Luận văn thạc sĩ tmu kế toán quản trị chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần may xuất khẩu việt thái

Luận văn thạc sĩ TMU phân tích kế toán quản trị chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần may xuất khẩu Việt Thái.

• Tác giả: Đoàn Ngọc Thịnh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Thị Hồng Mai
• Trường học: Trường Đại học Thương Mại
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế Toán Quản Trị Chi Phí Sản Xuất Tại Công Ty Cổ Phần May Xuất Khẩu Việt Thái
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT
• 1.1. Tổng quan về kế toán quản trị
• 1.2. Khái niệm, bản chất và vai trò của kế toán quản trị
• 1.3. Nội dung của kế toán quản trị trong doanh nghiệp sản xuất
• 1.4. Tổng quan về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất
• 1.5. Chi phí sản xuất
• 1.6. Giá thành sản phẩm và phân loại giá thành
• 1.7. Kế toán quản trị chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất
• 1.8. Lập dự toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 1.9. Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 1.10. Xử lý, phân tích thông tin chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 1.11. Cung cấp thông tin chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 1.12. Tổ chức bộ máy kế toán quản trị chi phí sản xuất
• 1.13. Kinh nghiệm kế toán quản trị chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trên thế giới
• 1.13.1. Kinh nghiệm kế toán quản trị chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm theo mô hình kế toán Pháp
• 1.13.2. Kinh nghiệm kế toán quản trị chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm theo mô hình kế toán Mỹ
• 1.13.3. Bài học kinh nghiệm cho các doanh nghiệp Việt Nam
• 1.14. KẾT LUẬN CHƯƠNG I
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN MAY XUẤT KHẨU VIỆT THÁI
• 2.1. Tổng quan về công ty Cổ phần may xuất khẩu Việt Thái
• 2.2. Quá trình hình thành và phát triển Công ty Cổ phần may xuất khẩu Việt Thái
• 2.3. Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh
• 2.4. Đặc điểm tổ chức sản xuất
• 2.5. Cơ cấu bộ máy quản lý của Công ty CP may XK Việt Thái
• 2.6. Tổ chức bộ máy kế toán tại công ty CP may XK Việt Thái
• 2.7. Thực trạng kế toán quản trị chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty CP may XK Việt Thái
• 2.8. Đặc điểm, phân loại chi phí sản xuất của Công ty
• 2.9. Lập dự toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 2.10. Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 2.11. Xử lý, phân tích thông tin chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 2.12. Cung cấp thông tin chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 2.13. Đánh giá thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty Cổ phần may xuất khẩu Việt Thái
• 2.14. Nguyên nhân ảnh hưởng đến kế toán quản trị chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty
• 2.15. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC KẾT LUẬN VÀ GIẢI PHÁP ĐỂ HOÀN THIỆN KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN MAY XUẤT KHẨU VIỆT THÁI
• 3.1. Định hướng phát triển và yêu cầu hoàn thiện
• 3.1.1. Định hướng phát triển công ty
• 3.1.2. Yêu cầu hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty Cổ phần may xuất khẩu Việt Thái
• 3.2. Những giải pháp hoàn thiện kế toán quản trị chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty Cổ phần may xuất khẩu Việt Thái
• 3.2.1. Hoàn thiện phân loại chi phí sản xuất
• 3.2.2. Hoàn thiện định mức chi phí sản xuất
• 3.2.3. Hoàn thiện phương pháp kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 3.2.4. Hoàn thiện cung cấp thông tin chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 3.2.5. Tổ chức bộ máy kế toán phục vụ kế toán quản trị chi phí
• 3.2.6. Điều kiện thực hiện các giải pháp
• 3.2.6.1. Về phía nhà nước và các cơ quan chức năng
• 3.2.6.2. Về phía công ty Cổ phần may xuất khẩu Việt Thái
• 3.3. Những hạn chế trong nghiên cứu và vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu
• 3.3.1. Những hạn chế trong nghiên cứu
• 3.3.2. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Kế Toán Quản Trị Chi Phí Sản Xuất

Nghiên cứu về kế toán quản trị chi phí sản xuất tại Công ty Cổ phần May Xuất khẩu Việt Thái là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh nền kinh tế hiện nay. Kế toán quản trị không chỉ giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí mà còn hỗ trợ trong việc ra quyết định chiến lược. Đề tài này sẽ phân tích các khía cạnh lý luận và thực tiễn của kế toán quản trị chi phí sản xuất, từ đó đưa ra những giải pháp cải thiện hiệu quả hoạt động của công ty.

