Chương 1: Giới thiệu. Chương 2: Tổng quan. Chương 3: Cơ sở lý thuyết. Chương 4: Phương hướng và giải pháp.
Chương 5: Đề xuất nghiên lý và thiết bị. Chương 6: Kết luận và kiến nghị. 3 do an CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 2. Giới thiệu về cây chanh và quả chanh 2.
Khái quát về cây chanh a) Đặc điểm chung: - Tên phổ thông: Chanh - Tên khoa học: Citrus aurantifolia, Citrus limon. - Họ: Cam- Rutaceae - Chi: Cam chanh - Nguồn gốc xuất xứ: miền Bắc Ấn Độ và vùng tiếp giáp Mianma hoặc phía Bắc khu vực Malesian Đến nay vẫn chưa thấy có dấu hiệu chanh mọc hoang dại tại Thái Lan. - Phân bố ở Việt Nam: trồng rộng rãi từ Bắc vào Nam. - Chanh có thể chia làm 2 loại: Chanh ta (Citrus aurantifolia) và chanh tây (Citrus limon).
+ Chanh ta: quả chanh có hình cầu, đường kính khoảng 2,5 – 5cm, vỏ mỏng màu xanh , khi chín có màu vàng (nhưng thường khai thác khi quả còn xanh).1: Chanh ta (nguồn:tandfood.com) + Chanh tây (hay chanh vàng): quả có màu vàng, hình bầu dục, vỏ dày hơn chanh ta.2: Chanh tây (nguồn: womensweekly.nz) 4 do an Đặc điểm sinh học: - Thân: cây gỗ nhỏ cao 3- 4m hoặc hơn tùy loại; phân cành nhiều, tán dày; có gai ở cành, dài khoảng 1cm, gai ở thân dài 2- 3cm. - Lá: mọc cách, hình bầu dục, nguyên, hơi dai, màu xanh lục bóng, dài 4- 6cm, rộng 3- 4cm, có nhiều tuyến nhỏ, cuống lá có đốt dài 1cm, có cánh hẹp. - Hoa: ra thành cụm, mọc ở kẻ lá, mỗi chùm 1- 10 hoa; hoa nhỏ, nụ hoa màu trắng, đài hình chén, 4-6 thùy; 4-6 cánh hoa màu trắng, dài 8-12 mm; nhị nhiều từ 20-25 hoặc hơn; bầu có từ 9-12 (-15) ô. - Quả: có đường kính 3- 6cm tùy loại, màu lục hoặc vàng; có vỏ mỏng, chứa nhiều tinh dầu có mùi thơm nhẹ; mỗi múi chứa nhiều tép mọng chứa nhiều nước, vị chua và thơm.
- Hạt: nhỏ, gần hình trứng thuôn, vỏ nhẵn, phôi trắng, đơn hoặc đa phôi. Cây ra hoa và cho quả quanh năm. Đặc điểm sinh lý, sinh thái: - Tổng quát: Chanh được trồng nhiều ở khu vực nhiệt đới ẩm, trên các khu vực đất thấp hoặc trên các khu vực đồi núi cao tới 1000 m so với mặt nước biển, đôi khi còn cao hơn. Chanh rất nhạy cảm với thời tiết lạnh nhưng là cây chịu rét khỏe.
Chanh có thể sinh trưởng trên đất cằn nghèo dinh dưỡng và có tính chống chống chịu khỏe hơn cam, quýt. Chanh mọc từ hạt thường sinh trưởng khỏe, song thường phải 5 năm mới ra hoa, cho quả. Các chồi mọc từ rễ hoặc chồi vượt thường có nhiều gai dài và nhọn. Hoa thường thụ phấn nhờ côn trùng, đặc biệt là ong mật; cũng có thể tự thụ phấn song hiệu quả không cao - Ở Việt Nam: + Thời vụ trồng: Miền Bắc: trồng vào 2 vụ chính vụ Xuân và vụ Thu.
Miền Trung và miền Nam: có thể trồng vào mùa xuân, cuối mùa khô, đầu mùa mưa. + Loại đất: Chanh có thể trồng trên nhiều loại đất khác nhau, nhưng tốt nhất là đất thịt tơi xốp và nhiều mùn. Độ pH thích hợp từ 5 – 8, chanh không chịu úng nước và mặn. + Thu hái: Chanh có thể thu hoạch được khoảng 4 tháng sau khi hoa nở.
