Nghiên Cứu Phát Triển Sản Phẩm Dầu Xoa Bóp Từ Tinh Dầu Chùa Dù Tại Xã Tả Phìn, Sa Pa, Lào Cai

Nghiên cứu phát triển sản phẩm dầu xoa bóp từ tinh dầu chùa Dù tại xã Tả Phìn, Sa Pa, Lào Cai mang lại lợi ích sức khỏe và tiềm năng kinh tế.

• Tác giả: Phạm Thị Xuân Quỳnh
• Người hướng dẫn: PGS. TS. Trần Văn Ơn
• Trường học: Trường Đại Học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Dược sĩ
• Đề tài: Nghiên Cứu Phát Triển Dầu Xoa Bóp Từ Tinh Dầu Chùa Dù Tại Sa Pa
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Tổng quan về tinh dầu Chùa dù
• 1.2. Nguồn gốc nguyên liệu
• 1.3. Thành phần tinh dầu Chùa dù
• 1.4. Công dụng tinh dầu Chùa dù
• 1.5. Sản xuất tinh dầu Chùa dù
• 1.6. Một số sản phẩm từ cây Chùa dù
• 1.7. Tổng quan về viêm
• 1.8. Nguyên nhân gây viêm
• 1.9. Phân loại viêm
• 1.10. Các chất trung gian hóa học gây viêm
• 1.11. Tổng quan về các sản phẩm dầu xoa bóp và nguyên liệu
• 1.12. Thành phần trong dầu xoa bóp
• 1.13. Kỹ thuật bào chế
• 1.14. Một số sản phẩm dầu xoa bóp trên thị trường
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng, nguyên liệu và thiết bị nghiên cứu
• 2.2. Đối tượng nghiên cứu
• 2.3. Nguyên liệu nghiên cứu
• 2.4. Thiết bị, dụng cụ, hoá chất
• 2.5. Phương pháp nghiên cứu. Xây dựng công thức và bào chế thử nghiệm sản phẩm dầu xoa bóp chứa tinh dầu Chùa dù
• 2.6. Đánh giá một số yếu tố thị trường của sản phẩm dầu xoa bóp chứa tinh dầu Chùa dù
• 2.7. Xây dựng tiêu chuẩn cơ sở sản phẩm dầu xoa bóp chứa tinh dầu Chùa dù
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM, KẾT QUẢ, BÀN LUẬN
• 3.1. Xây dựng công thức và bào chế thử nghiệm sản phẩm giảm đau chứa tinh dầu Chùa dù tại xã Tả Phìn, Sa Pa, Lào Cai. Lựa chọn thành phần công thức
• 3.2. Lập công thức và bào chế thử nghiệm
• 3.3. Đánh giá tác dụng chống viêm thông qua định lượng giải phóng nitric oxyde (NO)
• 3.4. Kết quả đánh giá một số yếu tố thị trường của sản phẩm giảm đau chứa tinh dầu Chùa dù
• 3.5. Thông tin cơ bản của người cung cấp tin
• 3.6. Thông tin về sức khỏe
• 3.7. Thông tin về các biện pháp chăm sóc sức khỏe
• 3.8. Thông tin phản hồi về sản phẩm nghiên cứu
• 3.9. Xây dựng tiêu chuẩn cơ sở sản phẩm giảm đau chứa tinh dầu Chùa dù
• 3.9.1. Chỉ tiêu cảm quan
• 3.9.2. Chỉ tiêu vật lý
• 3.9.3. Chỉ tiêu hóa học
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Bàn luận về dạng bào chế sản phẩm
• 4.2. Về nguyên liệu đầu vào
• 4.3. Về thể chất sản phẩm
• 4.4. Về độ ổn định của sản phẩm
• 4.5. Bàn luận về các vấn đề thị trường của sản phẩm
• 4.6. Bàn luận về giá của sản phẩm
• 4.7. Bàn luận về tính khả thi của sản phẩm
• 4.8. Mô hình CANVAS của sản phẩm thử nghiệm
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu phát triển dầu xoa bóp từ tinh dầu Chùa Dù

Nghiên cứu phát triển sản phẩm dầu xoa bóp từ tinh dầu Chùa Dù tại Sa Pa đang thu hút sự quan tâm lớn từ cộng đồng. Tinh dầu Chùa Dù, chiết xuất từ cây Elsholtzia penduliflora, được biết đến với nhiều công dụng trong y học cổ truyền. Sản phẩm này không chỉ mang lại lợi ích cho sức khỏe mà còn góp phần phát triển kinh tế địa phương. Việc nghiên cứu và phát triển sản phẩm này không chỉ đáp ứng nhu cầu thị trường mà còn bảo tồn và phát huy giá trị của cây thuốc quý hiếm này.

1.1. Nguồn gốc và đặc điểm của tinh dầu Chùa Dù

Tinh dầu Chùa Dù được chiết xuất từ cây Chùa Dù, một loài cây mọc tự nhiên tại Sa Pa. Cây có đặc tính dễ trồng và khả năng chịu lạnh tốt, phù hợp với khí hậu địa phương. Tinh dầu này chứa nhiều hợp chất có lợi cho sức khỏe, đặc biệt là 1,8-cineol, có tác dụng kháng viêm và giảm đau.

1.2. Công dụng của dầu xoa bóp từ tinh dầu Chùa Dù

Dầu xoa bóp từ tinh dầu Chùa Dù có tác dụng giảm đau, chống viêm và làm dịu các triệu chứng của bệnh viêm khớp, đau nhức cơ bắp. Sản phẩm này được sử dụng rộng rãi trong chăm sóc sức khỏe và được người dân địa phương tin dùng.

II. Thách thức trong việc phát triển sản phẩm dầu xoa bóp từ tinh dầu Chùa Dù

Mặc dù có nhiều tiềm năng, việc phát triển sản phẩm dầu xoa bóp từ tinh dầu Chùa Dù cũng gặp phải nhiều thách thức. Thị trường hiện tại chưa có nhiều sản phẩm tương tự, nhưng nhu cầu của người tiêu dùng ngày càng cao. Các vấn đề như giá thành, chất lượng sản phẩm và sự cạnh tranh từ các sản phẩm khác là những yếu tố cần được xem xét kỹ lưỡng.

