Luận văn nghiên cứu khả năng sinh trưởng phát triển của một số dòng giống đậu tương việt nam trong vụ xuân 2017 tại thái nguyên

Nghiên cứu khả năng sinh trưởng, phát triển của các dòng giống đậu tương Việt Nam trong vụ xuân 2017 tại Thái Nguyên, đánh giá tiềm năng năng suất.

• Tác giả: Lầu Bá Xìa
• Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Thị Quỳnh
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: Nghiên Cứu Khả Năng Sinh Trưởng Của Giống Đậu Tương Việt Nam Vụ Xuân 2017 Tại Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục đích nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Ý nghĩa của đề tài
• 1.4.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.4.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Cơ sở thực tiễn
• 2.3. Tình hình sản xuất và nghiên cứu đậu tương trên thế giới và trong nước
• 2.3.1. Tình hình sản xuất đậu tương trên thế giới
• 2.3.2. Tình hình nghiên cứu đậu tương trên thế giới
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 3.4.2. Quy trình kỹ thuật
• 3.4.3. Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi
• 3.4.4. Các thời kỳ sinh trưởng và phát triển
• 3.4.5. Các chỉ tiêu thời kỳ thu hoạch
• 3.4.6. Khả năng chống chịu. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Điều kiện tự nhiên và tình hình sản xuất đậu tương ở Thái Nguyên
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên, khí hậu thời tiết của Thái Nguyên
• 4.1.2. Tình hình sản xuất đậu tương ở Thái nguyên
• 4.2. Giai đoạn sinh trưởng và phát triển của các dòng đậu tương thí nghiệm
• 4.2.1. Giai đoạn gieo đến mọc
• 4.2.2. Giai đoạn từ gieo đến phân cành
• 4.2.3. Thời gian từ gieo đến ra hoa
• 4.2.4. Giai đoạn từ gieo đến chắc xanh
• 4.2.5. Giai đoạn gieo đến chín
• 4.2.6. Một số đặc điểm thực vật học của các dòng, giống đậu tương thí nghiệm
• 4.2.7. Một số đặc điểm hình thái của các dòng đậu tương thí nghiệm
• 4.2.8. Khả năng chống chịu sâu bệnh và điều kiện ngoại cảnh của các dòng đậu tương thí nghiệm
• 4.2.9. Các yếu tố cấu thành năng suất của các dòng tham gia thí nghiệm
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về nghiên cứu

Nghiên cứu khả năng sinh trưởng của giống đậu tương Việt Nam trong vụ xuân 2017 tại Thái Nguyên là một công trình quan trọng nhằm đánh giá tiềm năng phát triển của các giống đậu tương trong điều kiện khí hậu và đất đai của địa phương. Đậu tương (Glycine Max (L) Merrill) không chỉ là cây trồng có giá trị kinh tế cao mà còn có vai trò quan trọng trong cải tạo đất. Mục tiêu của nghiên cứu là xác định khả năng sinh trưởng, phát triển và năng suất của các giống đậu tương, từ đó cung cấp thông tin hữu ích cho việc chọn tạo giống mới. Theo Phạm Văn Thiều (2006), đậu tương có giá trị dinh dưỡng cao với hàm lượng protein từ 36-46% và lipit từ 16-24%. Điều này cho thấy tầm quan trọng của đậu tương trong nông nghiệp và thực phẩm.

1.1. Tính cấp thiết của đề tài

Việt Nam đang đối mặt với nhu cầu ngày càng tăng về sản phẩm đậu tương, trong khi năng suất và chất lượng hiện tại còn thấp. Việc nghiên cứu và phát triển giống đậu tương có khả năng sinh trưởng tốt là cần thiết để đáp ứng nhu cầu thực phẩm và xuất khẩu. Đậu tương không chỉ là nguồn thực phẩm mà còn là nguyên liệu cho nhiều ngành công nghiệp. Do đó, việc chọn tạo giống đậu tương có năng suất cao và chất lượng tốt là một trong những ưu tiên hàng đầu trong phát triển nông nghiệp.

II. Điều kiện tự nhiên và tình hình sản xuất đậu tương tại Thái Nguyên

Thái Nguyên có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho việc trồng đậu tương, với khí hậu nhiệt đới gió mùa và đất đai phong phú. Tuy nhiên, diện tích trồng đậu tương còn hạn chế và năng suất thấp. Theo số liệu thống kê, sản xuất đậu tương tại Thái Nguyên chưa đạt được tiềm năng tối đa. Việc nghiên cứu khả năng sinh trưởng của các giống đậu tương trong điều kiện cụ thể của Thái Nguyên sẽ giúp xác định giống nào phù hợp nhất với điều kiện khí hậu và đất đai tại đây. Điều này không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn cải thiện chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường.

2.1. Tình hình sản xuất đậu tương

Sản xuất đậu tương tại Thái Nguyên hiện nay chủ yếu tập trung vào các giống truyền thống, với năng suất trung bình còn thấp so với các tỉnh khác. Việc áp dụng các giống mới có khả năng sinh trưởng tốt và thích nghi với điều kiện khí hậu địa phương là rất cần thiết. Nghiên cứu này sẽ cung cấp thông tin về các giống đậu tương có khả năng chống chịu sâu bệnh và điều kiện ngoại cảnh, từ đó giúp nông dân lựa chọn giống phù hợp để nâng cao hiệu quả sản xuất.

III. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện thông qua các thí nghiệm tại Thái Nguyên, với các chỉ tiêu đánh giá khả năng sinh trưởng, phát triển và năng suất của các giống đậu tương. Phương pháp bố trí thí nghiệm được thực hiện theo quy trình khoa học, đảm bảo tính chính xác và khách quan. Các chỉ tiêu sinh lý và hình thái của giống đậu tương sẽ được theo dõi và đánh giá trong suốt quá trình sinh trưởng. Kết quả thu được sẽ là cơ sở để đánh giá khả năng thích ứng của các giống đậu tương trong điều kiện cụ thể của Thái Nguyên.