1.1. Khái Niệm Kế Toán Quản Trị Chi Phí Sản Xuất

Kế toán quản trị chi phí sản xuất là một phần quan trọng trong hệ thống kế toán của doanh nghiệp. Nó bao gồm việc thu thập, phân tích và báo cáo thông tin chi phí để hỗ trợ các nhà quản lý trong việc ra quyết định. Việc hiểu rõ khái niệm này giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình sản xuất và giảm thiểu chi phí.

1.2. Vai Trò Của Kế Toán Quản Trị Trong Doanh Nghiệp

Kế toán quản trị đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin chi phí cho các nhà quản lý. Thông qua việc phân tích chi phí, doanh nghiệp có thể đưa ra các quyết định chiến lược nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và tối ưu hóa lợi nhuận.

II. Thách Thức Trong Kế Toán Quản Trị Chi Phí Sản Xuất

Mặc dù có nhiều lợi ích, nhưng việc áp dụng kế toán quản trị chi phí sản xuất tại Công ty Cổ phần May Xuất khẩu Việt Thái cũng gặp phải nhiều thách thức. Những thách thức này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của hệ thống kế toán và quyết định của các nhà quản lý.

2.1. Thiếu Thông Tin Chính Xác

Một trong những thách thức lớn nhất là việc thiếu thông tin chính xác về chi phí sản xuất. Điều này có thể dẫn đến việc ra quyết định sai lầm và ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của công ty.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Phân Tích Chi Phí

Việc phân tích chi phí sản xuất đòi hỏi kỹ năng và công cụ phù hợp. Nếu không có sự hỗ trợ từ công nghệ và đào tạo, việc phân tích có thể trở nên khó khăn và không hiệu quả.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Kế Toán Quản Trị Chi Phí Sản Xuất

Để nghiên cứu về kế toán quản trị chi phí sản xuất, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học phù hợp. Các phương pháp này sẽ giúp thu thập và phân tích dữ liệu một cách hiệu quả.

3.1. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Dữ liệu có thể được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm tài liệu nội bộ của công ty, phỏng vấn nhân viên và khảo sát. Việc thu thập dữ liệu chính xác là rất quan trọng để đảm bảo tính khách quan của nghiên cứu.

3.2. Phân Tích Dữ Liệu

Sau khi thu thập dữ liệu, bước tiếp theo là phân tích để rút ra các kết luận. Phân tích dữ liệu giúp xác định các xu hướng và vấn đề trong kế toán quản trị chi phí sản xuất.

IV. Ứng Dụng Kế Toán Quản Trị Chi Phí Sản Xuất Tại Công Ty Cổ Phần May Xuất Khẩu Việt Thái

Việc áp dụng kế toán quản trị chi phí sản xuất tại Công ty Cổ phần May Xuất khẩu Việt Thái đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Những ứng dụng này không chỉ giúp cải thiện quy trình sản xuất mà còn nâng cao hiệu quả kinh doanh.

4.1. Cải Thiện Quy Trình Sản Xuất

Thông qua việc áp dụng kế toán quản trị, công ty đã cải thiện quy trình sản xuất, giảm thiểu lãng phí và tối ưu hóa chi phí. Điều này giúp tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường.

4.2. Tăng Cường Quyết Định Chiến Lược

Kế toán quản trị cung cấp thông tin chi phí chính xác, giúp các nhà quản lý đưa ra quyết định chiến lược hiệu quả hơn. Điều này góp phần nâng cao lợi nhuận và phát triển bền vững cho công ty.

V. Kết Luận Về Kế Toán Quản Trị Chi Phí Sản Xuất

Kế toán quản trị chi phí sản xuất là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của Công ty Cổ phần May Xuất khẩu Việt Thái. Việc cải thiện hệ thống kế toán quản trị sẽ giúp công ty tối ưu hóa chi phí và nâng cao khả năng cạnh tranh.

5.1. Tương Lai Của Kế Toán Quản Trị

Trong tương lai, kế toán quản trị sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc ra quyết định. Công ty cần đầu tư vào công nghệ và đào tạo để nâng cao hiệu quả của hệ thống kế toán.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện

Để nâng cao hiệu quả của kế toán quản trị, công ty cần xem xét các giải pháp như cải thiện quy trình thu thập dữ liệu, đào tạo nhân viên và áp dụng công nghệ mới trong kế toán.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam hội nhập sâu rộng và tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, ngành dệt may luôn đóng vai trò là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp khoảng 12% đến 15% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước. Đối với các doanh nghiệp may mặc hướng tới thị trường quốc tế, chi phí nguyên phụ liệu và nhân công thường chiếm tỷ trọng áp đảo, lên tới 75% đến 85% trong cơ cấu giá thành sản phẩm. Vì vậy, việc thiết lập một hệ thống thông tin kế toán quản trị chuyên sâu để kiểm soát chặt chẽ từng yếu tố hao phí và xác định chính xác giá thành đơn hàng là yêu cầu sống còn nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh.

