Luận văn kế toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh tại Xây Dựng Môi Trường Đại Nam, Đồng Nai, 2019‑2023

Nghiên cứu kế toán doanh thu và chi phí tại Công ty TNHH MTV Xây Dựng Môi Trường Đại Nam là… 85 trang · Trường Đại Học Lâm Nghiệp – Phân Hiệu Đồng Nai · 2023.

• Tác giả: Phan Lê Thạch Thảo
• Người hướng dẫn: ThS. Đỗ Thị Bích
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp – Phân Hiệu Đồng Nai
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Nghiên Cứu Công Tác Kế Toán Doanh Thu và Chi Phí và Xác Định Kết Quả Hoạt Động Kinh Doanh Tại Công Ty TNHH MTV Xây Dựng Môi Trường Đại Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Đồng Nai

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.1. Kế toán doanh thu và thu nhập
• 1.1.1. Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
• 1.1.1.1. Khái niệm, điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
• 1.1.1.2. Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
• 1.1.1.3. Chứng từ sử dụng
• 1.1.1.4. Tài khoản sử dụng
• 1.1.1.5. Phương pháp hạch toán
• 1.1.1.6. Sổ sách sử dụng
• 1.1.2. Kế toán doanh thu hoạt động tài chính
• 1.1.2.1. Khái niệm, nội dung doanh thu hoạt động tài chính
• 1.1.2.2. Chứng từ sử dụng
• 1.1.2.3. Tài khoản sử dụng
• 1.1.2.4. Phương pháp hạch toán
• 1.1.2.5. Sổ sách sử dụng
• 1.1.3. Kế toán thu nhập khác
• 1.1.3.1. Khái niệm, nội dung thu nhập khác
• 1.1.3.2. Chứng từ sử dụng
• 1.1.3.3. Tài khoản sử dụng
• 1.2. Kế toán chi phí
• 1.3. Kế toán xác định kết quả kinh doanh
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN VÀ KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÔNG TY TNHH MTV XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG ĐẠI NAM
• 2.1. Lịch sử hình thành và phát triển của công ty
• 2.2. Giới thiệu khái quát về công ty
• 2.3. Tổ chức bộ máy quản lý của công ty
• 2.4. Tình hình cơ sở vật chất kỹ thuật của Công ty
• 2.5. Tình hình huy động và sử dụng nguồn vốn của Công ty
• 2.6. Tình hình sử dụng lao động của Công ty
• 2.7. Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH MTV XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG ĐẠI NAM
• 3.1. Đặc điểm chung về công tác kế toán tại công ty TNHH MTV Xây Dựng Môi Trường Đại Nam
• 3.2. Thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH MTV Xây Dựng Môi Trường Đại Nam
• 3.2.1. Kế toán doanh thu
• 3.2.2. Kế toán chi phí
• 3.2.3. Kế toán xác định kết quả kinh doanh
• 4. CHƯƠNG 4: MỘT SỐ Ý KIẾN NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH MTV XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG ĐẠI NAM
• 4.1. Nhận xét chung về thực trạng kế toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh tại công ty TNHH MTV Xây Dựng Môi Trường Đại Nam
• 4.2. Một số ý kiến, đề xuất nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH MTV Xây Dựng Môi Trường Đại Nam
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về Nghiên Cứu Kế Toán Doanh Thu và Chi Phí

Nghiên cứu kế toán doanh thu và chi phí tại Công ty TNHH MTV Xây Dựng Môi Trường Đại Nam là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh kinh tế hiện nay. Việc hiểu rõ về kế toán doanh thu và chi phí giúp doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động kinh doanh, từ đó nâng cao hiệu quả tài chính. Kế toán doanh thu không chỉ phản ánh doanh thu bán hàng mà còn bao gồm các khoản thu nhập khác, trong khi kế toán chi phí giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí hoạt động.

1.1. Khái niệm về Kế Toán Doanh Thu và Chi Phí

Kế toán doanh thu và chi phí là quá trình ghi nhận, phân tích và báo cáo các khoản doanh thu và chi phí phát sinh trong hoạt động kinh doanh. Doanh thu bao gồm doanh thu bán hàng và thu nhập từ các hoạt động tài chính, trong khi chi phí bao gồm chi phí sản xuất, chi phí quản lý và chi phí tài chính.

1.2. Tầm quan trọng của Kế Toán Doanh Thu và Chi Phí

Kế toán doanh thu và chi phí đóng vai trò quan trọng trong việc xác định kết quả kinh doanh. Nó cung cấp thông tin cần thiết cho các nhà quản lý trong việc ra quyết định, đồng thời giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu của các bên liên quan như nhà đầu tư và ngân hàng.