Thu hoạch khi quả có vỏ căng, bóng. Thu hái nhẹ nhàng, tránh rụng lá gãy cành. 5 do an b) Các loại chanh phổ biến ở Việt Nam: Hiện nay ở nước ta có các loại chanh đang được trồng phổ biền như: chanh giấy, chanh không không hạt, chanh núm, chanh đào, chanh bông tím……………… - Chanh giấy: Được ưa chuộng vì vỏ mỏng, nhiều nước, múi xanh nhạt, có vị thơm, quả hình cầu, đường kính từ 3,5 – 4,0 cm, quả nặng bình quân 40 gram, vỏ mỏng 1 – 1,2 mm, có khoảng 4 – 6 hạt. Chanh giấy được trồng thuần hay trồng xen với mít, sầu riêng, cau, bưởi… Hình 2.
Chanh giấy (nguồn: chuabenh.info) - Chanh núm: Quả tròn, đầu quả có núm ngắn. Kích thước từ 4,0 – 4,8 cm, quả nặng từ 45 – 50 gram. Vỏ hơi dày hơn chanh giấy từ 1,5 – 1,8mm. Múi màu xanh vàng, nhiều nước, khoảng 5 – 7 hạt.
Chanh núm - Chanh không hạt (hay tứ quý): Là một giống trong dòng Lime, năm 1996 được nhập về từ California - Mỹ và đã thích nghi rất tốt với điều kiện khí hậu Việt nam. 6 do an Trái xanh, vỏ mỏng, chua và ít thơm, nhiều nước. Trọng lượng trái trung bình 70 – 100 gram, 10 – 15 trái/kg. Thu hoạch sau 1 năm trồng, rải vụ, có thể thu hoạch trái vụ.
Khai thác kinh doanh trên 10 năm. Chanh không hạt (nguồn: tandfood.com) - Chanh bông tím: Chanh bông tím cho năng suất rất cao, cây ít gai, tán rộng, ra trái dạng chùm (1-5 trái/chùm) , trái chanh có nhiều hạt. Chanh bông tím trồng sau 8 tháng cho quả. Cây 2 năm tuổi cho năng suât cao nhất.
Chanh bông tím (nguồn: htxbenluc.vn) - Chanh đào: là một loài chanh có cây khỏe, lá lớn, say quả; quả to,vỏ và cơm có màu hồng đào, mộng nước, mùi thơm nên được người tiêu dùng ưa chuộng ở Việt Nam, đặc biệt khi được ngâm phối hợp với một số nguyên liệu như mật ong, đường phèn sẽ thành bài thuốc trị ho rất hiệu quả. 7 do an Hình 2. Chanh đào (nguồn: baomoi. Sản lượng a) Trên thế giới: Trong năm 2014, theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của Liên Hợp quốc (Food And Agricultural Organization of United Nations) công bố danh sách 10 quốc gia sản xuất chanh lớn nhất thế giới: Bảng 2.
Sản lượng chanh thế giới năm 2014 Rank Country Name Production in Tonnes 1 India 2,650,000 2 Mexico 1,900,000 3 Argentina 1,115,000 4 China 1,100,000 5 Brazil 1,050,000 6 USA 850,200 7 Turkey 793,600 8 Iran 712,600 9 Spain 585,500 10 Italy 530,000 Total World 13,000,000 8 do an a) Tình hình sản xuất và tiêu thụ chanh ở Việt Nam Ở miền Nam, đặc biệt là ĐBSCL thì Long An là tỉnh sản xuất chanh lớn nhất vùng với diện tích 7000 ha, chiếm hơn 27% tổng diện tích vùng và trên 15% diện tích cả nước. Sở Công thương Long An cho biết, chỉ riêng kim ngạch xuất khẩu của trái cây sang thị trường EU trong tháng 9/2015 đạt gần 27 triệu USD. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu của trái chanh chiếm tỷ lệ cao nhất, khoảng 9 triệu USD, chiếm 33,6%. Dự kiến phát triển diện tích chanh của Long An đến năm 2020 là 10.000 ha, thực hiện sản xuất theo hướng VietGAP, sử dụng công nghệ bảo quản, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu.
Ngoài ra còn có các tỉnh như Đồng Tháp đang phát triển mô hình trồng chanh bông tím, Hậu Giang phát triển mô hình chanh không hạt…. Ở miền Bắc, một số tỉnh trồng chanh nổi tiếng như Nghệ An, Hưng Yên… 2. Công dụng a) Công dụng chung của quả chanh Quả chanh được dùm làm nước giải khát, gia vị trong chế biến thức ăn…Có vị chua và hương thơm hấp dẫn của chanh trogn các bữa ăn giúp ta có tinh thần sảng khoái và ăn uống ngon miệng hơn. - Đông y coi chanh là vị thuốc mát, giải nhiệt, thông tiểu tiện, có tác dụng chữa bệnh tê thấp, bệnh scobut ở trẻ em mới sinh và cả người lớn, chữa ho, viêm họng, cảm cúm, kích thích tiêu hóa.
