Luận văn thạc sĩ a study on implicature in english and vietnamese funny stories m a thesis linguistics 60 22 15

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu a study on implicature in english and vietnamese funny stories m a thesis linguistics 60 22 15, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thị Hồng Nhung
• Người hướng dẫn: Đào Thu Trang
• Trường học: Vietnam National University - Hanoi University of Languages and International Studies
• Chuyên ngành: English Linguistics
• Đề tài: Nghiên cứu hàm ngôn trong truyện cười Anh - Việt
• Loại tài liệu: M.A Minor Programme Thesis
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• STATEMENT OF AUTHORSHIP
• ACKNOWLEDGEMENTS
• ABSTRACT
• LIST OF TABLE AND FIGURE
• 1. PART A: INTRODUCTION
• 1.1. Aims of the Study
• 1.2. Scope of the Study
• 1.3. Method of the Study
• 1.4. Organization of the Study
• 2. CHAPTER 1: THEORETICAL BACKGROUND
• 2.1. Overview of Discourse Analysis
• 2.2. Definition of Discourse
• 2.3. Discourse versus Text
• 2.4. Context in Discourse Analysis
• 2.5. Word meaning
• 2.6. Sentence meaning
• 2.7. Utterance meaning
• 2.8. Related acts in producing an utterance
• 2.9. Locutionary act
• 3. CHAPTER 2: THE STUDY
• 3.1. Maxim of Quantity
• 3.2. Maxim of Quality
• 3.3. Maxim of Relation
• 3.4. Maxim of Manner
• 3.5. Result and Discussion of the Result
• 3.6. Implications to Language Teaching and Learning
• 3.7. Limitation of the Study and Suggestions for Further Study
• APPENDIX 1: ENGLISH FUNNY STORIES
• APPENDIX 2: VIETNAMESE FUNNY STORIES

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu hàm ngôn trong truyện cười Anh Việt

Nghiên cứu về hàm ngôn trong truyện cười là một lĩnh vực quan trọng trong nghiên cứu hàm ngôn học và ngôn ngữ học trong truyện cười. Truyện cười không chỉ đơn thuần là câu chuyện giải trí mà còn chứa đựng nhiều tầng nghĩa sâu sắc thông qua việc sử dụng hàm ngôn, đặc biệt là trong các nền văn hóa khác nhau như Anh và Việt. Việc hiểu rõ cơ chế hàm ngôn giúp người đọc, người học ngôn ngữ nhận diện được ý nghĩa ẩn chứa, từ đó nâng cao khả năng giao tiếp và cảm nhận văn hóa. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích cách thức các nhân vật trong truyện cười Anh và Việt sử dụng hàm ngôn để tạo nên hiệu ứng hài hước, đồng thời so sánh sự khác biệt và tương đồng giữa hai nền văn hóa.

1.1. Khái niệm hàm ngôn trong truyện cười và ngôn ngữ học trong truyện cười

Hàm ngôn là phần ý nghĩa được ngụ ý trong lời nói, vượt ra ngoài nghĩa đen của câu chữ. Trong truyện cười Anh Việt, hàm ngôn đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra sự bất ngờ, nghịch lý và hài hước. Theo Grice, hàm ngôn được hiểu qua việc vi phạm hoặc tuân thủ các nguyên tắc hợp tác trong giao tiếp, bao gồm các maxims về lượng, chất, quan hệ và cách thức. Việc phân tích hàm ngôn trong truyện cười giúp làm sáng tỏ cách thức ngôn ngữ được sử dụng để truyền tải thông điệp hài hước một cách tinh tế.

1.2. Tổng quan về truyện cười Anh Việt và đặc điểm hàm ngôn học

Truyện cười Anh và Việt có nhiều điểm tương đồng về mục đích giải trí và phản ánh xã hội, nhưng khác biệt về văn hóa và cách sử dụng ngôn ngữ. Phân tích hàm ngôn truyện cười cho thấy các đặc điểm như sự vi phạm maxims để tạo hài hước, sự sử dụng ẩn dụ, chơi chữ và mâu thuẫn ngữ nghĩa. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng hàm ngôn trong truyện cười Việt thường mang tính chất châm biếm xã hội sâu sắc hơn, trong khi truyện cười Anh thường dựa vào sự bất ngờ và nghịch lý.

