Khóa luận tốt nghiệp về kế toán tài sản cố định tại công ty cổ phần đầu tư xây dựng Fodacon

Khóa luận tốt nghiệp phân tích kế toán tài sản cố định hữu hình tại công ty cổ phần đầu tư xây dựng Fodacon, cung cấp cái nhìn sâu sắc về quy trình kế toán.

• Tác giả: Nguyễn Thu Thảo
• Người hướng dẫn: TS. Phan Thi Anh Đào
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Nghiên cứu kế toán tài sản cố định tại Fodacon
• Loại tài liệu: khóa luận
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
• DANH MỤC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH HỮU HÌNH TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.1. KHÁI QUÁT VỀ TSCĐHH TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.1.1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của TSCĐHH trong doanh nghiệp
• 1.1.2. Phân loại TSCĐHH trong doanh nghiệp
• 1.1.3. Đánh giá TSCĐHH
• 1.2. KẾ TOÁN TSCĐHH TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.2.1. Kế toán biến động TSCĐHH
• 1.2.2. Kế toán khấu hao TSCĐHH
• 1.2.3. Kế toán sửa chữa TSCĐHH
• 1.3. SO SÁNH CMKT QUỐC TẾ VÀ CMKT VIỆT NAM VỀ TSCĐHH
• 1.3.1. Khái quát CMKT quốc tế và CMKT Việt Nam về TSCĐ (IAS16 và VAS03)
• 1.3.2. So sánh CMKT quốc tế số 16 và CMKT Việt Nam số 03
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH HỮU HÌNH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG FODACON
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG FODACON
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của công ty
• 2.1.2. Lĩnh vực hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty
• 2.1.3. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của công ty
• 2.1.4. Đặc điểm tổ chức kế toán tại công ty
• 2.2. THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TSCĐHH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG FODACON
• 2.2.1. Đặc điểm, phân loại và quản lý sử dụng TSCĐHH tại công ty
• 2.2.2. Thực trạng kế toán TSCĐHH tại công ty
• 2.3. ĐÁNH GIÁ KẾ TOÁN TSCĐHH TẠI CÔNG TY FODACON
• 2.3.1. Những kết quả đạt được
• 2.3.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN TSCĐHH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG FODACON
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG FODACON
• 3.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN TSCĐHH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG FODACON
• 3.2.1. Thay đổi phương pháp tính khấu hao TSCĐHH
• 3.2.2. Trích trước chi phí sửa chữa lớn TSCĐHH
• 3.2.3. Hoàn thiện hệ thống chứng từ kế toán TSCĐHH
• 3.2.4. Đầu tư nâng cấp phần mềm kế toán
• 3.2.5. Phân loại TSCĐHH theo nguồn hình thành và theo mục đích, tình hình sử dụng
• 3.2.6. Đa dạng hóa các hình thức đầu tư TSCĐHH
• 3.3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ ĐỀ XUẤT VỚI BỘ TÀI CHÍNH NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN TSCĐHH
• 3.3.1. Thống nhất về quan điểm khấu hao TSCĐHH
• 3.3.2. Cho phép doanh nghiệp lựa chọn giữa phương pháp giá gốc và phương pháp giá trị hợp lý
• 3.3.3. Bổ sung chuẩn mực về giảm giá trị tài sản vào hệ thống CMKT Việt Nam
• 3.3.4. Bổ sung quy định về xử lý chênh lệch khi đánh giá lại tài sản
• 3.3.5. Bổ sung quy định về sự thu hồi của giá trị kế toán
• 3.3.6. Đưa ra hướng dẫn đối với tài sản dài hạn nắm giữ để bán hoặc thanh lý
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về kế toán tài sản cố định tại Fodacon

Nghiên cứu về kế toán tài sản cố định tại Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Fodacon là một phần quan trọng trong việc hiểu rõ cách thức quản lý và sử dụng tài sản cố định trong doanh nghiệp. Tài sản cố định đóng vai trò thiết yếu trong hoạt động sản xuất kinh doanh, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và chất lượng sản phẩm. Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 03 (VAS03), tài sản cố định hữu hình được định nghĩa là những tài sản có hình thái vật chất do doanh nghiệp nắm giữ để sử dụng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Việc quản lý và hạch toán tài sản cố định không chỉ giúp doanh nghiệp theo dõi tình hình tài chính mà còn đảm bảo việc sử dụng hiệu quả các nguồn lực. Fodacon, với vai trò là một trong những công ty hàng đầu trong lĩnh vực xây dựng, cần có một hệ thống kế toán tài sản cố định chặt chẽ để tối ưu hóa quy trình sản xuất và nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.

1.1. Khái niệm và vai trò của tài sản cố định

Tài sản cố định (TSCĐ) là những tài sản có giá trị lớn, thời gian sử dụng dài, và đóng vai trò quan trọng trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Theo VAS03, TSCĐ phải thỏa mãn các tiêu chí như chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai, nguyên giá tài sản phải được xác định một cách tin cậy, có thời gian sử dụng trên một năm và có giá trị từ 30 triệu đồng trở lên. TSCĐ không chỉ là công cụ lao động mà còn là thước đo trình độ công nghệ và năng lực sản xuất của doanh nghiệp. Việc quản lý hiệu quả TSCĐ giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, nâng cao năng suất lao động và cải thiện chất lượng sản phẩm, từ đó tạo ra lợi thế cạnh tranh trên thị trường.