3.1. Quy trình thí nghiệm

Quy trình thí nghiệm bao gồm các giai đoạn từ gieo hạt đến thu hoạch. Các chỉ tiêu như chiều cao cây, số lượng cành, thời gian ra hoa và năng suất sẽ được ghi nhận. Phương pháp xử lý số liệu sẽ được áp dụng để phân tích kết quả, từ đó đưa ra những nhận định chính xác về khả năng sinh trưởng của các giống đậu tương. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin quý giá cho việc chọn tạo giống mới, phù hợp với điều kiện sinh thái của Thái Nguyên.

IV. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy một số giống đậu tương có khả năng sinh trưởng và phát triển tốt hơn so với các giống truyền thống. Các yếu tố như điều kiện khí hậu, đất đai và kỹ thuật canh tác đều ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng của đậu tương. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc áp dụng các giống mới có thể giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường. Điều này khẳng định tầm quan trọng của việc nghiên cứu và phát triển giống đậu tương trong bối cảnh hiện nay.

4.1. Đánh giá năng suất

Năng suất của các giống đậu tương tham gia thí nghiệm cho thấy sự khác biệt rõ rệt. Một số giống đạt năng suất cao hơn 20% so với giống truyền thống. Điều này chứng tỏ rằng việc chọn lựa giống phù hợp với điều kiện sinh thái là rất quan trọng. Kết quả này không chỉ có ý nghĩa trong việc nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn góp phần vào việc phát triển bền vững ngành nông nghiệp tại Thái Nguyên.

V. Kết luận và đề nghị

Nghiên cứu khả năng sinh trưởng của giống đậu tương Việt Nam vụ xuân 2017 tại Thái Nguyên đã chỉ ra rằng việc chọn lựa giống phù hợp với điều kiện sinh thái là rất cần thiết. Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo về cây đậu tương, đồng thời góp phần nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Đề nghị cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các giống đậu tương mới, đồng thời áp dụng các kỹ thuật canh tác hiện đại để nâng cao hiệu quả sản xuất.

5.1. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo

Cần mở rộng nghiên cứu về các giống đậu tương khác và áp dụng các phương pháp canh tác tiên tiến để nâng cao năng suất. Đồng thời, việc khảo nghiệm giống tại các vùng sinh thái khác nhau cũng cần được thực hiện để đánh giá khả năng thích ứng của giống. Điều này sẽ giúp nông dân có thêm lựa chọn trong việc sản xuất đậu tương, từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế cho ngành nông nghiệp.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Cây đậu tương (Glycine max (L.) Merrill) là cây trồng có vị trí quan trọng trong sản xuất nông nghiệp toàn cầu, đứng thứ tư trong nhóm cây lương thực thực phẩm sau lúa mì, lúa nước và ngô. Về mặt dinh dưỡng và công nghiệp, hạt đậu tương chứa hàm lượng protein cao (từ 36% đến 46%) và lipit (từ 16% đến 24%), giàu các axit amin không thay thế thiết yếu như Xystin, Lizin, Valin, Izovalin, Leuxin, Methionin, Triptophan cùng các vitamin nhóm B, PP, A, C, E, D, K. Bên cạnh việc cung cấp thực phẩm cho con người, nguyên liệu sản xuất thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu công nghiệp (chế biến sơn, cao su nhân tạo, mực in, xà phòng, chất dẻo, tơ nhân tạo), cây đậu tương còn giữ vai trò cải tạo đất trong các hệ thống luân canh.

Tại Việt Nam, sản xuất đậu tương đối mặt với tình trạng suy giảm liên tục cả về diện tích gieo trồng, năng suất và tổng sản lượng. Số liệu thống kê giai đoạn 2010 - 2015 cho thấy diện tích đậu tương cả nước giảm từ 197,80 nghìn ha xuống còn 100,80 nghìn ha; sản lượng giảm từ 298,60 nghìn tấn xuống còn 146,40 nghìn tấn. Tại tỉnh Thái Nguyên, diện tích gieo trồng cũng giảm từ 1,6 nghìn ha (năm 2010) xuống còn 1,0 nghìn ha (năm 2015), năng suất giảm từ 2,3 tạ/ha xuống 1,5 tạ/ha. Nguyên nhân kỹ thuật chủ yếu dẫn đến thực trạng này là do địa phương chưa tuyển chọn được bộ giống đậu tương có năng suất cao, ổn định và thích ứng tốt với điều kiện sinh thái trung du miền núi phía Bắc.

Trước yêu cầu thực tiễn đó, khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lầu Bá Xìa được thực hiện nhằm mục đích đánh giá, tuyển chọn những dòng, giống đậu tương có khả năng sinh trưởng, phát triển tốt, tiềm năng năng suất cao và phẩm chất phù hợp để làm nguồn vật liệu cho công tác chọn tạo giống.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể gồm:

1. Xác định được khả năng sinh trưởng, phát triển, khả năng chống chịu sâu bệnh hại và điều kiện ngoại cảnh, năng suất cá thể của các dòng, giống đậu tương tham gia thí nghiệm.
2. Đánh giá một số đặc điểm hình thái của các dòng, giống đậu tương tham gia thí nghiệm.
3. Đánh giá một số chỉ tiêu sinh lý của các dòng, giống đậu tương tham gia thí nghiệm.

Đối tượng nghiên cứu gồm 25 dòng, giống đậu tương Việt Nam: ĐT84 (làm giống đối chứng), K 9332, No - 511851, No - 518937, No - 574136, G30, G75, G93, AGS 332, ĐT9, Đậu tương 4942, H-666-1, L-88-466, CH-pa, Palga, Đậu tương lơ, Đậu tương (mã 6646), Đậu tương mèo, Đậu tương xanh, Đậu tương vàng, T49, Mắc thủa nương, Má thúa na, Tậu páu và K-4496.

