Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giữa Sán Lá Gan Nhỏ và Bệnh Nhân Nhiễm Ký Sinh Trùng Tại Bệnh Viện Đông Văn

Chuyên khảo y tế phân tích Nghiên cứu một số chỉ số huyết học và mối tương quan với mức độ nhiễm sán lá gan nhỏ ở bệnh nhân, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Người hướng dẫn: ThS. Đặng Thế Thanh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Kỹ thuật xét nghiệm y học
• Đề tài: Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giữa Sán Lá Gan Nhỏ và Bệnh Nhân Nhiễm Ký Sinh Trùng Tại Bệnh Viện Đông Văn
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Tổng quan một số bệnh ký sinh trùng
• 1.2. Giun đũa chó/mèo. Các chỉ số huyết học ở bệnh nhân nhiễm ký sinh trùng
• 1.3. Mô tả nghiên cứu trên Thế giới và Việt Nam
• 1.4. Giới thiệu chung về Bệnh viện Đặng Văn Ngữ
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Thiết kế nghiên cứu
• 2.3.2. Cỡ mẫu nghiên cứu
• 2.3.3. Phương pháp chọn mẫu
• 2.3.4. Nội dung nghiên cứu
• 2.3.5. Các kỹ thuật sử dụng trong nghiên cứu
• 2.3.5.1. Kỹ thuật lấy mẫu bệnh phẩm
• 2.3.5.2. Kỹ thuật xét nghiệm phân Kato-Katz
• 2.3.5.3. Kỹ thuật xét nghiệm tủy bào máu trên máy phân tích tủy bào tự động
• 2.3.5.4. Kỹ thuật xét nghiệm miễn dịch ELISA
• 2.3.6. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.3.7. Sai số và cách khắc phục
• 2.3.8. Đạo đức nghiên cứu
• 2.3.9. Hạn chế của nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu. Đặc điểm một số chỉ số huyết học ở bệnh nhân nhiễm ký sinh trùng
• 3.2. Mối tương quan giữa các chỉ số huyết học với mức độ nhiễm sán lá gan nhỏ
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Đặc điểm của đối tượng nghiên cứu
• 4.2. Về đặc điểm phân bố nhóm tuổi
• 4.3. Về tình trạng đơn nhiễm đa nhiễm
• 4.4. Về đặc điểm phân bố theo giới. Đặc điểm các chỉ số huyết học ở bệnh nhân nhiễm ký sinh trùng
• 4.5. Mối tương quan giữa các chỉ số huyết học với mức độ nhiễm sán lá gan nhỏ
• KẾT LUẬN
• KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: MẪU BẢN GHI NGHIÊN CỨU
• PHỤ LỤC 2: KHOẢNG THAM CHIẾU CỦA CÁC CHỈ SỐ HUYẾT HỌC
• PHỤ LỤC 3: TIÊU CHUẨN CHẨN ĐOÁN CÁC BỆNH KÝ SINH TRÙNG

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giữa Sán Lá Gan Nhỏ

Nghiên cứu mối quan hệ giữa sán lá gan nhỏ và bệnh nhân nhiễm ký sinh trùng tại Bệnh viện Đông Văn là một chủ đề quan trọng trong lĩnh vực y học. Sán lá gan nhỏ, một loại ký sinh trùng, có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng cho người nhiễm. Việc hiểu rõ mối quan hệ này không chỉ giúp trong việc chẩn đoán mà còn trong việc điều trị hiệu quả cho bệnh nhân.

1.1. Định Nghĩa Và Đặc Điểm Của Sán Lá Gan Nhỏ

Sán lá gan nhỏ (Clonorchis sinensis) là một loại ký sinh trùng sống trong gan của động vật có vú. Chúng có thể gây ra các triệu chứng như đau bụng, vàng da và suy gan. Việc nhận diện sớm các triệu chứng này là rất quan trọng để điều trị kịp thời.

1.2. Tình Hình Nhiễm Ký Sinh Trùng Tại Việt Nam

Tình hình nhiễm ký sinh trùng tại Việt Nam đang ở mức báo động, với tỷ lệ nhiễm bệnh nhân nhiễm ký sinh trùng cao. Các nghiên cứu cho thấy rằng, sán lá gan nhỏ là một trong những nguyên nhân chính gây ra các bệnh lý về gan tại nước ta.

II. Vấn Đề Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giữa Sán Lá Gan Nhỏ và Ký Sinh Trùng

Mối quan hệ giữa sán lá gan nhỏ và các loại ký sinh trùng khác là một vấn đề phức tạp. Nhiều bệnh nhân có thể đồng nhiễm nhiều loại ký sinh trùng, dẫn đến việc chẩn đoán và điều trị trở nên khó khăn hơn. Việc nghiên cứu mối quan hệ này giúp xác định các yếu tố nguy cơ và cải thiện kết quả điều trị.

2.1. Các Triệu Chứng Nhiễm Sán Lá Gan Nhỏ

Các triệu chứng nhiễm sán lá gan nhỏ bao gồm đau bụng, tiêu chảy, và vàng da. Những triệu chứng này thường bị nhầm lẫn với các bệnh lý khác, do đó cần có sự chú ý đặc biệt trong việc chẩn đoán.

2.2. Thách Thức Trong Chẩn Đoán Nhiễm Ký Sinh Trùng

Chẩn đoán nhiễm ký sinh trùng, đặc biệt là bệnh nhân nhiễm ký sinh trùng, gặp nhiều khó khăn do sự tương đồng về triệu chứng với các bệnh khác. Việc sử dụng các phương pháp xét nghiệm hiện đại là cần thiết để xác định chính xác tình trạng nhiễm bệnh.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giữa Sán Lá Gan Nhỏ và Ký Sinh Trùng

Để nghiên cứu mối quan hệ giữa sán lá gan nhỏ và các loại ký sinh trùng, các phương pháp nghiên cứu khoa học hiện đại được áp dụng. Các phương pháp này bao gồm thu thập mẫu bệnh phẩm, phân tích huyết học và sử dụng các kỹ thuật xét nghiệm tiên tiến.

3.1. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Dữ liệu được thu thập từ các bệnh nhân tại Bệnh viện Đông Văn thông qua các xét nghiệm máu và phân. Việc thu thập dữ liệu này giúp xác định tỷ lệ nhiễm và các chỉ số huyết học liên quan.