II. Thực trạng kế toán tài sản cố định tại Fodacon

Thực trạng kế toán tài sản cố định tại Fodacon cho thấy nhiều điểm mạnh và một số hạn chế cần khắc phục. Công ty đã áp dụng các chuẩn mực kế toán hiện hành trong việc ghi nhận, đánh giá và khấu hao tài sản cố định. Tuy nhiên, việc phân loại và quản lý tài sản cố định vẫn còn gặp khó khăn, đặc biệt trong việc theo dõi tình trạng và giá trị của từng tài sản. Theo số liệu từ phòng Tài chính Kế toán, Fodacon đã đầu tư mạnh mẽ vào máy móc và thiết bị hiện đại, nhưng việc quản lý và bảo trì các tài sản này chưa được thực hiện một cách đồng bộ. Điều này dẫn đến tình trạng tài sản không được sử dụng hiệu quả, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng sản phẩm. Để cải thiện tình hình, Fodacon cần xây dựng một hệ thống quản lý tài sản cố định chặt chẽ hơn, bao gồm việc theo dõi tình trạng, khấu hao và bảo trì định kỳ.

2.1. Đánh giá thực trạng kế toán tài sản cố định

Đánh giá thực trạng kế toán tài sản cố định tại Fodacon cho thấy công ty đã thực hiện tốt việc ghi nhận và đánh giá tài sản theo quy định của VAS03. Tuy nhiên, một số vấn đề như thiếu sót trong việc cập nhật thông tin về tình trạng tài sản và quy trình khấu hao chưa được thực hiện một cách nhất quán. Việc này không chỉ ảnh hưởng đến báo cáo tài chính mà còn làm giảm khả năng ra quyết định của ban lãnh đạo. Để khắc phục, Fodacon cần cải thiện quy trình quản lý tài sản, bao gồm việc áp dụng công nghệ thông tin trong việc theo dõi và quản lý tài sản cố định, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản và giảm thiểu rủi ro tài chính.

III. Giải pháp hoàn thiện kế toán tài sản cố định tại Fodacon

Để hoàn thiện kế toán tài sản cố định tại Fodacon, một số giải pháp cần được triển khai. Đầu tiên, công ty cần nâng cấp hệ thống phần mềm kế toán để tự động hóa quy trình ghi nhận và theo dõi tài sản cố định. Việc này sẽ giúp giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian cho nhân viên kế toán. Thứ hai, Fodacon nên tổ chức các khóa đào tạo cho nhân viên về quy trình quản lý và hạch toán tài sản cố định, nhằm nâng cao nhận thức và kỹ năng cho đội ngũ kế toán. Cuối cùng, công ty cần thiết lập một quy trình bảo trì và kiểm tra định kỳ tài sản cố định để đảm bảo tài sản luôn trong tình trạng tốt nhất, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm thiểu chi phí phát sinh.

3.1. Đề xuất giải pháp cải thiện quy trình kế toán

Đề xuất giải pháp cải thiện quy trình kế toán tài sản cố định tại Fodacon bao gồm việc áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý tài sản. Công ty có thể sử dụng phần mềm quản lý tài sản để theo dõi tình trạng, giá trị và khấu hao của từng tài sản. Bên cạnh đó, việc thiết lập quy trình kiểm tra và bảo trì định kỳ sẽ giúp phát hiện sớm các vấn đề liên quan đến tài sản, từ đó có biện pháp khắc phục kịp thời. Hơn nữa, Fodacon cần xây dựng một hệ thống báo cáo tài chính minh bạch và chính xác, giúp ban lãnh đạo có cái nhìn tổng quan về tình hình tài chính và đưa ra quyết định đúng đắn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường và tiến trình hội nhập quốc tế của Việt Nam, khoa học công nghệ đóng vai trò là lực lượng sản xuất trực tiếp. Đối với các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây lắp, tài sản cố định hữu hình (TSCĐHH) giữ vị trí nền tảng, là thước đo trình độ công nghệ, năng lực thi công và khả năng cạnh tranh trên thị trường. TSCĐHH tác động trực tiếp đến năng suất lao động, chất lượng công trình, chi phí sản xuất và doanh thu của doanh nghiệp. Để quản lý, khai thác hiệu quả nguồn lực này và cung cấp thông tin kịp thời cho các quyết định đầu tư, công tác kế toán TSCĐHH đòi hỏi phải được tổ chức khoa học, chặt chẽ và tuân thủ các chuẩn mực hiện hành.

Khóa luận xác định mục tiêu và các nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể như sau:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận chung về kế toán TSCĐHH trong doanh nghiệp theo hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS), Chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành và so sánh với Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IAS).
2. Khảo sát, phân tích và phản ánh thực trạng công tác tổ chức kế toán TSCĐHH tại Công ty cổ phần đầu tư xây dựng FODACON.
3. Đánh giá những kết quả đạt được, chỉ ra các mặt tồn tại, hạn chế trong thực tế hạch toán TSCĐHH tại đơn vị.
4. Đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác kế toán TSCĐHH tại Công ty cổ phần đầu tư xây dựng FODACON và kiến nghị đối với cơ quan quản lý Nhà nước (Bộ Tài chính).