Phạm vi nghiên cứu:

• Không gian: Thí nghiệm thực hiện tại Quán Triều, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên, trên nền đất cát pha phát triển trên phiến sa thạch, địa hình cao ráo, thoát nước tốt.
• Thời gian: Vụ Xuân năm 2017, thời gian theo dõi thực địa từ tháng 02/2017 đến tháng 05/2017.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận dựa trên quy luật tương tác giữa kiểu gen và điều kiện môi trường ($G \times E$): khả năng sinh trưởng, phát triển và hình thành năng suất của cây đậu tương là sự biểu hiện của kiểu gen trong điều kiện ngoại cảnh và kỹ thuật canh tác cụ thể. Cây đậu tương thuộc bộ Fabales, họ Fabaceae, phân họ Leguminosae, chi Glycine L., loài Glycine max (L.) Merrill. Cây có cơ chế quang hợp chu trình C3, điểm bão hòa ánh sáng ngoài đồng ruộng đạt khoảng 150.000 lux, ưa đất thịt nhẹ pha cát có độ pH từ 6,5 đến 6,8. Phân loại thời gian sinh trưởng (TGST) dựa trên hệ thống phân chia của Nguyễn Danh Đông (1983) gồm 6 nhóm, từ chín rất sớm (< 80 ngày) đến chín rất muộn (> 120 ngày).

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm đồng ruộng:

• Bố trí thí nghiệm: Bố trí theo phương pháp tuần tự không nhắc lại từ ô 1 đến ô 25, sử dụng giống ĐT84 làm đối chứng (Đ/C). Kích thước mỗi ô thí nghiệm là 0,7 m $\times$ 1,0 m = 0,7 m²; mặt luống rộng 1,0 m, rãnh rộng 0,3 m. Tổng diện tích các ô thí nghiệm là 17,5 m² (chưa bao gồm diện tích rãnh, lối đi và dải bảo vệ xung quanh).
• Mật độ và khoảng cách: Khoảng cách giữa các hàng là 35 cm, khoảng cách giữa các cây trên hàng là 5 - 7 cm.
• Quy trình bón phân: Áp dụng mức phân bón tính trên 1 ha gồm 5 tấn phân chuồng + 30 kg N + 60 kg P2O5 + 30 kg K2O + 500 kg vôi bột. Kỹ thuật bón: bón lót toàn bộ phân chuồng, 500 kg vôi bột, 100% P2O5, 50% N và 50% K2O; bón thúc 50% N và 50% K2O còn lại kết hợp xới xáo, làm cỏ, vun gốc vào giai đoạn cây đạt 3 - 5 lá thật.
• Chỉ tiêu và phương pháp theo dõi: Tuân thủ theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khảo nghiệm giá trị canh tác và giá trị sử dụng của giống đậu tương (QCVN 01-58: 2011/BNNPTNT).
  • Các mốc sinh trưởng: Gieo đến mọc (50% cây có 2 lá mầm xòe ngang), gieo đến phân cành (50% cây có cành đầu tiên dài > 2 cm), gieo đến ra hoa (50% cây có hoa đầu tiên), gieo đến chắc xanh (quả hoàn chỉnh, hạt chắc nhưng chưa chín) và gieo đến chín (96 - 95% số quả chuyển sang màu vàng hoặc xám nâu).
  • Đặc điểm thực vật học và hình thái: Kiểu sinh trưởng (hữu hạn, bán vô hạn, vô hạn); dạng cây (đứng, nửa đứng, leo); hình dạng lá (trứng, elíp); màu sắc hoa, hạt, rốn hạt; chiều cao cây qua 4 giai đoạn sinh trưởng (đo ngẫu nhiên 10 cây/dòng).
  • Khả năng chống chịu sâu bệnh: Sâu cuốn lá (% lá bị hại), sâu đục quả (% quả bị hại trên 10 cây/ô), bệnh lở cổ rễ (Rhizoctonia solani, tính theo % cây bị hại sau mọc 7 ngày), bệnh gỉ sắt (Phakopsora pachyrhizi) và bệnh sương mai (Peronospora manshurica) đánh giá theo thang điểm từ 1 đến 9 và tỷ lệ % diện tích lá bị hại ở giai đoạn ra hoa rộ đến chắc hạt; khả năng chống đổ đánh giá theo thang điểm từ 1 đến 5.
  • Các yếu tố cấu thành năng suất: Đếm số cành cấp 1 trên thân chính (10 cây/dòng), số quả chắc/cây, phân loại quả 1 hạt, 2 hạt, 3 hạt và khối lượng 1000 hạt (cân 3 mẫu lặp lại, mỗi mẫu 1000 hạt ở độ ẩm chuẩn 12%).
• Nguồn dữ liệu và phân tích: Dữ liệu thực nghiệm thu thập trực tiếp tại thực địa vụ Xuân 2017; dữ liệu khí tượng và thống kê kinh tế lấy từ FAO (2016), Tổng cục Thống kê (2016), Trung tâm Khí tượng Thủy văn tỉnh Thái Nguyên (2016). Số liệu được tổng hợp và tính toán trên phần mềm Microsoft Excel.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả luận giải tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ vai trò của đậu tương đối với an ninh thực phẩm, dinh dưỡng chăn nuôi và công nghiệp chế biến, đồng thời nêu rõ thực trạng diện tích, sản lượng đậu tương trong nước sụt giảm do thiếu giống phù hợp. Mục đích nghiên cứu là tìm ra các dòng, giống đậu tương có khả năng sinh trưởng tốt và năng suất cao để cung cấp vật liệu lai tạo. Các nhiệm vụ khoa học được thiết lập gồm xác định các giai đoạn sinh trưởng, hình thái thực vật học, khả năng chống chịu sâu bệnh và các yếu tố cấu thành năng suất cá thể của 25 dòng, giống đậu tương khảo nghiệm vụ Xuân 2017 tại Thái Nguyên.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Tác giả tổng hợp nguồn gốc phát sinh của cây đậu tương từ Đông Bắc Á (ghi chép trong Bản Thảo Kinh năm 230 trước Công nguyên), phân loại sinh học, đặc điểm nông học và nhu cầu sinh thái. Về sản xuất quốc tế giai đoạn 2010 - 2014, diện tích đậu tương toàn cầu tăng từ 102,81 triệu ha lên 117,71 triệu ha, sản lượng tăng từ 265,00 triệu tấn lên 308,43 triệu tấn; trong đó bốn nước sản xuất lớn nhất chiếm 90 - 95% sản lượng gồm Hoa Kỳ (năm 2014 diện tích 33,61 triệu ha, sản lượng 108,10 triệu tấn), Brazil (30,27 triệu ha, sản lượng 86,70 triệu tấn), Argentina (19,25 triệu ha, sản lượng 53,39 triệu tấn) và Ấn Độ (10,90 triệu ha, sản lượng 10,52 triệu tấn). Về nghiên cứu giống thế giới, mạng lưới bảo tồn lưu giữ trên 45.000 nguồn gen tại 14 quốc gia; Hoa Kỳ đi đầu về chọn tạo chuyển gen và thích ứng thâm canh; Trung Quốc tạo ra các giống đột biến phóng xạ tia gamma như Teifeng 18 (chịu phèn), Heinom No6, Heinom No16; Đài Loan phát triển các giống Tai nung 3, Tai nung 4.

