Nghiên Cứu Hàm Cầu Tiền Tại Việt Nam Từ Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh

Chuyên khảo phân tích ¬đại học quốc gia thành phố hồ chí minh, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Hồ Thị Họa My
• Người hướng dẫn: PGS. Trương Quang Thông
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Ước Lượng Hàm Cầu Tiền Tại Việt Nam Bằng Mô Hình Thực Nghiệm
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ LÝ THUYẾT VỀ CUNG VÀ CẦU TIỀN TỆ
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ LÝ THUYẾT CUNG VÀ CẦU TIỀN TỆ
• 1.2. Tổng quan về lý thuyết cung tiền
• 1.2.1. Khái niệm “Cung tiền là khối lượng tiền cung ứng cho nền kinh tế đảm bảo các nhu cầu sản xuất, lưu thông hàng hóa cũng như các nhu cầu chi tiêu trao đổi khác của nền kinh tế xã hội”
• 1.2.2. Các thành viên tham gia quá trình cung ứng tiền tệ
• 1.3. Tổng quan về lý thuyết cầu tiền
• 1.3.1. Lý thuyết số lượng tiền
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CẦU TIỀN CỦA VIỆT NAM
• 2.1. TỔNG QUAN KINH TẾ VIỆT NAM
• 2.2. Về tăng trưởng kinh tế (GDP) và chỉ số giá CPI
• 2.3. Về lãi suất tiền gửi
• 2.4. Về hiện tượng đô la hóa tại Việt Nam
• 2.5. Về thị trường chứng khoán
• 2.6. Về thị trường vàng
• 3. CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 3.1. Xây dựng hàm cầu tiền và lựa chọn biến số
• 3.2. Phương pháp ước lượng
• 3.3. Mô tả dữ liệu
• 4. CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị để kiểm tra tính dừng
• 4.2. Ước lượng độ trễ tối ưu
• 4.3. Kết quả ước lượng ARDL
• 4.3.1. Kết quả ước lượng hàm cầu tiền thực M1/P ngắn hạn
• 4.3.2. Kiểm định đường bao (Bound test) cho hàm cầu tiền M1/P dài hạn
• 4.3.3. Kết quả ước lượng hàm cầu tiền thực M2/P ngắn hạn
• 4.3.4. Kiểm định đường bao (Bound test) cho hàm cầu tiền M2/P dài hạn
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Hàm Cầu Tiền Tại Việt Nam

Nghiên cứu hàm cầu tiền tại Việt Nam là một lĩnh vực quan trọng trong phân tích kinh tế vĩ mô. Hàm cầu tiền không chỉ phản ánh nhu cầu nắm giữ tiền của người dân mà còn ảnh hưởng đến chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước. Việc hiểu rõ về hàm cầu tiền giúp các nhà hoạch định chính sách đưa ra quyết định chính xác hơn trong việc điều hành nền kinh tế.

1.1. Khái Niệm Cơ Bản Về Hàm Cầu Tiền

Hàm cầu tiền là mối quan hệ giữa lượng tiền mà người dân muốn nắm giữ và các yếu tố tác động như thu nhập, lãi suất, và lạm phát. Nghiên cứu này giúp xác định các yếu tố nào ảnh hưởng đến nhu cầu nắm giữ tiền của người dân tại Việt Nam.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Hàm Cầu Tiền

Nghiên cứu hàm cầu tiền có vai trò quan trọng trong việc hoạch định chính sách tiền tệ. Nó giúp các nhà hoạch định chính sách dự đoán nhu cầu tiền tệ và điều chỉnh cung tiền một cách hợp lý, từ đó ổn định nền kinh tế.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Nghiên Cứu Hàm Cầu Tiền

Mặc dù nghiên cứu hàm cầu tiền đã được thực hiện nhiều nơi trên thế giới, nhưng tại Việt Nam vẫn còn nhiều thách thức. Các yếu tố như lạm phát, tỷ giá hối đoái, và sự đô la hóa có thể làm phức tạp thêm việc ước lượng hàm cầu tiền.