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán tài sản cố định hữu hình.
• Phạm vi không gian: Công ty cổ phần đầu tư xây dựng FODACON (địa chỉ: Số 12 phố Trung Kính, Quận Cầu Giấy, TP. Hà Nội).
• Phạm vi thời gian và số liệu: Tập trung nghiên cứu thực trạng kế toán dựa trên số liệu thực tế năm 2016 cùng các chỉ tiêu tài chính giai đoạn 2014 - 2016 do Phòng Tài chính - Kế toán công ty cung cấp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên hệ thống văn bản pháp lý, chuẩn mực kế toán và các phương pháp nghiên cứu học thuật chuyên ngành:

Khung pháp lý và chuẩn mực áp dụng:

• Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 03 (VAS 03) - Tài sản cố định hữu hình (ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC và Thông tư số 161/2007/TT-BTC).
• Chuẩn mực Kế toán Quốc tế số 16 (IAS 16) - Property, Plant and Equipment, Chuẩn mực Kế toán Quốc tế số 36 (IAS 36) - Impairment of Assets, và Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế số 05 (IFRS 5).
• Thông tư số 45/2013/TT-BTC ngày 25/04/2013 của Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao TSCĐ.
• Thông tư số 147/2016/TT-BTC ngày 13/10/2016 của Bộ Tài chính sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 45/2013/TT-BTC.
• Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp.

Khóa luận tổng hợp các tiêu chí đối chiếu cốt lõi giữa hai hệ thống chuẩn mực kế toán quốc tế và Việt Nam đối với TSCĐHH:

Tiêu chí so sánh	Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IAS 16)	Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS 03)
Tiêu chuẩn giá trị ghi nhận ban đầu	Không quy định mức giá trị tối thiểu cụ thể, phụ thuộc vào xét đoán chuyên môn của kế toán.	Quy định ngưỡng giá trị định lượng cụ thể từ 30 triệu đồng trở lên.
Xác định nguyên giá ban đầu	Bao gồm cả chi phí ước tính cho việc tháo dỡ, di dời tài sản và khôi phục mặt bằng nơi đặt tài sản.	Không tính chi phí tháo dỡ, di dời tài sản và khôi phục mặt bằng vào nguyên giá.
Mô hình định giá sau ghi nhận ban đầu	Cho phép lựa chọn giữa mô hình giá gốc (Cost Model) và mô hình đánh giá lại (Revaluation Model).	Chỉ áp dụng phương pháp giá gốc; chỉ đánh giá lại khi có quyết định của Nhà nước hoặc cơ cấu lại DN.
Khấu hao đối với đất đai	Phân định rõ đất đai không trích khấu hao; nhà cửa, vật kiến trúc gắn liền với đất phải trích khấu hao.	Không quy định cụ thể vấn đề khấu hao đất đai trong chuẩn mực.
Đánh giá lại giá trị thanh lý	Yêu cầu định kỳ xem xét, đánh giá lại giá trị thanh lý ước tính của tài sản.	Không yêu cầu doanh nghiệp xem xét, đánh giá lại giá trị thanh lý định kỳ.
Thời điểm dừng trích khấu hao	Quy định cụ thể thời điểm ngừng trích khấu hao khi phân loại là giữ để bán (IFRS 5) hoặc khi xóa sổ tài sản.	Không có quy định chi tiết về thời điểm dừng khấu hao theo tiêu chuẩn giữ để bán.
Tổn thất do giảm giá trị (Impairment)	Bắt buộc ước tính và ghi nhận khoản tổn thất do giảm giá trị tài sản (theo IAS 36).	Chưa có quy định bắt buộc ghi nhận tổn thất giảm giá trị tài sản vào chi phí trong kỳ.

Phương pháp nghiên cứu:

• Phương pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết: Hệ thống hóa các quy định của chuẩn mực kế toán và chế độ tài chính.
• Phương pháp thống kê, so sánh, đối chiếu: Phân tích số liệu kế toán, cơ cấu tài sản, kết quả kinh doanh giai đoạn 2014 - 2016 và dữ liệu TSCĐHH tại thời điểm 31/12/2016.
• Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Khảo sát trực tiếp quy trình luân chuyển chứng từ, ghi sổ kế toán tổng hợp, kế toán chi tiết và phần mềm kế toán tại Phòng Tài chính - Kế toán Công ty FODACON.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Lý luận chung về kế toán tài sản cố định hữu hình trong doanh nghiệp

Chương 1 làm rõ các vấn đề lý luận nền tảng về TSCĐHH trong nền kinh tế thị trường:

• Khái niệm, đặc điểm và vai trò: Khẳng định TSCĐHH là những tư liệu lao động có hình thái vật chất, tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh nhưng giữ nguyên hình thái vật chất ban đầu, giá trị hao mòn dịch chuyển dần vào chi phí sản xuất kinh doanh thông qua trích khấu hao.
• Tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐHH theo VAS 03 và Thông tư 45/2013/TT-BTC: Phải thỏa mãn đồng thời 4 điều kiện: (1) Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai; (2) Nguyên giá được xác định một cách đáng tin cậy; (3) Thời gian sử dụng ước tính trên 1 năm; (4) Có giá trị từ 30.000.000 đồng trở lên.
• Nguyên tắc xác định nguyên giá: Trình bày chi tiết công thức xác định nguyên giá cho các trường hợp: TSCĐ mua sắm thuần túy, mua sắm trả chậm/trả góp, đầu tư xây dựng cơ bản hoàn thành bàn giao theo phương thức giao thầu hoặc tự chế/tự xây dựng, nhận biếu tặng, góp vốn hoặc trao đổi (tương tự và không tương tự).
• Kế toán biến động, khấu hao và sửa chữa:
  • Hệ thống tài khoản sử dụng chủ yếu: TK 211 (TSCĐ hữu hình, chi tiết 6 tài khoản cấp 2: 2111, 2112, 2113, 2114, 2115, 2118), TK 2141 (Hao mòn TSCĐHH), TK 241 (Xây dựng cơ bản dở dang, chi tiết TK 2413 - Sửa chữa lớn TSCĐ).
  • Phương pháp trích khấu hao: Phân tích nguyên tắc và công thức tính theo 3 phương pháp: phương pháp đường thẳng, phương pháp số dư giảm dần có điều chỉnh (kèm hệ số điều chỉnh từ 1,5 đến 2,5 lần tùy thời gian trích khấu hao), và phương pháp theo số lượng/khối lượng sản phẩm.
  • Hạch toán sửa chữa TSCĐ: Phân biệt sửa chữa thường xuyên (tính thẳng vào chi phí sản xuất kinh doanh hoặc phân bổ qua TK 242) và sửa chữa lớn mang tính chất phục hồi (qua TK 2413, phân bổ dần hoặc trích trước chi phí qua TK 352) hoặc mang tính chất nâng cấp làm tăng nguyên giá TSCĐ.
• Nghiên cứu so sánh IAS 16 và VAS 03: Đánh giá chi tiết 8 điểm khác biệt cơ bản giữa thông lệ quốc tế và chuẩn mực Việt Nam nhằm chỉ ra định hướng hội nhập kế toán trong tương lai.