Tuy nhiên, tại Công ty Cổ phần May Xuất khẩu Việt Thái, công tác kế toán vẫn tập trung chủ yếu vào kế toán tài chính nhằm phục vụ việc lập báo cáo thuế và báo cáo tài chính định kỳ theo quy định pháp luật. Việc thu thập, xử lý và cung cấp thông tin chi phí phục vụ trực tiếp cho quá trình hoạch định, điều hành sản xuất và ra quyết định quản trị nội bộ còn bộc lộ nhiều điểm hạn chế. Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán quản trị chi phí, phân tích thực trạng hạch toán và tính giá thành tại doanh nghiệp, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện nhằm hạ thấp giá thành và tối ưu hóa hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh.

Phạm vi nghiên cứu được triển khai trực tiếp tại Công ty Cổ phần May Xuất khẩu Việt Thái trong khung thời gian từ tháng 4 năm 2015 đến tháng 11 năm 2015, dựa trên nguồn số liệu hoạt động thực tế 3 năm liên tiếp từ năm 2013 đến năm 2015. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp công cụ kiểm soát chi phí thực tế, giúp doanh nghiệp cắt giảm hao hụt nguyên vật liệu từ 2% đến 3%, đồng thời nâng cao độ chính xác trong định giá đơn hàng gia công xuất khẩu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng các lý thuyết kế toán quản trị hiện đại, bao gồm lý thuyết kiểm soát chi phí của Robert S. Kaplan và mô hình kế toán quản trị theo quá trình của Charles T. Horngren. Bên cạnh đó, tác giả vận dụng hệ thống lý luận kế toán quản trị chi phí theo mô hình kế toán Mỹ (chú trọng linh hoạt thông tin cho việc ra quyết định) kết hợp cùng mô hình kế toán Pháp (chú trọng tính liên kết giữa tài khoản quản trị và tài khoản tài chính). Căn cứ pháp lý then chốt của nghiên cứu là Luật Kế toán năm 2003 cùng Thông tư số 53/2006/TT-BTC của Bộ Tài chính về hướng dẫn áp dụng kế toán quản trị trong doanh nghiệp.

Khung lý thuyết tập trung làm rõ các khái niệm cốt lõi:

• Kế toán quản trị chi phí: Phân hệ kế toán chuyên trách thu nhận, xử lý và cung cấp thông tin định lượng lẫn định tính về chi phí, phục vụ việc lập kế hoạch, kiểm soát và ra quyết định kinh doanh.
• Phân loại chi phí theo cách ứng xử: Chia thành biến phí (chi phí biến đổi theo sản lượng sản xuất) và định phí (chi phí cố định trong phạm vi quy mô hoạt động phù hợp).
• Định mức chi phí và giá thành sản phẩm: Thước đo kinh tế - kỹ thuật chuẩn tắc cho chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung trên một đơn vị thành phẩm.
• Phương pháp xác định chi phí theo đơn đặt hàng: Tập hợp toàn bộ chi phí thực tế phát sinh trực tiếp và gián tiếp cho từng hợp đồng sản xuất riêng biệt.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính kết hợp phân tích số liệu thực chứng để đảm bảo tính khách quan và khoa học. Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ 3 bộ báo cáo tài chính năm 2013, 2014 và kế hoạch sản xuất kinh doanh năm 2015, kết hợp với các tài liệu nội bộ như bảng định mức kỹ thuật, phiếu xuất kho, sổ chi tiết tài khoản 621, 622, 627 và 154 của Công ty Cổ phần May Xuất khẩu Việt Thái.

Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp phỏng vấn sâu trực tiếp 8 nhân sự chủ chốt, bao gồm Giám đốc điều hành, Kế toán trưởng, 3 kế toán viên phụ trách phần hành chi phí và 3 quản đốc phân xưởng may. Cỡ mẫu khảo sát được thực hiện trên 15 đơn đặt hàng may xuất khẩu tiêu biểu trong kỳ sản xuất năm 2014 - 2015. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích so sánh và phương pháp thống kê mô tả là nhằm đối chiếu chi tiết giữa định mức dự toán với số liệu chi phí thực tế phát sinh, từ đó làm rõ các biến động chênh lệch chi phí tại từng công đoạn may.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát thực tế tại Công ty Cổ phần May Xuất khẩu Việt Thái đã chỉ ra 4 phát hiện trọng yếu:

Thứ nhất, cơ cấu chi phí sản xuất tại công ty mang đặc thù rõ nét của ngành may mặc xuất khẩu, trong đó chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng lớn nhất, dao động từ 62% đến 68% tổng giá thành sản phẩm. Chi phí nhân công trực tiếp chiếm khoảng 22% đến 25%, và chi phí sản xuất chung chiếm từ 10% đến 13%. Tuy nhiên, doanh nghiệp chưa phân loại chi phí theo mối quan hệ với mức độ hoạt động (biến phí và định phí), khiến nhà quản trị gặp khó khăn khi phân tích điểm hòa vốn cho các đơn hàng bổ sung.

Thứ hai, công tác lập định mức chi phí nguyên phụ liệu còn bộc lộ độ trễ so với thực tế. Định mức tiêu hao vải, chỉ và phụ liệu may mặc được ban hành từ đầu năm tài chính nhưng không được điều chỉnh kịp thời theo từng mã hàng xuất khẩu đặc thù, dẫn đến tình trạng chênh lệch hao hụt nguyên vật liệu thực tế vượt định mức từ 3,2% đến 4,8% tại các đơn hàng may áo jacket và sơ mi xuất khẩu.

Thứ ba, phương pháp phân bổ chi phí sản xuất chung chưa thực sự hợp lý. Doanh nghiệp đang áp dụng tiêu thức phân bổ chi phí sản xuất chung dựa hoàn toàn trên chi phí nhân công trực tiếp. Điều này dẫn đến sự sai lệch giá thành đơn vị giữa các mặt hàng may thủ công phức tạp và các mặt hàng may tự động hóa trên dây chuyền chuyền may hiện đại, với mức chênh lệch giá thành ước tính từ 7% đến 11%.

Thứ tư, hệ thống kế toán quản trị chưa có các biểu mẫu báo cáo chi phí chuyên biệt phục vụ phân tích biến động. Việc kiểm soát chi phí chỉ dừng lại ở khâu đối chiếu cuối kỳ kế toán trên sổ sách tài chính, làm mất đi tính kịp thời trong việc xử lý các lãng phí phát sinh ngay tại chuyền may.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của các hạn chế trên xuất phát từ việc bộ máy kế toán của công ty được tổ chức theo mô hình kết hợp giản đơn, chưa tách bạch chức năng của kế toán quản trị. Kế toán viên phải kiêm nhiệm nhiều phần hành kế toán tài chính, dẫn đến việc thiếu hụt thời gian phân tích chuyên sâu các chỉ số chi phí. Khi đối chiếu với các nghiên cứu cùng chuyên ngành trong lĩnh vực dệt may tại các địa phương lân cận, tình trạng phụ thuộc vào kế toán tài chính và phân bổ chi phí chung theo tiêu thức đơn lẻ là hiện tượng phổ biến tại hơn 70% doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Để khắc phục nhược điểm này, dữ liệu chi phí của công ty có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ phân tích cơ cấu chi phí theo dạng biểu đồ tròn và bảng so sánh chênh lệch giữa chi phí định mức với chi phí thực tế cho từng mã đơn hàng. Việc biểu diễn số liệu trên bảng theo dõi biến động chi phí nguyên vật liệu sẽ giúp quản đốc phân xưởng phát hiện ngay trong vòng 24 giờ các điểm phát sinh lãng phí vải trong khâu giác sơ đồ và cắt may, từ đó đưa ra quyết định điều chỉnh kỹ thuật kịp thời.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng, 4 nhóm giải pháp cụ thể được đề xuất nhằm hoàn thiện hệ thống kế toán quản trị chi phí tại Công ty Cổ phần May Xuất khẩu Việt Thái:

Thứ nhất, chuẩn hóa công tác phân loại chi phí và xây dựng mô hình ứng xử chi phí. Phòng Kế toán cần phối hợp với Phòng Kế hoạch tiến hành phân chia toàn bộ chi phí sản xuất thành biến phí và định phí. Đích đến là thiết lập báo cáo kết quả kinh doanh theo phương pháp số dư đảm phí trước ngày 30 tháng 6 năm 2016, giúp ban lãnh đạo xác định chính xác giá sàn cho các đơn đặt hàng gia công quốc tế.