II. Vấn đề và Thách thức trong Kế Toán Doanh Thu và Chi Phí

Trong quá trình thực hiện kế toán doanh thu và chi phí, Công ty TNHH MTV Xây Dựng Môi Trường Đại Nam gặp phải nhiều thách thức. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến độ chính xác của báo cáo tài chính và quyết định kinh doanh. Việc ghi nhận doanh thu và chi phí không chính xác có thể dẫn đến sai lệch trong việc xác định lợi nhuận.

2.1. Những Thách Thức trong Ghi Nhận Doanh Thu

Một trong những thách thức lớn nhất là xác định thời điểm ghi nhận doanh thu. Doanh nghiệp cần đảm bảo rằng doanh thu chỉ được ghi nhận khi đã hoàn thành các điều kiện cần thiết, điều này có thể gây khó khăn trong việc quản lý và theo dõi.

2.2. Vấn Đề trong Quản Lý Chi Phí

Quản lý chi phí cũng là một thách thức lớn. Doanh nghiệp cần phải theo dõi và kiểm soát các khoản chi phí phát sinh để đảm bảo rằng chi phí không vượt quá ngân sách đã đề ra, từ đó ảnh hưởng đến lợi nhuận.

III. Phương Pháp Kế Toán Doanh Thu và Chi Phí Hiệu Quả

Để giải quyết các vấn đề trong kế toán doanh thu và chi phí, Công ty TNHH MTV Xây Dựng Môi Trường Đại Nam đã áp dụng nhiều phương pháp kế toán hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện độ chính xác của báo cáo tài chính mà còn nâng cao hiệu quả quản lý tài chính.

3.1. Phương Pháp Ghi Nhận Doanh Thu

Công ty áp dụng phương pháp ghi nhận doanh thu theo quy định của pháp luật, đảm bảo rằng doanh thu chỉ được ghi nhận khi đã hoàn thành các điều kiện cần thiết. Điều này giúp tăng cường tính chính xác trong báo cáo tài chính.

3.2. Phương Pháp Quản Lý Chi Phí

Công ty sử dụng các công cụ quản lý chi phí hiện đại để theo dõi và kiểm soát chi phí. Việc phân tích chi phí theo từng bộ phận giúp doanh nghiệp xác định được các khoản chi phí không cần thiết và tối ưu hóa ngân sách.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các phương pháp kế toán hiệu quả đã giúp Công ty TNHH MTV Xây Dựng Môi Trường Đại Nam cải thiện đáng kể tình hình tài chính. Doanh thu và lợi nhuận của công ty đã tăng trưởng ổn định trong những năm qua, nhờ vào việc quản lý tốt doanh thu và chi phí.

4.1. Kết Quả Tăng Trưởng Doanh Thu

Công ty đã ghi nhận sự tăng trưởng doanh thu ổn định qua các năm, nhờ vào việc mở rộng thị trường và cải thiện chất lượng dịch vụ. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc quản lý doanh thu trong hoạt động kinh doanh.

4.2. Hiệu Quả Quản Lý Chi Phí

Việc kiểm soát chi phí hiệu quả đã giúp công ty giảm thiểu các khoản chi không cần thiết, từ đó nâng cao lợi nhuận. Các báo cáo tài chính cho thấy chi phí đã được tối ưu hóa, góp phần vào sự phát triển bền vững của công ty.

V. Kết Luận và Tương Lai của Nghiên Cứu Kế Toán

Nghiên cứu về kế toán doanh thu và chi phí tại Công ty TNHH MTV Xây Dựng Môi Trường Đại Nam đã chỉ ra rằng việc áp dụng các phương pháp kế toán hiệu quả là rất cần thiết. Tương lai, công ty cần tiếp tục cải tiến quy trình kế toán để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

5.1. Đề Xuất Cải Tiến Quy Trình Kế Toán

Công ty nên xem xét việc áp dụng công nghệ thông tin vào quy trình kế toán để nâng cao hiệu quả và độ chính xác. Việc sử dụng phần mềm kế toán hiện đại sẽ giúp tiết kiệm thời gian và giảm thiểu sai sót.