2.1. Những Thách Thức Trong Việc Thu Thập Dữ Liệu

Việc thu thập dữ liệu chính xác và đầy đủ về các yếu tố kinh tế vĩ mô là một thách thức lớn. Dữ liệu không đồng nhất và thiếu tính kịp thời có thể ảnh hưởng đến kết quả nghiên cứu.

2.2. Ảnh Hưởng Của Các Yếu Tố Kinh Tế Vĩ Mô

Các yếu tố như lạm phát và tỷ giá hối đoái có thể tác động mạnh đến cầu tiền. Sự biến động của các yếu tố này cần được xem xét kỹ lưỡng trong nghiên cứu để có được kết quả chính xác.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Hàm Cầu Tiền Tại Việt Nam

Để ước lượng hàm cầu tiền, nghiên cứu sử dụng mô hình ARDL (Autoregressive Distributed Lag). Phương pháp này cho phép phân tích mối quan hệ giữa cầu tiền và các yếu tố tác động một cách hiệu quả.

3.1. Mô Hình ARDL Trong Nghiên Cứu

Mô hình ARDL giúp xác định mối quan hệ ngắn hạn và dài hạn giữa cầu tiền và các yếu tố như thu nhập thực, lãi suất, và chỉ số chứng khoán. Phương pháp này đã được áp dụng thành công trong nhiều nghiên cứu trước đây.

3.2. Lựa Chọn Biến Số Trong Mô Hình

Việc lựa chọn biến số phù hợp là rất quan trọng. Các biến như GDP thực, CPI, và lãi suất tiền gửi được xem xét kỹ lưỡng để đảm bảo tính chính xác của mô hình.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Hàm Cầu Tiền Tại Việt Nam

Kết quả nghiên cứu cho thấy cầu tiền thực M1/P và M2/P tại Việt Nam có mối quan hệ chặt chẽ với thu nhập thực và lãi suất. Những phát hiện này có thể giúp các nhà hoạch định chính sách điều chỉnh chính sách tiền tệ một cách hiệu quả.

4.1. Kết Quả Ước Lượng Hàm Cầu Tiền

Kết quả ước lượng cho thấy cầu tiền thực M1/P phụ thuộc vào thu nhập thực và lãi suất tiền gửi. Điều này cho thấy rằng các yếu tố kinh tế vĩ mô có ảnh hưởng lớn đến nhu cầu nắm giữ tiền.

4.2. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng trong việc hoạch định chính sách tiền tệ. Các nhà hoạch định chính sách có thể sử dụng thông tin này để điều chỉnh cung tiền nhằm ổn định nền kinh tế.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Nghiên Cứu Hàm Cầu Tiền

Nghiên cứu hàm cầu tiền tại Việt Nam đã chỉ ra những mối quan hệ quan trọng giữa cầu tiền và các yếu tố kinh tế vĩ mô. Tương lai của nghiên cứu này cần tiếp tục được mở rộng để bao quát các yếu tố mới và biến động trong nền kinh tế.

5.1. Tương Lai Của Nghiên Cứu Hàm Cầu Tiền

Nghiên cứu cần tiếp tục được cập nhật với các dữ liệu mới và các yếu tố kinh tế đang thay đổi. Điều này sẽ giúp cải thiện độ chính xác của các mô hình dự báo cầu tiền.

