Luận án tiến sĩ nghiên cứu đặc điểm nông sinh học và một số biện pháp kỹ thuật nâng cao năng suất chất lượng bưởi xuân vân tỉnh tuyên quang ts

Luận án tiến sĩ nghiên cứu đặc điểm nông sinh học và biện pháp kỹ thuật nâng cao năng suất, chất lượng bưởi Xuân Vân tại Tuyên Quang.

• Tác giả: Vi Xuân Học
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Quốc Hùng - Viện Nghiên cứu Rau quả
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: Nghiên cứu đặc điểm nông sinh học và biện pháp kỹ thuật nâng cao năng suất bưởi Xuân Vân Tuyên Quang
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 1.2. Nguồn gốc, phân loại cây ăn quả có múi
• 1.2.1. Nguồn gốc và phân bố
• 1.3. Tình hình sản xuất và tiêu thụ bưởi trên thế giới và Việt Nam
• 1.3.1. Tình hình sản xuất và tiêu thụ bưởi trên thế giới
• 1.3.2. Tình hình sản xuất và tiêu thụ bưởi ở Việt Nam
• 1.3.3. Tình hình sản xuất và tiêu thụ bưởi tại tỉnh Tuyên Quang
• 1.4. Một số đặc điểm nông sinh học của cây ăn quả có múi
• 1.4.1. Đặc điểm rễ
• 1.4.2. Đặc điểm thân cành
• 1.4.3. Đặc điểm hoa bưởi
• 1.4.4. Đặc điểm quả bưởi
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của cây có múi
• 1.5.1. Đất và dinh dưỡng
• 1.6. Những nghiên cứu về các biện pháp kỹ thuật làm tăng năng suất chất lượng bưởi
• 1.6.1. Nghiên cứu về kỹ thuật cắt tỉa và tạo hình
• 1.6.2. Nghiên cứu về kỹ thuật khoanh vỏ
• 1.6.3. Nghiên cứu về dinh dưỡng và phân bón
• 1.6.4. Nghiên cứu về chất điều hoà sinh trưởng GA3
• 1.6.5. Nghiên cứu về thụ phấn
• 1.6.6. Nghiên cứu về công nghệ bảo quản sau thu hoạch trên cây ăn quả có múi và cây bưởi
• 1.7. Những vấn đề rút ra từ phần tổng quan tài liệu
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng, thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.1.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.2. Vật liệu nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.3.1. Nội dung 1: Nghiên cứu đặc điểm nông sinh học của giống bưởi Xuân Vân
• 2.3.2. Nội dung 2: Nghiên cứu ảnh hưởng một số biện pháp kỹ thuật đến năng suất, chất lượng bưởi Xuân Vân
• 2.3.3. Nội dung 3: Xây dựng mô hình áp dụng các biện pháp kỹ thuật cho bưởi Xuân Vân
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phương pháp nghiên cứu một số đặc điểm nông sinh học
• 2.4.2. Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng một số biện pháp kỹ thuật đến năng suất, chất lượng bưởi Xuân Vân
• 2.4.3. Xây dựng mô hình áp dụng các biện pháp kỹ thuật cho bưởi Xuân Vân tại huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang
• 2.5. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Đặc điểm nông sinh học của giống bưởi Xuân Vân
• 3.1.1. Đặc điểm hình thái thân cành, đặc điểm lá, đặc điểm hoa, quả bưởi Xuân Vân ở một số độ tuổi
• 3.1.2. Đặc điểm sinh trưởng và phát triển của giống bưởi Xuân Vân
• 3.2. Nghiên cứu ảnh hưởng của một số biện pháp kỹ thuật đến năng suất, chất lượng bưởi Xuân Vân
• 3.2.1. Nghiên cứu ảnh hưởng của kỹ thuật cắt tỉa đến sinh trưởng, phát triển và năng suất bưởi Xuân Vân
• 3.2.2. Nghiên cứu ảnh hưởng của thời điểm khoanh vỏ đến phát triển, năng suất bưởi Xuân Vân
• 3.2.3. Nghiên cứu ảnh hưởng của các công thức phân bón đến sinh trưởng năng suất, chất lượng bưởi Xuân Vân
• 3.2.4. Nghiên cứu ảnh hưởng của GA3 đến tỷ lệ đậu quả, năng suất, chất lượng bưởi Xuân Vân
• 3.2.5. Nghiên cứu ảnh hưởng của thụ phấn bổ sung đến tỷ lệ đậu quả, năng suất và chất lượng bưởi Xuân Vân
• 3.2.6. Nghiên cứu ảnh hưởng của các biện pháp bảo quản đến chất lượng bưởi Xuân Vân
• 3.3. Kết quả xây dựng mô hình áp dụng các biện pháp kỹ thuật trên bưởi Xuân Vân tại huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Nghiên cứu nông sinh học