5.2. Tương Lai của Kế Toán Doanh Thu và Chi Phí

Trong bối cảnh kinh tế thay đổi nhanh chóng, kế toán doanh thu và chi phí sẽ ngày càng trở nên quan trọng. Công ty cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các phương pháp mới để duy trì lợi thế cạnh tranh.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, mục tiêu trung tâm của các doanh nghiệp là tối đa hóa lợi nhuận và tối thiểu hóa rủi ro trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Lợi nhuận phản ánh hiệu quả kinh tế cuối cùng, được xác định trực tiếp từ mối quan hệ giữa doanh thu, thu nhập khác, chi phí và chi phí khác. Để nhà quản trị có thể nắm bắt chính xác sản phẩm nào cần mở rộng, mặt hàng nào cần giới hạn nhằm tối ưu hóa kết quả kinh doanh, công tác kế toán đóng vai trò then chốt trong việc kiểm tra, tổng hợp và cung cấp thông tin kịp thời. Dữ liệu kế toán không chỉ phục vụ điều hành nội bộ mà còn đáp ứng nhu cầu kiểm tra của các đối tượng bên ngoài như cơ quan thuế, ngân hàng, nhà đầu tư và các tổ chức tín dụng.

Công ty TNHH MTV Xây Dựng Môi Trường Đại Nam là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tư vấn môi trường và thi công, vận hành hệ thống xử lý nước thải. Trước yêu cầu quản lý thực tế và tính chất đặc thù của hoạt động dịch vụ kỹ thuật môi trường, tác giả Phan Lê Thạch Thảo đã thực hiện đề tài "Nghiên cứu công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH MTV Xây Dựng Môi Trường Đại Nam" nhằm đánh giá thực trạng hạch toán và đề xuất các giải pháp hoàn thiện quy trình kế toán tại đơn vị.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu tổng quát: Nghiên cứu công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Xây Dựng Môi Trường Đại Nam, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán tại doanh nghiệp.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp.
   • Phân tích tình hình và kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty TNHH MTV Xây Dựng Môi Trường Đại Nam trong giai đoạn 2019 - 2021.
   • Đánh giá thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Xây Dựng Môi Trường Đại Nam trong năm 2021.
   • Đề xuất một số ý kiến nhằm góp phần hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Toàn bộ công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Xây Dựng Môi Trường Đại Nam.
• Phạm vi không gian: Tại Công ty TNHH MTV Xây Dựng Môi Trường Đại Nam (thị trấn Trảng Bom, huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai).
• Phạm vi thời gian: Nghiên cứu số liệu kết quả hoạt động kinh doanh của công ty trong giai đoạn 3 năm (2019 - 2021) và đi sâu khảo sát thực trạng công tác kế toán trong niên độ tài chính năm 2021.
• Phạm vi nội dung: Các phần hành kế toán liên quan trực tiếp đến doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, doanh thu tài chính, thu nhập khác, giá vốn hàng bán, chi phí quản lý kinh doanh, chi phí tài chính, chi phí khác, thuế thu nhập doanh nghiệp và xác định kết quả kinh doanh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng lý thuyết dựa trên hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam và chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính, kết hợp với các quy định hiện hành của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế giá trị gia tăng.

Cơ sở lý thuyết tập trung vào các nội dung:

• Điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng (5 điều kiện đồng thời: chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu; không còn nắm giữ quyền quản lý và kiểm soát; doanh thu xác định tương đối chắc chắn; thu được lợi ích kinh tế; xác định được chi phí liên quan) và doanh thu cung cấp dịch vụ (4 điều kiện đồng thời: doanh thu xác định tương đối chắc chắn; có khả năng thu lợi ích kinh tế; xác định được phần công việc đã hoàn thành; xác định được chi phí phát sinh và chi phí hoàn thành giao dịch).
• Nguyên tắc kế toán chi phí: phân định giá vốn hàng bán (TK 632) theo các phương pháp tính giá trị hàng tồn kho xuất kho (bình quân gia quyền, nhập trước - xuất trước, giá đích danh); hạch toán chi phí quản lý kinh doanh (TK 642) bao gồm chi phí bán hàng (TK 6421) và chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 6422); chi phí tài chính (TK 635); chi phí khác (TK 811); chi phí thuế TNDN hiện hành (TK 821).
• Nguyên tắc xác định kết quả kinh doanh: kết chuyển toàn bộ doanh thu, thu nhập và chi phí sang tài khoản xác định kết quả kinh doanh (TK 911) để tính toán lợi nhuận thuần từ hoạt động sản xuất kinh doanh, hoạt động tài chính và hoạt động khác.

