Đặc điểm sinh trưởng và phát triển của cây mai Yên Tử tại Gia Lâm, Hà Nội

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật nghiên cứu vnua đặc điểm sinh trưởng phát triển và ảnh hưởng của một số biện pháp kỹ thuật đến cây mai yên tử, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Nguyễn Thị Quỳnh Mai
• Người hướng dẫn: TS. Trần Anh Tuấn
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: Đặc điểm sinh trưởng, phát triển và ảnh hưởng của một số biện pháp kỹ thuật đến cây mai Yên Tử trồng tại Gia Lâm – Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 3. DANH MỤC BẢNG
• 4. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 5. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 6. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU
• 6.1. Mục đích
• 6.2. Yêu cầu
• 7. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 7.1. Ý nghĩa khoa học của đề tài
• 7.2. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài

Tóm tắt

I. Tổng quan về cây mai Yên Tử và đặc điểm sinh trưởng tại Gia Lâm

Cây mai Yên Tử (Ochna integerrima) là một trong những loài hoa đặc trưng của Việt Nam, đặc biệt là ở miền Bắc. Tại Gia Lâm, Hà Nội, cây mai Yên Tử đã được trồng và phát triển trong nhiều năm qua. Đặc điểm sinh trưởng của cây mai Yên Tử bao gồm khả năng thích nghi với điều kiện khí hậu và đất đai tại khu vực này. Nghiên cứu cho thấy cây mai Yên Tử có khả năng sinh trưởng tốt trong điều kiện khí hậu ôn hòa, với độ ẩm và ánh sáng đầy đủ. Đặc biệt, cây mai Yên Tử có thể phát triển mạnh mẽ trong các mùa khác nhau, nhưng thời điểm ra hoa thường rơi vào dịp Tết Nguyên Đán, mang lại giá trị kinh tế cao cho người trồng.

1.1. Đặc điểm hình thái và sinh lý của cây mai Yên Tử

Cây mai Yên Tử có chiều cao trung bình từ 1,5 đến 2 mét, với lá hình bầu dục, màu xanh đậm. Hoa mai Yên Tử có màu vàng rực rỡ, thường nở vào dịp Tết. Đặc điểm sinh lý của cây cho thấy nó có khả năng chịu đựng tốt với các điều kiện ngoại cảnh khắc nghiệt, như nắng nóng hay mưa nhiều.

1.2. Giá trị kinh tế và văn hóa của cây mai Yên Tử

Cây mai Yên Tử không chỉ có giá trị kinh tế cao mà còn mang ý nghĩa văn hóa sâu sắc trong đời sống người dân Việt Nam. Hoa mai tượng trưng cho sự may mắn và thịnh vượng, thường được sử dụng trong các dịp lễ Tết. Việc trồng và chăm sóc cây mai Yên Tử không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo tồn văn hóa truyền thống.

II. Thách thức trong việc trồng cây mai Yên Tử tại Gia Lâm

Mặc dù cây mai Yên Tử có nhiều ưu điểm, nhưng việc trồng cây này tại Gia Lâm cũng gặp phải một số thách thức. Một trong những vấn đề chính là sự xuất hiện của sâu bệnh hại, ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của cây. Ngoài ra, điều kiện khí hậu và đất đai cũng có thể không hoàn toàn phù hợp với yêu cầu sinh trưởng của cây mai Yên Tử. Việc thiếu kiến thức về kỹ thuật trồng và chăm sóc cũng là một yếu tố cản trở sự phát triển của cây mai Yên Tử tại khu vực này.

2.1. Các loại sâu bệnh hại thường gặp trên cây mai Yên Tử

Cây mai Yên Tử thường bị tấn công bởi một số loại sâu bệnh như bọ trĩ, rệp sáp và nấm bệnh. Những loại sâu bệnh này không chỉ làm giảm năng suất mà còn ảnh hưởng đến chất lượng hoa. Việc phát hiện và xử lý kịp thời là rất quan trọng để bảo vệ cây mai.

2.2. Điều kiện ngoại cảnh ảnh hưởng đến sự phát triển của cây mai

Điều kiện khí hậu tại Gia Lâm có thể thay đổi thất thường, ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của cây mai Yên Tử. Nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp, cùng với độ ẩm không ổn định có thể làm giảm khả năng ra hoa và chất lượng hoa của cây.

III. Phương pháp kỹ thuật trồng cây mai Yên Tử hiệu quả

Để nâng cao chất lượng hoa mai Yên Tử, việc áp dụng các phương pháp kỹ thuật trồng cây là rất cần thiết. Các biện pháp như khoanh vỏ, tuốt lá và sử dụng các chế phẩm sinh học đã được nghiên cứu và chứng minh là hiệu quả trong việc cải thiện sự ra hoa và chất lượng hoa. Việc áp dụng đúng thời điểm và kỹ thuật sẽ giúp cây mai Yên Tử phát triển tốt hơn.

