CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1.Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu. "Xây lắp là.chủ yếu cho nền kinh tế. Sản phẩm của ngành là những công trình xây dựng, kiến trúc, giao thông có giá trị lớn, được sử dụng trong nhiều năm, là cơ sở hạ tầng, là huyết mạch của nền kinh tế, là.điều kiệnntiền đề để phát triển các ngành kinh tế khác và thu hút vốn đầu tư nước ngoài.„ “Các doanh nghiệp xây lắp ở Việt Nam đang ngày càng được mở rộng phát triển cả về chiều rộng lẫn chiều sâu, làm cho quy mô của ngành này ngày càng lớn mạnh. Trong điều kiện hiện nay, việc sử dụng có hiệu quả các nguồn lực cùng với.doanh nghiệp nói chung.„Hạ giá thành sản phẩm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp xây lắp có thể giảm bớt được vốn lưu động sử dụng vào sản xuất hoặc có thể mở rộng thêm sản xuất.
Kế toán chi phí sản xuất một cách chính xác kết hợp với việc tính.sản phẩm xây lắp sẽ phản ánh chính xác thực trạng tài chính của doanh nghiệp, giúp nhà quản lý đưa ra những quyết định quản trị phù hợp nhằm mang lại hiệu quả kinh doanh tối ưu cho doanh nghiệp. Công ty Thi công cơ giới và Lắp máy COMA1 là một doanh nghiệp Nhà nước trực.ty Cơ khí xây dựng, được thành lập theo.số 411/BXD-TCLD của Bộ Xây dựng ngày 3/7/1997, có giấy phép đăng ký số 09459 do.Hà Nội cấp ngày 16/12/1997.các thiết bị phi tiêu chuẩn, các giàn không gian, kết cấu thép… Qua nghiên cứu các báo.các tài liệu liên quan của Công ty, người viết nhận thấy trong giai đoạn 2013 - 2015 doanh thu của Công ty vẫn được duy trì và đảm bảo hoàn thành kế hoạch tài chính đặt ra từ đầu năm nhưng lợi nhuận gộp liên tục bị giảm sút, không đạt chỉ tiêu kế hoạch. Số liệu cụ thể về doanh thu, 2 giá vốn, lợi nhuận gộp của Công ty thực hiện giai đoạn 2013 - 2015, trong mối tương quan với các chỉ tiêu kế hoạch được thể hiện trong bảng sau: Bảng 01: Một số chỉ tiêu tài chính giai đoạn 2013 – 2015 ĐV: Triệu đồng Năm 2013 Năm 2014 Năm 2015 Chỉ tiêu Kế hoạch Thực hiện Kế hoạch Thực hiện Kế hoạch Thực hiện Doanh thu 150.390,2 Biểu tính giá thành của công ty trong giai đoạn 2013 - 2015 cho thấy khá nhiều công trình do công ty thi công có tỷ lệ lợi nhuận gộp /doanh thu thay đổi đột biến qua các năm mặc dù các yếu tố ảnh hưởng tới giá thành công trình như giá đầu vào, điều kiện thi công, biện pháp thi công…thay đổi không đáng kể: - Công trình Dự án chung cư cao cấp Skylight - 125 Minh Khai có mức lợi nhuận gộp/doanh thu đạt tới 12% trong năm 2014, nhưng đến năm 2015 lỗ 4,381 tỷ, tương ứng với tỷ lệ lợi nhuận gộp trên doanh thu là: - 66,9% - Công trình Cung thi đấu điền kinh trong nhà đã bàn giao từ năm 2010, lỗ luỹ kế đến hết năm 2012 là 1,782 tỷ, tương ứng tỷ lệ lợi nhuận gộp/doanh thu luỹ kế là -9,8%; sang tới năm 2013 lãi 45 triệu mặc dù doanh thu của công trình này trong năm 2013 không phát sinh và sang tới năm 2015 lỗ 1,084 tỷ tương ứng với tỷ lệ lợi nhuận gộp/doanh thu -188,6%. - Một số công trình khác như công trình nhà máy Sứ Bình Dương, công trình Xi măng Tam Điệp, công trình Xi măng Hải Phòng ….đã quyết toán và xác định hết doanh thu nhưng tại thời điểm 31/12/2015 vẫn còn chi phí dở dang.
Ngày 25/06/2015, Kiểm toán Nhà nước đã.định số 948/QĐ- KTNN về việc.chính tại Tổng Công ty cơ khí xây dựng và các đơn vị thành viên trong đó có Công ty COMA1. Kết thúc quá trình kiểm toán, kiểm toán Nhà nước đã xuất toán chi phí 1.779 đồng vì đây là những khoản chi phí không tương.thu tính thuế trong kỳ, do đó không được tính vào 3 chi phí được trừ khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp. Điều này đã làm phát sinh thêm số thuế thu nhập doanh nghiệp Công ty phải nộp. Thực trạng trên cho thấy, kế.phẩm tại Công ty Thi công cơ giới và lắp máy COMA1 đang tồn tại nhiều bất cập, đòi hỏi phải có những thay đổi nhất định để hướng tới mục tiêu cung cấp cho nhà quản lý những thông.chính xác về chi.thành, phục vụ cho việc ra quyết.