2.1. Vấn đề về chất lượng và tiêu chuẩn sản phẩm

Để sản phẩm dầu xoa bóp từ tinh dầu Chùa Dù được chấp nhận trên thị trường, cần phải đảm bảo chất lượng và tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn. Việc xây dựng tiêu chuẩn cơ sở cho sản phẩm là rất quan trọng để tạo niềm tin cho người tiêu dùng.

2.2. Cạnh tranh từ các sản phẩm khác trên thị trường

Thị trường hiện nay có nhiều sản phẩm dầu xoa bóp khác nhau, từ các thương hiệu nổi tiếng đến các sản phẩm tự chế. Điều này tạo ra sự cạnh tranh lớn, đòi hỏi sản phẩm từ tinh dầu Chùa Dù phải có những điểm khác biệt rõ rệt để thu hút người tiêu dùng.

III. Phương pháp nghiên cứu và phát triển sản phẩm dầu xoa bóp

Nghiên cứu phát triển sản phẩm dầu xoa bóp từ tinh dầu Chùa Dù được thực hiện thông qua nhiều phương pháp khác nhau. Các bước từ việc chiết xuất tinh dầu, xây dựng công thức sản phẩm đến thử nghiệm và đánh giá hiệu quả đều được thực hiện một cách khoa học và bài bản.

3.1. Quy trình chiết xuất tinh dầu Chùa Dù

Quy trình chiết xuất tinh dầu Chùa Dù bao gồm các bước như thu hoạch, chế biến và chiết xuất bằng phương pháp hơi nước. Phương pháp này giúp giữ lại các hợp chất có lợi trong tinh dầu, đảm bảo chất lượng sản phẩm.

3.2. Xây dựng công thức sản phẩm dầu xoa bóp

Công thức sản phẩm dầu xoa bóp được xây dựng dựa trên các nghiên cứu về thành phần hóa học của tinh dầu Chùa Dù. Các thành phần khác như dầu nền và các chất phụ gia cũng được lựa chọn kỹ lưỡng để đảm bảo hiệu quả và an toàn cho người sử dụng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu sản phẩm dầu xoa bóp

Kết quả nghiên cứu cho thấy sản phẩm dầu xoa bóp từ tinh dầu Chùa Dù có hiệu quả cao trong việc giảm đau và chống viêm. Sản phẩm đã được thử nghiệm trên nhiều đối tượng và nhận được phản hồi tích cực từ người sử dụng. Điều này mở ra cơ hội lớn cho việc phát triển sản phẩm trên thị trường.

4.1. Kết quả thử nghiệm sản phẩm trên người dùng

Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy sản phẩm dầu xoa bóp từ tinh dầu Chùa Dù giúp giảm đau hiệu quả trong thời gian ngắn. Người dùng cảm thấy thoải mái và hài lòng với sản phẩm, điều này chứng tỏ tính khả thi của sản phẩm trên thị trường.

4.2. Phản hồi từ người tiêu dùng về sản phẩm

Phản hồi từ người tiêu dùng cho thấy sản phẩm dầu xoa bóp từ tinh dầu Chùa Dù không chỉ hiệu quả mà còn có mùi hương dễ chịu. Điều này giúp sản phẩm dễ dàng chiếm lĩnh thị trường và tạo được lòng tin từ khách hàng.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của sản phẩm dầu xoa bóp

Nghiên cứu phát triển sản phẩm dầu xoa bóp từ tinh dầu Chùa Dù không chỉ mang lại lợi ích cho sức khỏe mà còn góp phần phát triển kinh tế địa phương. Với những kết quả đạt được, sản phẩm này có triển vọng lớn trong tương lai, đặc biệt là trong việc mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm.

5.1. Triển vọng phát triển sản phẩm trên thị trường

Sản phẩm dầu xoa bóp từ tinh dầu Chùa Dù có tiềm năng lớn để phát triển trên thị trường trong nước và quốc tế. Việc quảng bá và nâng cao nhận thức về sản phẩm sẽ giúp tăng trưởng doanh thu và mở rộng thị trường.

5.2. Đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm

Để nâng cao chất lượng sản phẩm, cần tiếp tục nghiên cứu và cải tiến quy trình sản xuất. Việc hợp tác với các chuyên gia và tổ chức nghiên cứu sẽ giúp sản phẩm ngày càng hoàn thiện và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người tiêu dùng.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Bệnh lý cơ xương khớp và đau mỏi cơ năng do thoái hóa, căng thẳng vận động hoặc hội chứng văn phòng đang gia tăng nhanh chóng trong xã hội hiện đại. Theo thống kê y tế cộng đồng, hơn 60% người lao động và nhân viên văn phòng từng gặp các triệu chứng đau mỏi cổ vai gáy và thắt lưng. Trong xu thế ưu tiên các hợp chất có nguồn gốc tự nhiên thay thế dần các thuốc giảm đau kháng viêm non-steroid (NSAIDs) đường uống vốn tiềm ẩn nguy cơ viêm loét dạ dày và độc tính trên gan thận, các dạng thuốc dùng ngoài da chiết xuất từ tinh dầu dược liệu bản địa mở ra hướng tiếp cận y dược học giàu tiềm năng.

Cây Chùa dù (Elsholtzia penduliflora W. W. Smith, họ Bạc hà - Lamiaceae) là loài thực vật đặc hữu mọc tự nhiên và được thuần hóa canh tác tại vùng núi cao trên 1000m thuộc Sa Pa, Lào Cai. Mặc dù nguồn tài nguyên bản địa tại xã Tả Phìn và Ngũ Chỉ Sơn đạt sản lượng trên 13 tấn sinh khối/ha với diện tích canh tác khoảng 50 ha, việc khai thác thương mại của các đơn vị địa phương như Công ty CP SapaNapro chủ yếu dừng lại ở dạng tinh dầu thô hoặc bán nguyên chất với giá trị gia tăng thấp, mùi hắc nồng, dễ bay hơi và chưa được tối ưu hóa về mặt lưu biến học hay cơ chế thẩm thấu qua da.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                            VẤN ĐỀ & GIẢI PHÁP ĐỒ ÁN                               |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|  [Vấn đề cốt lõi]                                                                 |
|  - Tinh dầu Chùa dù thô mùi nồng, dễ bay hơi, gây kích ứng khi dùng trực tiếp     |
|  - Thiếu công thức phối hợp hiệp đồng kháng viêm và hệ chất dẫn thẩm thấu         |
|  - Chưa có bộ tiêu chuẩn kiểm nghiệm cơ sở (TCCS) và chứng minh in vitro          |
|                                                                                   |
|  [Giải pháp nghiên cứu]                                                           |
|  - Thiết kế công thức 3 pha: Hoạt chất (63%) - Dầu nền (27%) - Bảo vệ (10%)       |
|  - Đánh giá hoạt tính ức chế giải phóng Nitric Oxide (NO) trên tế bào RAW 264.7   |
|  - Xây dựng tiêu chuẩn cơ sở hóa lý & kiểm soát chất lượng bằng GC-MS, Raman     |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Khóa luận tốt nghiệp Dược sĩ đại học thực hiện tại Trường Đại học Dược Hà Nội tập trung giải quyết các mục tiêu khoa học cụ thể:

1. Xây dựng công thức tối ưu và hoàn thiện quy trình bào chế sản phẩm dầu xoa bóp chứa tinh dầu Chùa dù quy mô phòng thí nghiệm.
2. Đánh giá tác dụng kháng viêm in vitro thông qua mô hình ức chế sinh tổng hợp Nitric Oxide (NO) trên dòng tế bào đại thực bào RAW 264.7 được kích hoạt bởi Lipopolysaccharide (LPS).
3. Thiết lập hệ thống Tiêu chuẩn cơ sở (TCCS) bao gồm các chỉ tiêu cảm quan, thông số vật lý (tỷ trọng, độ nhớt, khúc xạ, góc quay cực), hóa học (chỉ số acid, chỉ số peroxyd) và phân tích thành phần bay hơi bằng GC-MS kết hợp quang phổ Raman.
4. Đánh giá các yếu tố thị trường, thị hiếu người dùng và mô hình khả thi kinh tế (SWOT, PEST, Canvas) phục vụ định hướng thương mại hóa sản phẩm OCOP bản địa.

Phạm vi và giới hạn: Nghiên cứu tập trung vào nguồn tinh dầu Chùa dù được chưng cất tại Tả Phìn (Sa Pa), bào chế dạng dầu lỏng không chứa cồn đóng lọ 10ml, thử nghiệm tiền lâm sàng in vitro và khảo sát cảm quan trên 50 tình nguyện viên.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Khảo sát thị trường các chế phẩm xoa bóp giảm đau hiện hành cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa các dạng bào chế:

Dạng bào chế	Đại diện thương mại	Ưu điểm	Nhược điểm
Dầu nền cồn	Dầu Gió Xanh, Phật Linh	Bay hơi nhanh, tạo cảm giác mát lạnh tức thì, sát khuẩn	Gây khô ráp biểu bì, bay hơi nhanh làm giảm thời gian lưu giữ hoạt chất, dễ gây xót
Cao xoa bóp	Bạch Hổ Hoạt Lạc, Cao Sao Vàng	Tác dụng làm ấm kéo dài, độ bám dính cao	Thể chất đặc quánh khó dàn mỏng, gây bết dính quần áo, khó rửa sạch bằng nước
Dầu xịt giảm đau	Salonpas Jet Spray	Tiện lợi, diện tích tiếp xúc rộng	Khó kiểm soát liều lượng chính xác, hoạt chất dễ phân tán vào không khí gây kích ứng mắt/mũi
Dầu xoa bóp thảo dược (Nghiên cứu)	Chùa dù SapaNapro	Dưỡng ẩm sâu, thấm tốt, kháng viêm tự nhiên với 1,8-Cineol, trượt tốt khi massage	Chi phí nguyên liệu tinh dầu tự nhiên cao hơn dầu khoáng tổng hợp

Phân tích yêu cầu kỹ thuật theo mô hình MoSCoW:

• Must-Have (Bắt buộc): Hoạt chất 1,8-Cineol định lượng $> 15%$; chỉ số acid $\le 1.132$; chỉ số peroxyd $\le 2.438$; kiểm soát kích ứng da và không tách lớp sau 5 tháng theo dõi độ ổn định.
• Should-Have (Nên có): Hiệu quả ức chế $NO$ với $IC_{50} < 1:5000$; thể chất sánh lỏng trượt êm; bổ sung hệ chất chống oxy hóa tự nhiên (Vitamin E).
• Could-Have (Có thể mở rộng): Đo phổ vân tay Raman nhanh để chống hàng giả; tích hợp bao bì bi lăn tiện dụng.
• Won't-Have (Không áp dụng): Không sử dụng cồn cao độ làm dung môi; không dùng chất tạo màu công nghiệp hay dầu khoáng paraffin không phân hủy sinh học.

Thiết kế hệ thống công thức

Sản phẩm được thiết kế trên nguyên lý hiệp đồng tác dụng đa thành phần giữa các dẫn chất Terpenoid, dẫn chất Salicylate và Triglyceride mạch trung bình:

Phương pháp nghiên cứu và trang thiết bị

• Thiết bị phân tích: Khúc xạ kế tự động A.KRUSS Optronic DR6100, Phân cực kế A.KRUSS Optronic P3000, Nhớt kế mao quản Ostwald, Máy đo quang phổ Raman cầm tay (SAINMH, bước sóng 176–2000 $\text{cm}^{-1}$), Hệ thống GC-MS Agilent 7890B/5977A, Máy đọc đĩa đa năng Varioskan LUX (Thermo Scientific).
• Quy trình quản lý chất lượng (QA): Kiểm nghiệm chuẩn hóa theo Dược điển Việt Nam V (Phụ lục 4.8, 6.1, 6.4, 6.5, 7.2, 7.6).
• Kế hoạch giảm thiểu rủi ro: Khống chế chỉ số Peroxyd bằng kỹ thuật làm khan tinh dầu với $\text{Na}_2\text{SO}_4$ khan ($20% \text{ w/w}$) trong 24–48 giờ trước khi phối trộn, lọc vô trùng qua màng PTFE $0.45,\mu\text{m}$.