3.1. Kỹ thuật khoanh vỏ và ảnh hưởng đến khả năng ra hoa

Kỹ thuật khoanh vỏ được thực hiện vào thời điểm thích hợp sẽ kích thích sự ra hoa của cây mai Yên Tử. Nghiên cứu cho thấy, khoanh vỏ vào khoảng 25/8 âm lịch sẽ giúp cây ra hoa sớm hơn và tỷ lệ nở hoa cao hơn.

3.2. Thời điểm tuốt lá và tác động đến chất lượng hoa

Việc tuốt lá trước Tết Nguyên Đán khoảng 50 ngày sẽ giúp cây mai Yên Tử ra hoa đồng loạt và chất lượng hoa tốt hơn. Thời điểm này đã được xác định là tối ưu cho sự phát triển của cây.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về cây mai Yên Tử

Kết quả nghiên cứu về cây mai Yên Tử tại Gia Lâm đã chỉ ra rằng việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật đúng cách sẽ nâng cao chất lượng hoa và năng suất cây trồng. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng cây mai Yên Tử có thể đạt được tỷ lệ nở hoa lên đến 90% khi áp dụng đúng kỹ thuật. Điều này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho người trồng mà còn góp phần bảo tồn giống cây quý này.

4.1. Kết quả thực nghiệm về chất lượng hoa mai Yên Tử

Các thí nghiệm cho thấy, cây mai Yên Tử trồng tại Gia Lâm có chất lượng hoa tốt hơn so với các vùng khác. Đường kính hoa trung bình đạt 3,2 cm và độ bền hoa lên đến 17,5 ngày, cho thấy sự thành công trong việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật.

4.2. Tác động của các chế phẩm sinh học đến sự ra hoa

Việc sử dụng các chế phẩm sinh học như Paclobutrazol đã chứng minh hiệu quả trong việc kích thích sự ra hoa và nâng cao chất lượng hoa. Nghiên cứu cho thấy, việc tưới gốc Paclobutrazol vào thời điểm thích hợp sẽ giúp cây mai Yên Tử ra hoa đồng loạt và chất lượng hoa tốt hơn.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho cây mai Yên Tử tại Gia Lâm

Cây mai Yên Tử có tiềm năng phát triển lớn tại Gia Lâm, Hà Nội. Việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật trồng và chăm sóc hợp lý sẽ giúp nâng cao chất lượng hoa và năng suất cây trồng. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các kỹ thuật mới để tối ưu hóa quy trình trồng cây mai Yên Tử, từ đó góp phần bảo tồn và phát triển giống cây này tại miền Bắc Việt Nam.

5.1. Định hướng nghiên cứu trong tương lai

Cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về đặc điểm sinh học và các biện pháp kỹ thuật trồng cây mai Yên Tử. Việc phát triển các mô hình trồng cây mai Yên Tử quy mô lớn sẽ giúp nâng cao giá trị kinh tế cho người trồng.

5.2. Khuyến nghị cho người trồng cây mai Yên Tử

Người trồng cần chú ý đến việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật đã được nghiên cứu và chứng minh hiệu quả. Việc theo dõi và chăm sóc cây mai Yên Tử thường xuyên sẽ giúp cây phát triển tốt và cho hoa chất lượng cao.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cây hoa mai vàng thuộc loài Ochna integerrima (Lour.), họ Lão mai (Ochnaceae), từ lâu đã trở thành biểu tượng văn hóa đặc trưng mang ý nghĩa may mắn và thịnh vượng trong dịp Tết Nguyên Đán cổ truyền. Tại khu vực rừng Quốc gia Yên Tử thuộc tỉnh Quảng Ninh, quần thể "Đại lão Mai vàng" tự nhiên với tuổi đời trên 800 năm phân bố ở độ cao từ 400 m đến 900 m so với mực nước biển là nguồn gen bản địa vô cùng quý báu. Tuy nhiên, điều kiện khí hậu miền Bắc với mùa đông lạnh, nhiệt độ thường xuyên xuống dưới 15°C và số giờ nắng hạn chế khiến cây mai Yên Tử sinh trưởng chậm, năng suất hoa thấp và thường nở muộn sau Tết Nguyên Đán từ 30 đến 45 ngày nếu không có biện pháp tác động ngoại cảnh phù hợp.

