phong phú và đa dạng sẽ giúp giáo viên dễ dàng áp dụng phương pháp dạy học tích cực. Tài liệu này cần phải được cập nhật thường xuyên để phù hợp với nhu cầu học tập của học sinh.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Phương Pháp Dạy Học Hóa Học Tích Cực

Việc áp dụng phương pháp dạy học tích cực trong thực tế đã cho thấy nhiều kết quả khả quan. Nhiều trường học đã tổ chức các buổi học thực nghiệm, giúp học sinh có cơ hội áp dụng kiến thức vào thực tiễn. Kết quả cho thấy học sinh tham gia vào các hoạt động này có sự tiến bộ rõ rệt trong việc tiếp thu kiến thức.

4.1. Các Mô Hình Thực Nghiệm Thành Công

Nhiều mô hình thực nghiệm đã được triển khai thành công tại các trường THPT. Những mô hình này không chỉ giúp học sinh hiểu bài tốt hơn mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực và sáng tạo.

4.2. Kết Quả Nâng Cao Chất Lượng Học Tập

Kết quả từ các nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng phương pháp dạy học tích cực đã nâng cao chất lượng học tập của học sinh. Học sinh không chỉ đạt điểm cao hơn mà còn phát triển kỹ năng tư duy và giải quyết vấn đề.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Phương Pháp Dạy Học Hóa Học Tích Cực

Tương lai của phương pháp dạy học tích cực trong môn Hóa học tại trường THPT rất hứa hẹn. Với sự phát triển của công nghệ và các phương pháp giảng dạy mới, việc áp dụng phương pháp này sẽ ngày càng trở nên phổ biến. Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn tạo ra những thế hệ học sinh năng động và sáng tạo.

5.1. Xu Hướng Phát Triển Phương Pháp Dạy Học

Xu hướng phát triển phương pháp dạy học tích cực sẽ tiếp tục được đẩy mạnh trong tương lai. Các trường học cần chú trọng đến việc áp dụng công nghệ vào giảng dạy để nâng cao hiệu quả học tập.

5.2. Tạo Ra Môi Trường Học Tập Tích Cực

Tạo ra môi trường học tập tích cực sẽ là một trong những yếu tố quyết định đến sự thành công của phương pháp dạy học tích cực. Các trường cần đầu tư vào cơ sở vật chất và trang thiết bị để hỗ trợ cho việc giảng dạy.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VA THY TIEN CUA DE TẢI.SD VAN eo eels=sediulllG044940000d0x6i 4 1.1, Những nghiên cứu về dạy học nêu van dé trên thé giới. Những nghiên cứu vẻ tình hudng có van dé ở Việt Nam. MOT SO VAN DE VE DOI MỚI PP DẠY HOC HIEN NAY.

ME Bếp ERY TOC. Định hướng đổi mới phương pháp dạy học. Mục đích của đổi mới phương pháp dạy học .4, Một số xu hướng đổi mới phương pháp dạy học hiện nay. § LXDẠẶYHOC NEU VÂN ĐỀ: j0 006ceedabeoma 9 1.

Định nghĩa dạy học néu van đề.2, Cơ sở khoa HOC .3, Bản chat day hoc néu SHA I aan cata ia restsatss 0040v0026040140425s06262606) 12 1.4, Cơ chế dạy học nêu van để .5, Đặc điểm dạy học nêu van de .6, Cấu trúc dạy học nêu vắn dé. Tích hợp các phương pháp trong day học nêu van đẻ. 16 i Oe a a ee ee ee eee ee 18 1. THUC TRANG DAY HOC NEU VAN DE G TRUONG THPT.

19 149s Mục đi điều nares rss eco 19 1. Đôi tượng điều tra. Phương pháp cách thức tiến Wan .cssseesssesssessecnsessneesneesnenenen 20 1:44: Kết Quê Otho H842400600500%4602G A a 20 Chương 2. XÂY DỰNG HE THONG TINH HUONG CO VAN DE TRONG DẠY HỌC HOA HỌC LỚP 11 THPT.

NGUYEN TÁC XÂY DỰNG THCVD TRONG DAY HỌC HOA HỌC. QUY TRÌNH XÂY DỰNG THCVD DE DẠY HỌC HOA HOC. MỤC DICH TONG QUAT CHUONG TRINH HOA HỌC l1. CAU TRÚC NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC I1.