Thứ hai, tái lập hệ thống định mức kinh tế - kỹ thuật tiên tiến. Phòng Kỹ thuật công nghệ kết hợp cùng bộ phận Kế toán giá thành thực hiện rà soát, đo lường lại mức tiêu hao vải và phụ liệu cho 100% mẫu sản phẩm mới. Mục tiêu cụ thể là giảm tỷ lệ hao hụt nguyên vật liệu từ mức trung bình 4% xuống dưới 1,5% trên mỗi đơn hàng may mặc xuất khẩu trong giai đoạn 2016 - 2017.

Thứ ba, cải tiến phương pháp phân bổ chi phí sản xuất chung theo tiêu thức đa biến. Thay vì phân bổ thuần túy theo tiền lương công nhân may, Kế toán trưởng cần chỉ đạo áp dụng tiêu thức phân bổ kết hợp giữa giờ công lao động trực tiếp và giờ máy hoạt động cho từng phân xưởng. Giải pháp này giúp triệt tiêu sai số định giá sản phẩm, giảm độ lệch giá thành xuống dưới mức 2% trước quý 4 năm 2016.

Thứ tư, thiết lập hệ thống 5 mẫu báo cáo kế toán quản trị nội bộ định kỳ và kiện toàn tổ chức nhân sự. Ban Giám đốc công ty cần phê duyệt việc bố trí 2 nhân sự chuyên trách kế toán quản trị chi phí trong quý 1 năm 2016, đồng thời đưa vào vận hành hệ thống báo cáo phân tích biến động chi phí hàng tuần để theo dõi sát sao định mức sản xuất tại 4 xưởng may trực thuộc.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng và học thuật thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

Thứ nhất, Ban Giám đốc và các nhà quản trị doanh nghiệp dệt may: Cung cấp phương pháp luận và công cụ kiểm soát chi phí thực tế, giúp doanh nghiệp cắt giảm từ 3% đến 5% tổng chi phí vận hành sản xuất thông qua việc kiểm soát định mức hao hụt nguyên liệu.

Thứ hai, Kế toán trưởng và chuyên viên kế toán tại các công ty may xuất khẩu: Hướng dẫn chi tiết quy trình thiết lập chứng từ ban đầu, kỹ thuật phân bổ chi phí sản xuất chung và phương pháp lập dự toán ngân sách chi phí theo từng đơn hàng cụ thể với độ chính xác đạt trên 95%.

Thứ ba, Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán: Cung cấp nguồn tài liệu tham khảo phong phú với hệ thống số liệu thực chứng 3 năm (2013 - 2015) và case study điển hình về chuyển đổi mô hình kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp sản xuất tại Việt Nam.

Thứ tư, Các chuyên gia tư vấn tái cấu trúc tài chính và chuyển đổi số doanh nghiệp: Cung cấp cơ sở dữ liệu thực tế về chu trình vận động chi phí để ứng dụng vào việc xây dựng phân hệ kế toán quản trị trên các hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

Kế toán quản trị chi phí khác biệt như thế nào so với kế toán tài chính chi phí trong doanh nghiệp may mặc? Kế toán tài chính chi phí tập hợp số liệu quá khứ theo các tài khoản quy định để lập báo cáo tài chính phục vụ cơ quan quản lý bên ngoài. Ngược lại, kế toán quản trị chi phí tập trung xử lý cả dữ liệu quá khứ lẫn dự toán tương lai, phân loại chi phí theo biến phí và định phí nhằm cung cấp thông tin kịp thời trong vòng 24 đến 48 giờ cho ban lãnh đạo ra quyết định điều hành đơn hàng.

Tại sao doanh nghiệp may xuất khẩu cần phân loại chi phí thành biến phí và định phí? Việc phân loại này giúp doanh nghiệp may mặc xác định được số dư đảm phí và điểm hòa vốn cho từng hợp đồng xuất khẩu. Khi đàm phán các đơn hàng bổ sung trong mùa thấp điểm, nếu giá bán lớn hơn biến phí đơn vị (khoảng 60% đến 70% giá thành), doanh nghiệp vẫn có thể nhận đơn hàng để bù đắp một phần định phí thay vì để máy móc và công nhân ngừng hoạt động.

Tiêu thức nào là tối ưu nhất để phân bổ chi phí sản xuất chung tại xưởng may? Không có một tiêu thức duy nhất cho mọi trường hợp. Đối với các công đoạn sử dụng nhiều lao động thủ công như cắt may và hoàn thiện, phân bổ theo giờ công trực tiếp là phù hợp. Tuy nhiên, đối với công đoạn may tự động hoặc thêu vi tính, việc phân bổ theo giờ máy vận hành thực tế sẽ đảm bảo độ chính xác của giá thành hơn 15% so với phân bổ theo tiền lương công nhân.