II. Phân tích các thách thức trong nghiên cứu hàm ngôn trong truyện cười Anh Việt

Nghiên cứu hàm ngôn trong truyện cười Anh Việt gặp nhiều thách thức do sự khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa và bối cảnh giao tiếp. Việc hiểu đúng hàm ngôn đòi hỏi người đọc phải có kiến thức nền tảng về văn hóa, ngữ cảnh và các quy tắc giao tiếp đặc thù của từng ngôn ngữ. Ngoài ra, sự đa dạng trong cách vi phạm các maxims của Grice cũng làm tăng độ phức tạp trong việc phân tích và giải thích hàm ngôn. Các thách thức này ảnh hưởng đến việc truyền đạt và tiếp nhận hài hước, đặc biệt trong môi trường học tập ngôn ngữ thứ hai.

2.1. Thách thức về ngôn ngữ và văn hóa trong phân tích hàm ngôn học

Sự khác biệt về cấu trúc ngôn ngữ và biểu đạt văn hóa giữa tiếng Anh và tiếng Việt tạo ra khó khăn trong việc nhận diện và giải thích hàm ngôn. Ví dụ, các thành ngữ, chơi chữ hay ẩn dụ trong truyện cười có thể không dịch sát nghĩa hoặc mất đi hiệu ứng hài hước khi chuyển ngữ. Do đó, việc phân tích hàm ngôn đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về cả hai nền văn hóa và ngôn ngữ.

2.2. Khó khăn trong việc xác định và phân loại vi phạm maxims trong truyện cười

Việc xác định chính xác loại vi phạm maxims (lượng, chất, quan hệ, cách thức) trong các câu chuyện hài hước là một thách thức lớn. Nhiều trường hợp vi phạm đồng thời nhiều maxims hoặc vi phạm một cách tinh tế khiến việc phân loại trở nên phức tạp. Điều này đòi hỏi phương pháp nghiên cứu chi tiết, kết hợp phân tích ngữ cảnh và kiến thức nền tảng về ngôn ngữ học.

III. Phương pháp nghiên cứu hàm ngôn học trong truyện cười Anh Việt hiệu quả

Phương pháp nghiên cứu hàm ngôn trong truyện cười Anh Việt chủ yếu dựa trên phân tích định tính, sử dụng kỹ thuật phân tích đối chiếu và mô tả. Việc thu thập dữ liệu từ các nguồn truyện cười uy tín, phân loại các trường hợp vi phạm maxims và giải thích hàm ngôn dựa trên bối cảnh giao tiếp là trọng tâm của nghiên cứu. Phương pháp này giúp làm rõ cơ chế tạo hài hước và sự khác biệt trong cách sử dụng hàm ngôn giữa hai ngôn ngữ.

3.1. Thu thập và phân loại dữ liệu truyện cười Anh Việt theo maxims hàm ngôn

Dữ liệu được thu thập từ các tuyển tập truyện cười nổi tiếng và các trang web uy tín. Các câu chuyện được phân loại dựa trên việc vi phạm các maxims của Grice: lượng, chất, quan hệ và cách thức. Việc phân loại này giúp xác định tần suất và cách thức vi phạm maxims trong từng loại truyện cười, từ đó phân tích hàm ngôn một cách hệ thống.

3.2. Phân tích đối chiếu hàm ngôn học giữa truyện cười Anh và Việt

Phân tích đối chiếu giúp làm nổi bật sự tương đồng và khác biệt trong cách sử dụng hàm ngôn giữa truyện cười Anh và Việt. Qua đó, nghiên cứu chỉ ra các yếu tố văn hóa, ngôn ngữ ảnh hưởng đến việc tạo hài hước và cách thức vi phạm maxims. Phương pháp này cũng hỗ trợ việc giảng dạy và học tập ngôn ngữ thông qua truyện cười.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu hàm ngôn trong truyện cười Anh Việt

Nghiên cứu hàm ngôn trong truyện cười Anh Việt không chỉ giúp hiểu sâu sắc về cơ chế tạo hài hước mà còn có giá trị ứng dụng trong giảng dạy ngôn ngữ và giao tiếp liên văn hóa. Kết quả nghiên cứu cho thấy việc nhận diện và giải thích hàm ngôn giúp người học tránh được hiểu lầm, tăng khả năng giao tiếp hiệu quả và cảm nhận văn hóa sâu sắc hơn. Ngoài ra, truyện cười còn là công cụ hữu ích để tạo môi trường học tập tích cực, giảm căng thẳng và tăng sự hứng thú cho người học.

4.1. Kết quả phân tích tần suất vi phạm maxims trong truyện cười Anh và Việt

Kết quả nghiên cứu cho thấy maxims về cách thức (manner) là loại bị vi phạm nhiều nhất trong cả truyện cười Anh và Việt, chiếm khoảng 39-44%. Tiếp theo là maxims về quan hệ (relation) và chất lượng (quality). Maxims về lượng (quantity) ít bị vi phạm nhất, dưới 10%. Sự vi phạm này tạo ra các hiệu ứng hài hước khác nhau, phản ánh đặc điểm văn hóa và ngôn ngữ của từng quốc gia.