Phương pháp nghiên cứu thực tế được tác giả triển khai bao gồm:

• Phương pháp thu thập dữ liệu:
  • Dữ liệu thứ cấp: Phương pháp kế thừa thông qua việc tham khảo hệ thống giáo trình, bài giảng, văn bản pháp luật, tài liệu chuyên ngành và thu thập hệ thống chứng từ, sổ kế toán, báo cáo tài chính của doanh nghiệp trong giai đoạn 2019 - 2021.
  • Dữ liệu sơ cấp: Phương pháp phỏng vấn trực tiếp nhân viên kế toán và ban giám đốc công ty nhằm ghi nhận quy trình luân chuyển chứng từ, phương pháp nhập liệu, phân công công việc và hạch toán nghiệp vụ.
• Phương pháp xử lý và phân tích số liệu:
  • Phương pháp thống kê mô tả: Trình bày hiện trạng tổ chức bộ máy kế toán và chu trình kế toán bằng sơ đồ luân chuyển chứng từ.
  • Phương pháp so sánh: Sử dụng kỹ thuật so sánh bằng số tuyệt đối và số tương đối để phân tích biến động các chỉ tiêu tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh. Các công thức toán kinh tế được áp dụng gồm:
    • Tỷ trọng chỉ tiêu ($d_i$): $d_i = \frac{T_i}{\sum T_i} \times 100$
    • Tốc độ phát triển liên hoàn ($PTLH$): $t_i = \frac{Y_i}{Y_{i-1}} \times 100$
    • Tốc độ phát triển bình quân ($PTBQ$): $\bar{t} = \sqrt[n-1]{\prod_{i=2}^{n} t_i}$

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp

Chương này tổng hợp toàn diện các chuẩn mực và nguyên tắc kế toán theo chế độ kế toán hiện hành:

• Kế toán doanh thu và thu nhập: Khái niệm, nguyên tắc, tài khoản và phương pháp hạch toán cho ba khoản mục: Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ (TK 511, chi tiết thành TK 5111, TK 5112, TK 5113, TK 5118); Doanh thu hoạt động tài chính (TK 515: lãi tiền gửi, chiết khấu thanh toán, cổ tức, chênh lệch tỷ giá); Thu nhập khác (TK 711: thanh lý TSCĐ, tiền phạt vi phạm hợp đồng, thu nợ khó đòi đã xóa).
• Kế toán chi phí: Phân tích cơ chế hạch toán giá vốn hàng bán (TK 632) theo phương pháp kê khai thường xuyên; chi phí quản lý kinh doanh (TK 642) với hai tài khoản cấp hai là TK 6421 (chi phí bán hàng) và TK 6422 (chi phí quản lý doanh nghiệp); chi phí tài chính (TK 635: chi phí lãi vay, lỗ tỷ giá, chiết khấu thanh toán cho người mua); chi phí khác (TK 811: giá trị còn lại TSCĐ thanh lý, tiền phạt vi phạm hợp đồng, phạt hành chính).
• Kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp và xác định kết quả kinh doanh: Quy trình tính thuế TNDN trên cơ sở xác định thu nhập tính thuế từ lợi nhuận kế toán trước thuế qua các khoản điều chỉnh tăng/giảm; kết cấu tài khoản TK 821 và quy trình tập hợp chi phí, kết chuyển doanh thu vào tài khoản TK 911 để xác định lãi/lỗ đưa về TK 421 (Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối).
• Hệ thống sổ sách: Mô tả chi tiết danh mục chứng từ kế toán gốc và quy trình mở sổ chi tiết, sổ cái tương ứng theo các hình thức kế toán (Nhật ký chung, Nhật ký - Sổ cái, Chứng từ ghi sổ).

Chương 2: Đặc điểm cơ bản và kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty TNHH MTV Xây Dựng Môi Trường Đại Nam

Chương này làm rõ môi trường kinh doanh và thực trạng tài chính của doanh nghiệp:

• Quá trình hình thành: Doanh nghiệp được thành lập ngày 20/08/2013 theo Giấy phép đăng ký kinh doanh số 3603072095 do Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Đồng Nai cấp, đại diện pháp luật là bà Vương Thị Thanh Tâm. Trụ sở tại số 10 đường Nguyễn Văn Huyên, Khu phố 4, thị trấn Trảng Bom, huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai. Ngành nghề chính: tư vấn môi trường, xây dựng và vận hành hệ thống xử lý nước thải, quan trắc môi trường.
• Tổ chức bộ máy quản lý: Cơ cấu tinh gọn gồm Giám đốc, Bộ phận Kế toán (1 nhân sự) và Bộ phận Kỹ thuật (4 nhân sự). Tổng số lao động tính đến 31/12/2021 là 6 người (4 nam chiếm 66,67%; 2 nữ chiếm 33,33%; trình độ chuyên môn gồm 4 cao đẳng và 2 đại học).
• Tình hình tài sản và cơ sở vật chất: Tài sản cố định hữu hình duy nhất của công ty là một xe ô tô Kia (nguyên giá 836.677.000 đồng, mua ngày 01/09/2020; giá trị còn lại tại ngày 31/12/2021 đạt 77,78%). Doanh nghiệp thực hiện thuê văn phòng và máy móc thiết bị phục vụ công trường.
• Tình hình nguồn vốn: Tổng nguồn vốn có xu hướng tăng qua các năm với tốc độ phát triển bình quân đạt 156,04% giai đoạn 2019 - 2021. Vốn chủ sở hữu tăng mạnh từ 1.077.585.228 đồng (năm 2019) lên 3.518.656.310 đồng (năm 2021) do chủ sở hữu bổ sung vốn góp và tích lũy lợi nhuận giữ lại.
• Tình hình hoạt động kinh doanh qua 3 năm:

STT	Chỉ tiêu	Năm 2019 (đồng)	Năm 2020 (đồng)	Năm 2021 (đồng)	So sánh 2020/2019 (%)	So sánh 2021/2020 (%)
1	Doanh thu bán hàng và CCDV	1.615.145.453	4.348.958.181	3.917.369.454	269,26	90,08
2	Các khoản giảm trừ doanh thu	0	0	0	-	-
3	Doanh thu thuần	1.615.145.453	4.348.958.181	3.917.369.454	269,26	90,08
4	Giá vốn hàng bán	1.331.104.505	3.304.269.493	3.427.750.626	248,24	103,74
5	Lợi nhuận gộp	284.040.948	1.044.688.688	489.618.828	367,80	46,87
6	Doanh thu hoạt động tài chính	499.125	87.404	58.553	17,51	67,00
7	Chi phí tài chính	0	28.198.241	29.026.881	-	102,94
-	Trong đó: Chi phí lãi vay	0	5.379.146	25.119.433	-	466,98
8	Chi phí quản lý kinh doanh	615.291.229	430.621.329	472.593.917	69,99	109,75
9	Lợi nhuận thuần từ HĐKD	(330.751.152)	585.956.526	(11.943.413)	(177,16)	(2,04)
10	Thu nhập khác	0	0	0	-	-
11	Chi phí khác	0	255.100	0	-	-
12	Lợi nhuận khác	0	(255.100)	0	-	-
13	Tổng lợi nhuận trước thuế	(330.751.152)	585.701.426	(11.943.413)	(177,08)	(2,04)
14	Chi phí thuế TNDN hiện hành	0	0	18.840.931	-	-
15	Lợi nhuận sau thuế TNDN	(330.751.152)	585.701.426	(30.784.344)	(177,08)	(5,26)

Chương 3: Thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Xây Dựng Môi Trường Đại Nam

Khảo sát chuyên sâu quy trình hạch toán thực tế trong niên độ 2021:

• Tổ chức bộ máy kế toán: Toàn bộ công việc kế toán do 01 nhân sự phụ trách (kế toán đơn nhiệm kiêm nhiệm toàn phần: quỹ, thủ kho, kế toán công nợ, tính lương, bảo hiểm, kê khai thuế và lập báo cáo tài chính).
• Chế độ kế toán áp dụng: Thực hiện theo Thông tư 133/2016/TT-BTC. Niên độ kế toán theo năm dương lịch (01/01 đến 31/12). Đồng tiền hạch toán là Việt Nam đồng (VND). Phương pháp tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ. Hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên, tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền cuối kỳ. Khấu hao tài sản cố định theo phương pháp đường thẳng.
• Hình thức tổ chức ghi sổ: Áp dụng hình thức sổ Nhật ký chung trên máy vi tính thông qua việc tự thiết kế các bảng tính trên phần mềm Microsoft Excel. Hàng ngày, kế toán nhập liệu chứng từ gốc vào bảng Nhật ký chung Excel; công thức tự động chuyển số liệu sang Sổ Cái, Sổ chi tiết và Bảng cân đối số phát sinh; cuối năm in sổ đóng thành tập lưu trữ. Báo cáo tài chính lập định kỳ gồm Báo cáo tình hình tài chính và Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.
• Thực tế hạch toán các phần hành:
  • Doanh thu: Sử dụng TK 511 ghi nhận doanh thu dịch vụ thi công và quan trắc môi trường dựa trên biên bản nghiệm thu và hóa đơn GTGT. Không phát sinh các khoản giảm trừ doanh thu (chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại).
  • Doanh thu tài chính (TK 515): Chủ yếu phản ánh lãi tiền gửi ngân hàng phát sinh từ tài khoản thanh toán không kỳ hạn.
  • Giá vốn hàng bán (TK 632): Tập hợp chi phí vật tư, nhân công trực tiếp từ TK 154 sang TK 632 khi công trình hoàn thành bàn giao.
  • Chi phí quản lý kinh doanh (TK 642): Hạch toán gộp các chi phí bán hàng và chi phí quản lý hành chính vào tài khoản 642, sử dụng các chứng từ tiền lương, trích bảo hiểm (BHXH, BHYT, BHTN), tiền điện nước, tiếp khách và chi phí khấu hao xe ô tô.
  • Chi phí tài chính (TK 635): Hạch toán chi phí lãi tiền vay ngân hàng căn cứ theo khế ước nhận nợ và giấy báo nợ định kỳ.
  • Kế toán thuế TNDN và kết chuyển (TK 821, TK 911): Cuối kỳ, kế toán kết chuyển toàn bộ doanh thu từ bên Có TK 511, TK 515 sang bên Có TK 911; kết chuyển chi phí từ bên Nợ TK 632, TK 635, TK 642 sang bên Nợ TK 911 để xác định kết quả kinh doanh.