Nghiên cứu tập trung vào đặc điểm nông sinh học của giống bưởi Xuân Vân, bao gồm các yếu tố hình thái, sinh trưởng và phát triển. Kết quả cho thấy giống bưởi này có khả năng sinh trưởng mạnh, thích nghi tốt với điều kiện khí hậu và đất đai tại Tuyên Quang. Các đặc điểm như hình thái thân cành, lá, hoa và quả được phân tích chi tiết, làm cơ sở cho việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật canh tác.

1.1. Đặc điểm hình thái

Giống bưởi Xuân Vân có thân cành khỏe, lá dày và xanh đậm, hoa có kích thước trung bình và quả có hình dạng đẹp, vỏ mỏng. Đặc điểm này giúp cây chống chịu tốt với các điều kiện thời tiết bất lợi.

1.2. Sinh trưởng và phát triển

Nghiên cứu chỉ ra rằng giống bưởi này có tốc độ sinh trưởng nhanh, đặc biệt là trong giai đoạn ra hoa và đậu quả. Thời gian từ khi ra hoa đến thu hoạch ngắn hơn so với các giống bưởi khác, giúp tăng hiệu quả kinh tế.

II. Biện pháp kỹ thuật nâng cao năng suất

Các biện pháp kỹ thuật như cắt tỉa, khoanh vỏ, bón phân và sử dụng chất điều hòa sinh trưởng được nghiên cứu để nâng cao năng suất và chất lượng bưởi Xuân Vân. Kết quả cho thấy việc áp dụng đồng bộ các biện pháp này giúp tăng tỷ lệ đậu quả, cải thiện kích thước và chất lượng quả.

2.1. Kỹ thuật cắt tỉa

Cắt tỉa hợp lý giúp cây tập trung dinh dưỡng vào các cành chính, tăng khả năng ra hoa và đậu quả. Nghiên cứu chỉ ra rằng cắt tỉa vào thời điểm thích hợp giúp tăng năng suất lên 20-25%.

2.2. Kỹ thuật khoanh vỏ

Khoanh vỏ là biện pháp hiệu quả để kích thích cây ra hoa đồng loạt, giảm tỷ lệ rụng quả. Thời điểm khoanh vỏ thích hợp là trước mùa hoa 1-2 tháng.

III. Phát triển bền vững cây bưởi

Nghiên cứu cũng đề cập đến việc phát triển bền vững cây bưởi Xuân Vân thông qua việc áp dụng các phương pháp canh tác tiên tiến và quản lý nông nghiệp hiệu quả. Điều này không chỉ giúp tăng năng suất mà còn bảo vệ môi trường và nguồn tài nguyên đất.

3.1. Quản lý dinh dưỡng

Việc sử dụng phân bón hợp lý, cân đối giữa đạm, lân và kali giúp cây phát triển đồng đều, tăng khả năng chống chịu sâu bệnh và cải thiện chất lượng quả.