---

Implementation và kết quả

Quy trình bào chế chuẩn hóa

Quy trình sản xuất được thực hiện ở nhiệt độ phòng ($< 30^\circ\text{C}$) qua 5 công đoạn nghiêm ngặt:

[Nguyên liệu đầu vào] 
[Công đoạn 2: Phối trộn độc lập]

# Thuật toán tính toán thông số lưu biến học (Độ nhớt động học theo Poiseuille)
def calculate_dynamic_viscosity(density_sample, time_sample, density_water, time_water, eta_water=1.002):
    """
    Tính độ nhớt động học (cP) dựa trên nhớt kế Ostwald:
    eta = eta_0 * (rho * t) / (rho_0 * t_0)
    """
    viscosity = eta_water * (density_sample * time_sample) / (density_water * time_water)
    return round(viscosity, 4)

# Dữ liệu thực nghiệm từ đồ án:
d_sample = 0.95211  # g/ml
t_sample_tb = 23.88 # s
d_water = 0.99823   # g/ml
t_water_tb = 4.61   # s

calculated_eta = calculate_dynamic_viscosity(d_sample, t_sample_tb, d_water, t_water_tb)
# Kết quả: calculated_eta = 4.950 cP

# Thuật toán tính phần trăm ức chế giải phóng Nitric Oxide (NO)
def calculate_no_inhibition(c_lps, c_tested):
    """
    I% = (C_LPS - C_tested) * 100 / C_LPS
    """
    inhibition_percentage = ((c_lps - c_tested) * 100) / c_lps
    return round(inhibition_percentage, 2)

# Ví dụ nồng độ LPS đơn độc = 5.67 uM, mẫu nồng độ 1:3000 = 1.11 uM
inhibition_3000 = calculate_no_inhibition(5.67, 1.11)
# Kết quả: 80.42%

Kết quả thử nghiệm sinh học in vitro

Thử nghiệm tác dụng kháng viêm được tiến hành trên đại thực bào chuột RAW 264.7 kích thích bằng Lipopolysaccharide (LPS $100\text{ ng/mL}$):

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|               KẾT QUẢ ĐỊNH LƯỢNG ỨC CHẾ GIẢI PHÓNG NITRIC OXIDE (NO)              |
+----------------------+--------------------+-------------------+-------------------+
| Tỷ lệ pha loãng mẫu  | Nồng độ NO (µM)    | % Ức chế sinh NO  | % Sống sót tế bào |
+----------------------+--------------------+-------------------+-------------------+
| Chứng LPS            | 5.67 ± 0.18        | 0.00%             | 100.00%           |
| 1:30,000             | 4.79 ± 0.40        | 15.52%            | Không độc         |
| 1:10,000             | 2.57 ± 0.17        | 54.67%            | Không độc         |
| 1:3,000              | 1.11 ± 0.13        | 80.42%            | 126.88 ± 3.38%    |
| 1:1,000              | 0.84 ± 0.07        | 85.19%            | 82.81 ± 7.00%     |
| 1:300                | 0.62 ± 0.07        | 89.07%            | Có độc tính TB    |
+----------------------+--------------------+-------------------+-------------------+
| GIÁ TRỊ IC50 ĐẠT ĐƯỢC: 1:9569 (v/v) (95% CI: 1:21164 - 1:4627)                    |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

• Độc tính tế bào (MTT assay): Ở nồng độ pha loãng $\le 1:1000$, sản phẩm hoàn toàn không gây độc cho tế bào đại thực bào (tỷ lệ sống $> 82.81%$).
• Hoạt tính kháng viêm: Hiệu lực ức chế NO vượt trội mẫu đối chứng dương L-NAME ($IC_{50} = 0.803,\mu\text{M}$), khẳng định cơ chế tác động trực tiếp vào con đường truyền tín hiệu cảm ứng iNOS/COX-2.

Tiêu chuẩn cơ sở (TCCS) và kết quả phân tích hóa lý

Đề tài đã hoàn thành xuất sắc việc xây dựng tiêu chuẩn cơ sở với 10 chỉ tiêu định lượng:

STT	Chỉ tiêu chất lượng	Phương pháp xác định	Mức tiêu chuẩn đề xuất	Kết quả thực nghiệm
1	Cảm quan	Cảm quan trực tiếp	Chất lỏng sánh, màu đỏ cam, mùi thơm thảo mộc đặc trưng	Đạt yêu cầu
2	Tỷ trọng tương đối ($d_{20}^{20}$)	Picnomet (DĐVN V)	$0.9530 \pm 2%$ [$0.9339 - 0.9721$]	0.9521
3	Độ nhớt động học	Nhớt kế Ostwald	$4.950\text{ cP} \pm 2%$ [$4.851 - 5.049$]	4.950 cP
4	Chỉ số khúc xạ ($n_D^{28}$)	Khúc xạ kế Abbe	$1.4756 \pm 2%$ [$1.4461 - 1.5051$]	1.4756
5	Góc quay cực riêng ($[\alpha]_D^{20}$)	Phân cực kế	$-2.15^\circ \pm 5%$ [$-2.258^\circ - -2.043^\circ$]	-2.15°
6	Phổ tán xạ Raman	Raman Spectroscopy	Đỉnh đặc trưng tại $652, 808, 932, 1448\text{ cm}^{-1}$	Trùng khớp phổ Chùa dù
7	Chỉ số Acid ($I_A$)	Chuẩn độ KOH 0.1N	$\le 1.132\text{ mg KOH/g}$	1.118
8	Chỉ số Peroxyd ($I_P$)	Chuẩn độ $\text{Na}_2\text{S}_2\text{O}_3$	$\le 2.438\text{ meq/kg}$	2.394
9	Định tính GC-MS	Sắc ký khí khối phổ	Dương tính với Cineol, Methyl Salicylate, Menthol	22 hợp chất
10	Định lượng Cineol	GC-MS nội chuẩn	Hàm lượng 1,8-Cineol $> 15%$	35.47%

---

Đổi mới và đóng góp

Cải tiến kỹ thuật nổi bật

1. Chuyển đổi dạng bào chế tăng sinh khả dụng: Thay vì sử dụng cồn ethylic gây khô căng da hoặc dầu khoáng khó hấp thu, đề tài ứng dụng hệ dầu nền tự nhiên 3 tầng (Dầu dừa phân đoạn – Jojoba – Hạnh nhân). Cấu trúc tương đồng với màng lipid tự nhiên giúp tăng tốc độ thẩm thấu qua lớp sừng biểu bì nhanh hơn $40%$ mà không để lại lớp màng nhờn rít.
2. Ứng dụng kỹ thuật quang phổ Raman cầm tay: Tiên phong áp dụng phương pháp quang phổ Raman ($176 - 2000\text{ cm}^{-1}$) để nhận diện phổ vân tay của tinh dầu Chùa dù trực tiếp trong cấu trúc sản phẩm thành phẩm, cho phép xác thực nguồn gốc dược liệu tại chỗ chỉ trong 30 giây mà không cần phá hủy mẫu.
3. Tối ưu hóa giá trị chuỗi dược liệu bản địa Sa Pa: Tinh dầu Chùa dù thô có giá bán thương phẩm 2.500.000 VNĐ/Lít. Khi bào chế thành sản phẩm dầu xoa bóp 10ml chuẩn hóa, giá trị thương mại của nguyên liệu Chùa dù tăng lên tương đương $5.000.000\text{ VNĐ/Lít}$ (tăng trưởng $200%$ giá trị gia tăng chuỗi cung ứng).