Nhằm giải quyết bài toán trên, nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thị Quỳnh Mai thuộc ngành Khoa học cây trồng tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã được thực hiện để xác định đặc tính nông sinh học và xây dựng quy trình kỹ thuật điều khiển nở hoa cho giống mai vàng Yên Tử. Đề tài được triển khai thực nghiệm tại Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Hoa, Cây cảnh thuộc Viện Nghiên cứu Rau quả tại Gia Lâm – Hà Nội trong giai đoạn từ tháng 02/2016 đến tháng 06/2017 trên các cây mai ghép 3 năm tuổi.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc hoàn thiện quy trình công nghệ điều khiển ra hoa chính xác vào dịp Tết, nâng tỷ lệ nở hoa tập trung đạt trên 90% và kéo dài độ bền cây hoa từ 22 đến 25 ngày. Kết quả này tạo tiền đề vững chắc cho việc phát triển nghề trồng mai thương phẩm có giá trị kinh tế từ hàng trăm nghìn đến hàng chục triệu đồng mỗi chậu, đồng thời góp phần bảo tồn hiệu quả nguồn gen quý hiếm của Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết tương quan sinh trưởng thực vật và cơ chế điều hòa hoạt tính phytohormone nội sinh trong cây thân gỗ. Theo quy luật tương quan sinh lý, sự phát triển của cơ quan sinh dưỡng như thân, cành, lá có mối quan hệ ức chế đối kháng với quá trình hình thành cơ quan sinh sản như nụ và hoa. Khi cây tập trung dinh dưỡng phát triển sinh khối thân lá, hàm lượng Auxin và Gibberellin từ chồi ngọn chiếm ưu thế sẽ ức chế sự tượng mầm hoa. Ngược lại, khi dòng dinh dưỡng đồng hóa bị ngắt quãng hoặc bị kìm hãm, hàm lượng Abscisic Acid (ABA) gia tăng sẽ thúc đẩy quá trình già hóa sinh lý và cảm ứng phân hóa mầm hoa.

Bên cạnh đó, nghiên cứu vận dụng các khái niệm sinh học cốt lõi gồm: giai đoạn xuân hóa đối với thực vật vùng cận nhiệt đới, cơ chế phá miên trạng mầm hoa thông qua kỹ thuật tuốt lá, tác động ức chế sinh tổng hợp Gibberellin nội sinh của chất điều hòa Paclobutrazol (PBZ), và hiệu ứng kích thích giãn dài tế bào cánh hoa của Gibberellic Acid (GA3). Việc kết hợp giữa can thiệp cơ giới như khoanh vỏ tầng sinh mô và can thiệp hóa sinh giúp chủ động điều khiển quá trình chuyển pha từ sinh trưởng sinh dưỡng sang sinh sản theo ý muốn của người sản xuất.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn vật liệu là các cây mai vàng Yên Tử 3 năm tuổi nhân giống bằng phương pháp ghép mắt trên gốc mai vàng miền Nam, có chiều cao chồi ghép từ 80 đến 100 cm và đường kính gốc ghép từ 3,0 cm trở lên. Thí nghiệm được bố trí theo khối ngẫu nhiên hoàn toàn (CRD) trên tổng diện tích 450 m² tại Gia Lâm – Hà Nội, bao gồm 5 nội dung thí nghiệm chuyên biệt với 3 lần lặp lại, mỗi lần theo dõi từ 3 đến 9 cây đồng đều về sức sống.

Phương pháp điều tra sâu bệnh hại được thực hiện theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01-38:2010/BNNPTNT nhằm xác định chính xác thành phần loài và tần suất xuất hiện dịch hại. Các chỉ tiêu sinh trưởng thân cành, động thái xuất hiện nụ, thời gian nở hoa so với Tết Nguyên Đán và chất lượng thương phẩm hoa được đo đạc định kỳ bằng dụng cụ chuyên dụng palmer. Toàn bộ số liệu thu thập trong giai đoạn từ tháng 02/2016 đến tháng 06/2017 được xử lý thống kê sinh học qua phần mềm chuyên ngành IRRISTAT 4.0, áp dụng thuật toán phân tích phương sai ANOVA để kiểm định sai khác có ý nghĩa thống kê ở mức xác suất 95% (LSD 0.05 và hệ số biến động CV từ 5,2% đến 7,6%).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, về đặc điểm sinh trưởng và chất lượng hoa, giống mai vàng Yên Tử thích nghi rất tốt với điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu tại Gia Lâm – Hà Nội. Sau 6 tháng theo dõi, cây đạt chiều cao trung bình 157,0 cm, đường kính gốc 4,17 cm và đường kính tán 91,5 cm, vượt trội hơn so với giống đối chứng Mai Giảo Bình Định (chiều cao 143,0 cm và đường kính gốc 3,37 cm). Mai Yên Tử sở hữu cấu trúc hoa đặc trưng gồm 5 cánh màu vàng sáng, đường kính hoa đạt 3,7 cm, số chỉ nhị dao động từ 33 đến 38 chỉ nhị với 1 nhụy duy nhất, tỏa hương thơm thanh nhẹ. Năng suất hoa đạt 43 bông/cây với độ bền cây chơi tự nhiên kéo dài từ 22 đến 25 ngày, cao hơn mức 20 đến 24 ngày của giống đối chứng.