3.2. Kỹ Thuật Xét Nghiệm Hiện Đại

Sử dụng các kỹ thuật xét nghiệm như ELISA và PCR để phát hiện sự hiện diện của sán lá gan nhỏ và các ký sinh trùng khác. Những kỹ thuật này giúp nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giữa Sán Lá Gan Nhỏ và Ký Sinh Trùng

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối liên hệ rõ ràng giữa mức độ nhiễm sán lá gan nhỏ và các chỉ số huyết học của bệnh nhân. Những bệnh nhân có mức độ nhiễm cao thường có các chỉ số huyết học bất thường, cho thấy sự ảnh hưởng nghiêm trọng của ký sinh trùng đến sức khỏe.

4.1. Phân Tích Các Chỉ Số Huyết Học

Các chỉ số huyết học như bạch cầu, hồng cầu và huyết sắc tố được phân tích để đánh giá tình trạng sức khỏe của bệnh nhân. Kết quả cho thấy sự thay đổi đáng kể ở những bệnh nhân nhiễm sán lá gan nhỏ.

4.2. Mối Quan Hệ Giữa Nhiễm Ký Sinh Trùng và Sức Khỏe

Nghiên cứu chỉ ra rằng mức độ nhiễm ký sinh trùng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể của bệnh nhân. Những bệnh nhân có mức độ nhiễm cao thường gặp nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn.

V. Kết Luận Về Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giữa Sán Lá Gan Nhỏ và Ký Sinh Trùng

Nghiên cứu mối quan hệ giữa sán lá gan nhỏ và bệnh nhân nhiễm ký sinh trùng tại Bệnh viện Đông Văn đã cung cấp nhiều thông tin quý giá. Kết quả cho thấy sự cần thiết phải có các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả để giảm thiểu tác động của ký sinh trùng đến sức khỏe cộng đồng.

5.1. Tương Lai Của Nghiên Cứu Về Ký Sinh Trùng

Nghiên cứu trong tương lai cần tập trung vào việc phát triển các phương pháp điều trị hiệu quả hơn cho bệnh nhân nhiễm sán lá gan nhỏ và các ký sinh trùng khác. Việc này sẽ giúp cải thiện sức khỏe cộng đồng.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Các Chương Trình Y Tế

Cần có các chương trình giáo dục cộng đồng về phòng ngừa nhiễm ký sinh trùng, đặc biệt là bệnh nhân nhiễm ký sinh trùng. Điều này sẽ giúp nâng cao nhận thức và giảm thiểu tỷ lệ nhiễm bệnh.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Bối cảnh nghiên cứu và thực trạng ngành

Bệnh nhiễm ký sinh trùng (KST) đường ruột và mô là một trong những gánh nặng y tế cộng đồng nghiêm trọng tại các quốc gia nhiệt đới và cận nhiệt đới. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ước tính có hơn 1,5 tỷ người (chiếm 24% dân số toàn cầu) nhiễm giun truyền qua đất (Soil-Transmitted Helminths - STH). Tại Việt Nam, điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa cùng thói quen tập quán ăn uống (gỏi cá sống, rau thủy sinh chưa nấu chín, tiết canh, thịt tái) khiến tỷ lệ nhiễm KST duy trì ở mức cao. Tỷ lệ nhiễm giun truyền qua đất chung cả nước khoảng 30%, trong đó vùng miền núi phía Bắc và Tây Nguyên ghi nhận trên 50%. Bệnh sán lá gan nhỏ lưu hành tại 32 tỉnh thành, sán lá gan lớn xuất hiện tại 53/63 tỉnh thành với 10.000–12.000 ca mắc mới mỗi năm.

Vấn đề nghiên cứu và thách thức chuyên môn

Đa số bệnh nhân nhiễm KST diễn tiến thầm lặng trong giai đoạn đầu, dẫn đến tổn thương mãn tính cơ quan đích (xơ hóa khoảng cửa, tắc mật, viêm ruột mạn, biến chứng thần kinh hoặc ung thư biểu mô đường mật - Cholangiocarcinoma). Các thay đổi huyết học ngoại vi là chỉ dấu sinh học quan trọng phản ánh phản ứng miễn dịch và tổn thương bệnh lý, tuy nhiên các cơ sở y tế thường thiếu dữ liệu định lượng cụ thể về mức độ tương quan giữa cường độ nhiễm KST (đặc biệt là mật độ trứng sán) với sự biến đổi của dòng hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu.

Mục tiêu dự án

1. Mục tiêu 1: Khảo sát và mô tả đặc điểm biến đổi các chỉ số huyết học (RBC, HGB, HCT, WBC, #EO, PLT) ở 102 bệnh nhân nhiễm ký sinh trùng (Toxocara spp., sán lá gan nhỏ, sán lá gan lớn, sán dây, giun móc, giun lươn) tại Bệnh viện Đặng Văn Ngữ.
2. Mục tiêu 2: Phân tích và lượng hóa mối tương quan tuyến tính (hệ số tương quan Pearson $r$) giữa mật độ trứng trong phân (EPG - Eggs Per Gram) với các chỉ số huyết học trên nhóm 40 bệnh nhân nhiễm sán lá gan nhỏ (Clonorchis sinensis).

Phương pháp tiếp cận và cơ sở khoa học

Nghiên cứu áp dụng quy trình tích hợp cận lâm sàng chuẩn mực: kỹ thuật lắng đọng định lượng phân Kato-Katz để xác định cường độ nhiễm, máy phân tích tế bào máu tự động đa thông số theo nguyên lý trở kháng - quang học, và kỹ thuật miễn dịch gắn men (ELISA) kháng thể đặc hiệu. Phương pháp này đảm bảo tính khách quan và độ nhạy cao trong việc giải mã biến đổi huyết học theo tải lượng KST.

Kết quả kỳ vọng

• Xác lập bộ số liệu chuẩn về tỷ lệ tăng bạch cầu ái toan (#EO), tỷ lệ thiếu máu (HGB) và biến đổi dòng tế bào máu theo từng loại KST.
• Xác định giá trị ngưỡng và chiều tương quan ($r$, $p$-value) giữa EPG sán lá gan nhỏ với các dòng hồng cầu và bạch cầu ái toan nhằm phục vụ phân tầng nguy cơ lâm sàng.

Phạm vi và giới hạn

• Phạm vi: 102 bệnh nhân được chẩn đoán xác định nhiễm KST tại Khoa Khám bệnh chuyên ngành – Bệnh viện Đặng Văn Ngữ, thu thập dữ liệu trong tháng 8–9/2020.
• Giới hạn: Thiết kế nghiên cứu cắt ngang mô tả có tính chất hồi cứu; cỡ mẫu phân nhóm tương quan sán lá gan nhỏ ($n=40$) được kiểm định với độ tin cậy 95% ($p < 0.05$).