Làm thế nào để kiểm soát hiệu quả hao hụt nguyên vật liệu vải trong quá trình sản xuất? Doanh nghiệp cần xây dựng định mức lượng vải tiêu chuẩn kết hợp tỷ lệ hao hụt cho phép từ 1,2% đến 1,8% cho từng mã hàng. Kế toán quản trị cần thực hiện đối chiếu phiếu xuất kho vải với sản lượng bán thành phẩm cắt ra theo từng ca sản xuất, lập bảng phân tích chênh lệch ngay khi phát sinh vượt định mức trên 1% để xử lý kịp thời.

Mô hình tổ chức bộ máy kế toán quản trị nào phù hợp nhất với công ty may quy mô vừa? Mô hình kế toán kết hợp là giải pháp tối ưu nhất về mặt chi phí và hiệu quả. Trong mô hình này, công ty không cần thành lập phòng kế toán quản trị riêng biệt mà chỉ cần bổ sung từ 1 đến 2 chuyên viên kế toán quản trị chi phí chuyên trách nằm trong phòng kế toán hiện tại, phụ trách lập dự toán, kiểm soát định mức và lập báo cáo quản trị định kỳ.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về kế toán quản trị chi phí sản xuất và tính giá thành trong các doanh nghiệp may mặc xuất khẩu.
• Phân tích sâu sắc thực trạng quản lý chi phí tại Công ty Cổ phần May Xuất khẩu Việt Thái giai đoạn 2013 - 2015, chỉ rõ 4 hạn chế then chốt trong định mức và phân bổ chi phí.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính đồng bộ và khả thi cao, gắn liền với mục tiêu cắt giảm hao hụt nguyên phụ liệu từ 4% xuống dưới 1,5%.
• Đóng góp nguồn dữ liệu thực chứng và quy trình kế toán quản trị mẫu, có khả năng chuyển giao và áp dụng rộng rãi cho hơn 500 doanh nghiệp vừa và nhỏ trong ngành may mặc.
• Kế hoạch triển khai các giải pháp cần được thực hiện theo lộ trình 3 giai đoạn từ đầu năm 2016 đến hết năm 2017 nhằm hoàn thiện toàn diện hệ thống thông tin quản trị nội bộ.

Các nhà quản trị và chuyên viên kế toán hãy chủ động áp dụng các giải pháp và biểu mẫu kế toán quản trị trong luận văn vào thực tiễn doanh nghiệp mình ngay hôm nay để kiểm soát tối ưu chi phí và bứt phá lợi nhuận.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 1. Tổng quan về kế toán quản trị 1. Khái niệm, bản chất và vai trò của kế toán quản trị * Khái niệm kế toán quản trị Kế toán quản trị là một bộ phận cấu thành của hệ thống thông tin kế toán nói chung trong các doanh nghiệp. Trong nền kinh tế thị trường, nguyên nhân sự phát triển của kế toán quản trị là do sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp, tập đoàn, quốc gia của tổng thể nền kinh tế.

Nhưng trong bất kỳ một doanh nghiệp nào thì thông tin kế toán quản trị với chức năng cơ bản là công cụ hữu hiệu để các cấp lãnh đạo đưa ra quyết định điều hành mọi hoạt động nhằm hướng tới các mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận. Việc nghiên cứu kế toán quản trị được xem xét từ nhiều quan điểm và góc độ khác nhau.Kaplan, trường Đại học Harvard Business School, “ KTQT là một bộ phận của hệ thống thông tin quản trị trong tổ chức mà các nhà quản trị dựa vào để hoạch định và kiểm soát các hoạt động của tổ chức” (Tr13, Giáo trình Kees toán quản trị, Trường Đại học kinh tế quốc dân, 2014). Với quan điểm này thì KTQT là công cụ gắn liền với hoạt động quản trị của các tổ chức. Nó có vai trò quan trọng cho các tổ chức xây dựng các dự toán, hoạch định cá chính sách và kiểm soát mọi hoạt động của tổ chức.Garrison: “KTQT có liên hệ với việc cung cấp các tài liệu cho các nhà quản lý là những người bên trong tổ chức kinh tế và có trách nhiệm trong việc điều hành và kiểm soát mọi hoạt động của tổ chức đó”.Bouquin, Đại học Paris- Dauphin: “KTQT là một hệ thống thông tin định lượng cung cấp cho các nhà quản trị đưa ra quyết định điều hành các Luan van 10 tổ chức nhằm đạt hiệu quả cao” (Tr13, Giáo trình Kế toán quản trị, Trường Đại học kinh tế quốc dân, 2014).

