CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ MẠNG BƯU CHÍNH VÀ ĐIỂM BƯU ĐIỆN – VĂN HÓA XÃ 1.1 Một số vấn đề cơ bản về mạng lưới thông tin Bưu chính 1.1 Khái niệm và thành phần mạng thông tin bưu chính 1. Khái niệm: Mạng thông tin bưu chính là tập hợp các điểm thông tin và các thiết bị thông tin được sắp xếp theo một cấu trúc phân cấp xác định để làm nhiệm vụ truyền đưa tin tức. Thành phần của mạng thông tin bưu chính Mạng thông tin bưu chính bao gồm hai thành phần cơ bản: - Các điểm thông tin, thiết bị thông tin. - Các phương tiện truyền dẫn.
Các điểm thông tin Các điểm thông tin vừa làm nhiệm vụ thu nhận thông tin vừa làm nhiệm vụ khai thác xử lý các dạng tin tức: đóng mở các túi gói, phân hướng, trao đổi túi gói giữa các điểm thông tin. Trung tâm Bưu chính liên tỉnh và quốc tế, Công ty phát hành báo chí Trung ương làm nhiệm vụ đầu mối về Bưu chính và Phát hành báo chí trong nước và đi quốc tế. Trung tâm Bưu chính tỉnh, Thành phố làm nhiệm vụ đầu mối về Bưu chính và Phát hành báo chí trong tỉnh và đi ngoài tỉnh. Bưu điện huyện, thành phố làm nhiệm vụ đầu mối về Bưu chính và Phát hành báo chí cho khu vực huyện, thị.
Bưu cục khu vực còn gọi là bưu cục 3, có nhiệm vụ giao dịch với khách hàng để nhận và phát các loại bưu gửi. Đại lý bưu điện làm đại lý cho Bưu điện về các dịch vụ Bưu chính viễn thông được Ngành Bưu điện trả hoa hồng dịch vụ theo doanh thu. Điểm bưu điện văn hoá xã, do ngành Bưu điện bỏ kinh phí đầu tư, sử dụng lao động địa phương làm Đại lý cho ngành Bưu điện về các dịch vụ Bưu chính viễn thông, và được hưởng hoa hồng các dịch vụ theo doanh thu. Mặt khác điểm văn hoá xã còn phục vụ nhu cầu văn hóa của nhân dân địa phương như đọc sách báo miễn phí.
Trang | 1 Hòm thư bưu chính dùng để nhận các bưu gửi của người sử dụng; các hộp thư thuê bao dùng cho các tổ chức, cơ quan hoặc các hộ gia đình có nhu cầu thuê và đặt tại bưu điện để nhận thư và bưu phẩm đến. Nhìn chung các điểm thông tin trong mạng lưới thông tin bưu chính vừa làm nhiệm vụ thu nhận thông tin vừa làm nhiệm vụ khai thác xử lý các dạng tin tức như phân hướng, đóng mở các túi gói trao đổi giữa các điểm thông tin. Phương tiện truyền dẫn: đó chính là các đường vận chuyển bưu chính (các tuyến đường thư). Phương tiện truyền dẫn trong thông tin Bưu chính đó là các đường vận chuyển bưu chính.
Đường vận chuyển bưu chính còn được gọi là đường thư. Đường thư là một tuyến đường giao thông trên đó sử dụng một hoặc một số loại phương tiện vận chuyển nhất định, do một hay một tổ hộ tống viên đảm nhiệm để làm nhiệm vụ vận chuyển và trao đổi túi gói với một số bưu cục nhất định nằm trên đường thư đó. Phân loại theo phương tiện vận chuyển: Đường thư máy bay. Đường thư ô tô.
Đường thư tàu hoả. Đường thư phương tiện vận tải thô sơ. Phân loại theo hình thức sở hữu phương tiện: Đường thư sử dụng phương tiện chuyên dùng. Đường thư sử dụng phương tiện vận chuyển của xã hội.
Phân loại theo nội dung vận chuyển: Đường thư vận chuyển tổng hợp. Đường thư vận chuyển báo chí. Đường thư vận chuyển bưu phẩm chuyển phát nhanh EMS. Đường thư vận chuyển hàng nặng BCUT.