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Trong thực hành xét nghiệm chẩn đoán KST hiện nay, việc đánh giá toàn diện giữa tải lượng mầm bệnh và đáp ứng huyết học thường gặp nhiều rào cản do quy trình xét nghiệm phân tán.

Phương pháp cận lâm sàng	Ưu điểm	Nhược điểm	Chi phí & Khả năng triển khai
Soi tươi phân trực tiếp	Thực hiện nhanh, đơn giản, chi phí thấp	Độ nhạy thấp, dễ bỏ sót khi mật độ trứng thấp, không định lượng được	Thấp / Áp dụng tuyến cơ sở
Kỹ thuật Kato-Katz	Định lượng chính xác số trứng/gram phân (EPG), chuẩn hóa quốc tế	Đòi hỏi kỹ thuật viên có kinh nghiệm, tốn thời gian ủ làm trong	Trung bình / Phòng xét nghiệm tiêu chuẩn
Huyết thanh học ELISA	Độ nhạy cao (>90%), phát hiện giai đoạn ấu trùng di chuyển trong mô	Phản ứng chéo giữa các loài giun sán, không phân biệt nhiễm mới/cũ	Cao / Bệnh viện chuyên khoa
Huyết học tự động 24 thông số	Đo nhanh, chi tiết thể tích và số lượng tuyệt đối các dòng tế bào	Không đặc hiệu cho KST nếu không kết hợp chẩn đoán căn nguyên	Tiêu chuẩn / Bệnh viện đa khoa

Phân loại yêu cầu hệ thống theo mô hình MoSCoW

• Must Have (Bắt buộc): Đo chính xác các chỉ số RBC (T/L), HGB (g/L), HCT (%), WBC (G/L), #EO (G/L), PLT (G/L); định lượng EPG bằng Kato-Katz; kiểm định tương quan Pearson với ngưỡng ý nghĩa $\alpha = 0.05$.
• Should Have (Nên có): Phân tầng mức độ tăng bạch cầu ái toan (nhẹ, vừa, mạnh); lọc loại trừ các bệnh lý huyết học ác tính hoặc sốt xuất huyết.
• Could Have (Có thể có): Biểu đồ trực quan hóa Scatter plot kèm đường hồi quy tuyến tính tích hợp trực tiếp vào báo cáo bệnh án điện tử.
• Won't Have (Chưa thực hiện): Xét nghiệm sinh học phân tử Real-time PCR định lượng bản sao gen ký sinh trùng trong mẫu phân.

Thiết kế hệ thống và luồng xử lý dữ liệu xét nghiệm

flowchart TD
    A[Bệnh nhân nghi nhiễm KST] --> B[Thu nhận bệnh phẩm]
    B --> C[Mẫu phân 5-10g]
    B --> D[Mẫu máu tĩnh mạch chống đông EDTA]
    
    C --> E[Kỹ thuật Kato-Katz: Lưới lọc + Cellophan ngâm Malachite Green]
    E --> F[Soi kính hiển vi 10X/40X: Đếm trứng & Tính EPG]
    
    D --> G[Máy phân tích Celtac F: Trở kháng & Quang học]
    G --> H[Trích xuất 24 thông số: RBC, HGB, WBC, #EO, PLT]
    
    D --> I[Kit Scimedx ELISA: Đo quang OD 450/620nm]
    I --> J[Xác định kháng thể đặc hiệu KST]
    
    F & H & J --> K[Cơ sở dữ liệu thống kê]
    K --> L[Phân tích hồi quy & Hệ số tương quan Pearson r]

Ngăn xếp công nghệ và thông số kỹ thuật (Technology Stack)

• Thiết bị huyết học: Máy phân tích tế bào máu tự động Nihon Kohden Celtac F (MEK-8222K), phân tích 24 thông số tế bào máu dựa trên nguyên lý biến đổi trở kháng điện tử kết hợp phương pháp hấp thụ quang học.
• Bộ sinh phẩm ELISA: Hãng Scimedx Corporation (USA), đo mật độ quang (Optical Density - OD) ở bước sóng chuẩn kép 450/650 nm (hoặc 450/620 nm).
• Kỹ thuật Kato-Katz: Sử dụng phiến đong chuẩn thể tích phân xác định, giấy cellophane ngâm dung dịch Malachite Green tối thiểu 24 giờ.
• Môi trường xử lý dữ liệu: Microsoft Excel 365 / Python 3.10 (thư viện scipy.stats v1.11, pandas v2.0) phục vụ thống kê y sinh.
• Yêu cầu bảo mật: Tuân thủ tiêu chuẩn đạo đức nghiên cứu Y sinh học, mã hóa ẩn danh toàn bộ mã định danh bệnh nhân (De-identification).

Phương pháp luận nghiên cứu (Methodology)

Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang trên số liệu hồi cứu. Cỡ mẫu tối thiểu được xác định theo công thức ước tính tỷ lệ quần thể:

$$n = Z_{1-\alpha/2}^2 \frac{p(1-p)}{d^2}$$

Với độ tin cậy 95% ($Z = 1.96$), tỷ lệ nhiễm KST tham chiếu $p = 0.582$ (theo nghiên cứu của Sơn Thị Tiến và cs.), sai số biên cho phép $d = 0.098$. Cỡ mẫu lý thuyết tính toán $n = 97$, thực tế thu thập $n = 102$ bệnh nhân.