CAU TRÚC CÁC TIICVĐ TRONG DAY HỌC HOA HỌC. Cầu trúc các tình hudng có van dé khi mở dau bai giảng. Cầu trúc các tình huông có van đề trong đi tìm kiến thức mới. THIET KE HE THONG TINH HUONG CO VAN DE TRONG DẠY BIOS FDA HỌG LP 1 TE scsi d66cSc000010i2 220222 Sseaa 30 2.

THIET KE MOT SO GIAO AN CO SỬ DUNG THCVD. THỰC NGHIEM SƯ PHẠM.c- 113 3:1:MỤC DICH THỤC NGI sss scsi ccs spc 113 3. NỘI DUNG THỰC NGHIEMLu0.cccccsscosecccncccsessscsssscssssssnsecsnseeceusecenses 113 Bod TRC Wptjc cMx, HN.| AT Ảế "ế vet x 113 34: TIẾN HÃNH THC GHG casissssicikssascssacccocaaatesctaecsuvenscdoavccaesbenai 113 SS KET QUÁ THỰC GEILE 00x00 66(02\À00062scja 114 3. MỘT SO BÀI HOC KINH NGHIEM.:ssssccsescssecssvesssscssesesneensseeensesesees 120 KẾT ĐANha G2bxaycc20c520866206/20006 212122020250 eis Nata 122 BT LTRS THAM HSÔ G0620 2504600062002.

2ge 125 i(OS Cll oa ee 127 DANH MỤC CÁC CHỮ VIET TAT DHNVĐ Day hoc néu van dé ĐC Đỏi chứng ĐH Đại học GV Giáo viên HS Học sinh PP Phương pháp PPDH Phương pháp day học PPDHTC Phương pháp dạy học tích cực PT Phương trình PTPƯ Phương trình phản ứng SGK Sách giao khoa THCVĐ Tinh huống có vấn dé THPT Trung học phê thông TN Thực nghiệm TPHCM Thành phế Hồ Chỉ Minh DANH MỤC CAC BANG Bang 1. Số giáo viên tham gia điỀu tra. Mức độ sử dung DHNVD khi giảng day môn Hóa ở trường THPT. Các khó khăn gặp phải khi day học néu vấn để.

Cac ưu điểm của PP day học nêu vần đẻ. Các tiêu chi của tinh hudng có vẫn đẻ. Bảng hệ thống các THCVD .1, Số HS tham gia thực nghiệm. Bang phân phối tin số điểm kiểm tra nhóm TN bài Ankin .3, Bang phân phdi tan số điểm kiểm tra nhóm DC bài Ankin.

Điểm trung bình bai kiểm tra số 1 và Mod của 2 nhóm. Phân phối tan số, tần suất, tần suất luỹ tích của 2 nhóm TN và DC bài THỊ (Ca aŸjỶ-cc-.((A(ố{Ẵ ca {ẰŸẽẰ{=ẰŸ=ŸẰằẽăẽ. (A2 {ð ca ẽỶẽa ca SG: 115 Bảng 3. Bang phản phối tần số điểm kiểm tra nhóm TN bai Benzen va HE uc eeeeseeernoeinedeieieeeskenodenioboidbenieuioeseemaeokleeriiipn 117 Bảng 3.

Bảng phân phối tan số điểm kiểm tra nhóm DC bài Benzen va BRKVIRDCTZCGNGI1G2C6100162006 0 033060260022000144006/ 3080 0%60424212621E-25122:06256 068 117 Bảng 3. Diém trung binh bài kiểm tra số 2 va Mod của 2 nhóm.9, Phân phối tan số, tin suất, tan suất luỹ tích của 2 nhóm TN va DC bai Đenzeni:VÀ/4RIKWIDERĐPEN sass À60000 146266606000 (3(0012kö0G Ca csäisiiii 118 DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 1. Biểu đỏ mức độ sử dụng DHNVD khi giảng dạy môn Hóa ở trường THPT SSSR NS SS aS a Neeser sree sce 20 Hinh 2. Bộ dung cụ chứng minh tinh dẫn điện của dung dịch.

coarse sernrsomgnan sone sonyn -a. Sơ đồ quá trình phân li ra ion của tinh thé NaCl trong nước. Cầu tạo phân tử amoniac .5, Công thức electron và công thức cầu tạo phân tứ NH;. Minh họa thí nghiệm tạo ra dd mau hông bang nước lä.