4.2. Ứng dụng nghiên cứu hàm ngôn trong giảng dạy và học tập ngôn ngữ

Việc áp dụng kết quả nghiên cứu vào giảng dạy giúp người học nhận thức rõ hơn về cách sử dụng ngôn ngữ hài hước, tránh những sai lầm trong giao tiếp và hiểu sâu sắc hơn về văn hóa bản địa. Truyện cười với hàm ngôn phong phú còn giúp tăng cường kỹ năng nghe, nói và phản xạ ngôn ngữ, đồng thời tạo môi trường học tập vui vẻ, giảm áp lực cho người học.

V. Kết luận và triển vọng nghiên cứu hàm ngôn trong truyện cười Anh Việt

Nghiên cứu hàm ngôn trong truyện cười Anh Việt đã làm rõ cơ chế tạo hài hước thông qua việc vi phạm các maxims của Grice, đồng thời chỉ ra sự khác biệt và tương đồng giữa hai nền văn hóa. Kết quả nghiên cứu góp phần nâng cao hiểu biết về ngôn ngữ học hàm ngôn và ứng dụng trong giảng dạy ngôn ngữ. Triển vọng nghiên cứu trong tương lai bao gồm mở rộng phạm vi nghiên cứu về các thể loại hài hước khác, phân tích sâu hơn về ảnh hưởng văn hóa và phát triển các phương pháp giảng dạy dựa trên hàm ngôn trong truyện cười.

5.1. Tổng kết các phát hiện chính về hàm ngôn trong truyện cười Anh Việt

Nghiên cứu khẳng định rằng việc vi phạm maxims là cơ chế chủ đạo tạo nên hài hước trong truyện cười. Sự khác biệt về tần suất và cách thức vi phạm phản ánh đặc điểm văn hóa và ngôn ngữ riêng biệt của Anh và Việt. Hiểu biết này giúp người học và giảng viên ngôn ngữ nâng cao khả năng phân tích và sử dụng hàm ngôn hiệu quả.