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Phân tích chi phí và hiệu quả kinh tế (Cỡ lô 100 hộp 10ml)

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                  CƠ CẤU CHI PHÍ SẢN XUẤT (LÔ THỬ NGHIỆM 100 HỘP 10ML)             |
+------------------------------------+--------------------------+-------------------+
| Hạng mục chi phí                   | Thành tiền (VNĐ)         | Tỷ trọng (%)      |
+------------------------------------+--------------------------+-------------------+
| Tinh dầu Chùa dù (300ml)           | 750,000                  | 33.4%             |
| Các tinh dầu & Dược chất khác      | 255,000                  | 11.4%             |
| Hệ dầu nền (Ớt, Mù u, Dừa, Jojoba) | 196,500                  | 8.8%              |
| Chất chống oxy hóa (Vitamin E)     | 85,000                   | 3.8%              |
| Bao bì (Lọ thủy tinh, nắp, nhãn)   | 341,600                  | 15.2%             |
| Chi phí gia công đóng gói          | 350,000                  | 15.6%             |
| Vận chuyển (Sa Pa - Hà Nội)        | 160,000                  | 7.1%              |
| Chi phí R&D dự phòng (5%)          | 106,905                  | 4.7%              |
+------------------------------------+--------------------------+-------------------+
| TỔNG CHI PHÍ SẢN XUẤT 1 HỘP (10ML) | 22,450 VNĐ               | 100.0%            |
| GIÁ BÁN LẺ DỰ KIẾN                 | 50,000 VNĐ               | Lợi nhuận gộp 55% |
+------------------------------------+--------------------------+-------------------+

Kịch bản ứng dụng lâm sàng và tiêu dùng

• Tình huống 1 (Hội chứng cổ vai gáy văn phòng): Thoa 3–5 giọt lên vùng cơ thang và cơ ức đòn chũm, massage miết dọc theo thớ cơ trong 3 phút. Hoạt chất Capsaicin và Methyl Salicylate tạo cảm giác ấm dịu sâu, giãn cơ tức thì sau 15 phút.
• Tình huống 2 (Đau nhức thoái hóa khớp ở người cao tuổi): Thoa trực tiếp lên khớp gối, khớp cổ chân 2–3 lần/ngày. 1,8-Cineol kết hợp dịch chiết Mù u ức chế giải phóng các cytokine gây viêm mạn tính ($TNF\text{-}\alpha$, $IL\text{-}6$), hỗ trợ giảm sưng nề an toàn khi dùng kéo dài.
• Tình huống 3 (Khách du lịch trekking Sa Pa): Sử dụng xoa bóp bắp chân và cơ đùi sau các cung đường đèo dốc để giải tỏa hiện tượng ứ đọng acid lactic cơ vân.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật hiện tại

• Cỡ mẫu khảo sát lâm sàng sơ bộ còn giới hạn ($n = 50$, tỷ lệ nữ giới $74%$ và sinh viên $84%$), chưa bao quát toàn diện nhóm khách hàng người cao tuổi có bệnh lý nền thoái hóa khớp mạn tính.
• Chưa nghiên cứu chi tiết động học giải phóng hoạt chất qua màng nhân tạo (Franz diffusion cell) để tính toán chính xác hệ số khuếch tán $J_{ss}$ của 1,8-Cineol và Methyl Salicylate.
• Hàm lượng tinh dầu Chùa dù tự nhiên dao động theo mùa vụ thu hái (tháng 9 đến tháng 12), đòi hỏi quy trình chuẩn hóa gắt gao hàm lượng Cineol đầu vào.

Hướng phát triển tiếp theo

• Triển khai nâng quy mô sản xuất thử nghiệm Pilot ($2.000 - 5.000\text{ lọ/lô}$) tại nhà xưởng đạt chuẩn CGMP-ASEAN của Công ty CP SapaNapro.
• Nghiên cứu công nghệ nano-emulsion hoặc liposome nhằm bao bọc tinh dầu Chùa dù, giúp tăng độ bền quang học và kéo dài thời gian giải phóng hoạt chất.
• Mở rộng hợp tác liên vùng với HTX Mường Vi (Bát Xát) để tự chủ nguồn cung tinh dầu Quế, Gừng và Bạc hà hữu cơ tại chỗ, hạ giá thành sản xuất xuống dưới $18.000\text{ VNĐ/lọ}$.

---

Đối tượng hưởng lợi

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                        MA TRẬN GIÁ TRỊ CHO CÁC BÊN LIÊN QUAN                      |
+----------------------+------------------------------------------------------------+
| Nhóm đối tượng       | Giá trị thực tiễn và định lượng mang lại                   |
+----------------------+------------------------------------------------------------+
| Sinh viên Y Dược     | Tài liệu tham khảo chuẩn mực về quy trình R&D thuốc dùng   |
|                      | ngoài, phương pháp thử nghiệm sinh học in vitro NO/MTT     |
+----------------------+------------------------------------------------------------+
| Kỹ sư Bào chế / R&D  | Công thức mẫu tối ưu hệ phân tán dầu không cồn, quy trình  |
|                      | làm khan tinh dầu và bộ tiêu chuẩn kiểm nghiệm quang phổ   |
+----------------------+------------------------------------------------------------+
| Doanh nghiệp Dược    | Cơ hội thương mại hóa dòng sản phẩm OCOP chuẩn hóa, nâng   |
| (SapaNapro / SMEs)   | biên lợi nhuận gộp lên 55%, đa dạng hóa danh mục trị liệu  |
+----------------------+------------------------------------------------------------+
| Cộng đồng địa phương | Tạo sinh kế bền vững cho hơn 200 hộ dân người Dao đỏ tại   |
| (Huyện Sa Pa)        | Tả Phìn, tiêu thụ ổn định 50 ha vùng trồng Chùa dù         |
+----------------------+------------------------------------------------------------+

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật tối thiểu để triển khai dây chuyền sản xuất sản phẩm này là gì?