định quản lý một cách.chính xác, kịp thời. Xuất phát từ những vấn đề trên, người viết đã lựa chọn đề tài “Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Thi công cơ giới và lắp máy COMA1”.Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài Các công trình khoa học nghiên cứu trước đây về đề tài “Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp” đều có mục tiêu và phạm vi nghiên cứu nhất định. Có thể chia các công trình nghiên cứu trước đây thành ba nhóm đề tài sau: Nhóm thứ nhất, nhóm đề tài nghiên cứu “Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại các công ty thuộc tổng công ty”. Mục tiêu nghiên cứu của nhóm đề tài này là nghiên cứu để giải quyết những vấn đề tồn tại chung tại các công ty con thuộc một tổng công ty nào đó.
Nhóm đề tài này đứng trên phương diện vĩ mô của tổng một công ty phát hiện những tồn tại mang tính chất chung của một nhóm các công ty thuộc sự quản lý của công ty để đưa ra các giải pháp giải quyết vấn đề. Các công trình nghiên cứu khoa học thuộc nhóm đề tài này gồm có các công trình của các tác giả: Ngô Thị Hải (2012),”Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất.tại Công ty Cổ phần xây dựng thuỷ lợi Sông Hồng, Luận văn thạc sỹ Kinh doanh và Quản lý, Trương Thị Phương Hoa (2012), Hoàn.phẩm xây lắp tại Công ty Cổ phần xây dựng số 2,”Luận văn Thạc sỹ Kinh doanh và Quản lý, … 4 “Ngoài việc trình bày được những vấn đề lý luận về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp, các công trình này còn đánh giá được thực tế kế toán tại các công ty thuộc tổng công ty, đưa ra các giải pháp hoàn thiện áp dụng chung cho các công ty thuộc tổng công ty mà đề tài nghiên cứu.” Phạm vi nghiên cứu của các đề tài này thường lớn, giải quyết những vấn đề chung của các công ty thuộc tổng công ty. Các giải pháp này có thể phù hợp với các tổng công ty có quy mô lớn, các công ty có cùng đặc điểm tổ chức quản lý nhưng không phù hợp với các công ty nhỏ, tổ chức tổ chức quản lý sản xuất khác theo hình thức khác biệt. Nhóm thứ hai, nhóm đề tài nghiên cứu “Hoàn thiện chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp trên một địa bàn” “Mục tiêu nghiên cứu chính của nhóm đề tài thứ hai là đưa ra các giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm”của các công ty thuộc một khu vực địa lý có chung đặc điểm về kinh tế xã hội, đặc điểm phát triển của khu vực, lực lượng lao động, mức hao phí và đơn giá của nhân công, nguyên vật liệu… Công trình nghiên cứu khoa học điển hình thuộc nhóm này là của tác giả Chu Thanh Nga (2009),”Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp xây lắp trên địa bàn thành phố Hà Nội, luận văn thạc sỹ Kinh doanh và quản lý, Trường Đại học Kinh tế quốc dân.” Công trình nghiên cứu các doanh nghiệp thuộc một nhóm địa bàn đề cập đến những vấn đề chung mà các doanh nghiệp xây lắp thường gặp phải, những vấn đề do đặc điểm của từng khu vực chi phối đến”kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp.
Các giải pháp đưa ra của nhóm các công trình nghiên cứu này nhằm khắc phục những hạn chế trong kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp, những hạn chế này chủ yếu bắt nguồn do đặc thù ngành hoặc do đặc điểm kinh tế xã hội của một khu vực gây ra.” 5 Tuy nhiên, các giải pháp mà các công trình nghiên cứu thuộc nhóm thứ hai đưa ra gắn chặt với một khu vực riêng, các doanh nghiệp xây lắp thuộc khu vực địa hình khác khi sử dụng không phù hợp. Nhóm thứ ba, nhóm đề tài nghiên cứu “Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại một công ty” Mục tiêu nghiên cứu của nhóm đề tài thứ ba hướng vào một công ty cụ thể có tính chất đặc thù cao, nghiên cứu”thực trạng và đề xuất các giải nhằm hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại một công ty nhất định.” Các công trình luận văn thạc sỹ của trường Đại học Kinh tế quốc dân thuộc nhóm ba gồm có của các tác giả Nguyễn Thị Lan (2013), Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty cổ phần xây lắp Giang Sơn, Lê Hồng Quyên (2013),”Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty cổ phần xây dựng công nghiệp Hà Nội…” Các giải pháp mà các công trình thuộc nhóm ba đưa ra khi áp dụng vào công ty mà công trình nghiên cứu rất phù hợp và có tính ứng dụng cao trong thực tế của công ty được đề cập trong đề tài. Tuy nhiên, các giải pháp mà nhóm đề tài thứ 3 mang tính đặc thù nên không phù hợp với các công ty khác. Trong số các công trình nghiên cứu trên, chưa có công trình nào nghiên cứu về”kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Thi công cơ giới”và lắp máy COMA1 một cách toàn diện, để từ đó có thể đưa ra những giải pháp phù hợp với các quy định, chuẩn mực kế toán cũng như với điều kiện riêng của doanh nghiệp nhằm khắc phục những tồn tại, bất cập hiện có.
Mục tiêu nghiên cứu của đề tài “Luận văn tập trung làm rõ các nội dung lý thuyết cơ bản trong kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp, qua đó vận dụng lý thuyết để phân tích thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Thi công cơ giới và lắp máy COMA1, rút ra những ưu điểm, tồn tại để từ đó đề tài đưa ra những phương hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Thi công cơ giới và lắp máy COMA1.