5.2. Hướng nghiên cứu và ứng dụng trong tương lai về hàm ngôn học truyện cười

Nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào phân tích hàm ngôn theo chủ đề, thể loại hài hước khác nhau và mở rộng sang các ngôn ngữ khác. Ứng dụng nghiên cứu vào phát triển tài liệu giảng dạy, xây dựng bài học tương tác và công cụ hỗ trợ học tập sẽ góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục ngôn ngữ và giao tiếp liên văn hóa.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngôn ngữ không chỉ là công cụ giao tiếp mà còn là phương tiện thể hiện cảm xúc và văn hóa của con người. Theo báo cáo của ngành ngôn ngữ học, trong trao đổi hằng ngày, người nói không phải lúc nào cũng thể hiện ý nghĩa một cách trực tiếp mà thường sử dụng những hàm ẩn (implicature) để truyền tải thông điệp sâu sắc hơn. Luận văn “Nghiên cứu về hàm ngôn trong truyện cười tiếng Anh và tiếng Việt” tập trung phân tích hiện tượng vi phạm các nguyên tắc hợp tác và các quy tắc hội thoại của Grice trong truyện cười, nhằm làm sáng tỏ cơ chế tạo hài hước dựa trên việc phá vỡ bốn nguyên tắc hội thoại: lượng (quantity), chất (quality), liên quan (relation) và cách thức (manner). Nghiên cứu lựa chọn phân tích 100 trường hợp vi phạm từ truyện cười tiếng Anh và 100 trường hợp truyện cười tiếng Việt, thu thập từ các nguồn phổ biến như “Reader’s Digest”, các tuyển tập truyện cười dân gian và website uy tín. Mục tiêu là khám phá các cơ chế ngôn ngữ tạo hài hước trong hai nền văn hóa khác nhau, cũng như rút ra ứng dụng trong giảng dạy tiếng Anh. Phạm vi nghiên cứu giới hạn ở hàm ngôn liên quan đến bốn nguyên tắc hội thoại trong truyện cười, thời gian thu thập dữ liệu từ năm 2000-2010 tại Việt Nam và các tài liệu song ngữ chính thống. Kết quả nghiên cứu đóng góp quan trọng trong việc hiểu rõ cách hàm ngôn vận hành trong văn hóa ngôn ngữ Việt Nam và Anh, đồng thời mở ra phương hướng áp dụng hài hước trong giảng dạy ngoại ngữ giúp tăng cường hứng thú và hiểu sâu sắc ngôn ngữ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên lý thuyết phân tích hội thoại và ngữ dụng học với trọng tâm là lý thuyết hàm ngôn (implicature) của Paul Grice. Grice đề xuất nguyên tắc hợp tác (Cooperative Principle) với bốn nguyên tắc hội thoại cơ bản mà người nói lẫn người nghe kỳ vọng tuân thủ: nguyên tắc lượng (truyền đạt đủ thông tin), nguyên tắc chất (nói sự thật), nguyên tắc liên quan (nói đúng trọng tâm) và nguyên tắc cách thức (rõ ràng, tránh mơ hồ). Vi phạm hoặc phá vỡ những nguyên tắc này dẫn đến các hàm ẩn, từ đó kích thích sự hài hước. Ngoài ra, nghiên cứu tiếp cận ngôn ngữ trong văn cảnh và phân biệt giữa văn bản và diễn ngôn theo quan điểm Crystal và Cook nhằm làm rõ vai trò của ngữ cảnh trong việc giải nghĩa hàm ngôn. Các khái niệm chính được sử dụng gồm: hàm ngôn (implicature), vi phạm nguyên tắc hội thoại (flouting and violating maxims), hài hước dựa trên incongruity theory (lý thuyết nghịch lý) và superiority theory (lý thuyết vượt trội), cũng như các thể loại hài hước phổ biến như chơi chữ, phi lý, cường điệu, và trào phúng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng phương pháp định tính kết hợp phân tích mô tả và đối chiếu, tập trung trên dữ liệu thu thập từ các nguồn đa dạng bao gồm sách, tuyển tập truyện cười và các website uy tín chuyên về truyện cười tiếng Anh và Việt. Tổng cộng, 200 mẫu truyện cười được lựa chọn (100 mẫu tiếng Anh, 100 mẫu tiếng Việt), trong đó các câu thoại có biểu hiện phá vỡ nguyên tắc hội thoại được ghi chép và phân loại theo các nguyên tắc bị vi phạm. Cỡ mẫu này được chọn nhằm đảm bảo tính đại diện và độ sâu phân tích. Phân tích dữ liệu xem xét tần suất vi phạm từng nguyên tắc, các hình thức vi phạm (flouting, violating), và hàm ý ngữ dụng tạo nên yếu tố hài hước. Quy trình nghiên cứu gồm thu thập, phân loại, giải mã hàm ngôn trên cơ sở kiến thức về lý thuyết Grice và so sánh sự khác biệt, tương đồng giữa hai ngôn ngữ. Thời gian tiến hành kéo dài 6 tháng với kiểm soát chặt chẽ chất lượng phân tích nhằm tránh thiên lệch chủ quan.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nguyên tắc cách thức (manner) là nguyên tắc bị vi phạm nhiều nhất trong cả truyện cười tiếng Anh (39%) và tiếng Việt (44%), bằng việc tạo ra các câu nói mơ hồ, không rõ ràng. Việc sử dụng phép ẩn dụ, chơi chữ, đa nghĩa trong câu thoại làm tăng tính hài hước thông qua sự khó hiểu hoặc bất ngờ.

2. Nguyên tắc liên quan (relation) đứng thứ hai ở truyện cười tiếng Anh (31%) nhưng lại hạng ba ở tiếng Việt (20%). Phần lớn vi phạm do nhân vật né tránh chủ đề chính hoặc trả lời không liên quan, tạo nên sự bất ngờ trong hội thoại góp phần gây cười.

3. Nguyên tắc chất (quality) phổ biến trong truyện cười tiếng Việt hơn tiếng Anh (29% so với 21%). Điển hình là các câu thoại phóng đại, nói dối có chủ đích nhằm mục đích khoe khoang, chế giễu hay biểu hiện sự ngớ ngẩn của nhân vật.

4. Nguyên tắc lượng (quantity) ít bị vi phạm nhất với tỷ lệ thấp dưới 10% ở cả hai ngôn ngữ. Vi phạm nguyên tắc này xảy ra do nhân vật trả lời quá ít hoặc quá nhiều thông tin, dẫn đến hiểu lầm hoặc tạo điểm nhấn hài hước thông qua thừa thãi hoặc thiếu hụt thông tin.

Bảng dưới đây thể hiện tỉ lệ vi phạm theo nghiên cứu:

Nguyên tắc	Truyện cười tiếng Anh (%)	Truyện cười tiếng Việt (%)
Lượng	9	7
Chất	21	29
Liên quan	31	20
Cách thức	39	44

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy cơ chế tạo hài hước trong truyện cười ở cả hai nền văn hóa dựa trên việc vi phạm hay phá vỡ nguyên tắc hội thoại, phù hợp với lý thuyết Grice. Nguyên nhân nguyên tắc cách thức bị vi phạm phổ biến có thể do việc sử dụng các biện pháp ngôn ngữ như chơi chữ, lập dị trong cách nói nhằm gây bất ngờ và cười cho người nghe. Điều này tương đồng với quan điểm incongruity theory cho rằng hài hước sinh ra từ sự bất ngờ do nghịch lý diễn ra trong ngôn ngữ.