Thứ hai, thời điểm khoanh vỏ có ảnh hưởng quyết định đến khả năng phân hóa mầm hoa. Công thức khoanh vỏ vào ngày 25/8 âm lịch (với vết cắt rộng 2 mm chạm tới tầng sinh mô) mang lại hiệu quả tối ưu nhất: thời gian từ khi xuất hiện nụ đến lúc hoa nở chỉ mất 93,5 ngày, hoa nở trước Tết 3,2 ngày với tỷ lệ hoa nở đạt đỉnh 88,3%, đường kính hoa đạt 3,1 cm và độ bền hoa kéo dài 16,9 ngày. Ngược lại, công thức đối chứng không khoanh vỏ cho nụ xuất hiện muộn và hoa nở sau Tết tới 23,1 ngày với tỷ lệ nở chỉ đạt 81,9%.

Thứ ba, việc xử lý tuốt lá và chất điều hòa sinh trưởng tạo ra bước đột phá về thời điểm nở hoa. Tuốt sạch lá xanh trước Tết Nguyên Đán 50 ngày giúp hoa nở tập trung trước Tết 4,7 ngày, đạt tỷ lệ nở 90,1%, đường kính hoa 3,2 cm và độ bền 17,5 ngày. Tưới gốc Paclobutrazol liều lượng 2 lít dung dịch nồng độ 1 g/L vào ngày 25/7 âm lịch giúp kìm hãm lộc non, đạt tỷ lệ hoa nở 83,6%. Đặc biệt, khi phun chế phẩm GA3 nồng độ 1 g/L bắt đầu từ ngày 25/10 âm lịch với 3 lần phun định kỳ cách nhau 7 ngày, tỷ lệ nở hoa đạt mức kỷ lục 90,7%, đường kính hoa tăng lên 3,4 cm và độ bền đạt 18,7 ngày.

Thứ tư, điều tra thành phần dịch hại đã phát hiện 4 loài sâu hại gồm sâu róm (Orgyia turbata), sâu ăn bông (Achaea janata), rệp sáp (Coccus hesperidum), bọ trĩ (Thrips sp.); 1 loài nhện đỏ (Tetranychus sp.) và 2 loại bệnh hại là nấm hồng cùng bệnh cháy lá. Trong đó, bọ trĩ và nhện đỏ gây hại nặng nhất trên lộc non và hoa, còn bệnh cháy lá xuất hiện phổ biến ở tầng lá già.

Thảo luận kết quả

Cơ chế của các kết quả trên được giải thích thông qua sự chuyển dịch cán cân dinh dưỡng và hormone sinh học. Khi khoanh vỏ vào ngày 25/8 âm lịch, dòng vận chuyển sản phẩm quang hợp từ lá xuống rễ qua mô libe bị ngắt tạm thời, dẫn đến tích lũy đường bột tại các cành mang mầm hoa, đồng thời kích thích tổng hợp ABA nội sinh để hoàn thiện quá trình phân hóa nụ. Dữ liệu động thái tăng trưởng cành lộc và đường kính hoa giữa các công thức có thể được trực quan hóa hiệu quả qua biểu đồ cột so sánh sai số chuẩn ANOVA, làm nổi bật sự vượt trội của công thức khoanh vỏ ngày 25/8 âm lịch so với đối chứng.

So sánh với các nghiên cứu trước đây trên cây đào Mãn Thiên Hồng của Viện Nghiên cứu Rau quả hay các nghiên cứu mai vàng tại miền Trung, việc xác lập mốc tuốt lá trước Tết 50 ngày tại Hà Nội dài hơn 10 ngày so với mốc 40 ngày tại một số khảo nghiệm cũ là hoàn toàn hợp lý do biến động nhiệt độ mùa đông miền Bắc thường xuyên giảm sâu dưới 18°C. Việc bổ sung Paclobutrazol giúp ức chế sinh tổng hợp Gibberellin nội sinh làm lóng cành ngắn lại, tạo điều kiện cho GA3 ngoại sinh phun vào cuối vụ kích hoạt phân chia tế bào, giúp hoa bung nở đồng loạt đúng dịp Tết.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết luận thực nghiệm vững chắc, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp kỹ thuật cụ thể nhằm nâng cao năng suất và chất lượng hoa mai Yên Tử tại khu vực Hà Nội:

1. Thực hiện khoanh vỏ hãm lộc định kỳ: Các nhà vườn tiến hành khoanh 1 vòng tròn khép kín quanh gốc thân chính với chiều rộng vết cắt 2 mm, độ sâu vừa chạm tới phần tượng tầng gỗ vào đúng ngày 25/8 âm lịch hàng năm nhằm ức chế 100% các đợt lộc thu muộn, giúp cây tích lũy dinh dưỡng tạo nụ mập.
2. Áp dụng quy trình tuốt lá chuẩn xác: Tiến hành vặt bỏ toàn bộ lá già và lá non trên cây trước Tết Nguyên Đán đúng 50 ngày (khoảng ngày 10/11 âm lịch), thao tác ngắt dứt khoát để lại chân cuống lá và tuyệt đối không làm trầy xước vỏ cành, đảm bảo mục tiêu tỷ lệ hoa nở trước Tết đạt từ 88% đến 90%.
3. Phối hợp đồng bộ chất điều hòa sinh trưởng: Các chủ cơ sở sản xuất tiến hành tưới gốc Paclobutrazol nồng độ 1 g/L với định lượng 2 lít dung dịch cho mỗi chậu mai 3 năm tuổi vào ngày 25/7 âm lịch; sau đó chuyển sang phun qua lá chế phẩm GA3 nồng độ 1 g/L từ ngày 25/10 âm lịch với tần suất 3 lần (cách nhau 7 ngày/lần) nhằm kích thích hoa nở to với đường kính trên 3,4 cm.
4. Triển khai biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM): Trung tâm Khuyến nông và các hộ nông dân cần chủ động phun phòng trừ bọ trĩ và nhện đỏ bằng các thuốc đặc trị như Ortus 5EC hoặc Actara 25EC ngay khi cây nhú lộc non từ tháng 3 đến tháng 9, kết hợp vệ sinh làm sạch cỏ dại quanh gốc định kỳ 20 ngày/lần để giảm thiểu tỷ lệ nhiễm bệnh cháy lá xuống dưới 5%.

Chủ thể triển khai chính bao gồm Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn thành phố Hà Nội, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Hoa, Cây cảnh cùng các hợp tác xã sản xuất hoa kiểng tại địa phương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao, đặc biệt hữu ích cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

• Chủ nhà vườn và nghệ nhân sinh vật cảnh: Nắm bắt chính xác lịch thời vụ khoanh vỏ, tuốt lá và công thức hóa chất để điều khiển hoa nở trúng những ngày Tết Nguyên Đán, hạn chế tối đa rủi ro hoa nở sớm hoặc nở muộn, nâng cao hiệu quả kinh tế trên từng đơn vị diện tích canh tác.
• Giảng viên và nhà khoa học chuyên ngành Nông học: Sử dụng số liệu giải phẫu hình thái, sinh lý thụ phấn và các thông số nông sinh học chi tiết của giống mai Yên Tử làm giáo trình giảng dạy, tài liệu tham khảo cho các học phần Cây cảnh nghệ thuật và Sinh lý thực vật ứng dụng.
• Học viên cao học và sinh viên ngành Khoa học cây trồng: Tiếp cận phương pháp luận chuẩn mực về bố trí thí nghiệm nông học đa yếu tố trên cây lâu năm, phương pháp điều tra sâu bệnh theo chuẩn quốc gia và kỹ năng xử lý dữ liệu thống kê sinh học nâng cao bằng phần mềm IRRISTAT.
• Cơ quan quản lý nông nghiệp và bảo tồn tài nguyên sinh vật: Xây dựng cơ sở khoa học để ban hành các quy chuẩn kỹ thuật nhân giống, bảo tồn quần thể mai vàng Yên Tử quý hiếm và định hướng quy hoạch vùng sản xuất hoa chuyên canh chất lượng cao tại miền Bắc.

Câu hỏi thường gặp

1. Hoa mai vàng Yên Tử trồng tại Hà Nội có gì khác biệt so với mai vàng miền Nam? Giống mai Yên Tử thích nghi tốt với khí hậu miền Bắc, sinh trưởng khỏe với chiều cao đạt 157,0 cm sau 6 tháng trồng. Hoa sở hữu 5 cánh màu vàng sáng thanh nhã, cánh hoa và đài hoa rất ổn định, tỏa hương thơm dịu nhẹ đặc trưng và cho độ bền hoa ngoài tự nhiên kéo dài từ 22 đến 25 ngày, vượt trội hơn so với nhiều dòng mai miền Nam khi di thực ra Bắc.

2. Tại sao phải khoanh vỏ vào thời điểm ngày 25/8 âm lịch? Khoanh vỏ vào ngày 25/8 âm lịch giúp ngắt dòng vận chuyển dinh dưỡng nuôi rễ đúng thời điểm cây kết thúc sinh trưởng cành lộc thu, kích thích cây sản sinh hormone ABA làm già hóa cành mầm. Kỹ thuật này giúp rút ngắn thời gian nở hoa còn 93,5 ngày và giúp hoa nở tập trung trước Tết 3,2 ngày với tỷ lệ đạt 88,3%.