Khoi trắng tạo thành do phan ứng giữa NH; va HCI. 43 Hìn:2 5, Kế ta NON: C6222 00ãA252006a10000Scákiácccseskesstause 44 Hinh 2. Phức đồng (11) amomicat.issssssssccsssssessssscsascssnscrversasessscsesescnsecsassesesssensseess 44 EEO) ÃÀ II era. Axit nitric mới va axit nitric dé lâu trong không khí.

Đồng xu tác dụng với axit nỈtriC. 55555 55SsS5s<csvrsrserxkreix 48 Hình 2. Sơ đỏ minh họa giấm trái cây.e---cc-occceceoeeecsseeosrcee 51 Hình 2. Mô phỏng sự hình thanh liên kết trong axetilen.55:- 42 Hinh 3:15: Kee the bạc excetilua sisal 53 Hình 5.16: Giác tư ellen CMA i seccccacenccceocassics aayisperacanasaaiasicenssoassasiness: 54 Hình 2.

Cấu tao của benzen theo Kekule. Sự hình thành các liên kết ở benzen. 5-5552 v21 cv, 55 Hinh 23599); NO Mian eemnpn assis 200256262G010001400101G22GãxG22664608425/001Ẳ 57 aS 9W ME xxx =eessaaoise==sessẳs==«eá $8 Hinh 2:21. Phức ddng (Il) glixerai.

on occs<cosseeeseooeesenrvsssrressnorssee 59 Hình 2.22, Cau trúc phân tử nhóm COOH. Biểu đô so sánh điểm của 2 nhóm TN và DC bài Ankin. Đỗ thị đường lũy tích điểm số kết quả bai kiểm tra số 1 của 2 nhóm TN và "mạ. Biểu dé so sánh điểm của 2 nhóm TN và DC bai Benzen và ankylbenzen Oe a eR TTT me eee mere NT Te ee er ee 118 Xây: dựng hệ thông tình hudng cỏ vẫn dé trong day hoe Hỏa học lop 11 THPT MO BAU 1.

Li DO CHỌN DE TÀI Thể ky 2! với nên kinh tế tri thức đòi hỏi con người muốn tôn tại déu phải học. học suốt đời. Vi thé năng lực học tập của con người phải được nâng lên mạnh mẽ nhờ vào trước hết người học biết “Hoe cách học” và người dạy biết “Day cách học”. Như vậy thay giáo phải là “Thay dạy việc học, là chuyên gia của việc học”.

Người giáo viên lúc này không chí có nhiệm vụ truyền thụ kến thức mả còn có vai trò tô chức. hướng dan, thiết kế các hoạt động học tập cho phù hợp với mục tiéu chương trình học. nội dung bai học. tâm lí học sinh để nâng cao hiệu quả dạy Trong một xã hội đang phát triển nhanh theo cơ chế thị trường.

cạnh tranh gay git thi phát hiện sớm. giải quyết nhanh, sáng tạo và hợp lý những van dé nảy sinh trong thực tiễn là một nang lực dam bảo sự thành đạt trong học tập và cuộc sống. tập đượt cho học sinh biết phát hiện, đưa ra va giải quyết các van để gặp phải trong học tập, trong cuộc sống của cá nhân, gia đình va cộng đồng. không chỉ có y nghĩa ở tâm phương pháp day học ma được đặt ra như một mục tiêu giáo dục và đảo tạo.

Hóa học là một môn học thực nghiệm, mang tính khoa học rat cao. Hóa học đòi hỏi ở học sinh rất nhiều về năng lực tư đuy, phân tích và khả năng tìm tòi sáng tạo dé nắm vững kiến thức, từ đó rèn luyện thành kỹ năng vả phát triển mềm đéo thành kỹ xáo. Với tinh than chủ đạo “Lay học sinh làm trung tâm của quá trình day học", việc đổi mới giảng dạy bộ môn Hóa học ở trường phô thông cũng không năm ngoài mục đích phát huy tính tích cực. tự giác, chủ động.

rên luyện thỏi quen va kha nang tự học. tinh thần hợp tac, kĩ năng vận dụng kiến thức vảo những tình huống khác nhau trong học tập vả trong thực tién, tạo niém tin, niém vui, hửng thủ trong học tập. Bởi vi “học” là quá trình kiến tạo: học sinh tìm tỏi, khám pha, phát hiện, luyện tập. khai thác vả xứ ly thông tin.tự hình thành hiểu biết, nang lực va phẩm chat.