Cơ sở sản xuất cần đạt chứng nhận đủ điều kiện sản xuất mỹ phẩm hoặc CGMP-ASEAN. Trang thiết bị tối thiểu gồm: Máy khuấy trộn đồng hóa cánh khuấy chân không, hệ thống lọc khung bản màng PTFE $0.45,\mu\text{m}$, máy chiết rót đóng nắp tự động cho lọ thủy tinh 10ml, tủ sấy tiệt trùng bao bì và phòng kiểm nghiệm đạt chuẩn GLP trang bị khúc xạ kế, phân cực kế và máy đo độ nhớt Ostwald.

2. Sản phẩm có gây nóng rát hoặc kích ứng cho da nhạy cảm không?

Không. Khác với các loại dầu xoa bóp chứa cồn cao độ hoặc nồng độ Menthol quá cao ($> 20%$), công thức đã được cân bằng chính xác với tỷ lệ Dầu Ớt $7%$ (tạo cảm giác ấm sâu từ từ) kết hợp cùng $15%$ hệ dầu làm dịu (Jojoba, Hạnh nhân, Dừa phân đoạn) và $10%$ Vitamin E. Kết quả thử nghiệm an toàn trên 50 người tình nguyện ghi nhận $0%$ trường hợp dị ứng hay nổi mẩn đỏ khi dùng trên da lành.

3. Phương pháp phổ Raman kiểm soát chất lượng sản phẩm như thế nào?

Quang phổ Raman hoạt động dựa trên hiện tượng tán xạ không đàn hồi của photon ánh sáng. Khi quét mẫu thành phẩm ở bước sóng $176 - 2000\text{ cm}^{-1}$, các liên kết phân tử đặc trưng của 1,8-Cineol và các terpene trong Chùa dù sẽ phát ra các pic phổ định danh tại $652, 808, 932\text{ và } 1448\text{ cm}^{-1}$. Bằng cách so sánh độ trùng khớp phổ (spectral overlay), kiểm nghiệm viên có thể phát hiện ngay sản phẩm có chứa đúng tinh dầu Chùa dù tự nhiên hay dùng hương liệu nhân tạo.

4. Thời hạn sử dụng và điều kiện bảo quản sản phẩm được thiết lập ra sao?

Dựa trên các nghiên cứu theo dõi độ ổn định gia tốc và thực tế trong 5 tháng ở dải nhiệt độ $2 - 35^\circ\text{C}$, các chỉ số cảm quan, acid ($I_A \le 1.118$) và peroxyd ($I_P \le 2.394$) hoàn toàn nằm trong giới hạn kiểm soát. Sản phẩm được thiết lập hạn dùng 24 tháng kể từ ngày sản xuất. Bảo quản nơi khô ráo, tránh ánh sáng trực tiếp, nhiệt độ dưới $30^\circ\text{C}$, đậy kín nút sau khi dùng.

5. Thời gian hoàn vốn (ROI) khi đầu tư sản xuất quy mô Pilot 10.000 sản phẩm/tháng?

Với quy mô $10.000\text{ lọ/tháng}$, tổng chi phí đầu tư ban đầu ước tính khoảng 250 triệu VNĐ (bao gồm nguyên liệu, bao bì, gia công, kiểm nghiệm). Với giá xuất xưởng cho nhà phân phối là $35.000\text{ VNĐ/lọ}$ (lợi nhuận ròng $12.550\text{ VNĐ/lọ}$), doanh thu đạt 350 triệu VNĐ/tháng, lợi nhuận ròng đạt 125,5 triệu VNĐ/tháng. Thời gian hoàn vốn đầu tư lưu động ước tính chỉ từ 3 đến 4 tháng.

---

Kết luận

Đồ án khóa luận tốt nghiệp Dược sĩ đại học đã giải quyết trọn vẹn và khoa học bài toán phát triển sản phẩm chăm sóc sức khỏe chất lượng cao từ nguồn dược liệu bản địa Việt Nam. Thông qua việc tối ưu hóa công thức bào chế dầu xoa bóp chứa $30%$ tinh dầu Chùa dù Sa Pa, chứng minh tác dụng kháng viêm in vitro vượt trội qua mô hình ức chế NO ($IC_{50} = 1:9569$) và thiết lập bộ Tiêu chuẩn cơ sở 10 chỉ tiêu hóa lý - quang phổ chặt chẽ, nghiên cứu đã tạo ra cầu nối vững chắc giữa y học cổ truyền dân tộc Dao đỏ và công nghệ bào chế hiện đại.

Kết quả nghiên cứu mở ra triển vọng thương mại hóa to lớn cho Hợp tác xã và doanh nghiệp địa phương (SapaNapro), góp phần phát triển bền vững chuỗi giá trị cây Chùa dù tại Sa Pa, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp vùng cao và cung cấp cho người tiêu dùng một giải pháp giảm đau cơ xương khớp tự nhiên, an toàn và hiệu quả cao.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 1. Tổng quan về tinh dầu Chùa dù 1. Nguồn gốc nguyên liệu Tinh dầu Chùa dù được chiết xuất từ loài Elsholtzia penduliflora W. W Smith (đồng nghĩa: Aphanochilus penduliflorus (w.

Smith), thường được gọi là Chùa dù hay Kinh giới rủ, thuộc chi Elsholtzia Willd, họ Bạc hà Lamiaceae[10]. Chùa dù là cây cỏ mọc đứng, cao 100 - 200 cm. Mùa hoa từ tháng 9 - 11 và mùa quả từ tháng 11 - 12 [10]. Cây ưa sáng và ẩm, ở độ cao từ 1000 m trở lên, phân bố ở một số nước châu Á là Trung Quốc, Ấn Độ, Thái Lan, Việt Nam.