Tại Việt Nam, sản xuất phân bố tại 6 vùng sinh thái chính (Đông Nam Bộ chiếm 26,2% diện tích, Miền núi Bắc Bộ 24,7%, Đồng bằng sông Hồng 17,5%, Đồng bằng sông Cửu Long 12,4%). Từ năm 2010 đến 2015, diện tích trồng cả nước giảm 97 nghìn ha, năng suất giảm 0,59 tạ/ha, sản lượng giảm 152,2 nghìn tấn. Đối với Thái Nguyên, diện tích tự nhiên là 650.280 ha (đồi núi chiếm 80%), khí hậu hai mùa rõ rệt, nhiệt độ trung bình năm 25°C, lượng mưa trung bình 2.500 mm. Sản xuất đậu tương của tỉnh suy giảm liên tục: diện tích từ 1,6 nghìn ha (2010) xuống 1,0 nghìn ha (2015), năng suất từ 2,3 tạ/ha xuống 1,5 tạ/ha, sản lượng từ 15,1 nghìn tấn xuống 14,5 nghìn tấn.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Phần này mô tả chi tiết danh mục 25 dòng, giống tham gia khảo nghiệm, địa điểm thực hiện tại phường Quán Triều, thành phố Thái Nguyên trong vụ Xuân 2017. Bố trí thí nghiệm gồm 25 ô tuần tự, diện tích mỗi ô 0,7 m² (0,7 m $\times$ 1,0 m). Tác giả quy định cụ thể quy trình làm đất, rạch hàng, mật độ (hàng cách hàng 35 cm, cây cách cây 5 - 7 cm), định mức phân bón và kỹ thuật bón phân (bón lót, bón thúc kết hợp xới xáo vun gốc ở giai đoạn 3 - 5 lá), công tác phòng trừ sâu bệnh và tiêu chí thu hoạch khi 95% số quả đổi màu vỏ. Khung phương pháp và công thức tính toán chỉ tiêu tuân thủ theo QCVN 01-58: 2011/BNNPTNT và xử lý số liệu bằng phần mềm Excel.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu

Nội dung chương trình bày dữ liệu đo đạc thực tế qua các bảng chỉ tiêu:

• Thời gian sinh trưởng: Giai đoạn gieo đến mọc kéo dài từ 4 đến 8 ngày; gieo đến phân cành dao động 36 - 40 ngày (ngắn nhất 36 ngày ở các dòng H-666-1, Đậu tương vàng, K 9332, No-574136, G93, Đậu tương 6646, Mắc thủa nương; dài nhất 40 ngày ở ĐT84, CH-pa, Đậu tương mèo, Đậu tương xanh, AGS 332, Má thúa na, ĐT9, G75); gieo đến ra hoa từ 40 đến 48 ngày (sớm nhất 40 ngày gồm No-574136, G93, H-666-1, Đậu tương vàng; muộn nhất 48 ngày gồm ĐT84, CH-pa, Má thúa na, Đậu tương xanh, Đậu tương mèo, ĐT9); gieo đến chắc xanh kéo dài 68 - 72 ngày; thời gian sinh trưởng tổng số (gieo đến chín) từ 96 đến 120 ngày. Giống đối chứng ĐT84 chín sớm nhất (96 ngày).
• Đặc điểm thực vật học: Toàn bộ 25 dòng, giống đều có hoa màu tím. Về tập tính sinh trưởng, có 8 dòng, giống sinh trưởng hữu hạn và 15 dòng, giống sinh trưởng vô hạn (không có dạng bán vô hạn). Về dạng cây, có 13 dòng dạng đứng, 7 dòng dạng nửa đứng và 5 dòng dạng leo (K 9332, No-511851, Má thúa na, Tậu páu, K-4496). Hình dạng lá gồm dạng lá trứng và elíp. Về màu hạt, phần lớn hạt màu vàng; có 2 dòng hạt màu đen (No-518937, Má thúa na) và 2 dòng hạt màu xanh (No-574136, Đậu tương lơ). Rốn hạt chủ yếu màu nâu nhạt hoặc nâu đậm; riêng No-518937, G30 và Má thúa na có rốn hạt màu đen.
• Chiều cao cây: Chiều cao cây ở giai đoạn phân cành từ 18,0 cm (Palga) đến 45,0 cm (AGS 332, K-4496); chiều cao khi chín thu hoạch dao động từ 28,2 cm đến 63,7 cm (cao nhất là dòng leo Má thúa na với 63,7 cm; giống đối chứng ĐT84 đạt 46,6 - 49,5 cm).
• Sâu bệnh hại: Tỷ lệ lá bị sâu cuốn lá hại dao động từ 2,6% (Mắc thủa nương) đến 9,2% (No-574136), giống ĐT84 bị hại 6,1%. Tỷ lệ quả bị sâu đục dao động từ 0,3% (H-666-1) đến 3,2% (Mắc thủa nương), ĐT84 là 2,5%. Bệnh lở cổ rễ không phát sinh trên đồng ruộng (tỷ lệ 0% ở tất cả các mẫu). Bệnh gỉ sắt gây hại từ 2,9% đến 13,4% diện tích lá (ĐT84 bị hại cao nhất với 13,4% diện tích lá; Đậu tương xanh bị nhẹ nhất với 2,9%). Bệnh sương mai gây hại từ 0,0% đến 6,8% diện tích lá (ĐT84 không bị bệnh với 0,0%, Tậu páu bị nặng nhất với 6,8%).
• Các yếu tố cấu thành năng suất: Số quả chắc/cây dao động từ 25,7 quả (Đậu tương 6646) đến 33,2 quả (G75), đối chứng ĐT84 đạt 26,5 quả; số cành cấp 1 dao động từ 0,7 cành/cây (T49) đến 4,0 cành/cây (ĐT84); khối lượng 1000 hạt biến động rất lớn, từ 45,0 g (Đậu tương xanh) đến 204,0 g (AGS 332), đối chứng ĐT84 đạt 192,7 g.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Tác giả tổng kết các phát hiện chính: phân loại tập đoàn khảo nghiệm thành hai nhóm thời gian sinh trưởng (nhóm chín trung bình 95 - 100 ngày gồm 7 dòng/giống và nhóm chín muộn 110 - 120 ngày gồm 18 dòng/giống); khẳng định khả năng chống chịu sâu bệnh hại của tập đoàn ở mức khá tốt trong điều kiện vụ Xuân. Kiến nghị tiếp tục thực hiện thí nghiệm ở các vụ gieo trồng khác nhau trong năm để kiểm chứng độ ổn định và các chỉ tiêu năng suất.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đã cung cấp số liệu thực nghiệm chi tiết về 25 dòng, giống đậu tương khảo nghiệm trong vụ Xuân 2017 tại Thái Nguyên. Dưới đây là bảng tổng hợp các chỉ tiêu nông học và cấu thành năng suất của một số dòng, giống tiêu biểu so với giống đối chứng ĐT84:

Dòng, giống	Mã dòng, giống	TGST (ngày)	Loại hình sinh trưởng	Dạng cây	Chiều cao khi chín (cm)	Số cành cấp 1 (cành)	Số quả chắc/cây (quả)	P1000 hạt (g)	Tỷ lệ hại của sâu cuốn lá (%)	Bệnh gỉ sắt (% diện tích lá)
ĐT84 (Đ/C)	6669	96	Hữu hạn	Đứng	49,5	4,0	26,5	192,7	6,1	13,4
K 9332	4888	100	Vô hạn	Leo	-	1,2	32,4	83,0	5,4	3,0*
No - 574136	4902	100	Vô hạn	Nửa đứng	-	1,1	28,3	77,0	9,2	3,0*
G75	4905	114	Vô hạn	Đứng	-	3,8	33,2	81,0	5,4	3,0*
AGS 332	4916	110	Vô hạn	Đứng	-	2,9	32,9	204,0	6,3	3,0*
H-666-1	4945	100	Hữu hạn	Đứng	-	3,1	30,9	75,0	6,3	3,0*
L-88-466	4947	100	Hữu hạn	Đứng	-	2,5	31,2	150,0	4,3	3,0*
Đậu tương mèo	6651	120	Hữu hạn	Đứng	37,6	2,1	28,2	63,0	3,3	3,0*
Đậu tương vàng	6814	110	Hữu hạn	Nửa đứng	44,0	2,1	27,5	93,0	4,3	5,0*
Mắc thủa nương	12788	100	Vô hạn	Nửa đứng	50,1	2,3	31,8	145,0	2,6	3,0*
Má thúa na	13554	120	Vô hạn	Leo	63,7	2,2	29,8	103,0	7,3	3,0*

(Ghi chú: Cột bệnh gỉ sắt có dấu * biểu thị điểm đánh giá theo thang điểm cấp hại trong bảng gốc).

Về mặt đóng góp khoa học và thực tiễn, đề tài đã:

• Thiết lập hệ thống dẫn liệu khoa học về đặc điểm sinh trưởng, tập tính thực vật học (màu hoa, dạng cây, loại hình sinh trưởng, màu hạt và màu rốn hạt) của tập đoàn 25 dòng, giống đậu tương Việt Nam tại vùng sinh thái Thái Nguyên.
• Phát hiện các dòng có tiềm năng năng suất cá thể vượt trội hơn giống đối chứng ĐT84: dòng G75 có số quả chắc/cây cao nhất (33,2 quả), dòng AGS 332 vừa có số quả chắc cao (32,9 quả) vừa có khối lượng 1000 hạt lớn nhất (204,0 g so với 192,7 g của ĐT84).
• Cung cấp cơ sở thực nghiệm giúp các nhà chọn giống lựa chọn vật liệu khởi đầu phù hợp cho các chương trình lai tạo, chọn lọc giống đậu tương vụ Xuân cho vùng trung du miền núi phía Bắc.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Thí nghiệm mới chỉ được thực hiện trong phạm vi một vụ gieo trồng duy nhất (vụ Xuân 2017) tại một địa điểm (phường Quán Triều, thành phố Thái Nguyên).
• Phương pháp bố trí tuần tự không lặp lại với diện tích ô nhỏ (0,7 m²/ô), do đó chưa đánh giá được mức độ biến động do đất đai và chưa có phân tích thống kê phương sai đối với năng suất thực thu.

