HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ĐỖ THỊ THU TRANG NGHIÊN CỨU NẤM Stemphylium sp. GÂY BỆNH ĐỐM NÂU CÀ CHUA VÀ ĐỐM XÁM ỚT TẠI HÀ NỘI VÀ PHỤ CẬN Chuyên ngành: Bảo vệ thực vật Mã số: 60 62 01 12 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Đức Huy NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất cứ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Đỗ Thị Thu Trang i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới TS. Nguyễn Đức Huy, người đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Bệnh cây, Khoa Nông học - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Đỗ Thị Thu Trang ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục viết tắt.
vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình. viii Danh mục đồ thị. ix Trích yếu luận văn.
Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Tổng quan nghiên cứu.
Tình hình nghiên cứu và sản xuất ớt, cà chua trên thế giới. Tình hình nghiên cứu, sản xuất cà chua trên Thế giới. Tình hình nghiên cứu, sản xuất ớt trên thế giới. Tình hình nghiên cứu và sản xuất cà chua, ớt ở Việt Nam.
Tình hình sản xuất và tiêu thụ cà chua ở Việt Nam. Các bệnh trên ớt và biện pháp phòng trừ. Bệnh thán thư (Colectochitrum sp. Bệnh đốm xám (Stemphylium sp.
Bệnh héo xanh (Ralstonia solanacearum). Bệnh trên cà chua và biện pháp phòng trừ. Bệnh đốm vòng cà chua. Bệnh đốm nâu.
Bệnh khảm lá (xoăn lá) trên cà chua. Bệnh héo xanh trên cây cà chua (Ralstonia solanacearum) .20 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các nghiên cứu về nấm Stemphylium sp. Nghiên cứu về nấm Stemphylium solani.
Nghiên cứu về nấm Stemphylium lycopersici. Vật liệu, nội dung và phương pháp nghiên cứu. Đối tượng và vật liệu nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.
Vật liệu nghiên cứu. Dụng cụ và hóa chất nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.
Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp điều tra mức độ và tính tỉ lệ bệnh. Phương pháp nghiên cứu trong phòng thí nghiệm. Xác định nấm gây bệnh đốm xám bằng kĩ thuật PCR và giải trình tự vùng ITS của nấm.
Nghiên cứu đặc điểm hình thái của nấm. Nghiên cứu đặc điểm sinh học của nấm. Lây bệnh nhân tạo trên cà chua, ớt và đánh giá phạm vi ký chủ của nấm gây bệnh đốm nâu, đốm xám trong nhà lưới. Khảo sát hiệu lực ức chế của một số thuốc trừ nấm trên cây cà chua, ớt ( thuốc Score 250EC, Anvil 5SC ở nồng độ 0,001; 0,005; 0,01 ppm) trong phòng thí nghiệm và ngoài ruộng sản xuất.
Xử lý số liệu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Kết quả điều tra thành phần bệnh hại, diễn biến bệnh đốm xám hại ớt và đốm nâu hại cà chua tại Hà Nội. Kết quả điều tra thành phần bệnh hại ớt và bệnh hại cà chua tại Gia Lâm, Hà Nội vụ xuân hè 2017.
Kết quả điều tra diễn biến bệnh đốm xám hại ớt và đốm nâu cà chua tại Gia Lâm, Hà Nội vụ xuân hè 2017. Kết quả phân lập và xác định nấm gây bệnh đốm xám ớt và đốm nâu cà chua .46 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Kết quả thu thập, phân lập nấm gây bệnh đốm nâu cà chua và đốm xám ớt. Kết quả lây bệnh nhân tạo bệnh đốm xám ớt và đốm nâu cà chua.
Kết quả xác định nấm gây bệnh bằng kỹ thuật PCR và giải trình tự gene vùng ITS của nấm gây bệnh. Đặc điểm hình thái, sinh học của nấm Stemphylium lycopersici. gây bệnh đốm xám ớt và đốm nâu cà chua. Thử nghiệm tỷ lệ nảy mầm của bào tử nấm Stemphylium lycopersici gây bệnh đốm xám ớt trong giọt nước.
Thử nghiệm ảnh hưởng của nhiệt độ đến sự phát triển của nấm Stemphylium lycopersici gây bệnh đốm xám ớt. Thử nghiệm ảnh hưởng môi trường nuôi cấy đến sự phát triển của nấm Stemphylium lycopersici. gây bệnh đốm xám ớt. Kết quả thử nghiệm hiệu lực ức chế của thuốc trừ nấm Stemphylium lycopersici.
Kết luận và kiến nghị .68 Tài liệu tham khảo .72 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt WA Water agar PGA Potato Glucose agar PCA Potato carot agar FAO Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Tình hình sản xuất cà chua trên thế giới. Diện tích, sản lượng, năng suất cà chua của các châu lục năm 2012. Những nước có sản lượng cà chua cao nhất thế giới năm 2012.
Diện tích, năng suất và sản lượng cà chua giai đoạn 2005-2012. Thành phần bệnh hại ớt tại Văn Đức, Gia Lâm, Hà Nội vụ xuân hè 2017. Thành phần bệnh hại cà chua tại Văn Đức, Gia Lâm, Hà Nội vụ xuân hè 2017. Diễn biến bệnh đốm xám trên ớt chỉ thiên( Stemphylium sp.) tại Văn Đức, Gia Lâm, Hà Nội vụ xuân hè 2017.