Chương 2: Thực trạng kế toán tài sản cố định hữu hình tại Công ty cổ phần đầu tư xây dựng FODACON

Chương 2 phản ánh toàn diện thực tế tổ chức công tác kế toán tại đơn vị thực tập:

• Khái quát về đơn vị: Tiền thân là Công ty Xử lý nền móng và xây lắp, chuyển sang công ty cổ phần từ ngày 01/02/2007, vốn điều lệ 15 tỷ đồng, vốn pháp định 6 tỷ đồng. Ngành nghề kinh doanh chủ đạo gồm: thi công cọc khoan nhồi, barrette, xây lắp công trình dân dụng, công nghiệp, hạ tầng kỹ thuật và đầu tư kinh doanh bất động sản.

Chỉ tiêu tài chính	Năm 2014 (VND)	Năm 2015 (VND)	Năm 2016 (VND)
Tổng tài sản	107.520.000.000	(Số liệu hồ sơ kiểm toán)	(Số liệu hồ sơ kiểm toán)
Tổng nợ phải trả	32.569.000.000	(Số liệu hồ sơ kiểm toán)	(Số liệu hồ sơ kiểm toán)
Nguồn vốn chủ sở hữu	13.887.000.000	(Số liệu hồ sơ kiểm toán)	(Số liệu hồ sơ kiểm toán)
Lợi nhuận trước thuế	-2.397.000.000	(Số liệu hồ sơ kiểm toán)	(Số liệu hồ sơ kiểm toán)

• Tổ chức bộ máy kế toán và hình thức hạch toán: Phòng Tài chính - Kế toán tổ chức theo mô hình tập trung gồm 5 nhân sự: Kế toán trưởng kiêm kế toán tổng hợp, Kế toán công nợ - thanh toán, Kế toán vật tư - doanh thu - TSCĐ & CCDC, Kế toán ngân hàng - thuế, Thủ quỹ (kiêm hành chính). Hình thức sổ kế toán áp dụng là Nhật ký chung, trên nền tảng phần mềm kế toán CADS Accounting 2015. Kỳ kế toán theo năm dương lịch, phương pháp tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ.
• Đặc điểm và cơ cấu TSCĐHH tại công ty: Do đặc thù ngành xây lắp, TSCĐHH phân bổ rải rác theo các công trình thi công, máy móc thiết bị chuyên dụng và phương tiện vận tải chiếm tỷ trọng áp đảo.

Cơ cấu TSCĐHH của Công ty FODACON tại thời điểm 31/12/2016:

STT	Nhóm tài sản cố định hữu hình	Mã phân nhóm	Nguyên giá (VND)	Tỷ trọng (%)
1	Nhà cửa, vật kiến trúc	HH2	6.534.000.000	10,96%
2	Máy móc, thiết bị	HH3	48.972.000.000	78,54%
3	Phương tiện vận tải, truyền dẫn	HH4	5.151.000.000	9,00%
4	Thiết bị, dụng cụ quản lý	HH5	206.000.000	0,34%
5	TSCĐHH khác	HH8	719.839.000	1,16%
Tổng cộng			61.582.839.000	100,00%