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Tác giả đề nghị tiếp tục duy trì và mở rộng khảo nghiệm các dòng, giống đậu tương này ở nhiều vụ gieo trồng khác nhau trong năm (như vụ Hè, vụ Đông).
• Tiếp tục theo dõi, đánh giá bổ sung toàn diện về khả năng sinh trưởng, phát triển, độ ổn định năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất ở các điều kiện sinh thái khác nhau.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo cụ thể cho các đối tượng:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Khoa học cây trồng, Nông học, Chọn giống cây trồng: Tham khảo quy trình khảo nghiệm giá trị canh tác và sử dụng giống đậu tương theo tiêu chuẩn QCVN 01-58: 2011/BNNPTNT; phương pháp theo dõi, đo đạc các chỉ tiêu sinh trắc hình thái học, cấu thành năng suất và phương pháp điều tra sâu bệnh hại ngoài đồng ruộng.
• Cán bộ kỹ thuật và nghiên cứu chọn giống cây họ đậu: Khai thác bảng mô tả hình thái thực vật học (màu sắc rốn hạt, màu vỏ hạt, tập tính sinh trưởng vô hạn/hữu hạn, dạng thân leo/đứng) và số liệu năng suất cá thể của 25 dòng, giống để định hướng chọn cặp lai hoặc đưa vào mạng lưới khảo nghiệm diện rộng.

Câu hỏi thường gặp

1. Các dòng, giống đậu tương trong thí nghiệm được phân thành những nhóm thời gian sinh trưởng nào?
Tác giả phân loại 25 dòng, giống thành hai nhóm chính: nhóm chín trung bình (TGST từ 95 đến 100 ngày) gồm 7 dòng, giống (ĐT84 đối chứng đạt 96 ngày; K 9332, Đậu tương 4942, No-574136, G93, H-666-1, L-88-466 đều đạt 100 ngày); nhóm chín muộn (TGST từ 110 đến 120 ngày) gồm 18 dòng, giống (như AGS 332, Đậu tương vàng, Tậu páu đạt 110 ngày; No-511851, G30, G75 đạt 114 ngày; ĐT9, Palga, K-4496 đạt 116 ngày; CH-pa, Đậu tương lơ, Đậu tương mèo, Đậu tương xanh, T49, Má thúa na đạt 120 ngày).

2. Dòng, giống nào có số quả chắc trên cây và khối lượng 1000 hạt (P1000) cao nhất?
Dòng đạt số quả chắc/cây cao nhất là G75 với 33,2 quả/cây, tiếp theo là AGS 332 với 32,9 quả/cây và K 9332 với 32,4 quả/cây (so với giống đối chứng ĐT84 đạt 26,5 quả/cây). Dòng có khối lượng 1000 hạt cao nhất là AGS 332 đạt 204,0 g, cao hơn giống đối chứng ĐT84 (192,7 g); dòng có khối lượng 1000 hạt thấp nhất là Đậu tương xanh (45,0 g).

3. Tình hình phát sinh và mức độ gây hại của các loại sâu bệnh chính trong vụ Xuân 2017 như thế nào?
Bệnh lở cổ rễ hoàn toàn không xuất hiện (tỷ lệ hại 0% trên tất cả 25 dòng). Sâu cuốn lá gây hại nhẹ với tỷ lệ lá bị hại từ 2,6% (Mắc thủa nương) đến 9,2% (No-574136), ĐT84 bị 6,1%. Sâu đục quả gây hại từ 0,3% (H-666-1) đến 3,2% (Mắc thủa nương). Bệnh gỉ sắt xuất hiện ở mức từ 2,9% đến 13,4% diện tích lá (ĐT84 bị nặng nhất với 13,4%). Bệnh sương mai gây hại từ 0,0% (ĐT84) đến 6,8% diện tích lá (Tậu páu).

4. Đặc điểm thực vật học về màu hoa, loại hình sinh trưởng và dạng cây có sự phân hóa ra sao?
Tất cả 25 dòng, giống tham gia thí nghiệm đều có hoa màu tím. Về loại hình sinh trưởng, có 8 dòng, giống sinh trưởng hữu hạn và 15 dòng sinh trưởng vô hạn, không có dòng nào thuộc kiểu sinh trưởng bán vô hạn. Về dạng cây, có 13 dòng dạng đứng, 7 dòng dạng nửa đứng và 5 dòng dạng leo (K 9332, No-511851, Má thúa na, Tậu páu, K-4496).

5. Định mức phân bón và mật độ gieo trồng được tác giả áp dụng trong thí nghiệm là bao nhiêu?
Mật độ gieo trồng gồm hàng cách hàng 35 cm, cây cách cây 5 - 7 cm. Mức bón tính cho 1 ha gồm: 5 tấn phân chuồng + 30 kg N + 60 kg P2O5 + 30 kg K2O + 500 kg vôi bột; trong đó bón lót toàn bộ phân chuồng, vôi, P2O5 cùng 50% N và 50% K2O, bón thúc 50% lượng N và K2O còn lại ở giai đoạn cây có 3 - 5 lá thật kết hợp làm cỏ và vun gốc.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lầu Bá Xìa đã hoàn thành việc khảo nghiệm, đánh giá đặc tính sinh trưởng, hình thái thực vật học, tình hình sâu bệnh hại và các yếu tố cấu thành năng suất của 25 dòng, giống đậu tương Việt Nam trong vụ Xuân 2017 tại thành phố Thái Nguyên. Kết quả thực nghiệm cho thấy các dòng, giống có thời gian sinh trưởng dao động từ 96 đến 120 ngày, khả năng chống chịu sâu bệnh tương đối tốt và có sự phân hóa rõ nét về các tính trạng nông học. Nghiên cứu đã xác định được một số dòng triển vọng như G75 về số lượng quả chắc và AGS 332 về khối lượng hạt, cung cấp nguồn dữ liệu thực nghiệm quan trọng phục vụ công tác tuyển chọn và lai tạo giống đậu tương thích nghi với điều kiện sinh thái địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Cây đậu tương (Glycine Max (L) Merrill) là một trong những cây trồng có lịch sử trồng trọt lâu đời được trồng ở nhiều nước trên thế giới từ châu Mỹ, chấu Á, châu Phi cho đến châu Âu, đặc biệt ở vùng nhiệt đới và á nhiệt đới. Sản phẩm của nó cung cấp thực phẩm cho con người, nguyên liệu cho chế biến, thức ăn gia súc gia cầm và là mặt hàng xuất khẩu có giá trị. Ngoài ra đậu tương còn là cây cải tạo đất rất tốt.