- Lá chanh được dân ta làm gia vị, nấu nước xông chữa cảm cúm, đắp lên bụng chữa chướng bụng và bí đái. - Cả lá, rễ, vỏ chanh đều được dùng làm thuốc trong y học dân gian. Hạt chanh được dùng làm thuốc tẩy giun và chữa đau bụng. b) Công dụng vỏ chanh Chanh là một loại trái cây tự nhiên có tác dụng chữa nhiều bệnh từ tất cả các phần của cây chanh, quả chanh, đặc biệt là vỏ chanh.
Bên cạnh tác dụng của nước chanh đối với sức khỏe, thì vỏ chanh cũng có nhiều công dụng hết sức tuyệt vời. Vỏ chanh chiếm 13-24% khối lượng của quả chanh, có vị đắng , cay, mùi thơm đặc trưng. Đặc biệt trong vỏ chanh lại chứa rất nhiều tinh dầu, enzym, khoáng chất như vitamin C, vitamin P, canxi, kali, chất xơ, limonene, a-xít citric, flavonoid polyphenol, salvestrol Q40…làm đẹp tóc, da, phòng chữa một số bệnh về tim, cải thiện hệ xương, tang cường miễn dịch. Vỏ chanh thường được sấy khô để thêm vào các món ăn và dễ bảo quản khi cần dùng.
9 do an Theo trang Suckhoe.vn , vỏ chanh có 8 công dụng nổi bật sau: 1. Cải thiện sức khỏe của xương Để xương chắc khỏe thì cần một lượng canxi, và chanh vỏ lại có nhiều canxi và vitamin C. Tiêu thụ vỏ chanh được chứng minh là hữu ích trong việc ngăn ngừa các rối loạn khác nhau như loãng xương, viêm khớp dạng thấp, gãy trong xương, viêm đa khớp và viêm xương khớp. Giảm căng thẳng Trong vỏ chanh chứa bio-flavonoids, một loại chất giúp loại bỏ căng thẳng, giảm stress và mệt mỏi.
Chỉ cần một cốc trà nóng thêm vài lát vỏ chanh cho bạn nhâm nhi sẽ đánh tan sự mệt mỏi và dần lấy lại sự cân bằng. Giảm cholesterol Ăn vỏ chanh giúp làm giảm hàm lượng cholesterol trong cơ thể, giúp tăng cường sự phát triển của tim mạch. Kali trong vỏ chanh giúp trì huyết áp ổn định. Ngoài ra Polyphenol flavonoid trong vỏ chanh còn giúp làm giảm cholesterol LDL (cholesterol xấu) trong cơ thể.
Vitamin C và vitamin P giúp cân bằng các mạch máu. Vì vậy, vỏ chanh giúp làm giảm thiểu các bệnh lý liên quan đến tim mạch, tiểu đường, huyết áp. Chống ung thư Các thành phần khác như salvestrol Q40 và limonene được nêu ở trên trong vỏ chanh được coi như 'vũ khí' lợi hại để chiến đấu lại với các tế bào ung thư. Ngoài ra, chất flavonoid trong vỏ chanh còn làm hạn chế sự phân chia và phát triển nhanh chóng của các tế bào ung thư nên đây được coi như một trong các giải pháp để ngăn ngừa các bệnh ung thư bao gồm ung thư vú, ung thư da, ung thư ruột kết.
Có thể sử dụng trà pha kèm với vỏ chanh như một thức uống giúp ngăn ngừa sự phát triển của các tế bào ung thư. Tăng cường miễn dịch và hỗ trợ tiêu hóa Để có một cơ thể khỏe mạnh, bạn phải có một hệ miễn dịch hoạt động tốt. Vỏ chanh sẽ giúp bạn chống lại một số bệnh như cảm cúm, ho, sốt, chống nhiễm trùng. Ngoài ra còn giúp cải thiện chức năng của đường ruột, hỗ trợ hệ tiêu hóa với hàm lượng chất xơ cao trong vỏ chanh.
Tốt cho sức khỏe răng miệng và vệ sinh Thiếu vitamin C dễ dẫn đến chảy máu chân răng, viêm lợi, viêm nướu… Vì vậy cần phải cung cấp đầy đủ vitamin C cơ thể nếu không muốn mắc các bệnh về răng miệng.