Phân loại theo phạm vi phục vụ: Đường thư liên tỉnh và quốc tế. Đường thư nội tỉnh. Đường thư nội huyện.2 Các yêu cầu khi tổ chức mạng thông tin bưu chính: 1. Yêu cầu về kỹ thuật: - Nhanh chóng - Chính xác - An toàn - Tiện lợi - Ổn định.
Yêu cầu về kinh tế: - Chi phí đầu tư xây dựng thấp - Chi phí khai thác nhỏ.3 Các nguyên tắc tổ chức mạng thông tin bưu chính: Ngoài việc phải tuân theo các nguyên tắc chung của tổ chức sản xuất kinh doanh, khi tổ chức mạng thông tin bưu chính cần tuân theo các nguyên tắc sau: 1. Sự phân bố và phát triển mạng thông tin bưu chính phải gần lại đến mức tối đa đối với người tiêu dùng: - Do sản xuất gắn liền với tiêu thụ, khách hàng cũng trực tiếp tham gia vào quá trình cung cấp dịch vụ. - Đối tượng lao động trong quá trình sản xuất bưu chính là các loại hàng hoá, thư, tiền, ấn phẩm do khách hàng mang tới. - Mức độ gần của mạng lưới đối với người tiêu dùng tuỳ thuộc vào sự thay đổi nhu cầu thông tin và khả năng đáp ứng của ngành bưu chính để vừa đảm bảo yêu cầu phục vụ xã hội, vừa đảm bảo kinh doanh có hiệu quả.
Mạng thông tin bưu chính phải được tổ chức và hoạt động dựa trên thể lệ, quy trình khai thác, định mức và thời gian biểu thống nhất. Quá trình sản xuất bưu chính mang tính chất dây chuyền.Các đơn vị, bộ phận trong dây chuyền phải đảm bảo sự thống nhất về kỹ thuật và đồng bộ trong hoạt động. Trong vận chuyển bưu chính phải sử dụng tổng hợp các loại phương tiện vận chuyển. Tuỳ thuộc vào cự ly, khối lượng, điều kiện vận chuyển và thời gian vận chuyển cho phép mà sử dụng phương tiện vận chuyển thích hợp để đảm bảo chất lượng thông tin, chi phí vận chuyển thấp 1.4 Phân cấp mạng thông tin bưu chính: 1.
Phân cấp mạng bưu chính theo cấp hành chính. * Mạng cấp 1: là mạng bưu chính liên tỉnh và quốc tế có nhiệm vụ đảm bảo thông tin giữa các tỉnh và đi quốc tế (gồm trung tâm khai thác, bưu cục trung tâm và mạng đường thư cấp 1). * Mạng cấp 2: mạng nội tỉnh. * Mạng cấp 3: mạng nội huyện.
Theo cách phân cấp này, các đơn vị cùng cấp sẽ có nhiệm vụ và quyền hạn ngang nhau, không phân biệt diện tích, số dân phục vụ và doanh thu. Cách phân cấp này sẽ gây khó khăn cho khách hàng khi muốn lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ cũng như nhà cung cấp khi phục vụ khách hàng. Phân cấp theo quy mô (doanh thu, khối lượng nghiệp vụ hoặc theo số lao động). - Theo cách này mạng lưới vẫn được tổ chức theo các đơn vị hành chính nhưng việc phân cấp lại dựa trên quy mô.
Việc phân cấp theo quy mô có thể dựa vào một hoặc cả ba chỉ tiêu: doanh thu, khối lượng nghiệp vụ, số người lao động của đơn vị. - Cách phân cấp này tạo điều kiện đảm bảo mức độ tương xứng giữa quyền hạn và nhiệm vụ và có chính sách đầu tư hợp lý. Phân cấp theo vùng lãnh thổ (phân cấp không theo địa giới hành chính). - Đây là hình thức phân bố rất phù hợp với mục tiêu kinh doanh hướng tới khách hàng.