Diễn biến bệnh đốm nâu hại cà chua tại Cổ Bi, Gia Lâm, Hà Nội vụ xuân hè 2017. Các mẫu đốm xám ớt, đốm nâu cà chua thu thập và phân lập trong nghiên cứu này. Kết quả lây bệnh nhân tạo nấm Stemphylium sp. trên một số giống ớt.
Kết quả lây bệnh nhân tạo nấm Stemphylium sp. trên một số giống cà chua. Kết quả giải trình tự và tìm kiếm các chuỗi gần gũi trên ngân hàng gene (GenBank) đối với mẫu nấm gây bệnh đốm xám ớt. Các chủng nấm Stemphylium spp.
trên GenBank sử dụng trong nghiên cứu này. Khả năng nảy mầm của bào tử nấm Stemphylium lycopersici. Ảnh hưởng của nhiệt độ đến sự phát triển của nấm Stemphylium lycopersici. trên môi trường PDA.
Ảnh hưởng của môi trường nuôi cấy đến sự phát triển của nấm Stemphylium lycopersici gây bệnh đốm xám trên ớt. Ảnh hưởng của pH môi trường nuôi cấy đến sự phát triển của nấm Stemphylium lycopersici. Kết quả khảo sát hiệu lực ức chế của thuốc Score 250 EC đối với nấm Stemphylium lycopersici trên môi trường PDA. Kết quả khảo sát hiệu lực ức chế của thuốc Anvil 5SC đối với nấm Stemphylium lycopersici trên môi trường PDA.
Hiệu lực của một số thuốc trừ nấm đối với bệnh đốm xám ớt trong nhà lưới bằng phương pháp lây bệnh trước, phun thuốc sau .65 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 4. Thành phần bệnh hại ớt tại Văn Đức, Gia Lâm, Hà Nội. Thành phần bệnh hại cà chua tại Văn Đức, Gia Lâm, Hà Nội. Triệu chứng bệnh đốm xám (grey spot) trên giống ớt Chỉ thiên tại Văn Đức, Gia Lâm, Hà Nội vụ xuân hè 2017.
Triệu chứng bệnh đốm nâu cà chua tại Cổ Bi, Gia Lâm, Hà Nội vụ xuân hè. Bào tử phân sinh nấm Stemphylium sp. được phân lập từ vết bệnh sử dụng kỹ thuật cấy đơn bào tử bằng kim thủy tinh với sự hỗ trợ của kính hiển vi. Lây bệnh nhân tạo nấm Stemphylium sp.
trên các giống ớt. Lây bệnh nhân tạo nấm Stemphylium sp. trên các giống cà chua. Phân tích phả hệ dựa trên trình tự vùng ITS của 03 mẫu nấm temphylium trong nghiên cứu này và 18 mẫu nấm Stemphylium sẵn có trên GenBank.
Phân tích được thực hiện theo phương pháp Neighbor- Joining với 1000 lần lặp (MEGA 7. Các mẫu của Gia Lâm – Hà Nội thuộc nhóm Stemphylium lycopersici. Sự nảy mầm của bào tử nấm Stemphylium lycopersici. gây bệnh đốm xám trên ớt.
Tản nấm trên các môi trường nuôi cấy khác nhau .59 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC ĐỒ THỊ Đồ thị 4. Diễn biến bệnh đốm xám trên ớt chỉ thiên tại Văn Đức, Gia Lâm, Hà Nội vụ xuân hè 2017. Diễn biến bệnh đốm nâu hại cà chua tại Cổ Bi, Gia Lâm, Hà Nội vụ xuân hè 2017. Ảnh hưởng của nhiệt độ đến sự phát triển của nấm Stemphylium lycopersici trên môi trường PDA.
Ảnh hưởng của môi trường nuôi cấy đến sự phát triển của nấm Stemphylium lycopersici gây bệnh đốm xám trên ớt. Ảnh hưởng của pH môi trường nuôi cấy đến sự phát triển của nấm Stemphylium lycopersici. Kết quả khảo sát hiệu lực ức chế của thuốc Score 250 EC đối với nấm Stemphylium lycopersici trên môi trường PDA. Kết quả khảo sát hiệu lực ức chế của thuốc Anvil 5SC đối với nấm Stemphylium lycopersici trên môi trường PDA.
Hiệu lực của một số thuốc trừ nấm đối với bệnh đốm xám ớt trong nhà lưới bằng phương pháp lây bệnh trước, phun thuốc sau. 66 ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Đỗ Thị Thu Trang Tên luận văn: “Nghiên cứu nấm Stemphylium sp. gây bệnh đốm nâu cà chua và đốm xám ớt tại Hà Nội và phụ cận”. Ngành: Bảo vệ thực vật Mã số: 60 62 01 12 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Xác định nghiên cứu đặc điểm sinh học, phân tử và đánh giá tính gây bệnh của nấm Stemphylium sp.
gây bệnh trên cây cà chua và trên cây ớt. Khảo sát hiệu lực ức chế nấm bằng thuốc trừ nấm trong điều kiện in vitro và in vivo.