5.2. Đề Xuất Hướng Nghiên Cứu Mới

Các nghiên cứu trong tương lai có thể xem xét thêm các yếu tố như công nghệ tài chính và sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng của người dân để có cái nhìn toàn diện hơn về cầu tiền.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀO ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ------o0o------ HỒ THỊ HỌA MY ƯỚC LƯỢNG HÀM CẦU TIỀN TẠI VIỆT NAM BẰNG MÔ HÌNH THỰC NGHIỆM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐẠO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ------o0o------ HỒ THỊ HỌA MY ƯỚC LƯỢNG HÀM CẦU TIỀN TẠI VIỆT NAM BẰNG MÔ HÌNH THỰC NGHIỆM Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. TRƯƠNG QUANG THÔNG TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Lời cam đoan Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và nội dung luận văn chưa từng được ai công bố trong bất kỳ nghiên cứu nào. Tác giả Hồ Thị Họa My LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ TÓM TẮT LUẬN VĂN . TỔNG QUAN VỀ LÝ THUYẾT VỀ CUNGVÀ CẦU TIỀN TỆ . TỔNG QUAN VỀ LÝ THUYẾT CUNG VÀ CẦU TIỀN TỆ . Tổng quan về lý thuyết cung tiền . Các thành viên tham gia quá trình cung ứng tiền tệ . Tổng quan về lý thuyết cầu tiền . Lý thuyết số lƣợng tiền . Những các tiếp cận khác của trƣờng phái tân cổ điển . Lý thuyết của trƣờng phái Keynes . Các lý thuyết cầu tiền sau Keynes . TỔNG QUAN VỀ NGHIÊN CỨU CẦU TIỀN . Cơ sở lý thuyết của ƣớc lƣợng hàm cầu tiền . Lựa chọn biến số và phƣơng pháp ƣớc lƣợng . Lựa chọn biến. Về phƣơng pháp ƣớc lƣợng và một số kết quả nghiên cứu thực nghiệm về hàm cầu tiền ở một số nƣớc trên thế giới.Nghiên cứu cầu tiền tại Việt Nam .30 Kết luận chƣơng một . THỰC TRẠNG CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN CẦU TIỀN CỦA VIỆT NAM . TỔNG QUAN KINH TẾ VIỆT NAM .34 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Về tăng trƣởng kinh tế (GDP) và chỉ số giá CPI. Về lãi suất tiền gửi.Về hiện tƣợng đô la hóa tại Việt Nam. Về thị trƣờng chứng khoán. Về thị trƣờng vàng. THIẾT KẾ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU . Xây dựng hàm cầu tiền và lựa chọn biến số. Phƣơng pháp ƣớc lƣợng . Mô tả dữ liệu .46 Kết luận chƣơng hai .PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH NGHIỆM ĐƠN VỊ ĐỂ KIỂM TRA TÍNH DỪNG 48 3. ƢỚC LƢỢNG ĐỘ TRỄ TỐI ƢU . KẾT QUẢ ƢỚC LƢỢNG ARDL . Kết quả ƣớc lƣợng hàm cầu tiền thực M1/P ngắn hạn. Kiểm định đƣờng bao (Bound test) cho hàm cầu tiền M1/P dài hạn . Kết quả ƣớc lƣợng hàm cầu tiền thực M2/P ngắn hạn. Kiểm định đƣờng bao (Bound test) cho hàm cầu tiền M2/P dài hạn .54 Kết luận chƣơng ba . KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ . TÓM TẮT CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU . CÁC KIẾN NGHỊ VỚI NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC .Về công tác thu nhập dữ liệu kinh tế vĩ mô. Trong việc lựa chọn công cụ của chính sách tiền tệ. Trong việc nâng cao điều kiện thực thi chính sách tiền tệ hiệu quả . CÁC HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI .65 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Viếttắt Nguyênvăn Mô hình phân phối độ trễ tự hồi quy ARDL (Autoregressive Distributed Lag). Kiểm định Dickey-Fuller mở rộng (Augmented ADF Dickey-Fuller) AIC Akaike’s Information Criteria CSTT Chính sách tiền tệ ECM Mô hình hiệu chỉnh sai số (Error Correction Model) FCD Tiền gửi ngoại tệ GDP Tổng sản phẩm quốc nội (Gross Dometic Product) Thống kê tài chính quốc tế (International Financial IFS Statistics) IMF Quỹ tiền tệ quốc tế (International Monetary Fund) Tổng khối lƣợng tiền hẹp (tổng lƣợng tiền mặt ngoài hệ M1 thống ngân hàng và các khoản tiền gửi không kỳ hạn) Tổng phƣơng tiện thanh toán (tổng lƣợng tiền mặt M2 ngoài hệ thống ngân hàng + tiền gửi bằng VND và bằng ngoại tệ của dân cƣ, doanh nghiệp tại các NHTM) Tổng khối lƣợng tiền cơ sở (tiền mặt ngoài NHNN và MB tiền gửi của các tổ chức tín dụng tại NHNN) (Monetary Base) NHNN Ngân hàng Nhà nƣớc NHTM Ngân hàng Thƣơng Mại NHTW Ngân hàng Trung ƣơng Mô hình hiệu chỉnh từng phần PAM (Partial Adjustment Model) TTTC Thị trƣờng tài chính Mô hình véc tơ hiệu chỉnh sai số VECM (Vector Error Correction Model) VND Việt Nam đồng USD Đôla Mỹ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.Tình trạng đô la hóa tại Việt Nam giai đoạn năm 2005 - 2014. Mô tả dữ liệu . Bảng kết quả ADF unit root test . Kiểm định về độ trễ của mô hình . Kết quả ƣớc lƣợng ARDL cho cầu tiền M1/P trong ngắn hạn . Kiểm định đƣờng bao của mô hình M1/P . Kết quả ƣớc lƣợng hàm cầu tiền thực M1/P trong dài hạn. Kết quả ƣớc lƣợng ARDL cho cầu tiền M2/P trong ngắn hạn . Kiểm định đƣờng bao của mô hình M2/P . Kết quả ƣớc lƣợng hàm cầu tiền thực M2/P trong dài hạn.85 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Hình 2. Biểu đồ tốc độ tăng trƣởng GDP và chỉ số CPI của Việt Nam giai đoạn 2005 - 2014 . Biểu đồ lãi suất tiền gửi VND của Việt Nam giai đoạn 2005 - 2014 . Biểu đồ chỉ số chứng khoán Việt Nam (Vn-index) từ năm 2000-2014 . Biểu đồ giá vàng SJC giai đoạn 2005-2014 . Kiểm định CUSUM và CUSUM-Squares cho tính ổn định của hàm cầu tiền M1 ngắn hạn.2 Kiểm định CUSUM và CUSUM-Squares cho tính ổn định của hàm cầu tiền M2/P ngắn hạn.87 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 TÓM TẮT LUẬN VĂN Trong nghiên cứu này tác giả sử dụng mô hình phân phối trễ tự hồi quy ARDL để tìm hiểu mối quan hệ ngắn hạn và dài hạn giữa nhu cầu nắm giữ tiền thực tế của ngƣời dân (M1/P và M2/P) với các nhân tố tác động đến nó bao gồm thu nhập thực (GDP thực), lãi suất tiền gửi, lạm phát, tỷ giá VND/USD, chỉ số chứng khoán, giá vàng. Nghiên cứu đƣợc thực hiện dựa trên dữ liệu hàng quý trong khoảng thời gian Q1/2005 đến Q4/2014 tại Việt Nam. Trong ngắn hạn, cầu tiền thực M1/P phụ thuộc thu nhập thực (GDP thực)và lãi suất tiền gửi VND, chỉ số Vn-index. Không có bằng chứng cho thấy giá vàng có tác động đến M1/P. Trong dài hạn chỉ có GDP thực tác động lên cầu tiền M1/P. Trong ngắn hạn, cầu tiền thực M2/P phụ thuộc nhiều vào nhu cầu nắm giữ tiền của ngƣời dân trong quý trƣớc, thu nhập thực, CPI. Kết quả phù hợp với lý thuyết và phù hợp với diễn biến kinh tế Việt Nam trong giai đoạn nghiên cứu. Không có bằng chứng cho thấy cầu tiền thực M2 phụ thuộc vào tỷ giá, giá chứng khoán và giá vàng. Trong dài hạn, chỉ có thu nhập thực tác động đến nhu cầu nắm giữ tiền M2/P. Không có bằng chứng cho thấy lạm phát, tỷ giá VND/USD, giá vàng và chỉ số vnindex tác động đến cầu tiền thực M2/P. Hàm cầu tiền thực trong ngắn hạn phù hợp với lý thuyết và ổn định nên có thể sử dụng trong phân tích và dự báo cầu tiền. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Cầu tiền đóng một vai trò quan trọng trong phân tích các chính sách kinh tế vĩ mô, đặc biệt trong việc lựa chọn hành động của chính sách tiền tệ. Cầu tiền ổn định sẽ giúp cho các nhà hoạch định chính sách tiền tệ có thể dự báo đƣợc nhu cầu tiền của nền kinh tế và đƣa ra những quyết định liên quan đến cung ứng tiền đáp ứng đƣợc nhu cầu nhƣng không gây ra những bất ổn cho thị trƣờng tiền tệ nói riêng và nền kinh tế nói chung. Chính vì sự quan trọng của cầu tiền trong việc hoạch định và thực thi chính sách tiền tệ mà trong vài thập kỷ qua, rất nhiều các nghiên cứu về mặt lý thuyết cũng nhƣ thực nghiệm về cầu tiền đã đƣợc thực hiện trên thế giới. Những năm gần đây trƣớc tác động của chế độ tỉ giá thả nổi, xu hƣớng toàn cầu hóa thị trƣờng vốn, tự do hóa khu vực tài chính thì việc nghiên cứu cầu tiền ngày càng đƣợc các Ngân hàng Trung ƣơng, các nhà hoạch định chính sách, các nhà nghiên cứu quan tâm nhiều hơn và thực sự đã trở thành vấn đề thời sự quốc gia. Ở Việt Nam từ năm 1986, sau khi Việt Nam bắt đầu thực hiện công cuộc đổi mới kinh tế đến nay, nền kinh tế đã từng bƣớc chuyển đổi từ cơ chế kế hoạch hóa tập trung sang cơ chế thị trƣờng và hội nhập sâu rộng hơn vào nền kinh tế thế giới. Song song với đổi mới kinh tế vĩ mô, cải cách ở khu vực tài chính ngân hàng cũng đáng kể nhƣnới lỏng các quy định về lãi suất trong nƣớc từ năm 1996;vận hành Trung tâm Giao dịch Chứng khoán (TTGDCK) tại thành phố Hồ Chí Minh ngày 20/07/2000 đánh dấu sự ra đời của TTCK Việt Nam;tái cơ cấu các ngân hàng thƣơng mại nhà nƣớc từ năm 2005 và sự cởi mở đối với ngân hàng 100% vốn nƣớc ngoài từ năm 2008, cạnh tranh huy động vốn, khủng hoảng thanh khoản hệ thống ngân hàng Việt Nam trong những năm 2007, 2008. Đến nay, những cải cách này đã mang lại nhiều thay đổi sâu sắc trong nền kinh tế. Tốc độ tăng trƣởng kinh tế gia tăng qua các năm, hệ thống tài chính ngày càng hiệu quả làm cho các tài sản tài chính ngày càng phong phú. Bối cảnh kinh tế thế giới cũng có nhiều thay đổi. Vì LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 vậy các tác nhân tác động đến nhu cầu nắm giữ tiền của ngƣời dân cũng có nhiều thay đổi qua các thời kỳ. Tuy vậy, cho đến nay số lƣợng các nghiên cứu chính thức về cầu tiền ở Việt Nam là tƣơng đối ít, hiệu quả ứng dụng trong điều hành chính sách tiền tệ còn hạn chế. Từ thực tiễn trên, đề tài: "Ƣớc lƣợng hàm cầu tiền tại Việt Nam bằng mô hình thực nghiệm" đƣợc lựa chọn nhằm xác định các mối quan hệ giữa các nhân tố tác động đến nhu cầu nắm giữ tiền của ngƣời dân từ đó làm cơ sở để phân tích và dự báo cầu tiền giúp cho việc thực thi chính sách tiền tệ một cách hiệu quả. Mục tiêu nghiên cứu  Tổng quan các lý thuyết cầu tiền từ trƣờng phái kinh tế học cổ điển đến nay cùng với thực trạng nghiên cứu cầu tiền ở các nƣớc và tại Việt Nam.