Sự khác biệt giữa hai nhóm ngôn ngữ thể hiện chủ yếu ở nguyên tắc chất và liên quan. Trong truyện cười tiếng Việt, nhiều nhân vật được xây dựng kiểu khoe khoang hoặc ngớ ngẩn với những lời nói thiếu căn cứ, dẫn đến tỉ lệ vi phạm nguyên tắc chất cao, phản ánh truyền thống văn hóa và cách xây dựng nhân vật trong truyện dân gian. Ngược lại, truyện cười tiếng Anh có tỷ lệ vi phạm nguyên tắc liên quan cao hơn, thường xuất hiện qua những câu trả lời né tránh hoặc đánh trống lảng, biểu hiện cách giao tiếp xử lý tình huống tinh tế theo phong cách Anh.

Bằng việc minh họa chi tiết qua các ví dụ cụ thể (như câu chuyện “Thầy bói xem voi” trong tiếng Việt hay “It is not my dog” trong tiếng Anh), dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tròn để trực quan hóa tỉ lệ vi phạm nguyên tắc, hoặc bảng số liệu tổng hợp dẫn chứng các mẫu câu đại diện.

Không những thế, nghiên cứu cũng cho thấy việc hiểu hàm ngôn đòi hỏi người đọc có nền tảng kiến thức văn hóa và ngữ cảnh phong phú, đặc biệt trong việc nhận biết ẩn dụ, ngụ ý hoặc tri thức xã hội được hàm chứa trong truyện, từ đó nâng cao khả năng tiếp nhận và tiếp thu ngôn ngữ hiệu quả.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường sử dụng truyện cười có phân tích hàm ngôn trong giảng dạy tiếng Anh, nhằm cải thiện môi trường lớp học, tạo sự thư giãn và kích thích tư duy phản xạ ngôn ngữ. Thời gian áp dụng: ngay từ đầu kì học; Chủ thể: giáo viên ngoại ngữ.

2. Phát triển tài liệu học tập thuyết minh về cơ chế vi phạm nguyên tắc hội thoại trong truyện cười để giúp học viên nhận biết các hình thức hàm ngôn và tránh đồng thời sai sót khi giao tiếp tiếng Anh. Thời gian: trong 6 tháng; Chủ thể: nhóm biên soạn giáo trình.

3. Tổ chức các buổi hội thảo, workshop kỹ năng phân tích hàm ngôn và sử dụng hài hước trong giao tiếp cho giáo viên và sinh viên để nâng cao nhận thức về khác biệt văn hóa và ngữ dụng trong ngôn ngữ. Thời gian: hàng quý; Chủ thể: các khoa ngoại ngữ, trung tâm đào tạo.

4. Xây dựng cơ sở dữ liệu truyện cười đa ngôn ngữ có chú giải chi tiết về các nguyên tắc hội thoại bị vi phạm làm tài nguyên học tập và nghiên cứu liên văn hóa, mở rộng ra nhiều ngôn ngữ khác. Thời gian: dài hạn (1-2 năm); Chủ thể: các viện nghiên cứu ngôn ngữ và trường đại học.

5. Khuyến khích người học tăng cường tiếp xúc với các hình thức hài hước trong tiếng Anh như phim ảnh, kịch, đàm thoại hàng ngày để phát triển kỹ năng hiểu hàm ngôn trong thực tế giao tiếp, hạn chế hiểu sai và gây cười không mong muốn. Chủ thể: người học; Thời gian: liên tục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giáo viên ngoại ngữ, đặc biệt giảng dạy tiếng Anh, để áp dụng kỹ thuật dạy học hài hước giúp tăng sự tương tác và hiệu quả học tập, cũng như hiểu rõ cơ chế hàm ngôn trong giao tiếp.

2. Sinh viên và học viên cao học ngành Ngôn ngữ học, Ngữ dụng học, nhằm nghiên cứu về sự giao thoa ngôn ngữ – văn hóa và phát triển kỹ năng phân tích ngữ dụng thông qua ví dụ thiết thực từ truyện cười.

3. Các nhà nghiên cứu ngôn ngữ và văn hóa đối chiếu, sử dụng luận văn làm tư liệu sâu sắc về cách thức hàm ngôn vận hành ở hai nền văn hóa khác biệt, từ đó phát triển các nghiên cứu liên ngành.