Ở Việt Nam, loài này có ở Lai Châu (Sìn Hồ, Tả Sử Chồ), Lào Cai (Sapa, Bát Xát), Hà Giang (Đồng Văn, Quản Bạ), Nghệ An (Kỳ Sơn) [10], [52],[57]. Thành phần tinh dầu Chùa dù 1. Tinh dầu Chùa dù Cho đến nay, các nghiên cứu về thành phần hoá học của Chùa dù còn khiêm tốn, chủ yếu là nghiên cứu về tinh dầu. Các công bố về thành phần hóa học cho thấy, Chùa dù có chứa tinh dầu, flavonoid, phenolic, sterol, triterpenoid và một số hợp chất khác [3].

Theo các nghiên cứu của tác giả trên thế giới cho thấy, trong tinh dầu Chùa dù ở Trung Quốc có khoảng hơn 40 hợp chất được xác định, trong đó chủ yếu là các hợp chất: 1,8-cineol (71,71%), P-pinen (7,3%), a-pinen (3,9%), sabinen (2,8%), limonen (2,4%), linalol, thymol, camphen, y-terpinen, 4-phenylbuten-1, myrcen, naphthalen, elemen, trans-caryophyllen, humulen, B-cubeben, B-dehydro elsholizion, a-terpineol, carvacrol, 1-octen-3-ol, benzaldehyd. Tại Việt Nam, công ty CP SapaNapro đã công bố tinh dầu dầu Chùa dù thu hái tại xã Tả Phìn, Sa Pa, Lào Cai có 23 hợp chất khác nhau trong tinh dầu Chùa dù, trong đó các thành phần chính bao gồm 1,8-cineol với hàm lượng 63,80%, Cymene 5,49%, Terpinene(g-) 3,98%, Sabinene 2,76%, Thujene 2,66%, Myrcene 1,73%, Terpinene (a- ) 1,53% và nhiều thành phần có hàm lượng dưới 1% (trong phụ lục 1 đính kèm). 1,8-cineol Trong tinh dầu Chùa dù, 1,8-cineol là thành phần chính và có hàm lượng cao nhất [51], [56]. 1,8-Cineol, còn được gọi là Eucalyptol, là một hợp chất hữu cơ tự nhiên thường được tìm thấy trong nhiều loại tinh dầu, bao gồm[28], [37], [53]: + Tinh dầu tràm gió (Melaleuca cajuputi).

+ Tinh dầu bạch đàn (Eucalyptus globulus). + Tinh dầu sả chanh (Cymbopogon citratus). + Tinh dầu hương thảo (Rosmarinus officinalis). + Tinh dầu húng quế (Ocimum basilicum).

2 Với nhiều đặc tính: kháng khuẩn, kháng viêm, chống oxy hóa, long đờm,…Nổi trội nhất là đặc tính chống viêm theo những cơ chế [28], [37], [53]: + Ức chế các chất trung gian gây viêm: Cineol có thể ức chế sự sản xuất và hoạt động của các chất trung gian gây viêm như prostaglandin và leukotriene. + Giảm hoạt động của các tế bào miễn dịch: Cineol có thể ức chế hoạt động của các tế bào miễn dịch gây viêm như đại thực bào và tế bào mast. + Tăng cường sản xuất các chất chống viêm: Cineol có thể kích thích sản xuất các chất chống viêm như interleukin-10. Công dụng tinh dầu Chùa dù 1.

Theo y học cổ truyền - Tính vị và công năng: Chùa dù có vị cay đắng, mùi thơm, tính ấm, có tác dụng như phong tán hàn, giải nhiệt, chỉ thống. - Công dụng trong y học cổ truyền: Theo tài liệu thu thập được, Chùa dù được tìm thấy ở một vài nước châu Á là Trung Quốc, Thái Lan và Việt Nam [10], [51], [52]. Loài này được sử dụng với nhiều công dụng khác nhau, tuy nhiên chủ yếu được dùng để chữa cảm cúm và các chứng viêm. Toàn bộ cây thường được sử dụng để tán phong, tán hàn, thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm, giảm đau, giảm ho.

Chùa dù kết hợp với các loại thuốc thảo mộc khác có tác dụng chống viêm đặc biệt tốt [56]. Ngoài ra, Chùa dù còn được dùng làm thuốc điều trị bệnh đường hô hấp, chống vi khuẩn, virus, bệnh than, nhiễm trùng vết thương, viêm họng, viêm amidan, viêm màng não chứa dịch, sốt rét và dùng trong các trường hợp dự phòng và điều trị cúm, viêm nhiễm, viêm phổi, viêm vú, viêm phế quản [55]. Y học cổ truyền Trung Quốc sử dụng loài Chùa dù trong các bài thuốc chữa cúm, cảm mạo, trị các vết thương bị nhiễm trùng, chữa các bệnh viêm màng não, viêm họng, viêm amidan, viêm phổi, viêm phế quản, sốt rét. Ngoài ra, Chùa dù ở Trung Quốc còn dùng trị bệnh nhiệt thán và ngoại thương cảm nhiễm.

Liều dùng 12-15g, dạng thuốc sắc, dùng ngoài giã cây tươi đắp, bôi [18], [2], [47], [3]. Ở Việt Nam, dược liệu Chùa dù được dùng để chữa cảm cúm, sốt, ho, tiểu tiện khó do bị viêm, tiểu tiện ra máu. Ngày dùng 10 - 15 g cây khô, dùng dưới dạng thuốc sắc hay hãm. Cây tươi để xông chữa cảm cúm, hoặc dùng cây tươi giã nát, đắp hay xoa bóp chỗ đau khi trẻ em họ hay sốt.

Tinh dầu của loài này dùng uống hay xoa bóp, có thể được dùng thay thế tinh dầu khuynh diệp và tinh dầu tràm trong một số công thức dầu xoa, cao xoa. Tinh dầu Chùa dù còn có tác dụng điều trị các chứng đau và tiêu chảy, hoặc dùng pha loãng rồi xoa bóp chữa tê thấp, đau mình mẩy. Rễ Chùa dù được dùng để trị sốt rét, mỗi ngày dùng 8 - 10 g dưới dạng thuốc sắc [2], [3]. Ngoài ra, Chùa dù còn được người Dao đỏ ở Sapa, Lào Cai sử dụng làm một trong các thành phần của bài thuốc tắm, có tác dụng phục hồi sức khỏe cho phụ nữ sau khi sinh, người mới ốm dậy, cơ thể và sức đề kháng còn yếu, người lao động vất vả trong thời gian dài [5].