- Bộ máy tổ chức quản lý đơn giản hơn. - Phù hợp với điều kiện kinh doanh tách bưu chính và viễn thông.2 Khái quát chung về điểm BĐ-VHX 1.1 Sơ lược quá trình hình thành và phát triển ĐBĐ-VHX là một mô hình kết hợp cung cấp các dịch vụ bưu chính viễn thông cơ bản (bao gồm cả truy cập Internet) với việc phổ biến thông tin và đọc sách Trang | 4 báo miễn phí của ngành Bưu điện Việt Nam cho người dân vùng nông thôn, góp phần cho sự phát triển kinh tế, văn hoá xã hội khu vực nông thôn, làm cho người dân được hưởng lợi ích của các dịch vụ Bưu chính, Viễn thông. Ngoài việc cung cấp các dịch vụ bưu chính viễn thông, BĐ-VHX còn là nơi phục vụ nhân dân đến đọc sách báo miễn phí nhằm giúp người dân nông thôn có điều kiện tiếp cận với thông tin tri thức, nắm bắt chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước, nâng cao dân trí và đời sống văn hoá tinh thần ở nông thôn. Người có công lớn nhất trong việc xây dựng hệ thông điểm bưu điện văn hóa xã là Ông Đỗ Trung Tá - nguyên Bộ trưởng Bộ Bưu chính Viễn thông.
Những năm đầu công cuộc đổi mới Đảng và Nhà nước ta đã chỉ rõ Bưu chính - Viễn thông là một ngành thuộc kết cấu hạ tầng kỹ thuật rất quan trọng của nền kinh tế quốc dân, gắn bó chặt chẽ với an ninh, quốc phòng. Vì vậy trong “Chiến lược phát triển bưu chính, viễn thông đến năm 2010 và định hướng phát triển đến năm 2020”; ngành Bưu điện nhận thức rõ vai trò nhiệm vụ của mình là phải tăng tốc độ phát triển và hiện đại hoá mạng lưới thông tin nên đã quyết định đi thẳng vào công nghệ mới hiện đại, theo hướng “số hoá, tự động hoá và đa dịch vụ”, mở rộng mạng lưới bưu chính viễn thông hướng về nông thôn, phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá nông nghiệp nông thôn. Đây là một nhiệm vụ được Đảng và Nhà nước ta hết sức quan tâm, có vai trò quyết định đối với việc ổn định kinh tế - xã hội vùng nông thôn, tạo tiền đề cho sự phát triển bền vững chung của cả nước. Để góp phần thực hiện Nghị quyết Trung ương V khoá VIII “Xây dựng và phát triển kinh tế phải nhằm mục tiêu văn hoá, vì xã hội công bằng văn minh, con người phát triển toàn diện”; năm 1998 Tổng công ty Bưu chính - Viễn thông Việt Nam (VNPT) đã thực hiện chủ trương triển khai xây dựng và phát triển Điểm Bưu điện -Văn hoá xã trên phạm vi cả nước.
Một mô hình mang đậm tính nhân văn nhiều hơn mục tiêu kinh tế. Chức năng nhiệm vụ của các điểm ĐBĐ-VHX 1. Cung cấp các dịch vụ bưu chính công ích - Cung cấp các dịch vụ viễn thông công cộng trong chương trình viễn thông công ích: đảm bảo 100% số xã có điểm dịch vụ điện thoại công cộng và 70% số xã có điểm truy nhập Internet. Trang | 5 - Đăng ký thông tin thuê bao di động trả trước theo quy định về quản lý di động trả trước.
- Đảm bảo thời gian tối thiểu phục vụ nhu cầu đọc sách báo của nhân dân trong thời gian mở cửa; các loại sách báo phải được ghi vào sổ sách, phân loại sắp xếp theo chủ đề để thuận tiện cho việc theo dõi, quản lý và tìm đọc. Tiếp nhận triển khai các chương trình dự án phát triển nông thôn - Các dự án, chương trình phải được xem xét, đánh giá để triển khai, các đơn vị thực hiện phải phối hợp chặt chẽ với Tổng công ty Bưu điện Việt Nam ngay từ giai đoạn đầu triển khai thực hiện.