4. Biên soạn giáo trình và tài liệu đào tạo ngoại ngữ, giúp thiết kế các chương trình giảng dạy sinh động, bổ sung các hoạt động ngôn ngữ mang yếu tố hài hước, tăng cường sự hứng thú cho người học.

Mỗi nhóm đối tượng trên có thể tận dụng minh họa và phân tích chi tiết trong luận văn để phát triển các ứng dụng phù hợp từng lĩnh vực. Ví dụ, giáo viên có thể lựa chọn truyện cười phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả tương tác lớp học, trong khi nhà nghiên cứu khai thác khác biệt văn hóa trong hàm ngôn.

Câu hỏi thường gặp

1. Hàm ngôn là gì và tại sao nó quan trọng trong giao tiếp?
   Hàm ngôn là ý nghĩa được người nói ngụ ý nhưng không nói trực tiếp. Nó giúp người giao tiếp truyền tải thông điệp tinh tế, đa chiều, giữ được sự lịch sự hoặc tạo tác dụng hài hước, giúp hiểu đúng ý nghĩa ngoài lời nói.

2. Nguyên tắc hội thoại của Grice gồm những gì?
   Grice đề xuất bốn nguyên tắc hội thoại cơ bản: lượng (đủ thông tin), chất (chân thực), liên quan (phù hợp chủ đề), cách thức (rõ ràng, không mơ hồ). Vi phạm các nguyên tắc này tạo ra hàm ngôn.

3. Tại sao vi phạm nguyên tắc hội thoại lại tạo hài hước trong truyện cười?
   Vi phạm các nguyên tắc này gây ra những nghịch lý, hiểu lầm có chủ ý hoặc bất ngờ khiến người nghe phải giải mã hàm ý, từ đó tạo tiếng cười. Ví dụ, nói quá nhiều hoặc quá ít thông tin, nói dối để khoe khoang hay dùng lời nói mơ hồ.

4. Sự khác biệt lớn nhất khi phân tích hàm ngôn giữa truyện cười tiếng Anh và tiếng Việt là gì?
   Tiếng Việt có xu hướng vi phạm nguyên tắc chất nhiều hơn do thói quen khoe khoang hoặc nói dối có chủ ý trong truyện dân gian. Tiếng Anh lại thường vi phạm nguyên tắc liên quan do cách giao tiếp tinh tế, né tránh vấn đề chính tạo hài hước.

5. Làm thế nào để áp dụng kết quả nghiên cứu vào giảng dạy ngoại ngữ?
   Giáo viên có thể tích hợp truyện cười có phân tích hàm ngôn để tăng tính sinh động, giúp học sinh nhận biết hàm ý, nâng cao kỹ năng đọc hiểu và phản xạ ngôn ngữ, đồng thời minh họa khác biệt văn hóa giúp hạn chế hiểu sai khi giao tiếp.

Kết luận

• Cơ chế hàm ngôn trong truyện cười tiếng Anh và tiếng Việt chủ yếu dựa trên việc vi phạm hoặc phá vỡ các nguyên tắc hội thoại của Grice.
• Nguyên tắc cách thức là nguyên tắc bị vi phạm phổ biến nhất, tạo ra sự mơ hồ, đa nghĩa nhằm gây hiệu ứng hài hước.
• Truyện cười tiếng Việt tập trung nhiều hơn vào vi phạm nguyên tắc chất, còn truyện cười tiếng Anh nhấn mạnh vi phạm nguyên tắc liên quan.
• Việc hiểu hàm ngôn đòi hỏi người đọc có nền tảng văn hóa và ngữ cảnh đầy đủ, giúp tránh hiểu nhầm và tăng hiệu quả giao tiếp.
• Nghiên cứu mở ra hướng áp dụng hài hước trong giảng dạy ngoại ngữ, góp phần nâng cao trải nghiệm và niềm vui học tập cho người học.

Để phát huy kết quả, nghiên cứu khuyến khích phát triển tài liệu dạy học dựa trên truyện cười, tổ chức các hoạt động hội thảo chuyên sâu và xây dựng cơ sở dữ liệu truyện cười đa ngôn ngữ có chú giải hàm ngôn. Mời độc giả và nhà nghiên cứu liên hệ để trao đổi và phát triển nghiên cứu trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY- HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST- GRADUATE STUDIES NGUYỄN THỊ HỒNG NHUNG A STUDY ON IMPLICATURE IN ENGLISH AND VIETNAMESE FUNNY STORIES (Hàm ngôn trong truyện cười tiếng Anh và tiếng Việt) M.A Minor Programme Thesis Field: English Linguistics Code: 60.A Đào Thu Trang HANOI-2010 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY- HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST- GRADUATE STUDIES NGUYỄN THỊ HỒNG NHUNG A STUDY ON IMPLICATURE IN ENGLISH AND VIETNAMESE FUNNY STORIES (Hàm ngôn trong truyện cười tiếng Anh và tiếng Việt) M.A Minor Programme Thesis Field: English Linguistics Code: 60.A Đào Thu Trang HANOI-2010 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 TABLE OF CONTENTS STATEMENT OF AUTHORSHIP………. i ACKNOWLEDGEMENTS………………………………………………………… ii ABSTRACT………………………………………………………………………… iii LIST OF TABLE AND FIGURE…………………………………………………. vi PART A: INTRODUCTION……………………………………………………… 1 1. Aims of the Study……………………………………………………………….