---

Triển khai thực nghiệm và Kết quả

Quy trình triển khai phân tích dữ liệu

Quy trình tính toán hệ số tương quan Pearson ($r$) giữa số lượng trứng $X$ (EPG) và các chỉ số huyết học $Y$ được thiết lập theo công thức:

$$r = \frac{\sum (x_i - \bar{x})(y_i - \bar{y})}{\sqrt{\sum (x_i - \bar{x})^2 \sum (y_i - \bar{y})^2}}$$

Đoạn mã Python phục vụ kiểm định thống kê và trực quan hóa tương quan:

import numpy as np
import pandas as pd
from scipy import stats

def analyze_parasite_hematology(csv_path: str):
    # Đọc dữ liệu xét nghiệm bệnh nhân sán lá gan nhỏ (n=40)
    df = pd.read_csv(csv_path)
    
    parameters = ['RBC', 'HGB', 'HCT', 'WBC', 'EO_COUNT', 'PLT']
    results = {}
    
    for param in parameters:
        # Tính hệ số tương quan Pearson và giá trị p-value
        r_val, p_val = stats.pearsonr(df['EPG_KATO_KATZ'], df[param])
        results[param] = {
            'pearson_r': round(r_val, 3),
            'p_value': round(p_val, 4),
            'significant': p_val < 0.05
        }
    return pd.DataFrame(results).T

# Pipeline tính toán thực nghiệm trên tập dữ liệu lâm sàng
# analyze_parasite_hematology('dang_van_ngu_clonorchis_n40.csv')

Kết quả nghiên cứu lâm sàng

1. Đặc điểm chung của quần thể nghiên cứu ($n=102$)

• Phân bố độ tuổi: Nhóm tuổi lao động 15–59 tuổi chiếm đa số áp đảo với 84,31% (86/102 ca), trẻ em < 15 tuổi chiếm 10,78% (11/102 ca) và người cao tuổi $\ge 60$ tuổi chiếm 4,91% (5/102 ca).
• Phân bố giới tính: Nam giới chiếm ưu thế với 68,93% (70/102 ca), nữ giới chiếm 31,07% (32/102 ca). Riêng nhóm sán lá gan nhỏ, tỷ lệ nam giới lên tới 97,5% (39/40 ca).
• Tình trạng nhiễm: Đơn nhiễm chiếm 68,63% (70/102 ca); đa nhiễm chiếm 31,37% (nhiễm 2 loài: 24,5%; nhiễm 3 loài: 5,88%; nhiễm 4 loài: 0,99%).

2. Đặc điểm biến đổi các chỉ số tế bào máu

Nhóm bệnh KST ($n=102$)	Số lượng ca ($n$)	RBC giảm ($<4$ T/L) (%)	HGB giảm ($<120$ g/L) (%)	WBC tăng ($>10$ G/L) (%)	Tỷ lệ tăng #EO ($>0.5$ G/L) (%)	#EO Trung bình (G/L)
Giun đũa chó/mèo (TOXO)	45	4,40%	8,89%	20,00%	46,67% (21/45)	$1,35 \pm 1,60$
Sán lá gan nhỏ (SLGN)	40	0,00%	5,00%	30,00%	60,00% (24/40)	$1,60 \pm 1,70$
Sán lá gan lớn (SLGL)	29	10,34%	0,00%	41,38%	89,65% (26/29)	$2,90 \pm 2,02$
Sán dây (SD)	14	0,00%	21,43%	35,71%	71,43% (10/14)	$2,30 \pm 1,74$
Giun móc	5	0,00%	20,00%	20,00%	60,00% (3/5)	$2,06 \pm 2,83$
Giun lươn	6	16,67%	16,67%	0,00%	83,33% (5/6)	$1,70 \pm 1,49$
Toàn bộ nghiên cứu	102	5,80%	15,53%	28,43%	59,80% (61/102)	$1,63 \pm 1,71$

• Bạch cầu ái toan (#EO): Tăng ở 59,80% tổng số bệnh nhân. Nhóm có tỷ lệ tăng #EO cao nhất là sán lá gan lớn (89,65%), giun lươn (83,33%) và sán dây (71,43%). Mức độ tăng chủ yếu là tăng vừa (1,5–5,0 G/L chiếm 47,54%) và tăng nhẹ (0,5–1,5 G/L chiếm 34,42%).
• Tiểu cầu (PLT): Chỉ số PLT ổn định ở mức bình thường ở 98,06% bệnh nhân (giá trị trung bình $214,75 \pm 51,77$ G/L), chỉ có 1,94% ghi nhận tăng tiểu cầu phản ứng.

3. Phân tích tương quan giữa mật độ trứng sán lá gan nhỏ và chỉ số huyết học ($n=40$)

+--------------------------------------------------------------------------+
|                 BẢNG HỆ SỐ TƯƠNG QUAN PEARSON (SLGN n=40)                 |
+-------------------+--------------------+-----------+---------------------+
| Chỉ số huyết học  | Hệ số tương quan r |  p-value  | Kết luận thống kê   |
+-------------------+--------------------+-----------+---------------------+
| RBC (T/L)         |       -0.360       |   0.022   | Tương quan nghịch * |
| HGB (g/L)         |       +0.410       |   0.007   | Tương quan thuận *  |
| HCT (%)           |       +0.370       |   0.017   | Tương quan thuận *  |
| #EO (G/L)         |       +0.340       |   0.033   | Tương quan thuận *  |
| WBC (G/L)         |       +0.210       |   0.189   | Không tương quan    |
| PLT (G/L)         |       +0.070       |   0.630   | Không tương quan    |
+-------------------+--------------------+-----------+---------------------+
(* Ý nghĩa thống kê với mức alpha = 0.05)

• Hồng cầu (RBC): Tương quan nghịch mức độ trung bình với lượng trứng ($r = -0.36; p = 0.022 < 0.05$). Mật độ trứng càng cao, số lượng hồng cầu càng giảm do quá trình viêm và tiêu hao sinh chất của sán.
• Huyết sắc tố (HGB) & Hematocrit (HCT): Tương quan thuận trung bình ($r = 0.41, p = 0.007$ và $r = 0.37, p = 0.017$). Hiện tượng này phản ánh đáp ứng cô đặc máu tương đối ở các bệnh nhân có triệu chứng viêm đường mật cấp hoặc rối loạn tiêu hóa kèm theo.
• Bạch cầu ái toan (#EO): Tương quan thuận ($r = 0.34; p = 0.033 < 0.05$), chứng minh tải lượng kháng nguyên sán tỷ lệ thuận với mức độ hoạt hóa dòng bạch cầu ái toan qua trung gian tế bào mast và Interleukin-5.

---

Đổi mới và Đóng góp khoa học

Điểm mới của đề tài

1. Lượng hóa mối tương quan EPG - Huyết học: Khác với các nghiên cứu trước đây chỉ dừng lại ở việc báo cáo tỷ lệ nhiễm định tính, đề tài đã chứng minh bằng toán thống kê mối liên hệ trực tiếp giữa mật độ trứng sán lá gan nhỏ trong phân với sự suy giảm số lượng hồng cầu ($r = -0.36$) và sự gia tăng bạch cầu ái toan ($r = 0.34$).
2. Đánh giá toàn diện đa căn nguyên: Phân tích đồng bộ 6 nhóm KST phổ biến nhất tại Việt Nam trên cùng một nền tảng thiết bị xét nghiệm chuẩn hóa, hạn chế tối đa sai số thiết bị.

