HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM LÃ VĂN TÙNG NGHIÊN CỨU MÔ HÌNH QUẢN LÝ RÁC THẢI SINH HOẠT TẠI THỊ TRẤN XUÂN MAI, HUYỆN CHƯƠNG MỸ THÀNH PHỐ HÀ NỘI Chuyên ngành: Khoa học môi trường Mã số: 60 44 03 01 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Đoàn Văn Điếm NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Lã Văn Tùng i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Tôi xin gửi lời cảm ơn đến toàn thể các thầy cô giáo Khoa Môi trường, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã truyền đạt cho tôi những kiến thức cơ bản và tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành chương trình học cao học trong suốt 2 năm qua. Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới PGS. Đoàn Văn Điếm đã dành nhiều thời gian trực tiếp hướng dẫn, chỉ bảo tận tình cho tôi hoàn thành đề tài nghiên cứu đề tài này. Tôi cũng xin cảm ơn UBND huyện Chương Mỹ, lãnh đạo phòng Tài nguyên và Môi trường huyện, UBND thị trấn Xuân Mai, trưởng khu và nhân dân khu Tân Bình, Công ty Môi trường Đô thị Xuân Mai đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi tiếp cận mô hình và thu thập những thông tin, lấy mẫu phân tích cần thiết cho đề tài.
Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè, những người đã động viên và giúp đỡ tôi về tinh thần, vật chất trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Lã Văn Tùng ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii DAnh mục chữ viết tắt.
vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract.
Tính cấp thiết của đề tài. GIả thiết khoa học. Mục đích nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn.
Tổng quan các vấn đề nghiên cứu. Tổng quan về rác thải. Khái niệm về chất thải. Nguồn phát sinh chất thải rắn.
Phân loại chất thải rắn. Thành phần chất thải rắn. Tính chất của chất thải rắn. Tốc độ phát sinh chất thải rắn.
Ảnh hưởng của RTRSH đến môi trường. Ảnh hưởng của RTRSH đến môi trường nước. Ảnh hưởng của RTRSH đến môi trường đất. Ảnh hưởng của RTRSH đến môi trường không khí.
Ảnh hưởng của RTRSH đến sức khỏe con người. Ảnh hưởng của RTRSH đến kinh tế - xã hội. Tình hình quản lý rác thải rắn sinh hoạt hiện nay. Khái niệm quản lý chất thải sinh hoạt.
17 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Quản lý rác thải sinh hoạt có sự tham gia của cộng đồng. Tình hình quản lý RTRSH trên thế giới. Tình hình quản lý RTRSH ở Việt Nam.
Các mô hình quản lý rác thải rắn sinh hoạt hiện nay. Mô hình quản lý rác thải sinh hoạt thông thường. Mô hình phân loại rác tại nguồn có sự tham gia. Mô hình quản lý RTRSH có sự tham gia của cộng đồng.
Mô hình đổ đống hay bãi hở. Mô hình chôn lấp hợp vệ sinh (Sanitary Landfill). Mô hình chế biến phân bón hữu cơ (Composting). Vật liệu và phương pháp nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghIên cứu.
Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp đánh giá hiệu quả mô hình quản lý RTRSH. Đánh giá hiệu quả kinh tế.
Đánh giá hiệu quả xã hội, môi trường. Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả nghiên cứu. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội địa bàn nghiên cứu.
Điều kiện tự nhiên kinh tế, xã hội huyện Chương Mỹ. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội thị trấn Xuân Mai. Thực trạng phát sinh rác thải thị trấn Xuân Mai. Nguồn phát sinh chất thải rắn.
Khối lượng rác thải rắn sinh hoạt qua các năm. Nghiên cứu mô hình quản lý rác thải sinh hoạt. Thực trạng RTRSH tạitổ dân phố Tân Bình, thị trấn Xuân Mai. 45 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Xác định mục tiêu mô hình quản lý RTRSHtrên cơ sở cộng đồng. Hoạt động mô hình quản lý RTRSH cộng đồng tại Tổ dân phố Tân Bình. Đánh giá hiệu quả mô hình quản lý RTRSH cộng đồng. Một số kết quả thu gom và xử lý RTRSH tại Tổ dân phố Tân Bình.
Đánh giá của cộng đồng về mô hình thu gom & xử lý RTRSH. Phân tích SWOT đối với mô hình Quản lý RTRSH cộng đồng. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả, mở rộng mô hình. Kết luận và kiến nghị.
72 TÀI LIỆU THAM KHẢO. Trụ sở Công ty môi trường đô thị Xuân Mai. Thi công bãi chôn lấp rác thải. 77 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CC Cơ cấu CN-TTCN Công nghiệp - Tiểu thủ công nghiệp CNH-HĐH Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa RTRSH Rác thải rắn sinh hoạt KCN Khu công nghiệp KTXH Kinh tế - xã hội SL Số lượng TM Thương mại TDP Tổ dân phố vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2.
Các nguồn phát sinh chất thải rắn. Nguồn phát sinh chất thải rắn. Các thành phần chất thải rắn. Khối lượng riêng các thành phần của chất thải rắn đô thị.