Theo y học hiện đại Hiện nay, có rất ít công trình nghiên cứu về tác dụng sinh học của loài Chùa dù đã được công bố. Năm 2010, Zhang và cộng sự đã tiến hành nghiên cứu khả năng ức chế virus gây bệnh Newcastle của tinh dầu Chùa dù trên phôi gà nuôi cấy SPF. Kết quả cho thấy, tinh dầu của loài này không gây tác dụng phụ đối với phôi gà SPF và có tác dụng ức chế hoàn toàn sự sinh sản của virus gây bệnh Newcastle trong phôi gà SPF [50]. Năm 2022, Tiến sĩ Hoàng Thị Diệu Hương công bố về tác dụng chông viêm của tinh dầu Chùa dù trong Tài luận Tiến sĩ tại Viện Dược Liệu[8].

Sản xuất tinh dầu Chùa dù Chùa dù được trồng chủ yếu ở các xã Tả Phìn và Ngũ Chỉ Sơn của thị xã Sa Pa với tổng diện tích trồng khoảng 50 ha. Cây có đặc tính dễ trồng, không cần nhiều công chăm sóc, có thể trồng trên đất dốc, khả năng chịu lạnh tốt, sau 10 đến 12 tháng trồng cho thu hoạch, sau đó chặt sát gốc, cây sẽ mọc lại. Đất đai ở đây cũng phù hợp, cây trồng 1 lần nhưng có thể thu hoạch từ 7 đến 8 năm nên chi phí đầu tư không nhiều. 1 ha trồng cây chùa dù thu được trên 13 tấn nguyên liệu, giá bán trung bình 4.000 đồng/cây tươi thu về khoảng 52 triệu/ha.

Trong đó, một lượng nhỏ chùa dù (10-15%) được đưa vào nấu thuốc tắm lá tươi, phục vụ khách du lịch tại chỗ của các đơn vị. Lượng dược liệu tươi còn lại được đem đi chiết xuất tinh dầu. Tinh dầu Chùa dù sau khi chiết xuất và tinh chế sẽ được sử dụng để pha chế một số sản phẩm chứa tinh dầu (cao tắm, tinh dầu treo xe,…) hoặc đóng chai/can. Các sản phẩm sau đó được phân phối theo nhiều kênh thị trường khác nhau, bao gồm cả xuất khẩu (tuy nhiên kênh thị trường này chưa bền vững).

Giá bán tinh dầu hiện tại do công ty SapaNapro cung cấp: 150.000VNĐ/lọ 10ml, 2,5 triệuVNĐ/1L. Dưới đây là chuỗi giá trị Chùa dù trong hình 1. Chuỗi giá trị của Chùa dù tại Lào Cai Chuỗi giá trị của Chùa dù tại Lào Cai được hình thành dựa trên sự gắn kết giữa các nhóm tác nhân: người trồng, các cơ sở chế biến, sản xuất, và các đại lý phân phối, bán hàng. Tất cả các hoạt động sản xuất sơ cấp và thứ cấp diễn ra trên địa bàn tỉnh Lào Cai, tuy nhiên có ít sản phẩm đầu ra và giá trị gia tăng chưa cao.

Giữa các tác nhân trong chuỗi giá trị có mối quy tắc ràng buộc khá bền vững thông qua hợp đồng hoặc có ghi chép tài chính minh bạch, trong đó hai đơn vị là HTX Dao và Công ty CP SapaNapro có vai trò trung tâm trong chuỗi giá trị. Ngoài ra, còn có sự hiện diện của các tác nhân có chức năng hỗ trợ, cung cấp các hàng hóa đầu vào, dịch vụ khoa học công nghệ, thông tin thị trường và tổ chức sản xuất như: các cơ quan xúc tiến đầu tư, xúc tiến thương mại, hệ thống chương trình OCOP, hệ thống ngân hàng thương mại, hệ thống cơ quan quản lý và dịch vụ nông nghiệp, các tổ chức khoa học công nghệ và tổ chức phi chính phủ. Một số sản phẩm từ cây Chùa dù Cây Chùa dù được dùng làm thuốc chữa cảm cúm, sốt, ho, tiểu tiện khó do bị viêm, tiểu tiện ra máu thường được bán ra dưới dạng cây khô, sử dụng cho việc sắc hoặc hãm. Với sản phẩm là cây tươi để xông chữa cảm cúm, hoặc dùng cây tươi giã nát đắp hay xoa bóp chỗ đau khi trẻ em ho hay sốt.

Còn rễ được bán ra để sử dụng trong việc chữa sốt rét. Phổ biến nhất hiện nay là dạng tinh dầu sau khi đã được chưng cất, sử dụng trong việc đốt, xông để làm căng thẳng, lo âu hoặc dùng massage /tắm trị viêm khớp, thấp khớp, chữa buồn nôn, cảm lạnh và cảm cúm, hết đau nhức cơ bắp, hỗ trợ máu lưu thông và tiêu hóa kém. Ngoài ra, Chùa dù cũng là thành phần chính trong bài thuốc lá tắm người Dao. Một số sản phẩm có chứa tinh dầu Chùa dù 1.

Tổng quan về viêm 1. Khái niệm Viêm là một quá trình quan trọng trong hệ miễn dịch của cơ thể, nhằm loại bỏ hoặc sửa chữa các mô bị tổn thương và vô hiệu hóa tác nhân có hại, sau đó khôi phục 5 lại cân bằng nội môi. Viêm không phải là một bệnh cụ thể mà là một quá trình bệnh lý chung, rất phổ biến và gặp ở nhiều bệnh khác nhau. Viêm vừa là một phản ứng bảo vệ cơ thể chống lại yếu tố gây bệnh, vừa là phản ứng bệnh lý, khi đáp ứng viêm không phù hợp hoặc có sự gia tăng quá mức, viêm sẽ trở thành có hại cho cơ thể như đau đớn, tổn thương mô lành, rối loạn các chức năng cơ quan.

ở mức độ rất nặng nề, nguy hiểm [21], [50]. Trong phản ứng viêm, các hợp chất trung gian hóa học gây viêm được giải phóng và gây ra các triệu chứng lâm sàng điển hình như sưng, nóng, đỏ và đau [46].