Scope of the Study. Method of the Study. Organization of the Study. 4 CHAPTER 1: THEORETICAL BACKGROUND.

Overview of Discourse Analysis. Definition of Discourse. Discourse versus Text. Context in Discourse Analysis.

The Notion of Implicature. The Cooperative Principal and Maxims. The Maxim of Quantity. The Maxim of Quality.

The Maxim of Relation. The Maxim of Manner. 16 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Overview of Funny Stories.

17 CHAPTER 2: THE STUDY. Maxim of Quantity. Maxim of Quality. Maxim of Relation.

Maxim of Manner. Result and Discussion of the Result………………………………………. Implications to Language Teaching and Learning. Limitation of the Study and Suggestions for Further Study.

I APPENDIX 1: ENGLISH FUNNY STORIES. I APPENDIX 2: VIETNAMESE FUNNY STORIES. V TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 LIST OF TABLE AND FIGURE Table 1: Breaking maxims in English and Vietnamese funny stories……………………34 Figure 1: Breaking maxims in English and Vietnamese funny stories…… TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 PART A: INTRODUCTION 1. Rationale Language is one of the most important areas of human development.

It is the mechanism by which people communicate, and the means by which people convey their emotion. However, in our day-to-day conversational exchanges, for some reasons, people do not always directly express their ideas. As Jenny Thomas states in her book “Meaning in Interaction” that speaker frequently means much more than their words actually say (Thomas 1995: 1). The hearer interprets a meaning that is not clearly stated in the utterance of the speaker.

Utterances, standing alone out of context, make us confused in our communication. However, being put into the context, words and phrases can be interpreted in a way that makes people understand the intentional meaning of the utterances. The reason is that we as speakers and hearers, according to the American philosopher- linguistics Paul Grice, operate under the cooperative principal, which means that both speaker and hearer converse with good intentions. In other words, the speaker utters words and phrases in order to deliver a message to the hearer, who interprets a meaning with the knowledge that there is a message behind the utterance.

In order to show what goes on in conversation, Grice introduced four conversational maxims. A speaker might fall to observe a maxim but still get the intended meaning through to the hearer. Falling to observe a maxim is often referred to as “breaking a maxim”. In funny story, these maxims are constantly broken to create humor.

Funny stories are a crucial part of every culture and every society. From the past to now, it has been an entertaining form to make people feel cheerful and happy. Sometimes, it can be used as a means of weapon to fight against the negative things in the society. However, different types of humor are more appealing to different people based on their personal sense of humor and background.

And people from different countries have their own sense of humor, therefore understanding funny stories means that you have to uncover many things relating to their nations. Sometimes we wonder why some unfinished and meaningless sentences can make people laugh. To achieve this interpretation successfully, readers have to understand intended meaning from the characters and the authors. Being a teacher of English as a foreign language, I strongly believe that the use of humor in funny story would significantly improve second language learning.

However, to understand the meaning of implicature in English funny story is a challenging task. In order to create more interests in the English learning and build a deep understanding of inplicature TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 10 mechanism to English learners, the study on “Implicature in English and Vietnamese funny stories” is inspired and carried out. Aims of the study The purposes of the research study could be clearly identified as followings: - To provide background knowledge of implicature - To uncover the implicature in terms of maxim conveyed in the English and Vietnamese funny stories under study - To point out implicature in some English and Vietnamese funny stories in terms of maxims. - To draw out the implication in English language teaching and learning.

Scope of the study This research is limited to analyze implicature in some selected English and Vietnamese funny stories. This research only touches a small aspect of implicature: maxim Within the scope of the study, no attention is paid to any other features of funny stories. Method of the study The main method of the study is qualitative one executed with descriptive and contrastive analysis with the following techniques: + Collecting data containing funny stories with mechanism of implicature + Basing on the data collected, we sort out the samples into categories in terms of maxims. + On the basis of the analysis of mechanism of implicatures in English and Vietnamese funny stories, we predict the difficulties that Vietnamese learners have to deal with.