Thành phần các nguyên tố của chất thải rắn. Tình hình quản lý chất thải của một số quốc gia. Thu gom chất thải rắn đô thị trên toàn thế giới năm 2004 (triệu tấn). Khối lượng chất thải rắn sinh hoạt của huyện Chương Mỹ.
Khối lượng chất thải rắn sinh hoạt tại thị trấn Xuân Mai. Lượng RTRSH phát sinh tại Tân Bình, thị trấn Xuân Mai. Thành phần chất thải tại khu Tân Bình, thị trấn Xuân Mai. Tình hình phân loại, thu gom RTRSH tháng 12/2014 tại Tân Bình.
Mục tiêu và quy chế hoạt động mô hình quản lý RTRSH. Nội dung “cây vấn đề” hạn chế quản lý rác thải sinh hoạt. Hoạt động tiếp cận cộng đồng ở khu vực nghiên cứu. Kết quả phân loại, thu gom RTRSH qua các tháng tại Tân Bình.
Kết quả xử lý RTRSH hữu cơ thành phân compost. Đánh giá kết quả mô hình Quản lý RTRSH tại TDP Tân Bình. Hiệu quả kinh tế mô hình quản lý RTRSH tại TDP Tân Bình. Ý kiến đánh giá của người dân về mô hình quản lý RTRSH.
Kết quả đánh giá SWOT về quản lý RTRSH cộng đồng. 66 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 2. Sơ đồ nguồn phát sinh chất thải rắn. Các nguồn phát sinh chất thải sinh hoạt.
Sơ đồ vị trí huyện Chương Mỹ. Sơ đồ thị trấn Xuân Mai, huyện Chương Mỹ. Sơ đồ “cây vấn đề” hạn chế quản lý RTRSH tại TDP Tân Bình. Sơ đồ mô hình quản lý rác thải rắn sinh hoạt.
Sơ đồ các bước phân loại chất thải rắn sinh hoạt. Sơ đồ công nghệ sản xuất phân hữu cơ. Đánh giá của người dân về mô hình quản lý RTRSH cộng đồng. 65 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Lã Văn Tùng Tên Luận văn: “Nghiên cứu mô hình quản lý rác thải sinh hoạt tại thị trấn Xuân Mai, huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội”.
Ngành: Khoa học môi trường Mã số: 60 44 03 01 Tên cơ sở đào tạo: Học viện nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Chương Mỹ là một huyện ngoại thành Hà Nội, có 31,6 vạn dân, tổng lượng rác thải sinh hoạt hàng ngày thải ra môi trường trên địa bàn huyện khoảng 150 tấn/ngày. Hiện nay, khoảng 85 % rác thải sinh hoạt trên địa bàn huyện được công ty môi trường đô thị Xuân Mai thu gom, vận chuyển về khu xử lý rác thải tập trung của thành phố tại Xuân Sơn, Sơn Tây. Phần còn lại phải tập kết và tự xử lý tại các xã, thị trấn trên địa bàn huyện, lượng rác thải tồn đọng này không được xử lý trệt để, là nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người dân. Ngay tại thị trấn Xuân Mai, công tác thu gom rác thảicòn nhiều hạn chế, chưa thực hiện thu gom thường xuyên và triệt để, rác thải còn tồn đọng tại các điểm tự phát hoặc đổ ra ven đường giao thông ảnh hưởng đến môi trường nước, môi trường không khí xung quanh.
Để có thể giải quyết những tồn tại trên, góp phần nâng cao chất lượng môi trường, chúng tôi tiến hành xây dựng mô hình quản lý rác thải sinh hoạt có sự tham gia của cộng đồng nhằm phân loại tại nguồn, tái chế và tái sử dụng rác thải, nâng cao hiệu quả quản lý rác thải sinh hoạt tại thị trấn Xuân Mai. Phương pháp nghiên cứu Áp dụng phương pháp thu thập số liệu thứ cấp và phương pháp thu thập số liệu sơ cấp, gồm: Phương pháp chọn điểm nghiên cứu mô hình, Phương pháp thảo luận nhóm, phương pháp điều tra thực địa. Kết quả chính và kết luận Kết quả nghiên cứu dựa trên cơ sở đánh giá hiện trạng rác thải sinh hoạt đã xây dựng được mô hình quản lý RTRSH với 1034 hộ gia đình tham gia tại tổ dân phố Tân Bình, thị trấn Xuân Mai, đã tái chế được 69,81 tấn phân compost; cung cấp cho cơ sở tái chế khác 49,98 tấn nhựa, nilon; tái sử dung 18,87 tấn sách cũ, thùng tôn, thùng nhựa.; trung bình 1 tháng giảm tải cho bãi chôn lấp 65,33 tấn rác. Mô hình quản lý RTRSHcộng đồng đề xuất là phù hợp với điều kiện của địa phương và có thể nhân rộng tại huyện Chương Mỹ và những nơi khác.
ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com THESIS ABSTRACT Master candidate: La Van Tung Thesis title: "Study model for domestic waste management in Xuan Mai Town, Chuong My District, Ha Noi Capital". Major:Environmental Sciences Code: 60 44 03 01 Educational organization: Vietnam National University of Agriculture (VNUA) Research Objectives Chuong My is a countryside area of Ha Noi, which is contained 316 thousand citizens with total daily living garbage amount throwed out to environment gaining 150 ton per day.