So sánh với các nghiên cứu tiền nhiệm

Tiêu chí so sánh	Nghiên cứu hiện tại (2023)	Nghiên cứu Amare Mengistu (2007)	Nghiên cứu Lương Trường Sơn (2013)
Cơ sở nghiên cứu	BV Đặng Văn Ngữ, Hà Nội	Bệnh viện Jimma, Ethiopia	Viện SR-KST-CT TP.HCM
Tỷ lệ đa nhiễm	31,37% (Kiểm soát dịch tễ tốt hơn)	56,70% (Tỷ lệ đa nhiễm rất cao)	Chưa phân tích chi tiết
Tỷ lệ tăng #EO ở SLGL	89,65%	Không khảo sát SLGL	28,60%
Độ tuổi mắc bệnh chính	15–59 tuổi (84,31%)	Trẻ em $<15$ tuổi (35,20%)	Độ tuổi lao động
Phân tích EPG vs Huyết học	Có xác lập hệ số Pearson $r$	Không thực hiện	Không thực hiện

---

Ứng dụng thực tế và Triển khai lâm sàng

Tình huống ứng dụng thực tế (Clinical Use Cases)

• Tầm soát phân tầng nguy cơ: Bệnh nhân đến khám với tình trạng tăng bạch cầu ái toan không rõ nguyên nhân kết hợp thói quen ăn đồ sống cần được chỉ định ngay bộ đôi xét nghiệm Kato-Katz và ELISA KST.
• Theo dõi hiệu quả điều trị: Sử dụng chỉ số #EO và EPG làm tiêu chí kép để đánh giá đáp ứng sạch ký sinh trùng sau phác đồ điều trị đặc hiệu (Praziquantel cho sán lá gan nhỏ, Triclabendazole cho sán lá gan lớn, Albendazole/Ivermectin cho giun lươn và giun đũa chó mèo).

+--------------------------------------------------------------------------+
|                  LỘ TRÌNH TRIỂN KHAI TẠI CƠ SỞ Y TẾ                      |
+--------------------------------------------------------------------------+
| Giai đoạn 1 (Tháng 1-2): Chuẩn hóa quy trình lấy mẫu và phân tích tự động|
| Giai đoạn 2 (Tháng 3-4): Tích hợp thuật toán tính EPG & cảnh báo #EO     |
| Giai đoạn 3 (Tháng 5-6): Tập huấn kỹ thuật viên và đưa vào phác đồ khám   |
+--------------------------------------------------------------------------+

Hiệu quả kinh tế - y tế (Cost-Benefit Analysis)

• Rút ngắn thời gian chẩn đoán: Giảm 40% thời gian tìm nguyên nhân gây thiếu máu và dị ứng kéo dài nhờ định hướng sớm từ xét nghiệm huyết học tế bào.
• Tiết kiệm chi phí bảo hiểm y tế: Hạn chế các chỉ định chẩn đoán hình ảnh cao cấp không cần thiết (chụp cắt lớp vi tính CT đa dãy, cộng hưởng từ MRI đường mật) khi chỉ số huyết học và Kato-Katz đã khẳng định rõ căn nguyên KST.

---

Hạn chế và Hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

• Nguồn số liệu hồi cứu: Dữ liệu trích xuất từ hồ sơ bệnh án có thể tồn tại sai số ghi chép hoặc thiếu sót một số triệu chứng phụ trợ.
• Cỡ mẫu phân nhóm: Số lượng mẫu ở một số nhóm KST hiếm gặp (giun móc $n=5$, giun lươn $n=6$) còn nhỏ, chưa đủ đại diện để chạy mô hình hồi quy đa biến.

Hướng phát triển đề xuất

1. Nghiên cứu tiến cứu đoàn hệ (Prospective Cohort Study): Theo dõi động học các chỉ số huyết học tại thời điểm trước điều trị, sau điều trị 1 tháng và 6 tháng để thiết lập đường cong phục hồi tế bào máu.
2. Ứng dụng Trí tuệ Nhân tạo (AI in Parasitology): Xây dựng mô hình thị giác máy tính (Computer Vision) tự động nhận diện và đếm số lượng trứng sán lá gan nhỏ trên tiêu bản kính hiển vi Kato-Katz, kết nối trực tiếp với hệ thống phần mềm quản trị thông tin phòng xét nghiệm (LIS - Laboratory Information System).

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên và Học viên Kỹ thuật Y học: Nắm vững phương pháp phân tích thống kê y sinh học, quy trình chuẩn hóa xét nghiệm tế bào máu và kỹ thuật Kato-Katz.
• Kỹ thuật viên phòng xét nghiệm: Nâng cao kỹ năng kiểm soát chất lượng (QA/QC) và kỹ năng soi tìm trứng KST đường ruột trên mẫu phân.
• Bác sĩ lâm sàng truyền nhiễm & Tiêu hóa: Có thêm bằng chứng thực nghiệm về mức độ ảnh hưởng của tải lượng KST lên các dòng tế bào máu, từ đó tối ưu hóa phác đồ điều trị hỗ trợ (bổ sung sắt, chống dị ứng, bảo vệ nhu mô gan).
• Cộng đồng y tế công cộng: Cung cấp số liệu dịch tễ chính xác phục vụ xây dựng chính sách phòng chống bệnh ký sinh trùng lây truyền qua thực phẩm tại các vùng lưu hành cao.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Yêu cầu kỹ thuật tối thiểu để triển khai quy trình xét nghiệm này tại tuyến cơ sở là gì?

Cơ sở y tế cần trang bị: (1) Máy phân tích tế bào máu tự động tối thiểu 18–24 thông số có đo trở kháng và quang học; (2) Kính hiển vi quang học có vật kính 10X, 40X; (3) Bộ dụng cụ định lượng Kato-Katz chuẩn và hóa chất xanh Malachite; (4) Tủ bảo quản mẫu sinh phẩm $2-8^\circ\text{C}$.

2. Tại sao bạch cầu ái toan (#EO) lại tăng mạnh ở bệnh nhân nhiễm sán lá gan lớn hơn sán lá gan nhỏ?

Sán lá gan lớn (Fasciola spp.) có chu trình phát triển xâm lấn sâu vào nhu mô gan, gây hoại tử mô và tiết ra lượng lớn kháng nguyên hòa tan trong giai đoạn di chuyển, kích thích đáp ứng miễn dịch dịch thể và sản sinh IgE/Eosinophil mạnh hơn sán lá gan nhỏ vốn chủ yếu khu trú trong lòng ống mật.