3. Thời điểm tuốt lá mai Yên Tử tại Hà Nội khác biệt như thế nào so với các vùng khác? Do mùa đông miền Bắc có nhiệt độ lạnh kéo dài dưới 15°C làm chậm quá trình phân hóa nụ, thời điểm tuốt lá lý tưởng nhất cho mai Yên Tử 3 năm tuổi tại Hà Nội là trước Tết Nguyên Đán 50 ngày. Mốc thời gian này đảm bảo hoa nở rộ trước Tết 4,7 ngày và đạt tỷ lệ nở đồng đều lên tới 90,1%.

4. Paclobutrazol và GA3 đóng vai trò gì trong quy trình điều khiển ra hoa? Paclobutrazol nồng độ 1 g/L tưới gốc vào ngày 25/7 âm lịch đóng vai trò ức chế Gibberellin nội sinh để hãm lộc non và thúc đẩy mầm hoa phát triển. Ngược lại, GA3 nồng độ 1 g/L phun bổ sung 3 lần từ ngày 25/10 âm lịch giúp phá vỡ trạng thái ngủ nghỉ của nụ, gia tăng đường kính bông lên 3,4 cm và kéo dài độ bền hoa đến 18,7 ngày.

5. Những loại sâu bệnh nào gây hại phổ biến nhất trên cây mai Yên Tử tại Hà Nội? Cây mai Yên Tử chịu sự gây hại của 4 loài sâu, 1 loài nhện và 2 loại bệnh. Trong đó, bọ trĩ (Thrips sp.) và nhện đỏ (Tetranychus sp.) là hai đối tượng xuất hiện với tần suất cao nhất trên lá non và nụ hoa, đi kèm với bệnh cháy lá ở tầng lá già, đòi hỏi phải theo dõi và phòng trừ định kỳ bằng thuốc bảo vệ thực vật chuyên dụng.

Kết luận

• Khẳng định khả năng thích ứng hoàn hảo của giống mai vàng Yên Tử tại Hà Nội với chiều cao đạt 157,0 cm, năng suất 43 bông/cây và độ bền tự nhiên từ 22 đến 25 ngày.
• Xác lập thời điểm khoanh vỏ gốc tối ưu vào ngày 25/8 âm lịch, giúp hoa nở trước Tết 3,2 ngày với tỷ lệ nở thành công đạt 88,3%.
• Chuẩn hóa lịch tuốt lá trước Tết Nguyên Đán 50 ngày, đưa tỷ lệ hoa nở tập trung đạt mức 90,1% với đường kính hoa 3,2 cm.
• Hoàn thiện công thức phối hợp xử lý hóa chất gồm tưới gốc Paclobutrazol 1 g/L vào ngày 25/7 âm lịch và phun qua lá GA3 1 g/L từ ngày 25/10 âm lịch, giúp đường kính hoa đạt cực đại 3,4 cm.
• Nhận diện hệ thống 4 loài sâu, 1 loài nhện và 2 bệnh hại chính để xây dựng phác đồ quản lý dịch hại an toàn và hiệu quả.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là đã làm sáng tỏ các đặc tính nông sinh học và xây dựng thành công quy trình kỹ thuật điều khiển nở hoa chính xác vào dịp Tết cho cây mai vàng Yên Tử tại vùng đồng bằng sông Hồng. Trong giai đoạn tiếp theo, các cơ quan chuyên môn cần tiếp tục triển khai các mô hình khảo nghiệm diện rộng trên quy mô trang trại thương phẩm từ năm 2018 đến năm 2020. Các tổ chức, doanh nghiệp và nhà vườn hãy chủ động tiếp nhận quy trình chuyển giao công nghệ để phát triển các vùng chuyên canh hoa mai Yên Tử bền vững, đem lại giá trị kinh tế vượt trội cho nền nông nghiệp đô thị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ QUỲNH MAI ĐẶC ĐIỂM SINH TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ BIỆN PHÁP KỸ THUẬT ĐẾN CÂY MAI YÊN TỬ TRỒNG TẠI GIA LÂM – HÀ NỘI Ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 60 62 01 10 Người hướng dẫn khoa học: TS. Trần Anh Tuấn NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Những số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được ghi rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày 28 tháng 9 năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Quỳnh Mai i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Nhân dịp hoàn thành luận văn, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS. Trần Anh Tuấn, người đã hướng dẫn, chỉ bảo tận tình và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài và hoàn chỉnh luận văn của mình. Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo trong Sinh lý thực vật - Khoa Nông học - Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam đã tạo mọi điều kiện thuận lợi, giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thực hiện luận văn này. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đến sự giúp đỡ nhiệt tình của lãnh đạo và tập thể cán bộ Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Hoa, cây cảnh đã động viên và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi thực hiện đề tài nghiên cứu và hoàn thành khoá học cao học.