Đậu tương là một trong những cây có dầu quan trọng bậc nhất trên thế giới và là cây trồng đứng vị trí thứ tư trong các cây làm lương thực thực phẩm sau lúa mỳ, lúa nước và ngô. Hạt đậu tương là loại sản phẩm duy nhất mà giá trị của nó được đánh giá đồng thời cả protein và lipit. Trong đó protein chiếm khoảng 36 - 46%, lipit biến động từ 16 - 24% tuỳ theo giống và điều kiện khí hậu. Protein đậu tương có giá trị cao không những về hàm lượng lớn mà nó còn đầy đủ và cân đối các loại axit amin, đặc biệt là các loại axit amin không thay thế như: Xystin, Lizin, Valin, Izovalin, Leuxin, Methionin, Triptophan có vai trò quan trọng đối với sự tăng trưởng của cơ thể trẻ em và gia súc.

Ngoài ra trong hạt đậu tương còn chứa nhiều loại vitamin như vitamin PP, A, C, E, D, K, đặc biệt là vitamin B1 và B2 (Phạm Văn Thiều, 2006)[5]. Trong y học, đậu tương còn là vị thuốc chữa bệnh, đặc biệt là đậu tương đen có tác dụng tốt cho người bị đái tháo đường, thấp khớp, thần kinh suy nhược và suy dinh dưỡng (Ngô Thế Dân và các cs, 1999)[1]. Đậu tương là cây nguyên liệu của nhiều ngành công nghiệp như công nghiệp chế biến sơn, cao su nhân tạo, mực in, xà phòng chất dẻo, tơ nhân tạo, dầu bôi trơn trong ngành hàng không (Phạm Văn Thiều, 2006) [5]. c 2 Trước những nguồn lợi to lớn do cây đậu tương đem lại, cũng như để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về sản phẩm đậu tương ở nước ta, đồng thời góp phần đưa chăn nuôi thành ngành sản xuất chính, chúng ta cần quan tâm phát triển đậu tương theo 2 hướng vừa tăng năng suất, vừa tăng diện tích.

Trong đó, năng suất là yếu tố quan trọng, bởi tăng năng suất sẽ làm giảm giá thành sản phẩm trên một đơn vị diện tích. Do đó, cần nhanh chóng nghiên cứu chọn tạo ra những giống có năng suất cao, phẩm chất tốt có khả năng thích nghi với điều kiện sinh thái của mỗi vùng. Cây đậu tương là một cây thực phẩm vừa dễ trồng lại vừa có hiệu quả kinh tế cao. Sản phẩm của cây đậu tương được sử dụng hết sức đa dạng như sử dụng trực tiếp bằng hạt thô hoặc qua chế biến ép thành dầu, làm bánh kẹo, đậu phụ, sữa, nước giải khát, nước chấm.

đáp ứng nhu cầu tăng thêm chất đạm trong cơ cấu bữa ăn hàng ngày của nhân dân và tham gia xuất khẩu, không những thế cây đậu tương còn có tác dụng cải tạo đất tăng năng suất cây trồng khác. Ở Việt Nam đậu tương là cây trồng quan trọng vì đậu tương là cây màu ngắn ngày, là một cây thực phẩm vừa dễ trồng lại vừa có hiệu quả kinh tế cao. Sản phẩm của cây đậu tương được sử dụng hết sức đa dạng phong phú như sử dụng trực tiếp bằng hạt thô hoặc qua chế biến ép thành dầu, làm bánh kẹo, sữa, nước giải khát.đáp ứng nhu cầu tăng thêm chất đạm trong bữa ăn hàng ngày của nhân dân và tham gia vào xuất khẩu; không những thế cây đậu tương còn có tác dụng cải tạo đất tăng năng suất của các cây trồng khác. Chính vì vậy phát triển đậu tương đang là một trong 10 chương trình ưu tiên ở nước ta, đặc biệt trong những năm gần đây với việc chuyển đổi cơ chế quản lý đất sản xuất nông nghiệp đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, lương thực một vấn đề cơ bản của người dân Việt Nam đã được giải quyết, từ đó người nông dân có thể chủ động trong sản xuất những ngành, những cây có giá trị kinh tế c 3 cao, mà trong đố cây đậu tương là một trong những mũi nhọn chiến lược kinh tế trong việc bố trí sản xuất và khai thác lợi thế của vùng khí hậu nhiệt đới.

Tuy nhiên, muốn trồng và sản xuất chế biến cây đậu tương có hiệu quả kinh tế cao chúng ta cần nắm được những đặc trưng nông học, sinh lý, sinh thái,. của đậu tương, Xuất phát từ thực tiễn năng suất đậu tương của Việt Nam so với năng suất đậu tương của thế giới đo nhiều nguyên nhân, trong đó giống là một trong những nguyên nhân chính. Có nhiều biện pháp chọn tạo ra giống đậu tương mới phục vụ cho sản xuất trong đó biện pháp nhập nội để đánh giá chọn lọc ra giống tốt phù hợp với điều kiện sinh thái là biện pháp nhanh và rẻ tiền nhất. Từ thực tiễn trên em đã thực hiện đề tài: “Nghiên cứu khả năng sinh trưởng, phát triển của một số dòng, giống đậu tương Việt Nam trong vụ Xuân 2017 tại Thái Nguyên”.