Chương 4: Một số ý kiến nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Xây Dựng Môi Trường Đại Nam

Tác giả tổng kết các nhận xét và đề xuất các nhóm giải pháp:

• Ưu điểm: Bộ máy kế toán gọn nhẹ, tiết kiệm tối đa chi phí quản lý; vận dụng hệ thống tài khoản theo Thông tư 133/2016/TT-BTC phù hợp với mô hình doanh nghiệp quy mô nhỏ; quy trình lập và lưu trữ chứng từ bán hàng, hóa đơn GTGT đầy đủ, phục vụ tốt nghĩa vụ kê khai thuế.
• Tồn tại, hạn chế:
  • Công tác kế toán xử lý thủ công hoàn toàn trên Excel, chưa trang bị phần mềm kế toán chuyên dụng, tiềm ẩn rủi ro sai sót công thức, nhầm lẫn dữ liệu và bảo mật thông tin kém.
  • Việc chỉ có 01 kế toán đảm nhiệm toàn bộ khối lượng công việc dẫn đến tình trạng quá tải, thiếu sự kiểm tra chéo, làm chậm trễ tiến độ hoàn thành báo cáo tài chính.
  • Tình trạng nộp chậm báo cáo tài chính và quyết toán thuế dẫn đến việc phát sinh hạch toán chi phí thuế TNDN của năm trước (năm 2020) dồn vào niên độ sau (năm 2021) với số tiền 18.840.931 đồng, làm sai lệch bản chất kỳ kế toán.
  • Doanh nghiệp chưa thực hiện trích lập các khoản dự phòng theo quy định (dự phòng giảm giá hàng tồn kho, dự phòng nợ phải thu khó đòi); chưa mở sổ chi tiết theo dõi riêng biệt giữa chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp.
• Kiến nghị hoàn thiện:
  • Trang bị phần mềm kế toán chuyên ngành (như MISA SME.NET hoặc phần mềm tương đương) để tự động hóa việc kết xuất dữ liệu, hạn chế sai sót từ Excel.
  • Tái cấu trúc hoặc bổ sung nhân sự cho bộ phận kế toán để phân tách trách nhiệm giữa thủ quỹ và kế toán tổng hợp.
  • Tuân thủ nghiêm ngặt thời hạn nộp tờ khai và báo cáo tài chính để tránh bị truy thu thuế và phát sinh tiền phạt chậm nộp.
  • Thiết lập quy chế theo dõi công nợ, đánh giá tuổi nợ và trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi nhằm phản ánh giá trị tài sản lành mạnh.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã phản ánh chi tiết bức tranh tài chính và quy trình hạch toán kế toán tại Công ty TNHH MTV Xây Dựng Môi Trường Đại Nam với các kết quả cụ thể:

• Làm rõ diễn biến kết quả kinh doanh giai đoạn 2019 - 2021: Doanh thu thuần năm 2020 tăng trưởng mạnh đạt 4.348.958.181 đồng (tăng 169,26% so với mức 1.615.145.453 đồng của năm 2019), đưa lợi nhuận trước thuế từ mức âm 330.751.152 đồng lên dương 585.701.426 đồng. Tuy nhiên, sang năm 2021, doanh thu giảm xuống 3.917.369.454 đồng trong khi giá vốn tăng lên 3.427.750.626 đồng khiến lợi nhuận gộp sụt giảm còn 489.618.828 đồng; lợi nhuận trước thuế bị âm 11.943.413 đồng. Do hạch toán thêm 18.840.931 đồng tiền chi phí thuế TNDN của năm 2020 nộp muộn, lợi nhuận sau thuế năm 2021 ghi nhận mức lỗ 30.784.344 đồng.
• Về mặt thực tiễn, đề tài mô tả chi tiết mô hình tổ chức kế toán tinh giản tối đa điển hình của doanh nghiệp tư nhân siêu nhỏ, nơi một kế toán kiêm nhiệm tất cả các phần hành và sử dụng công cụ bảng tính Excel để thực hiện ghi sổ Nhật ký chung.
• Khóa luận đóng góp việc phát hiện trực tiếp các sai sót về tính kỳ nguyên tắc kế toán dồn tích (việc hoãn ghi nhận thuế TNDN sang năm sau) và đề xuất các giải pháp kỹ thuật có tính ứng dụng cao, sát với khả năng tài chính của công ty như trang bị phần mềm kế toán đóng gói và chuẩn hóa biểu mẫu theo Thông tư 133/2016/TT-BTC.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn xuất phát từ phạm vi nghiên cứu thực tế:

• Phạm vi dữ liệu chỉ giới hạn tại một doanh nghiệp cụ thể (Công ty TNHH MTV Xây Dựng Môi Trường Đại Nam) với chuỗi số liệu 3 năm (2019 - 2021), do đó tính khái quát cho toàn ngành dịch vụ môi trường còn thấp.
• Do tính bảo mật nội bộ và quy mô nhân sự hạn chế của đơn vị, khóa luận chưa thể tiếp cận toàn diện hệ thống chứng từ chi tiết của từng hợp đồng xây lắp môi trường phức tạp mà chủ yếu tổng hợp dựa trên số liệu Sổ Cái và Báo cáo tài chính.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng khảo sát so sánh công tác kế toán giữa nhiều doanh nghiệp cùng quy mô trong ngành xử lý chất thải; nghiên cứu sâu hơn về phương pháp kế toán chi phí giá thành theo từng hạng mục công trình xử lý nước thải và đánh giá hiệu quả của việc chuyển đổi từ kế toán Excel sang hệ sinh thái phần mềm kế toán số.

Giá trị tham khảo

Khóa luận cung cấp nguồn tư liệu học thuật và thực tiễn thiết thực cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Tài chính doanh nghiệp đang thực hiện báo cáo thực tập hoặc khóa luận tốt nghiệp về phần hành kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Kế toán viên và các nhà quản trị doanh nghiệp nhỏ và vừa, đặc biệt trong khối dịch vụ kỹ thuật, thi công xây dựng môi trường, trong việc tham khảo mô hình tổ chức hạch toán kế toán tinh gọn, thiết lập quy trình sổ Nhật ký chung và xử lý các vấn đề quyết toán thuế thực tế.
• Các nội dung có giá trị tham khảo nổi bật bao gồm hệ thống sơ đồ hạch toán tài khoản theo Thông tư 133, chuỗi bảng biểu phân tích tốc độ phát triển liên hoàn - bình quân của các chỉ tiêu kết quả kinh doanh và các phát hiện thực tế về rủi ro khi hạch toán trên Excel.

Câu hỏi thường gặp

1. Doanh nghiệp trong khóa luận áp dụng chế độ kế toán và hình thức ghi sổ nào?
Công ty TNHH MTV Xây Dựng Môi Trường Đại Nam áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính. Hình thức sổ kế toán áp dụng là hình thức Nhật ký chung, được thực hiện trên máy vi tính thông qua phần mềm bảng tính Microsoft Excel.

2. Tại sao năm 2021 công ty lỗ trước thuế 11.943.413 đồng nhưng lợi nhuận sau thuế lại âm tới 30.784.344 đồng?
Chênh lệch này do phát sinh khoản chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành là 18.840.931 đồng. Mặc dù năm 2021 công ty kinh doanh lỗ và không phải nộp thuế TNDN của năm này, nhưng do kế toán nộp báo cáo tài chính và quyết toán thuế năm 2020 chậm nên khoản thuế TNDN phải nộp của năm 2020 bị đẩy sang hạch toán vào chi phí năm 2021, làm gia tăng mức lỗ sau thuế.

3. Cơ cấu tổ chức bộ máy và nhân sự của công ty có đặc điểm gì?
Tính đến 31/12/2021, công ty có cơ cấu nhân sự rất tinh gọn với tổng cộng 6 người. Trong đó gồm: 1 Giám đốc điều hành chung, 1 nhân viên Kế toán đảm nhiệm toàn bộ công việc kế toán - tài chính, và 4 nhân viên kỹ thuật trực tiếp thực hiện khảo sát, thi công, vận hành hệ thống xử lý nước thải (chiếm 66,67% tổng số lao động).

4. Doanh nghiệp áp dụng phương pháp nào để tính thuế GTGT và hạch toán hàng tồn kho?
Công ty tính thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ. Đối với hàng tồn kho, công ty thực hiện kế toán theo phương pháp kê khai thường xuyên và xác định giá trị xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền cuối kỳ.