2 rr GVHD: PGS.TS Trịnh Văn Biểu SVTH: Cao Thị Minh Huyền Xây dung hệ thẳng tinh huỗng có vẫn dé trong day học Hóa học lớp !! THPT Muễn thực hiện được mục tiêu đối mới này, ta cần tăng cường phát huy sự chủ động. sáng tạo của học sinh trong quá trình day học hoá học ở mức độ cao nhất. can biển học sinh thành những người nghiên cứu, có nhiệm vụ va nhu cau danh lấy những kiến thức mới về bộ môn Hoa học. Trong thực tế đã có rất nhiều nghiên cứu vẻ dạy học bang tình huỗng có van dé, tuy nhiên dạy hoc bang tinh huéng có van dé trong dạy học Hóa học thi vẫn chưa được nghiên cứu một cách rõ nét, các tỉnh huống chưa được hệ thông rd ràng.

Từ thực tiễn đó, em chọn dé tải "XÂY DỰNG TINH HUONG CO VAN DE TRONG DẠY HỌC HOA HỌC LỚP 11 THPTTM với mong muốn nghiên cứu sâu vẻ tinh ưu việt va khả năng vận dụng các tinh huống có van đẻ trong việc phát huy tính tích cực học tập của học sinh. Đề tải sẽ nghiên cứu cơ sở lý luận của dạy học nêu vấn dé, thiết kẻ các tình huống vả các giáo án sử dụng DHNVD trong các bai cụ thé của chương trình Hóa học 11 ban nắng cao, tir đó rút ra được ý nghĩa của day học nêu van dé trong day học Hóa học phô thông. MỤC DICH CUA VIỆC NGHIÊN CỨU Nghiên cứu vẻ lí luận, cách thức xây dựng tình huống có van dé trong dạy học Hóa học, tir đó xây dựng các tình huéng có van dé cụ thé trong chương trình Hóa hoc 11 nhằm phát huy tính tích cực. sáng tạo của học sinh, qua đô nâng cao chất lượng day học Hóa học.

KHÁCH THE VÀ DOI TƯỢNG NGHIÊN CỨU - Đối tượng nghiên cứu: Xây đựng tình huống có van dé trong day học Hoá học II ban nâng cao ở trường THPT. - Khách thê nghiên cứu: Quá trình dạy học Hoá học ở trường THPT. NHIỆM VỤ CUA ĐÈ TÀI - Nghiên cứu lí luận về dạy học nêu van đẻ. - Xây dựng một sé tinh huỗng có van dé trong chương trình Hoá học 11 ban nang cao, - Thiết kế một số giáo án trong chương trình Hoa học 11 ban nâng cao sử dụng phương pháp day học nêu van dé.TS Trinh VănBêu TT” SVTH; Cao Thị Minh Huyện - Nady dựng hệ thông tình hung cỏ vấn dé trong dạy học Hóa học lú» 11 THPT - Thực nghiệm sư phạm dé đánh giá kết quả đạt được.

- Rut ra bai học kinh nghiệm. PHAM VI NGHIÊN CỨU Giới hạn nội dung nghiên cứu: xây đựng tinh huỗông có van dé trong chương trinh Hoá học 11 ban nâng cao. GIÁ THUYET KHOA HOC Nếu các tinh huồng có vẫn dé được sử dung đúng dan, hợp lý sé gây được hứng thủ trong học tập giúp học sinh chủ động. tích cực hơn trong việc lĩnh hội kién thức nhờ đó nâng cao được hiệu qua day va hoc.

PHƯƠNG PHAP VÀ PHƯƠNG TIEN NGHIÊN CỨU - Đọc vả nghiên cửu các tải liệu về đạy học nêu van dé.