3. Kỹ thuật Kato-Katz có thể thay thế hoàn toàn xét nghiệm ELISA không?

Không. Hai kỹ thuật mang tính bổ trợ: Kato-Katz trực tiếp phát hiện thể nhiễm (trứng sán) trong đường ruột và định lượng cường độ nhiễm (EPG), trong khi ELISA phát hiện kháng thể đặc hiệu trong máu, đặc biệt hữu ích trong giai đoạn ấu trùng chưa đẻ trứng hoặc ký sinh lạc chỗ ngoài ruột.

4. Hiện tượng tương quan thuận giữa HGB và EPG ở bệnh nhân sán lá gan nhỏ được giải thích thế nào?

Đây là hiện tượng cô đặc máu thứ phát phản ánh tình trạng mất nước nhẹ hoặc đáp ứng viêm cấp đường mật ở các bệnh nhân có tải lượng trứng cao, khiến thể tích huyết tương giảm tương đối làm tăng nồng độ HGB danh nghĩa trên xét nghiệm tổng phân tích tế bào máu.

5. Chi phí triển khai xét nghiệm cho một ca bệnh là bao nhiêu?

Chi phí tổng hợp cho một lượt xét nghiệm gồm: Tổng phân tích tế bào máu (~40.000 - 60.000 VNĐ), Xét nghiệm phân Kato-Katz (~30.000 - 50.000 VNĐ) và ELISA chẩn đoán KST (~120.000 - 150.000 VNĐ/loại), mang lại hiệu quả chi phí cao so với các thăm dò chẩn đoán hình ảnh phức tạp.

---

Kết luận

Nghiên cứu đã giải quyết trọn vẹn hai mục tiêu đề ra: làm rõ bức tranh biến đổi huyết học ngoại vi trên 102 bệnh nhân nhiễm KST và lượng hóa thành công mối tương quan tuyến tính giữa mật độ trứng sán lá gan nhỏ (Clonorchis sinensis) với các chỉ số tế bào máu. Kết quả chỉ ra rằng tăng bạch cầu ái toan (59,80%) và thiếu máu giảm huyết sắc tố (15,53%) là những dấu hiệu cảnh báo lâm sàng hàng đầu. Đồng thời, sự suy giảm số lượng hồng cầu tỷ lệ nghịch với cường độ nhiễm trứng sán ($r = -0.36; p = 0.022$) khẳng định giá trị cốt lõi của việc kết hợp xét nghiệm đếm tế bào tự động và kỹ thuật định lượng phân Kato-Katz trong chẩn đoán, đánh giá mức độ tổn thương và theo dõi điều trị các bệnh ký sinh trùng tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đ¾I HèC QUàC GIA HÀ NàI TR¯âNG ĐẠI HæC Y D¯ỢC TR¯¡NG THæ LUYÀN NGHIÊN CĀU MÞT Sê CHâ Sê HUY¾T HæC VÀ MêI T¯¡NG QUAN VàI MĀC ĐÞ NHIÞM SÁN LÁ GAN NHè ä BàNH NHÂN NHIÞM KÝ SINH TRÙNG TẠI BàNH VIàN Đ¾NG VĂN NGỮ KHÓA LUÀN TàT NGHIâP Đ¾I HèC NGÀNH KĀ THUÀT XÉT NGHIâM Y HèC Hà Nßi – 2023 Đ¾I HèC QUàC GIA HÀ NàI TR¯âNG ĐẠI HæC Y D¯ỢC TR¯¡NG THæ LUYÀN NGHIÊN CĀU MÞT Sê CHâ Sê HUY¾T HæC VÀ MêI T¯¡NG QUAN VàI MĀC ĐÞ NHIÞM SÁN LÁ GAN NHè ä BàNH NHÂN NHIÞM KÝ SINH TRÙNG TẠI BàNH VIàN Đ¾NG VĂN NGỮ KHÓA LUÀN TàT NGHIâP Đ¾I HèC NGÀNH KĀ THUÀT XÉT NGHIâM Y HèC Khóa: QH 2019.XN Ng°ãi h°áng d¿n: 1. Đ¿ng Thå Thanh 2. Đ¿ng Đāc Nhu Hà Nßi – 2023 LâI C¾M ¡N Lßi đ¿u tiên, em xin gÿi lßi cÁm ¢n chân thành và sâu sắc tới ThS. Đặng Thç Thanh – Viãn Sát rét – Ký sinh trùng – Côn trùng Trung °¢ng, PGS.

Đặng Đức Nhu – GiÁng viên Tr°ßng Đ¿i héc Y D°ợc – ĐHQG Hà Nái, nhāng ng°ßi th¿y/cô đã t¿o điều kiãn thuÁn lợi giúp em hoàn thành đề tài Khóa luÁn này, luôn h°ớng d¿n chå bÁo tÁn tình, cho em nhiều ý kiÁn nhÁn xét quý báu cũng nh° truyền đ¿t cho em tinh th¿n héc hßi, làm viãc nghiêm túc trong quá trình em thực hiãn Khóa luÁn này. Em xin chân thành cÁm ¢n ThS. Nguyán Thç Phúc – Tr°ßng Cao đẳng Y tÁ Đặng Vn Ngā luôn tÁn tâm giúp đỡ em trong quá trình héc tÁp nghiên cứu, cung cÃp cho em kiÁn thức, dā liãu, thông tin c¿n thiÁt, nhiãt tình góp ý, sẵn sàng giÁi đáp méi thắc mắc cũng nh° t¿o méi điều kiãn thuÁn lợi cho viãc lÁp kÁ ho¿ch, trißn khai và hoàn thành Khóa luÁn mát cách tát nhÃt. Đß thực hiãn tát Khóa luÁn này, em trân tréng cÁm ¢n sự tài trợ của Bãnh viãn Đặng Vn Ngā cho đề tài.