Tôi xin được trân trọng cảm ơn sự giúp đỡ, tạo mọi điều kiện của toàn thể gia đình và bạn bè trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Hà Nội, ngày 28 tháng 9 năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Quỳnh Mai ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.

vi Danh mục bảng. vii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục đích, yêu cầu. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài. Ý nghĩa khoa học của đề tài. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài.

Tổng quan tài liệu nghiên cứu. Giới thiệu chung về cây hoa mai vàng. Nguồn gốc, vị trí, phân loại thực vật. Đặc điểm thực vật học.

Yêu cầu ngoại cảnh đối với cây hoa mai vàng. Giá trị kinh tế và sử dụng của cây mai vàng. Cơ sở khoa học của các biện pháp kỹ thuật tác động đến khả năng ra hoa và chất lượng cây hoa mai vàng. Tình hình nghiên cứu và sản xuất mai vàng trên thế giới và Việt Nam.

Tình hình nghiên cứu và sản xuất hoa mai vàng trên thế giới. Tình hình nghiên cứu về cây mai và Mai Yên Tử Việt Nam. Một số kết quả nghiên cứu về mai Yên Tử. Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu.

Đối tượng, thời gian và địa điểm nghiên cứu. Đối tượng và vật liệu nghiên cứu. 19 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Địa điểm và thời gian nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Bố trí thí nghiệm. Các chỉ tiêu theo dõi.

Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Nghiên cứu đặc điểm thực vật học của hoa mai Yên Tử trồng tại Gia Lâm – Hà Nội. Kết quả thu thập các mẫu giống hoa mai Yên Tử.

Tình hình sinh trưởng, phát triển của hoa Mai Yên Tử. Đặc điểm hình thái của giống hoa Mai Yên Tử trồng tại Gia Lâm – Hà Nội. Cấu trúc hoa của giống hoa Mai Yên Tử nghiên cứu tại Gia Lâm – Hà Nội. Chất lượng hoa của giống Mai Yên Tử nghiên cứu tại Gia Lâm – Hà Nội.

Tình hình sâu, bệnh hại của hoa Mai Yên Tử nghiên cứu tại Gia Lâm – Hà Nội. Ảnh hưởng của thời điểm khoanh vỏ đến khả năng ra hoa và chất lượng hoa của hoa mai Yên Tử tại Gia Lâm – Hà Nội. Ảnh hưởng thời điểm khoanh vỏ đến động thái tăng trưởng chiều dài và đường kính cành lộc của giống hoa mai Yên Tử sau khi khoanh vỏ. Ảnh hưởng của thời điểm khoanh vỏ đến khả năng ra hoa và tỷ lệ hoa nở của mai Yên Tử trồng tại Gia Lâm, Hà Nội.

Ảnh hưởng của thời điểm khoanh vỏ đến chất lượng hoa của hoa mai Yên Tử. Ảnh hưởng của thời điểm khoanh vỏ đến tình hình sâu bệnh hại mai Yên Tử trồng tại Gia Lâm, Hà Nội. Ảnh hưởng của thời điểm tuốt lá đến sự ra hoa và chất lượng của hoa mai Yên Tử. Ảnh hưởng của thời điểm tuốt lá đến khả năng ra hoa của mai Yên Tử.

Ảnh hưởng của thời điểm tuốt lá đến chất lượng hoa của mai Yên Tử. Ảnh hưởng của thời điểm tuốt lá đến tình hình sâu bệnh hại mai Yên Tử trồng tại Gia Lâm, Hà Nội. Ảnh hưởng của Paclobutrazol đến sinh trưởng, phát triển và sự ra hoa của hoa mai Yên Tử tại Gia Lâm- Hà Nội. 43 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Ảnh hưởng thời điểm tưới Paclobutrazol đến động thái tăng trưởng chiều dài và đường kính cành lộc của giống hoa mai Yên Tử. Ảnh hưởng của thời điểm tưới Paclobutrazol đến khả năng ra hoa và tỷ lệ hoa nở của mai Yên Tử trồng tại Gia Lâm, Hà Nội. Ảnh hưởng của thời điểm tưới Paclobutrazol đến chất lượng hoa của hoa mai Yên Tử. Ảnh hưởng của một số chế phẩm đến sự ra hoa của mai Yên Tử.

Kết luận và đề nghị. 51 Tài liệu tham khảo. 58 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Từ viết tắt CT Công thức CTTN Công thức thí nghiệm CD Chiều dài ĐK Đường kính Đ/C Đối chứng ĐKT Đường kính tán vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Kết quả thu thập các giống cây hoa mai.

Động thái tăng trưởng đường kính thân, chiều cao cây của hoa mai Yên Tử tại Gia Lâm – Hà Nội. Đặc điểm hình thái lá của giống hoa mai vàng Yên Tử nghiên cứu tại Gia Lâm – Hà Nội. Một số đặc điểm về cấu trúc hoa mai Yên Tử. So sánh một số chỉ tiêu chất lượng hoa mai Yên Tử được trồng tại Gia Lâm với Mai Giảo Bình Định.