Organization of the study The study consists of three parts. They are: Part A: Introduction. This part contains rationale, aims of the study, scope of the study, and methods of the study. This is the main part of the thesis and has two chapters.

Chapter 1: Literature review TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 11 In this chapter, review on some field of semantics, pragmatics and discourse such are given in the first place. Later part deals with concept of implicature and a brief background knowledge about funny stories. Chapter 2: The study This part gives the detailed description of the study, which includes data collection, data analysis and presents the results and discussion Part C: Conclusion This is the last part of the thesis which summarizes the major points and gives the implication as well as giving suggestions for further study. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 12 PART B: DEVELOPMENT CHAPTER 1: THEORETICAL BACKGROUND 1.

Overview of discourse analysis 1. Definition of discourse In the history of linguistics, different linguists use the term “discourse” in a number of different ways. According to Crystal (1992: 25) discourse is “a continuous stretch of (especially spoken) language larger than a sentence, often constituting a coherent unit, such as a sermon, an argument, joke or narrative” Cook (1989: 156) shares the similar idea with Crystal, he states discourse as “stretches of language perceived to be meaningful, unified and purposive”. Cook also suggests that “What matters is not its conformity to rules, but the fact that it communicates and is recognized by its receivers as coherent”.

Discourse is supposed to be meaningful and thus to be used to communicate with one person in a way that another person does not have the necessary knowledge to make sense of. In Nunan‟s opinion, discourse is considered “communicative event involving language in context” (1993:118) In general, discourse is defined differently but they have something in common. Discourse is understood as language in use, which can reflect people‟s point of view and value systems. Discourse versus text There has been a lot of confusion between the two terms discourse and text.

For some linguists, these two terms seem to be used almost interchangeably. As Halliday & Hasan (1976: 2) state in their book “Cohesion in English”. A text is a unit of language in use, it is not a grammatical unit, like a clause or a sentence… A text is best regarded as a semantic unit: a unit not of form but of meaning. Thus it is related to a clause or sentence not by size but by realization, the coding of one symbolic system in another.

A text does not consist of sentences; it is realized by, or encoded in, sentences. They use “text” to refer to “discourse”. They see text as a “semantic unit” characterized by cohesion. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 13 Some other linguists draw a clear distinction between them.

They argue that discourse is language in action while a text is the written record of that interaction. As Crystal‟s point of view, he states that discourse is “a continuous stretch of language larger than a sentence” whereas a text is “a piece of naturally occurring spoken, written or signed language identified for purpose of analysis”. Nunan (1993: 6) appears to share the same view when he uses “the term text to refer to any written record of a communicative event in context” and discourse refers to “interpretation of the communicative event in context” To sum up, it can be see that there is disagreement about the meaning of these two terms. However, all seem to agree that both text and discourse need to be defined in terms of meaning and the coherent texts/ pieces of discourse are those that form a meaningful whole.

Discourse analysis Discourse analysis is developed by different works of different scholars. One of the most prominent scholars is Yule (1997: 139), he states in his study of language that “In the study of language, some of the most interesting questions arise in connection with the way language is used, rather than what its components are…We were, in effect, asking how it is language –users interpret what other language-users intend to convey. When we carry this investigation further and ask how it is that we, as language users, make sense of what we read in texts, understand what speakers mean despite what they say, recognize connected as opposed to jumbled or incoherent discourse, and successfully take part in that complex activity called conversation, we are undertaking what is known discourse analysis”. It is understood that discourse analysis is concerned with the study of the relationship between language and the context in which it is used.

In summary, discourse analysis considers the ways that the use of language presents different views of the world and different understanding. It examines how the use of language is influenced by relationships between participants, as well as its effect on social relations. Context in discourse analysis Context is an important concept in discourse analysis. As Nunan (1993: 7) defines “context refers to the situation giving rise to the discourse, and within which the discourse is TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

In his opinion, there are two different types of context. The first is linguistic context; it refers to the words, utterances and sentences surrounding a piece of text. The second is non-linguistic or experiential context, it refers to the real- world context in which the text occurs. Non-linguistic context includes the type of communicative event, the topic, the purpose of the event, the setting, the participants and the relationship between them.

Non-linguistics also includes background knowledge and assumptions underlying the communicative event. Background knowledge can be either cultural general knowledge that most people carry with them in their minds, about areas of life, or interpersonal knowledge, specific and possibly private knowledge about the history of the speakers themselves. In short, context plays a very important role in discourse analysis. A discourse and its context are in close relationship, discourse elaborates context and context helps interpret the meaning of utterances in discourse.

Word meaning According to Nguyen Hoa (2004: 67), words are regarded as the smallest indivisible meaningful units of a language which can operate independently.