5. Cơ cấu tài sản cố định của doanh nghiệp trong giai đoạn nghiên cứu gồm những gì?
Tính đến hết ngày 31/12/2021, công ty chỉ có một tài sản cố định hữu hình duy nhất là xe ô tô Kia với nguyên giá 836.677.000 đồng (mua ngày 01/09/2020), giá trị còn lại là 650.771.677 đồng (tỷ lệ GTCL/NG đạt 77,78%). Doanh nghiệp không sở hữu nhà xưởng hay máy móc lớn mà lựa chọn hình thức thuê văn phòng và thuê máy móc thiết bị phục vụ thi công.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Phan Lê Thạch Thảo đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, đồng thời phản ánh chân thực thực trạng hạch toán tại Công ty TNHH MTV Xây Dựng Môi Trường Đại Nam. Công trình cung cấp chuỗi số liệu tài chính cụ thể giai đoạn 2019 - 2021, chỉ rõ sự biến động của doanh thu và giá vốn ngành xử lý môi trường cũng như rủi ro phát sinh khi doanh nghiệp chỉ sử dụng 01 kế toán vận hành trên Excel. Các giải pháp được tác giả đề xuất bám sát thực tiễn hoạt động của công ty, mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho công tác hoàn thiện hệ thống kế toán tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP 1. Kế toán doanh thu và thu nhập 1. Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ. Khái niệm, điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là toàn bộ số tiền thu được hoặc sẽ thu được từ các giao dịch và các nghiệp vụ phát sinh doanh thu như: Bán sản phẩm, hàng hoá, cung cấp dịch vụ cho khách hàng bao gồm cả các khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán (nếu có).

Điều kiện ghi nhận doanh thu - Doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu bán hàng khi đồng thời thỏa mãn các điều kiện sau: + Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa cho người mua. + Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hóa. + Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. + Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng.

+ Xác định được các chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng. - Doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ khi đồng thời thỏa mãn các điều kiện sau: + Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. + Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ đó. + Xác định được phần công việc đã hoàn thành vào thời điểm báo cáo.

+ Xác định được chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí để hoàn thành giao dịch cung cấp dịch vụ đó. Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ a. Chứng từ sử dụng - Hóa đơn GTGT. - Bảng kê hàng hóa đã tiêu thụ,… b.

Tài khoản sử dụng - TK 511: Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ. Kết cấu và nội dung phản ánh TK 511 Nợ TK 511 Có - Các khoản thuế gián thu phải - Doanh thu bán sản phẩm, hàng nộp (GTGT, TTĐB, XK, BVMT). hoá, bất động sản đầu tư và cung cấp - Các khoản làm giảm doanh thu. dịch vụ của doanh nghiệp thực hiện - Kết chuyển doanh thu sang TK trong kỳ kế toán.

911 “Xác định kết quả kinh doanh”. TK 511- Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: Có 4 TK cấp 2 - TK 5111: Doanh thu bán hàng hóa. - TK 5112: Doanh thu bán thành phẩm. - TK 5113: Doanh thu từ cung cấp dịch vụ.

- TK 5118: Doanh thu khác. Phương pháp hạch toán Phương pháp hạch toán TK 511 được thể hiện qua sơ đồ 1.1: 6 TK 111, 112, 131,… TK 511 TK 111, 112, 131,… Khi phát sinh các khoản CKTM Doanh thu hoàn thành GGHB, hàng bán bị trả lại. được KH xác nhận TK 3331 TK 3331 Thuế GTGT đầu Thuế GTGT đầu ra ra phải nộp phải nộp TK 911 Kết chuyển doanh thu thuần Khoản tiền thưởng thu được từ KH đã thu thêm Sơ đồ 1.1: Phương pháp hạch toán DTBH và CCDV d. Sổ sách sử dụng Tùy theo hình thức kế toán: - Nếu doanh nghiệp áp dụng hình thức kế toán là nhật ký chung thì sổ sách sử dụng bao gồm: Sổ nhật ký chung; Sổ nhật ký đặc biệt; sổ cái 511; Sổ chi tiết bán hàng.

- Nếu doanh nghiệp áp dụng hình thức kế toán là nhật ký – Sổ cái thì sổ sách sử dụng bao gồm: Sổ nhật ký – Sổ cái; Sổ chi tiết bán hàng. - Nếu doanh nghiệp áp dụng hình thức kế toán là chứng từ ghi sổ thì sổ sách sử dụng bao gồm: Sổ đăng ký chứng từ ghi sổ; Sổ cái 511; Sổ chi tiết bán hàng.