• Thực tiễn công tác kế toán tại FODACON:
  • Quản lý hiện vật và giá trị: Tài sản được giao trực tiếp cho các xí nghiệp, tổ đội thi công quản lý và ghi chép vào "Sổ theo dõi TSCĐ tại nơi sử dụng". Công ty định kỳ kiểm kê 6 tháng một lần. Tại phòng kế toán, tài sản được theo dõi qua Thẻ TSCĐ, Sổ TSCĐ toàn công ty theo nguyên giá, giá trị hao mòn và giá trị còn lại.
  • Kế toán tăng, giảm TSCĐ: Sử dụng các tài khoản cấp 2 gồm TK 2111, TK 2112, TK 2113, TK 2114. Quy trình phản ánh chứng từ qua Biên bản giao nhận TSCĐ, Hóa đơn GTGT, Biên bản thanh lý TSCĐ, lập Phiếu kế toán khác và cập nhật vào phân hệ tài sản của phần mềm CADS.
  • Kế toán khấu hao: Áp dụng phương pháp khấu hao đường thẳng cho toàn bộ TSCĐHH. Kế toán lập "Bảng phân bổ khấu hao TSCĐ" hàng tháng để phân bổ chi phí khấu hao cho các đối tượng sử dụng (TK 627, TK 642...).
• Đánh giá thực trạng:
  • Ưu điểm: Bộ máy tổ chức gọn nhẹ; áp dụng phần mềm CADS Accounting giúp giảm tải thao tác thủ công; hệ thống chứng từ và sổ sách tuân thủ quy định của Thông tư 200/2014/TT-BTC; thực hiện kiểm kê hiện vật định kỳ kết hợp đối chiếu chặt chẽ giữa hiện vật và giá trị.
  • Hạn chế: Việc áp dụng duy nhất phương pháp khấu hao đường thẳng chưa phản ánh đúng mức độ hao mòn thực tế của máy móc thiết bị công trình có cường độ làm việc không đều; chưa thực hiện trích trước chi phí sửa chữa lớn đối với các máy móc thi công trọng yếu dẫn đến đột biến chi phí trong kỳ; hệ thống mã hóa và phân loại TSCĐ trên phần mềm kế toán CADS còn đơn giản, chưa theo dõi chi tiết nguồn gốc vốn hình thành tài sản.

Chương 3: Một số giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện kế toán TSCĐHH tại Công ty cổ phần đầu tư xây dựng FODACON

Chương 3 đề xuất các định hướng cụ thể:

• Định hướng phát triển của FODACON: Tiếp tục đẩy mạnh thi công xây lắp các công trình kỹ thuật phức tạp, ứng dụng công nghệ thi công hiện đại (cọc khoan nhồi, barrette), mở rộng liên doanh liên kết và đổi mới máy móc thiết bị thi công.
• Giải pháp hoàn thiện tại đơn vị:
  1. Thay đổi phương pháp tính khấu hao TSCĐHH: Đề xuất áp dụng phương pháp khấu hao theo số lượng, khối lượng sản phẩm cho các máy móc, thiết bị thi công trực tiếp tại công trường nhằm phản ánh chính xác chi phí máy thi công vào giá thành từng hạng mục công trình.
  2. Thực hiện trích trước chi phí sửa chữa lớn TSCĐ: Lập kế hoạch sửa chữa định kỳ và trích trước chi phí qua TK 352 đối với máy móc thiết bị có giá trị lớn để tránh biến động lớn đến kết quả kinh doanh trong kỳ phát sinh sửa chữa.
  3. Hoàn thiện hệ thống chứng từ và mẫu biểu kế toán: Bổ sung và chuẩn hóa các chỉ tiêu chi tiết trên Thẻ TSCĐ và Bảng phân bổ khấu hao TSCĐ.
  4. Đầu tư nâng cấp phần mềm kế toán CADS: Cập nhật các module theo dõi chi tiết từng công trình, tự động trích lập khấu hao linh hoạt theo từng ca máy hoạt động.
  5. Phân loại TSCĐHH theo nguồn hình thành và mục đích sử dụng: Hoàn thiện việc mã hóa tài sản để phân định rõ tài sản hình thành từ vốn chủ sở hữu, vốn vay hay thuê tài chính.
  6. Đa dạng hóa các hình thức đầu tư TSCĐHH: Kết hợp giữa mua sắm mới và thuê tài chính đối với các thiết bị công nghệ cao để giảm áp lực vốn đầu tư ban đầu.
• Kiến nghị với Bộ Tài chính:
  1. Thống nhất quan điểm và hướng dẫn đồng bộ về khấu hao TSCĐ giữa quy định pháp luật thuế và chuẩn mực kế toán.
  2. Cho phép doanh nghiệp được lựa chọn mô hình đánh giá lại (Revaluation Model) bên cạnh mô hình giá gốc theo thông lệ quốc tế IAS 16.
  3. Bổ sung chuẩn mực kế toán về giảm giá trị tài sản (tương đương IAS 36) vào hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam.
  4. Bổ sung quy định rõ ràng về xử lý kế toán phần chênh lệch do đánh giá lại tài sản và hướng dẫn đối với tài sản dài hạn nắm giữ để bán hoặc chờ thanh lý (tương đương IFRS 5).

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả nghiên cứu cụ thể:

• Tổng hợp số liệu thực tế: Khóa luận thu thập và phản ánh chi tiết quy mô tài sản cố định của Công ty FODACON năm 2016 với tổng nguyên giá TSCĐHH đạt 61.582.839.000 đồng, trong đó nhóm máy móc thiết bị thi công chiếm ưu thế tuyệt đối (78,54%), nhà cửa vật kiến trúc chiếm 10,96%, phương tiện vận tải chiếm 9,00%.
• Đóng góp về mặt ứng dụng thực tiễn: Khóa luận chỉ ra điểm bất cập trong việc áp dụng đồng nhất phương pháp khấu hao đường thẳng cho toàn bộ tài sản tại một doanh nghiệp xây dựng đặc thù, đồng thời cung cấp mẫu Bảng phân bổ khấu hao cải tiến và quy trình trích trước chi phí sửa chữa lớn qua tài khoản 352 để công ty áp dụng.
• Đóng góp về mặt học thuật và chính sách: Tác giả hệ thống hóa bảng đối chiếu chi tiết giữa VAS 03 và IAS 16 gồm 8 tiêu chí kỹ thuật, đồng thời đưa ra các kiến nghị mang tính đón đầu xu hướng hội nhập chuẩn mực Báo cáo tài chính quốc tế (IFRS) tại Việt Nam.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Số liệu khảo sát thực tế tại Công ty cổ phần đầu tư xây dựng FODACON chủ yếu phản ánh niên độ kế toán 2016; các phân tích về biến động tài chính mới chỉ dừng lại ở phạm vi một doanh nghiệp xây dựng có quy mô vốn vừa và nhỏ.
• Hướng nghiên cứu mở rộng: Khóa luận gợi mở hướng nghiên cứu sâu hơn về việc áp dụng phương pháp đo lường giá trị hợp lý (Fair Value) và ghi nhận tổn thất tài sản (Impairment of Assets) theo lộ trình áp dụng Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS) cho các doanh nghiệp ngành xây lắp tại Việt Nam.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán: Tham khảo phương pháp xây dựng đề tài khóa luận tốt nghiệp về phần hành kế toán tài sản cố định trong doanh nghiệp xây lắp, cách thu thập chứng từ, hạch toán và ghi sổ theo hình thức Nhật ký chung.
• Kế toán viên và cán bộ quản lý tài sản tại các doanh nghiệp xây dựng: Vận dụng quy trình quản lý hiện vật kết hợp giá trị, cách thức phân loại, mã hóa tài sản trên phần mềm kế toán và phương pháp phân bổ chi phí máy thi công cho từng công trình.
• Người nghiên cứu chuẩn mực kế toán: Tham khảo nội dung so sánh đối chiếu có hệ thống giữa VAS 03 và IAS 16.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận nghiên cứu thực tế tại doanh nghiệp nào và sử dụng số liệu của giai đoạn nào?
Khóa luận nghiên cứu thực trạng tại Công ty cổ phần đầu tư xây dựng FODACON (địa chỉ tại số 12 phố Trung Kính, Cầu Giấy, Hà Nội), sử dụng số liệu báo cáo tài chính và sổ sách kế toán năm 2016 cùng các chỉ tiêu giai đoạn 2014 - 2016 do Phòng Tài chính - Kế toán cung cấp.

2. Nhóm tài sản nào chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng nguyên giá TSCĐHH tại Công ty FODACON?
Tại thời điểm 31/12/2016, nhóm Máy móc, thiết bị (mã HH3) chiếm tỷ trọng lớn nhất với nguyên giá 48.972.000.000 đồng, tương đương 78,54% tổng nguyên giá TSCĐHH toàn công ty, do đặc thù thi công nền móng và công trình xây lắp đòi hỏi nhiều thiết bị cơ giới nặng.

3. Công ty FODACON đang áp dụng hình thức kế toán và phần mềm kế toán nào?
Công ty áp dụng hình thức ghi sổ kế toán Nhật ký chung và xử lý dữ liệu kế toán trên phần mềm CADS Accounting 2015.

4. Điểm khác biệt quan trọng nhất giữa IAS 16 và VAS 03 về việc xác định nguyên giá ban đầu được chỉ ra trong khóa luận là gì?
Theo IAS 16, nguyên giá TSCĐHH bao gồm cả chi phí ước tính cho việc tháo dỡ, di chuyển tài sản và khôi phục lại mặt bằng nơi đặt tài sản; trong khi VAS 03 không tính các khoản chi phí hoàn trả mặt bằng này vào nguyên giá của tài sản.

5. Tác giả đề xuất giải pháp kỹ thuật gì về phương pháp trích khấu hao cho Công ty FODACON?
Tác giả đề xuất công ty không nên áp dụng duy nhất phương pháp đường thẳng mà cần chuyển sang áp dụng phương pháp khấu hao theo số lượng, khối lượng sản phẩm đối với nhóm máy móc, thiết bị trực tiếp thi công công trình nhằm tính đúng, tính đủ chi phí máy thi công theo tiến độ thực tế.

Kết luận

Khóa luận của sinh viên Nguyễn Thu Thảo đã hoàn thành mục tiêu hệ thống hóa lý luận và phản ánh chi tiết thực trạng kế toán tài sản cố định hữu hình tại Công ty cổ phần đầu tư xây dựng FODACON trong niên độ 2016. Tác giả đã làm rõ nét đặc thù kế toán TSCĐ trong ngành xây lắp, phân tích cơ cấu tài sản trên phần mềm CADS Accounting 2015 và chỉ ra các điểm nghẽn trong phương pháp khấu hao cũng như trích trước chi phí sửa chữa. Các giải pháp và kiến nghị đề xuất trong công trình bám sát thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp xây dựng và định hướng hội nhập chuẩn mực kế toán quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Ly luận chung về kế toán tài sản cố định hữu hình trong doanh nghiệp. Chương 2: Thực trạng kế toán tài sản cô định hữu hình tại Công ty cổ phan dau tư xdy dung FODACON. Chương 3: Một số giải pháp va kiến nghị nham hoàn thiện kế toán tài sản cố định hitu hình tai Công ty cổ phân dau tư xây dựng FODACON. LÝ LUẬN CHUNG VE KE TOÁN TÀI SAN CÔ ĐỊNH HỮU HÌNH TRONG DOANH NGHIỆP 1.