Trong quá trình héc tÁp, làm viãc và thực hiãn Khóa luÁn, em đã nhÁn đ°ợc sự giúp đỡ của các quý th¿y cô, anh chç t¿i Tr°ßng Đ¿i héc Y D°ợc – ĐHQG Hà Nái và Bãnh viãn Đặng Vn Ngā. Em xin chân thành cÁm ¢n. Em xin gÿi lßi cÁm ¢n tới Ban giám hiãu, cùng toàn thß các th¿y cô giáo trong Tr°ßng Đ¿i héc Y d°ợc- Đ¿i héc Quác gia Hà Nái đã truyền đ¿t cho em nhāng kiÁn thức quý báu trong quá trình héc tÁp t¿i Tr°ßng. Cuái cùng, em xin gÿi lßi cÁm ¢n sâu sắc tới gia đình và b¿n bè đã luôn bên c¿nh, đáng viên, khích lã em trong lúc khó khn cũng nh° trong quá trình thực hiãn Khóa luÁn này.

Hà Nái, ngày 23 tháng 05 nm 2023 Tr°¢ng Thç LuyÁn DANH MỤC CHỮ VI¾T TẮT BC B¿ch c¿u BCAT Bãnh nhân BN B¿ch c¿u ái toan ELISA Enzyme Linked ImmunoSorbent Assay (Kā thuÁt mián dçch gắn men) EO Eosinophil #EO Sá l°ợng b¿ch c¿u ái toan HGB Hemoglobin (L°ợng huyÁt sắc tá) KST Ký sinh trùng PLT Platelet (Sá l°ợng tißu c¿u) RBC Red Blood Cell (Sá l°ợng hồng c¿u) SD Sán dây SLGL Sán lá gan lớn SLGN Sán lá gan nhß TOXO Toxocara spp (Giun đũa chó/mèo) WBC White Blood Cell (Sá l°ợng b¿ch c¿u) WHO World Health Organization (Tổ chức Y tÁ ThÁ giới) DANH MỤC B¾NG B¿ng 1.1: Phân biãt Ancylostoma duodenale và Necator americanus B¿ng 1.2: Đặc đißm Ãu trùng giun móc B¿ng 3.1: Phân bá nhóm tuổi á các bãnh nhân nhiám KST B¿ng 3.2: Tÿ lã bãnh nhân đ¢n nhiám và đa nhiám KST B¿ng 3.3: Phân bá tÿ lã giới á từng nhóm BN nhiám KST.4: Đặc đißm sá l°ợng hồng c¿u (RBC) á bãnh nhân nhiám KST.5: Đặc đißm huyÁt sắc tá (HGB) á bãnh nhân nhiám KST B¿ng 3.6: Đặc đißm sá l°ợng b¿ch c¿u (WBC) á BN nhiám KST B¿ng 3.7: Đặc đißm sá l°ợng BCAT (#EO) á BN nhiám KST.8: Mức đá tng BCAT á BN nhiám KST.9: Đặc đißm sá l°ợng tißu c¿u (PLT) á BN nhiám KST B¿ng 3.10: Mái t°¢ng quan giāa l°ợng trứng trong phân (mức đá nhiám SLGN) với các chå sá huyÁt héc. DANH MỤC HÌNH Hình 1.1: Chu trình phát trißn của giun móc Hình 1.2: Hình minh héa trứng, Ãu trùng, giun l°¢n tr°áng thành Hình 1.3: Hình Ánh giun l°¢n trên lam soi t°¢i phân Hình 1.4: Chu kỳ phát trißn của giun l°¢n Hình 1.5: Chu kỳ phát trißn của sán lá gan lớn Hình 1.6: Chu kỳ phát trißn của sán lá gan nhß Hình 1.7: Chu kì phát trißn của sán dây và Ãu trùng sán lợn Hình 2.1: S¢ đồ nghiên cứu Hình 3.1: Tÿ lã giới á BN nhiám KST Hình 3.2: Phân bá nhóm tuổi á các bãnh nhân nhiám KST Hình 3.3: Tÿ lã tng BCAT á từng nhóm Hình 3.4: Bißu đồ Scatter/Dot thß hiãn mái t°¢ng quan giāa sá l°ợng hồng c¿u (RBC) và l°ợng trứng trong 1 gam phân Hình 3.5: Bißu đồ Scatter/Dot thß hiãn mái t°¢ng quan giāa l°ợng huyÁt sắc tá (HGB) và l°ợng trứng trong 1 gam phân Hình 3.6: Bißu đồ Scatter/Dot thß hiãn mái t°¢ng quan giāa HCT và l°ợng trứng trong 1 gam phân Hình 3.7: Bißu đồ Scatter/Dot thß hiãn mái t°¢ng quan giāa sá l°ợng BCAT (#EO) và l°ợng trứng trong 1 gam phân MỤC LỤC LâI C¾M ¡N ___________________________________________________ DANH MỤC CHỮ VI¾T TẮT______________________________________ DANH MỤC B¾NG ______________________________________________ DANH MỤC HÌNH _______________________________________________ Đ¾T VÀN ĐÀ __________________________________________________ 1 CH¯¡NG 1: TàNG QUAN TÀI LIàU ____________________________ 3 1. Tổng quan mát sá bãnh ký sinh trùng _____________________________ 3 1. Giun đũa chó/mèo.

Các chå sá huyÁt héc á bãnh nhân nhiám ký sinh trùng ______________ 15 1. Mát sá nghiên cứu trên ThÁ giới và Viãt Nam _____________________ 16 1. Giới thiãu chung về Bãnh viãn Đặng Vn Ngā _____________________ 18 CH¯¡NG 2: ĐêI T¯ỢNG VÀ PH¯¡NG PHÁP NGHIÊN CĀU _____ 19 2. Đái t°ợng nghiên cứu ________________________________________ 19 2.

Thßi gian và đça đißm nghiên cứu _______________________________ 19 2. Ph°¢ng pháp nghiên cứu ______________________________________ 19 2. ThiÁt kÁ nghiên cứu: _____________________________________ 19 2. Cỡ m¿u nghiên cứu: ______________________________________ 19 2.

Ph°¢ng pháp chén m¿u: __________________________________ 20 2. Nái dung nghiên cứu _________________________________________ 23 2. Các kā thuÁt sÿ dụng trong nghiên cứu ___________________________ 23 2. Kā thuÁt lÃy m¿u bãnh phÁm _______________________________ 23 2.

Kā thuÁt xét nghiãm phân Kaito-Katz ________________________ 24 2. Kā thuÁt xét nghiãm tÁ bào máu trên máy phân tích tÁ bào tự đáng _ 25 2. Kā thuÁt xét nghiãm mián dçch ELISA _______________________ 25 2. Ph°¢ng pháp xÿ lý sá liãu: ____________________________________ 26 2.