Theo quan điểm này, kế toán quản trị là công cụ cung cấp thông tin cho các nhà quản trị, dựa vào thông tin đó các nhà quản trị đưa ra quyết định điều hành các hoạt động nhằm đạt hiệu quả kinh tế tối ưu. Theo hiệp hội kế toán viên hợp chủng quốc Hoa Kỳ năm 1982: “KTQT là quy trình định dạng, đo lường, tổng hợp, phân tích, truyền đạt các thông tin tài chính và phi tài chính cho các nhà quản trị để điều hành các hoạt động kinh doanh nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn” (Tr10, Giáo trình Giáo trình Kế toán quản trị, Trường Đại học thương mại, 2006). Quan điểm này nhấn mạnh vai trò của kế toán quản trị là công cụ không thể thiếu được của các nhà quản trị khi đưa ra các quyết định kinh doanh nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, tài sản. Tại khoản 3, điều 4 của Luật Kế toán Việt Nam được Quốc hội ban hành ngày 17/6/2003 và thông tư 53/2006/TT-BTC ngày 12/6/2006 của Bộ Tài chính hướng dẫn việc áp dụng kế toán quản trị trong doanh nghiệp: “KTQT là việc thu thập, xử lý, phân tích và cung cấp thông tin kinh tế, tài chính theo yêu cầu quản trị và quyết định kinh tế, tài chính trong nội bộ đơn vị kế toán”.

Theo Luật kế toán Việt Nam, ngoài việc nhấn mạnh vai trò của kế toán quản trị là thông tin hữu ích phục vụ các cấp quản lý khi đưa ra các quyết định còn cho biết quy trình thu thập và cung cấp thông tin kế toán quản trị trong các tổ chức hoạt động. Các khái niệm trên tuy diễn đạt khác nhau nhưng đều có những điểm chung cơ bản như sau: - Kế toán quản trị là phân hệ kế toán cung cấp những thông tin định lượng. - Đối tượng sử dụng thông tin kế toán quản trị là các cấp độ nhà quản trị doanh nghiệp. - Thông tin kế toán quản trị nhằm đáp ứng nhu cầu cho chức năng hoạt động của các nhà quản trị doanh nghiệp.

Như vậy, có thể hiểu khái quát về kế toán quản trị như sau: Kế toán quản trị là một môn khoa học thu nhận, xử lý và cung cấp thông tin định lượng kết hợp với định tính về các hoạt động của một đơn vị cụ thể. Các thông tin đó giúp các nhà Luan van 11 quản trị trong quá trình ra quyết định liên quan đến việc lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm tra và đánh giá tình hình thực hiện các hoạt động của đơn vị nhằm tối ưu hóa các mục tiêu. Từ các quan điểm về kế toán quản trị có thể thấy bản chất của nó như sau: - KTQT không chỉ thu nhận, xử lý và cung cấp các thông tin về các nghiệp vụ kinh tế đã thực sự hoàn thành, đã ghi chép hệ thống hóa trong các sổ kế toán mà còn xử lý và cung cấp các thông tin phục vụ cho việc ra quyết định quản trị. - KTQT chỉ cung cấp những thông tin về hoạt động kinh tế tài chính trong phạm vi yêu cầu quản lý nội bộ của một doanh nghiệp.

Những thông tin đó chỉ có ý nghĩa đối với những người, những bộ phận và những nhà điều hành, quản lý doanh nghiệp, không có ý nghĩa đối với các đối tượng bên ngoài vì vậy người ta nói KTQT là loại kế toán dành cho những người làm công tác quản trị, trong khi KTTC không phục vụ trực tiếp mục đích này. - KTQT là một bộ phận của công tác kế toán nói chung và là một công cụ quan trọng không thể thiếu đối với công tác quản lý nội bộ doanh nghiệp. * Vai trò của KTQT trong doanh nghiệp KTQT là công cụ quản trị, một công cụ rất quan trọng trong quá trình hoạch định và kiểm soát chi phí, thu thập, tính toán hiệu quả quá trình kinh doanh nhằm đưa ra các quyết định quản trị đúng đắn. Thật vậy, quá trình sản xuất kinh doanh của một doanh nghiệp ở bất kỳ hình thái kinh tế xã hội nào, thành phần kinh tế nào muốn đạt được hiệu quả kinh doanh cao cần phải biết được thông tin về tình hình hoạt động kinh tế tài chính một cách kịp thời đầy đủ, chính xác và trung thực.