KHÁI QUÁT VE TSCDHH TRONG DOANH NGHIỆP 1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của TSCDHH trong doanh nghiệp 1.1 Khái niệm Để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh doanh nghiệp cần phải có đầy đủ các yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất bao gồm: tư liệu lao động, đối tượng lao động và sức lao động. Theo Điều 5, CMKT Việt Nam số 03 (VAS03) về TSCĐ hữu hình: “Tai sản có định hữu hình là những tài sản có hình thái vật chất do doanh nghiệp nắm giữ để sử dung cho hoạt động sản xuất, kinh doanh phù hợp với tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ hữu hình ”. TSCD có thé là các tư liệu lao động có hình thái hiện vật cụ thể như nhà xưởng, máy móc, thiết bị, dụng cụ quản lý.

Ngoài ra, còn có những tài sản không có hình thái hiện vật nhưng cũng tham gia vào nhiều chu kì sản xuất kinh doanh như quyền sử dụng đất, bằng phát minh sáng chế. Song không phải mọi tư liệu lao động đều là TSCD mà chỉ những tài sản thỏa mãn các điều kiện quy định của chuẩn mực kế toán và chế độ tài chính- kế toán của Nhà nước quy định cụ thể trong từng thời kỳ. Theo CMKT Việt Nam số 03 (VAS03) về TSCĐ hữu hình và Thông tư số 45/2013/TT-BTC Hướng dẫn chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao TSCĐHH do Bộ Tài chính ban hành ngày 25/04/2013 quy định tiêu chuẩn ghi nhận TSCDHH: “Một tài sản thỏa mãn đông thời cả 4 tiêu chuẩn dưới đây thì được coi là TSCĐ: - Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai từ việc sử dụng tài sản đó. - Nguyên giá tài sản phải được xác định một cách tin cậy - Có thời gian sử dụng trên một năm - Có giá trị từ 30.Đặc điểm Từ VAS 03 có thể nhận thấy các yêu cầu TSCDHH được nêu trong định nghĩa đó là: - Mục đích sử dụng: phải sử dụng cho hoạt động sản xuất kinh doanh và hoạt động hành chính khác.

- Giá trị: phải có giá trị lớn, điều này có thể hiểu là tài sản đó phải có giá trị trên mức tối thiểu quy định hoặc thỏa mãn các điều kiện tương tự để có thể xác định được giá trị tài sản đó là lớn so với các tài sản khác trong doanh nghiệp. - Thời gian sử dụng: sử dụng trong nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh. Điều này để phân biệt với tài sản ngắn hạn trong doanh nghiệp chỉ được sử dụng trong một chu kỳ sản xuất kinh doanh. Vì những đặc tính nay mà trong quá trình TSCDHH tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh với vai trò là các công cụ lao động thì hình thái vật chất và đặc tính sử dụng ban đầu cả TSCDHH không thay đổi.

Tuy nhiên giá trị của TSCDHH sẽ chuyển dịch dần dần, từng phần vào giá trị của các sản phẩm dịch vụ được sản xuất ra qua các kỳ sản xuất chứ không kết chuyển một lần như đối với các tài sản ngắn hạn như nguyên vật liệu hay công cụ dụng cụ. Giá trị dịch chuyển này được gọi là phần khấu hao và cầu thành một yếu tố chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và được bù đắp mỗi khi sản phẩm được tiêu thụ. Ngoài ra, TSCDHH chỉ thực hiện được một vòng luân chuyển khi giá trị của nó được thu hồi toàn bộ, tức là khi thu hồi đủ tiền khấu hao TSCDHH. TSCDHH cũng như một hang hóa thông thường khác, có những đặc tinh như một loại hàng hóa khi có thể chuyển quyền sở hữu và quyền sử dụng từ chủ thể này sang chủ thể khác thông qua quan hệ mua bán, trao đổi trên thị trường.

Vai trò của TSCDHH TSCĐHH có vai trò, vị trí hết sức quan trọng trong mỗi doanh nghiệp, nên việc quản lý và sử dụng TSCDHH như thế nào để nó mang lại hiệu quả cao nhất trong hoạt động sản xuất kinh doanh, đòi hỏi phải có các quyết định sáng suốt của những nhà quản lý. Mặt khác, TSCDHH trong các doanh nghiệp được đổi mới, hiện đại hóa thường xuyên và tăng nhanh về mặt số lượng theo sự phát triển của nền sản xuất xã hội và những tiến bộ khoa học kỹ thuật. Trong bối cảnh đó, TSCĐHH đã trở thành một bộ phận thiết yếu của quá trình sản xuất xã hội, đồng thời cũng là bộ phận quan trọng quyết định sự tồn tại và sống còn của doanh nghiệp. Trước đây, khi khoa học kĩ thuật chưa được áp dụng rộng rãi vào sản xuất, các doanh nghiệp phải sử dụng nhiều lao động thủ công làm chỉ phí lao động trực tiếp cao, tiêu hao nguyên vật liệu lớn mà không đạt được hiệu quả cao trong công việc, khó khăn trong vấn đề cạnh tranh khi thị trường ngày càng thu hẹp.

Nhưng ngày nay, với việc áp dụng máy móc hiện đại vào sản xuất kinh doanh thay cho lao động thủ công, các doanh nghiệp đã rút ngắn được thời gian sản xuất, giảm cường độ và tăng năng suất lao động. Cùng với việc tổ chức sản xuất khoa học, quy trình công nghệ hiện đại, doanh nghiệp tiết kiệm được nhiều về khoản chỉ phí nguyên vật liệu và lao động trực tiếp, cải thiện chất lượng và tăng số lượng sản phẩm, tăng hiệu quả kinh doanh. TSCD có ý nghĩa trong việc giảm biên chế, giải phóng lao động thủ công nặng nhọc, đảm bảo an toàn cho người lao động. Quyết định về TSCD đúng hướng sé tạo ra lợi thế cho doanh nghiệp trong việc chiếm lĩnh thị trường trong nước, thị trường khu vực cũng như thị trường quốc tế.