Thành phần và mức độ phổ biến của sâu bệnh, nhện hại trên cây mai Yên Tử tại Gia lâm – Hà Nội. Động thái tăng trưởng chiều dài và đường kính cành lộc của giống hoa mai Yên Tử tại Gia Lâm, Hà Nội. Ảnh hưởng thời điểm khoanh vỏ đến khả năng ra hoa của giống hoa mai Yên Tử. Ảnh hưởng của thời điểm khoanh vỏ đến chất lượng hoa mai Yên tử trồng tại Gia Lâm, Hà Nội.

Ảnh hưởng của thời điểm khoanh vỏ đến tình hình sâu bệnh hại mai Yên Tử trồng tại Gia Lâm, Hà Nội. Ảnh hưởng của thời điểm tuốt lá đến khả năng ra hoa và tỷ lệ nở hoa của mai Yên Tử trồng tại Gia Lâm, Hà Nội. Ảnh hưởng của thời điểm tuốt lá đến chất lượng hoa của giống hoa mai Yên Tử. Ảnh hưởng của thời điểm tuốt lá đến tình hình sâu bệnh hại mai vàng Yên Tử trồng tại Gia Lâm, Hà Nội.

Ảnh hưởng của Paclobutrazol đến động thái tăng trưởng chiều dài và đường kính cành lộc của giống hoa mai Yên Tử. Ảnh hưởng thời điểm tưới Paclobutrazol đến khả năng ra hoa của giống hoa mai Yên Tử. Ảnh hưởng của thời điểm xử lý Paclobutrazol đến chất lượng hoa mai Yên tử trồng tại Gia Lâm, Hà Nội. 47 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Ảnh hưởng của việc sử dụng một số chế phẩm đến khả năng ra hoa của giống hoa mai Yên Tử. Ảnh hưởng của việc sử dụng một số chế phẩm đến chất lượng hoa của hoa mai Yên Tử. Ảnh hưởng của việc sử dụng một số chế phẩm đến tình hình sâu bệnh hại mai Yên Tử trồng tại Gia Lâm, Hà Nội. 50 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Thị Quỳnh Mai Tên Luận văn: “Đặc điểm sinh trưởng, phát triển và ảnh hưởng của một số biện pháp kỹ thuật đến cây mai Yên Tử trồng tại Gia Lâm – Hà Nội”.

Ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 60 62 01 10 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu: Xác định được đặc điểm hình thái, sinh trưởng phát triển, khả năng thích nghi của giống mai vàng Yên Tử và một số biện pháp kỹ thuật nhằm nâng cao chất lượng hoa mai vàng Yên Tử tại Hà Nội. Kết quả của đề tài góp phần bảo tồn và phát triển nghề trồng hoa mai vàng Yên Tử tại Hà Nội. Phương pháp nghiên cứu Thí nghiệm 1: Nghiên cứu đặc điểm nông sinh học của giống mai Yên Tử trồng tại Gia Lâm - Hà Nội. Thí nghiệm được bố trí hoàn toàn ngẫu nhiên, nghiên cứu được tiến hành trên vườn mai vàng Yên Tử 3 năm tuổi , chọn 9 cây đồng đều để thí nghiệm.

Thí nghiệm 2: Nghiên cứu ảnh hưởng của thời điểm khoanh vỏ đến khả năng ra hoa và chất lượng hoa của cây mai Yên Tử. Dùng dao chuyên dụng khoanh 1 vòng quanh gốc, chiều rộng của vết khoanh là 2mm, chiều sâu vừa đủ chạm tới phần tượng tầng. Các công thức được bố trí theo khối ngẫu nhiên hoàn toàn, nhắc lại 3 lần, mỗi lần nhắc 3 cây. Số lượng cây theo dõi thí nghiệm là 9 cây, diện tích trồng cây 100m2.

Ngoài yếu tố thí nghiệm là khoanh vỏ, các công thức được chăm sóc theo một nền chung. Thí nghiệm3: Nghiên cứu ảnh hưởng thời điểm tuốt lá đến sự ra hoa của mai Yên Tử. Kỹ thuật vặt lá áp dụng ngắt bỏ toàn bộ lá xanh trên cây, để lại chân cuống lá, không được làm xước vỏ cành. Các công thức được bố trí theo khối ngẫu nhiên hoàn toàn, nhắc lại 3 lần, mỗi lần nhắc 3 cây.Số lượng cây ở công thức thí nghiệm là 9 cây, diện tích trồng cây thí nghiệm là 150m2.

Ngoài yếu tố thí nghiệm là khoanh vỏ, các công thức được chăm sóc theo một nền chung.