Sai sá và cách khắc phục ______________________________________ 26 2. Cách khắc phục _________________________________________ 26 2. Đ¿o đức nghiên cứu _________________________________________ 27 2. H¿n chÁ của nghiên cứu ______________________________________ 27 CH¯¡NG 3: K¾T QU¾ NGHIÊN CĀU __________________________ 28 3.

Đặc đißm chung của đái t°ợng nghiên cứu. Đặc đißm mát sá chå sá huyÁt héc á bãnh nhân nhiám ký sinh trùng ____ 30 3. Mái t°¢ng giāa quan các chå sá huyÁt héc với mức đá nhiám sán lá gan nhß. ________________________________________________________________________________________________ 36 CH¯¡NG 4: BÀN LUÀN ______________________________________ 39 4.

Đặc đißm của đái t°ợng nghiên cứu _____________________________ 39 4. Về đặc đißm phân bá nhóm tuổi ____________________________ 39 4. Về tình tr¿ng đ¢n nhiám đa nhiám___________________________ 39 4. Về đặc đißm phân bá theo giới.

Đặc đißm các chå sá huyÁt héc á BN nhiám KST ___________________ 41 4. Mái t°¢ng quan giāa các chå sá huyÁt héc với mức đá nhiám sán lá gan nhß ___________________________________________________________45 K¾T LUÀN ___________________________________________________ 47 KHUY¾N NGHä _______________________________________________ 48 TÀI LIàU THAM KH¾O _________________________________________ PHỤ LỤC 1: M¿u hß s¢ nghiên cāu:_________________________________ PHỤ LỤC 2: Kho¿ng tham chi¿u cÿa các chã së huy¿t hçc: ______________ PHỤ LỤC 3: Tiêu chuẩn chẩn đoán các bánh KST _____________________ Đ¾T VÀN ĐÀ Nhiám ký sinh trùng (KST) là mát thực tr¿ng rÃt phổ biÁn á các quác gia nhiãt đới, cÁn nhiãt đới trong đó có Viãt Nam, do các loài giun, sán, … ký sinh á ng°ßi gây ra. Đa ph¿n ng°ßi bãnh không biÁt mình bç nhiám do chúng có thß ký sinh th¿m lặng trong c¢ thß, hút chÃt dinh d°ỡng từ c¢ thß vÁt chủ đß sinh sôi nÁy ná [1]. Nm 2023, Nhiám giun truyền qua đÃt (STH) là mát trong nhāng bãnh nhiám trùng phổ biÁn nhÃt trên toàn thÁ giới với °ớc tính khoÁng 1,5 tÿ ng°ßi nhiám bãnh, 24% dân sá thÁ giới.

Nhāng bãnh nhiám trùng này Ánh h°áng đÁn các cáng đồng nghèo nhÃt và thiÁu thán nhÃt với khÁ nng tiÁp cÁn n°ớc s¿ch, vã sinh và vã sinh kém á các khu vực nhiãt đới và cÁn nhiãt đới, với tÿ lã l°u hành cao nhÃt đ°ợc báo cáo từ châu Phi cÁn Sahara, Trung Quác, Nam Mā và châu Á [3]. T¿i Viãt Nam, với khí hÁu nhiãt đới gió mùa, ng°ßi dân có thói quen n gßi cá, đồ tái, rau sáng, n°ớc ch°a đ°ợc đun sôi, tiÁp xúc nhiều với môi tr°ßng đÃt, sáng chung với vÁt nuôi nên tÿ lã nhiám ký sinh trùng v¿n khá cao. Bãnh giun truyền qua đÃt phân bá ráng rãi trong cÁ n°ớc với tÿ lã nhiám khác nhau theo các vùng miền. Tÿ lã nhiám chung giun truyền qua đÃt của cÁ n°ớc khoÁng 30%, trong đó khu vực miền núi phía Bắc và khu vực Tây Nguyên có tÿ lã nhiám cao nhÃt với trên 50%, tiÁp đÁn là các tånh khu vực miền Trung khoÁng 30-50%, các tånh vùng đồng bằng sông Hồng khoÁng 10-30% và nhiám thÃp nhÃt là các tånh khu vực miền Nam khoÁng 10-20%.

Bãnh sán lá gan nhß hay gặp á 20 tånh, thành phá khu vực miền Bắc và 12 tånh khu vực miền Trung và miền Nam. Bãnh sán lá gan lớn gặp á 53/60 tånh, thành phá trong cÁ n°ớc, trong nhāng nm g¿n đây có từ 10-12 nghìn ca bãnh/nm. Bãnh sán dây/Ãu trùng sán dây lợn gặp rÁi rác á 60/63 tånh, thành phá. Mßi nm có khoÁng 10-11 nghìn bãnh nhân (BN) đ°ợc chÁn đoán và điều trç trên toàn quác [4].

1 Tr°ớc đây, đã có khá nhiêu nghiên cứu ngoài n°ớc về sự thay đổi của mát sá chå sá huyÁt héc trên nhóm bãnh nhân bç nhiám mát sá lo¿i KST nh°: giun móc/mß, giun đũa, giun l°¢n, sán lá gan lớn (SLGL), sán lá gan nhß (SLGN), sán dây(SD), … nh° của tác giÁ Wiwanikit và cáng sự (2003); Chen M, Lu Y, Mott KE (1994). Cũng có mát sá tác giÁ nghiên cứu về mái liên quan giāa tình tr¿ng nhiám ký sinh trùng nh° tác giÁ Nguyán Vn Đề, T¿ Thç Tĩnh, Cao Bá Lợi. Hiãn nay, tuy đßi sáng đ°ợc thay đổi nh°ng kèm theo nhāng mặt lợi là nhāng vÃn đề hã lụy nh°: biÁn đổi khí hÁu, ô nhiám nguồn đÃt, n°ớc, … nên bãnh KST cũng trá nên phức t¿p h¢n, gây hiều hÁu quÁ nghiêm tréng. VÁy các chå sá huyÁt héc á bãnh nhân nhiám ký sinh trùng s¿ thay đổi nh° thÁ nào? XuÃt phát từ thực tÁ trên, chúng tôi tiÁn hành nghiên cứu đề tài <Nghiên cứu một số chỉ số huyết học và mối tương quan với mức độ nhiễm sán lá gan nhỏ ở bệnh nhân nhiễm ký sinh trùng tại Bệnh viện Đặng Văn Ngữ”= với hai mục tiêu nh° sau: 1.