Vì vậy, TSCĐHH là nhân tố giúp thúc đẩy quá trình sản xuất kinh doanh thông qua việc nâng cao năng suất lao động. TSCDHH được xem như là thước đo trình độ công nghệ, năng lực sản xuất và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp, là yếu tố then chốt quyết định sự tồn tại của doanh nghiệp nói riêng và toàn bộ nền kinh tế nói chung. Do vậy, việc quản lý, sử dụng tài sản cố định có hiệu quả và đổi mới tài sản phù hợp từng thời kỳ sẽ góp phần tạo nên sức mạnh cho mỗi doanh nghiệp trong nền kinh tế. Phân loại TSCĐHH trong doanh nghiệp TSCDHH gom nhiều loại khác nhau về giá tri, công dung, tình trạng va nguồn hình thành khác nhau.

Phân loại để biết được doanh nghiệp có những TSCDHH nao, TSCDHH được dùng cho từng mục đích gì, số lượng và giá trị TSCDHH dùng cho từng mục đích cũng như nguồn hình thành của chúng. Theo các mục đích đó, TSCDHH của doanh nghiệp được phân loại theo các tiêu thức sau: *Theo đặc trưng kinh tế kỹ thuật: Theo TT147/2016/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 13 tháng 10 năm 2016 (có hiệu lực thi hành từ 28/11/2016 và áp dụng từ năm tài chính 2016), Điều | khoản 2 quy định việc sửa đổi, bổ sung TT45/2013/TT-BTC về việc phân loại TSCDHH như sau: - Loại 1: Nhà cửa, vật kiến trúc: nhà làm việc, nhà xưởng, nhà ở, nhà kho, cửa hàng. được hình thành sau quá trình thi công, xây dựng. - Loại 2: Máy móc, thiết bị: là toàn bộ các loại máy móc, thiết bị dùng trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

- Loại 3: Phương tiện vận tải, thiết bị truyền dẫn: là các loại phương tiện vận tải gồm phương tiện vận tải và các thiết bị truyền dẫn - Loại 4: Thiết bị, dụng cụ quản lý: là những thiết bị, dụng cụ dùng trong quản lý hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp - Loại 5: Cây lâu năm, súc vật làm việc và cho sản phẩm (trong các doanh nghiệp nông nghiệp). - Loại 6: Các tài sản cố định là kết cấu hạ tầng, có giá trị lớn do Nhà nước đầu tư xây dựng từ nguồn ngân sách nhà nước giao cho các tổ chức kinh tế quản lý, khai thác, sử dụng. - Loại 7: Các loại tài sản cố định khác: là toàn bộ các tài sản cố định khác chưa liệt kê vào sáu loại trên. * Theo nguôn vốn hình thành tài sản: - TSCĐ hình thành bằng nguồn vốn chủ sở hữu: là những TSCĐ được hình thành do các chủ sở hữu góp vốn, do nhận liên doanh, liên kết, do ngân sách cấp.

- TSCĐ hình thành bằng vốn vay, nợ dài hạn, biếu tặng, các quỹ doanh nghiệp * Theo công dung và tình hình sử dung: - TSCĐ HH dang dùng cho mục đích kinh doanh:gồm những TSCD đang hoạt động trong sản xuất và dang dùng ngoài sản xuất như các TSCD dùng cho hoạt động bán hàng, quản lý doanh nghiệp, hoặc đang sử dụng cho hoạt động kinh doanh khác như đầu tư, cho thuê. - TSCD HH chưa dùng: gồm những TSCĐ được phép dự trữ để sử dụng cho tương lai. - TSCĐ HH chờ xử lý: là những TSCĐ hư hỏng chờ thanh lý, TSCĐ không cần dùng chờ nhượng bán, di chuyên đi, TSCĐ thiếu chờ giải quyết - TSCD đang dùng cho các mục dich phúc lợi, sự nghiệp, an ninh quốc phòng. - TSCĐ bảo quản hộ, giữ hộ.

* Theo quyên sở hữu: - TSCD HH thuộc quyền sở hữu của chủ sở hữu doanh nghiệp: là các TSCĐ được xây dựng, mua sam và hình thành từ nguôn vôn ngân sách cap, cap trên cấp, nguồn vốn vay, nguồn vốn liên doanh, các quỹ của doanh nghiệp và các TSCD được biếu tặng thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp. - TSCD HH thuê ngoài: là những TSCĐ được hình thành tư việc đi thuê để sử dụng nên không thuộc quyén sở hữu của doanh nghiệp. Khi đi thuê tài sản, doanh nghiệp thỏa thuận với bên cho thuê về việc chuyển quyền sử dụng tài sản cho bên đi thuê trong khoảng thời gian nhất định để được nhận tiền cho thuê một lần hoặc nhiều lần. Tùy theo hợp đồng thuê mà chia thành TSCD thuê tài chính và TSCD thuê hoạt động.

Đánh giá TSCDHH Đánh giá TSCD là vận dụng phương pháp tinh giá để xác định giá trị của TSCD ở những thời điểm nhất định theo những nguyên tắc chung. Đánh giá TSCĐ là điều kiện cần thiết để hạch toán và trích khấu hao TSCD. Kế toán phải xác định giá trị ban đầu khi tăng TSCĐ và xác định gia tri trong quá trình sử dụng.