Những thông tin về tình hình chi phí mà các doanh nghiệp đã chi ra cho từng họat động kinh doanh, từng địa điểm kinh doanh hoặc từng loại sản phẩm. Những thông tin về thu thập và xác định kết quả sản xuất kinh doanh theo từng hoạt động, địa điểm hoặc sản phẩm đó chỉ có thể nhận biết được một cách cụ thể thông qua việc thu nhận, xử lý và cung cấp thông tin của KTQT. KTQT là nguồn cung cấp thông tin chủ yếu phục vụ nhà quản trị trong toàn bộ quá trình quản lý từ lập kế hoạch, đến thực hiện kiểm tra đánh giá nhằm đến mục đích ra quyết định. KTQT là kế toán theo Luan van 12 chức năng quản lý vì thế vai trò của nó là cung cấp thông tin hữu ích liê quan đến việc lập kế hoạch, điều hành hoạt động, kiểm tra và ra quyết định.

Các chức năng quản lý doanh nghiệp được thể hiện thông qua sơ đồ sau: Lập kế hoạch Đánh giá Ra quyết định Điều hành thực hiện hoạt động Kiểm soát - đánh giá hoạt động Sơ đồ 1.1: Các chức năng quản lý doanh nghiệp (Nguồn: Giáo trình Kế toán quản trị, Đại học Kinh tế quốc dân, 2014) Vai trò của kế toán quản trị thể hiện trong các khâu của quá trình quản lý được cụ thể như sau: - Cung cấp thông tin cho quá trình lập kế hoạch: đưa ra kế hoạch cho việc thực hiện ngắn hạn và dài hạn của một doanh nghiệp. Kế hoạch mà người quản lý đưa ra thường có dạng số lượng và giá trị. - Cung cấp thông tin cho quá trình tổ chức điều hành hoạt động: Nhà quản lý có nhu cầu rất lớn về thông tin kế toán trong việc lãnh đạo hoạt động hàng ngày. Chẳng hạn, lãnh đạo Công ty cần đưa ra giá bán một mặt hàng nào đó thì họ phải dựa trên các thông tin kế toán để đảm bảo giá bán đó phù hợp, hoặc bộ phận quản lý dựa trên các thông tin kế toán để đánh giá giá trị của hàng tồn kho, hàng đang kinh doanh.

Như vậy, công việc của kế toán và quản lý gắn với nhau chặt chẽ trong việc điều hành các hoạt động hàng ngày. - Cung cấp thông tin cho quá trình kiểm soát: Việc lập kế hoạch như trên là chưa đủ, một khi kế hoạch ngân sách đã được lập, người quản lý cần những thông tin có liên quan đến việc thực hiện. Kế toán quản trị giúp cho việc tập hợp các thông Luan van 13 tin cần thiết bằng cách cung cấp các báo cáo thực hiện. Báo cáo thực hiện bao gồm các chi tiết để quản lý, so sánh các số liệu dự toán với các số liệu thực tế trong một thời điểm nhất định.

Khi báo cáo thực hiện chỉ ra một vấn đề tồn tại ở một khâu nào đó của DN, người quản lý sẽ phải tìm nguyên nhân của vấn đề và biện pháp giải quyết. Nếu báo cáo thực hiện chỉ rõ mọi việc đều thực hiện tốt thì người quản lý sẽ để tâm vào công việc khác. Tóm lại, việc thực hiện kế hoạch là bước phản hồi của người quản lý và có tác dụng giúp người quản lý thực hiện tốt vai trò quản lý của mình. - Cung cấp thông tin cho việc ra quyết định: Chức năng ra quyết định đòi hỏi nhà quản trị phải có sự lựa chọn hợp lý trong nhiều phương án khác nhau được đưa ra.

Kế toán có nhiệm vụ thu thập các số liệu về chi phí và lợi nhuận để thông tin cho người quản lý. Ví dụ để tung sản phẩm ra nhằm cạnh tranh với các doanh nghiệp khác trên thị trường cần quyết định phương án hạ giá, mở rộng việc quảng cáo hoặc kết hợp cả hai việc này để chiếm lĩnh thị trường, doanh nghiệp phải gắn chặt với các số liệu về giá thành và lợi nhuận do kế toán cung cấp. Tuy nhiên, không phải lúc nào các số liệu cần thiết cũng có ngay theo yêu cầu thực tế, do vậy kế toán sẽ thực hiện phân tích chung kể cả việc dự toán để có được những số liệu đó. Như vậy, để có những quyết định đúng đắn cần phải có đầy đủ các thông tin cần và chính xác.

Nếu các thông tin không đầy đủ, không chính xác thì sẽ dẫn đến quyết định bị sai lệch.