Mục đích nghiên cứu Nhằm chọn được những dòng, giống đậu tương có khả năng sinh trưởng, phát triển tốt, có tiềm năng cho năng suất và chất lượng làm vật liệu cho chọn tạo giống. Mục tiêu nghiên cứu - Xác định được khả năng sinh trưởng, phát triển, khả năng chống chịu sâu bệnh hại và điều kiện ngoại cảnh, năng suất cá thể của các dòng, giống đậu tương tham gia thí nghiệm. - Đánh giá một số đặc điểm hình thái của các dòng, giống đậu tương tham gia thì nghiệm. - Đánh giá một số chỉ tiêu sinh lý của các dòng, giống đậu tương tham gia thí nghiệm.

Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học Đề tài là công trình nghiên cứu về khả năng sinh trưởng, phát triển và cho năng suất cá thể của các dòng đậu tương Việt Nam. Các kết quả nghiên cứu đạt được sẽ góp phần cung cấp dẫn liệu khoa học cho công tác nghiên cứu và chọn tạo giống đậu tương. Mặt khác, kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ là cơ sở và gợi ý cho các nghiên cứu tiếp theo về cây đậu tương.

Ý nghĩa thực tiễn Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ giúp lựa chọn được những dòng, giống đậu tương có khả năng sinh trưởng tốt, năng suất cá thể cao và chất lượng tốt phù hợp với điều kiện sinh thái của vùng. c 5 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học 2. Cơ sở lý luận Giống và điều kiện ngoại cảnh là hai yếu tố quyết định sinh trưởng, phát triển và cho năng suất của cây trồng nói chung và cây đậu tương nói riêng.

Sự biểu hiện ra bên ngoài chính là kết quả của sự tác động giữa kiểu gen với môi trường sống. Khả năng sinh trưởng, phát triển và cho năng suất của cây trồng chịu sự tác động sâu sắc của điều kiện ngoại cảnh, trồng trọt, tuy nhiên mức độ ảnh hưởng của mỗi giống là khác nhau so với môi trường sống cụ thể, mỗi giống cũng có phản ứng với điều kiện sinh thái khác nhau. Vì vậy, để phát huy được hiểu quả của giống cần phải sử dụng chúng hợp lý, phù hợp với điều kiện sinh thái, khí hậu, đất đai, kinh tế, xã hội. Để có những giống có năng suất, chất lượng cao, có khả năng chống chịu với điều kiện ngoại cảnh tốt thì công tác giống đóng vai trò vô cùng quan trọng.

Ngày nay, với sự phát triển không ngừng của khoa học kỹ thuật, có rất nhiều phương pháp để chọn tạo giống cây trồng mới như: lai tạo, gây đột biến, nhân giống vô tính. có thể rút ngắn được thời gian tạo giống, tạo ra được những giống có năng suất cao, chất lượng tốt và có khả năng chống chịu tốt với điều kiện ngoại cảnh. Cơ sở thực tiễn Đậu tương là loại cây trồng cổ xưa của nhân loại có nguồn gốc từ Đông Bắc - Mãn Châu - Trung Quốc. Trong tự tịch của Trung Quốc nói lên cây đậu tương xuất hiện khá sớm trong cuốn “Bản Thảo Kinh” truyền lại của Thần Nông viết năm 230 trước công nguyên.

c 6 Qua nhiều kết quả nghiên cứu cho thấy đậu tương đã lan truyền khắp Trung Quốc tới bán đạo Triều Tiên vào thế kỷ I sau công nguyên, sau đó di chuyển đến Nhật Bản, Đông Nam Á, Trung Nam Á từ thế kỷ I đến thế kỷ XI. Đậu tương thuộc họ Fabales, họ Fabaceae, họ phụ Leguminosae, chỉ Glycine L., đậu tương trồng có tên khoa học là Glycine max (L)Merill do Ricker và Mose đề nghị năm 1948 và là tên chính thức. Đậu tương được trồng từ xích đạo đến vĩ độ 55 độ Bắc và 55 độ Nam, từ vùng thấp hơn mực nước biển cho đến vùng cao 2.000m so với mực nước biển (Whigham D. Đậu tương là cây ngắn điển hình và thuộc cây quang hợp theo chu trình C3, mức độ bão hòa với ánh sáng với quang hợp ngoài đồng ruộng la 150.000lux, tổng tích ô hữu hiệu biến động từ 1.

Đậu tương có thể trồng trên các loại đất khác nhau nhưng thích hợp nhất là đất pha cát thịt nhẹ với độ pH=6,5 - 6,8 (Whigham D. Nước ta có khí hậu nhiệt đới gió mùa, điều kiện thời tiết thay đổi theo từng mùa vụ, từng vùng sinh thái. Vì vây, đậu tương có thể trồng ở nhiều nơi khác nhau và có thể quanh năm, trên thực tế nó đã được sắp xếp vào tất cả các vụ trong năm, nhưng chủ yếu tập trung vào 3 vụ chính lá: Xuân, Hè, Đông. Trong những năm gần đây, lương thực là một vấn đề cơ bản với người dân Việt Nam đã được giải quyết, từ đó nông dân có điều kiện sản xuất và phát triển nhưng cây có giá trị kinh tế cao, trong đó cây đậu tương là mũi nhọn chiến lược phát triển kinh tế.

Mặt khác nhu cầu xã hội đang đòi hỏi ngày càng tăng các sản phẩm của đậu tương, hàng năm nước ta phải nhập một lượng lớn đậu tương từ nước ngoài. Hiện nay, diện tích, năng suất, sản lượng đậu tương còn thấp, chất lượng hạt không đảm bảo nên còn hạn chế trong xuất khẩu. Mặt khác phải cạnh tranh với nhiều cây trồng hiệu quả kinh tế trong cơ cấu luân canh như: lúa, ngô,. mà một số địa phương chỉ coi đậu tương là cây trồng phụ, đáp ứng nhu cầu tự cung tự cấp cho gia đình, chưa trở thành hàng hóa và xuất khẩu.

c 7 Thái Nguyên là một tỉnh trung du miền núi phía Bắc với tổng diện tích tự nhiên là 650.280 ha, trong đó đồi núi la 520.000 ha, chiếm 80% đất tự nhiên.