3.2. Bảo quản sau thu hoạch

Các biện pháp bảo quản như sử dụng màng phủ và điều chỉnh nhiệt độ giúp kéo dài thời gian bảo quản quả bưởi, giảm tỷ lệ hao hụt và duy trì chất lượng quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

I H C TH I NGUY N TRƢ ỌC V XU ỌC Ê CỨU ẶC Ể S ỌC VÀ ỘT SỐ B Ệ P ÁP KỸ T UẬT CAO Ă SUẤT, C ẤT ƢỢ BƢỞ XU V , TỈ TUYÊ QUA \ UẬ Á T Ế SĨ K OA ỌC C Y TRỒ THÁI NGUYÊN - 2020 I H C TH I NGUY N TRƢ ỌC V XU ỌC Ê CỨU ẶC Ể S ỌC VÀ ỘT SỐ B Ệ P ÁP KỸ T UẬT CAO Ă SUẤT, C ẤT LƢỢ BƢỞ XUÂN VÂN, TỈ TUYÊN QUANG Ngành: Khoa học cây trồng ã số: 9620110 UẬ Á T Ế SĨ K OA ỌC C Y TRỒ gƣời hƣớng dẫn khoa học: 1. UYỄ VĂ VƢỢ THÁI NGUYÊN - 2020 i CA OA Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu, kết quả trong luận án là trung thực và chưa từng sử dụng bảo vệ một học vị nào, hoặc chưa từng được ai công bố trong bất kỳ một công trình nghiên cứu nào. Các thông tin trích dẫn trong luận án đều đã được ghi rõ nguồn gốc. TÁC Ả UẬ Á Vi Xuân ọc ii CẢ Ơ Trong quá trình thực hiện đề tài: “Nghiên cứu đặc điểm nông sinh học và một số biện pháp kỹ thuật nâng cao năng suất, chất lượng bưởi Xuân Vân, tỉnh Tuyên Quang”, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ của các Cơ quan, các Nhà khoa học, cán bộ và các hộ nông dân ở địa phương mà đề tài đã triển khai.

Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu, Phòng ào tạo, Khoa Nông học, trường ại học Nông Lâm Thái Nguyên đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi thực hiện đề tài trong những năm qua. Tôi xin tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới PGS. Nguyễn Quốc Hùng - Viện Nghiên cứu Rau quả, TS. Nguyễn Văn Vượng - Trường ại học Nông Lâm Bắc Giang, những thầy giáo hướng dẫn khoa học, đã tận tình giúp đỡ, truyền tải những kiến thức, kinh nghiệm trong suốt quá trình thực hiện đề tài để tôi hoàn thành bản luận án này.

Tôi xin chân thành cảm ơn các hộ nông dân tại thôn Soi Hà xã Xuân Vân, huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang đã tạo điều kiện cho tôi triển khai các thí nghiệm. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, Ban chủ nhiệm Khoa Nông, Lâm, Ngư, nghiệp trường ại học Tân Trào, tỉnh Tuyên Quang, người thân và bạn bè đã tạo điều kiện động viên, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành luận án này. TÁC Ả Vi Xuân ọc iii ỤC ỤC LỜI CAM OAN. ii MỤC LỤC.iii DANH MỤC C C BẢNG .viii DANH MỤC C C HÌNH.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. ối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Tính mới của luận án. 4 Chƣơng 1: TỔ QUA TÀ ỆU. Cơ sở khoa học của đề tài. Nguồn gốc, phân loại cây ăn quả có múi.

Nguồn gốc và phân bố .Tình hình sản xuất và tiêu thụ bưởi trên thế giới và Việt Nam .Tình hình sản xuất và tiêu thụ bưởi trên thế giới. Tình hình sản xuất và tiêu thụ bưởi ở Việt Nam. Tình hình sản xuất và tiêu thụ bưởi tại tỉnh Tuyên Quang. Một số đặc điểm nông sinh học của cây ăn quả có múi.

ặc điểm rễ. ặc điểm thân cành. ặc điểm hoa bưởi. ặc điểm quả bưởi.

Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của cây có múi. ất và dinh dưỡng. Những nghiên cứu về các biện pháp kỹ thuật làm tăng năng suất chất lượng bưởi. Nghiên cứu về kỹ thuật cắt tỉa và tạo hình.

Nghiên cứu về kỹ thuật khoanh vỏ. Nghiên cứu về dinh dưỡng và phân bón. Nghiên cứu về chất điều hoà sinh trưởng GA3. Nghiên cứu về thụ phấn.

Nghiên cứu về công nghệ bảo quản sau thu hoạch trên cây ăn quả có múi và cây bưởi. Những vấn đề rút ra từ phần tổng quan tài liệu. 44 Chƣơng 2: Ộ DU VÀ P ƢƠ P ÁP Ê CỨU. ối tượng, thời gian và địa điểm nghiên cứu.

ối tượng nghiên cứu. Thời gian và địa điểm nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.

Nội dung 1: Nghiên cứu đặc điểm nông sinh học của giống bưởi Xuân Vân. Nội dung 2: Nghiên cứu ảnh hưởng một số biện pháp kỹ thuật đến năng suất, chất lượng bưởi Xuân Vân. Nội dung 3: Xây dựng mô áp dụng các biện pháp kỹ thuật cho bưởi Xuân Vân. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu một số đặc điểm nông sinh học. Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng một số biện pháp kỹ thuật đến năng suất, chất lượng bưởi Xuân Vân. Xây dựng mô hình áp dụng các biện pháp kỹ thuật cho bưởi Xuân Vân tại huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang. Phương pháp xử lý số liệu.

60 Chƣơng 3: KẾT QUẢ Ê CỨU VÀ T ẢO UẬ. ặc điểm nông sinh học của giống bưởi Xuân Vân. ặc điểm hình thái thân cành, đặc điểm lá, đặc điểm hoa, quả bưởi Xuân Vân ở một số độ tuổi. ặc điểm sinh trưởng và phát triển của giống bưởi Xuân Vân.

Nghiên cứu ảnh hưởng của một số biện pháp kỹ thuật đến năng suất, chất lượng bưởi Xuân Vân. Nghiên cứu ảnh hưởng của kỹ thuật cắt tỉa đến sinh trưởng, phát triển và năng suất bưởi Xuân Vân. Nghiên cứu ảnh hưởng của thời điểm khoanh vỏ đến phát triển, năng suất bưởi Xuân Vân. Nghiên cứu ảnh hưởng của các công thức phân bón đến sinh trưởng năng suất, chất lượng bưởi Xuân Vân.

Nghiên cứu ảnh hưởng của GA3 đến tỷ lệ đậu quả, năng suất, chất lượng bưởi Xuân Vân. Nghiên cứu ảnh hưởng của thụ phấn bổ sung đến tỷ lệ đậu quả, năng suất và chất lượng bưởi Xuân Vân. Nghiên cứu ảnh hưởng của các biện pháp bảo quản đến chất lượng bưởi Xuân Vân. Kết quả xây dựng mô hình áp dụng các biện pháp kỹ thuật trên bưởi Xuân Vân tại huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang .122 KẾT UẬ VÀ Ề Ị.

127 CÁC CÔNG TRÌ ÃC BỐ CỦA TÁC Ả Ê QUA Ế UẬ Á .128 DA ỤC TÀ ỆU T A K ẢO. vii DA ỤC CÁC TỪ V ẾT TẮT ABA Axit abxixic CA controlled atmosphere (Bảo quản kiểm soát ) Cs Cộng sự CT Công thức C: ối chứng VT ơn vị tính E/A Tỷ lệ chất khô trên hàm lượng axít FAO Food and Agriculture Organization : Tổ chức nông nghiệp và Lương thực Liên Hợp Quốc GA3 Chất điều hòa sinh trưởng Ga 3 GC-MS Gas Chromatography Mass Spectometry (sắc ký ghép khối phổ) IBPGR International Board for Plant Genetic Resources (Ủy ban quốc tế về tài nguyên thực vật) MA Modified Atmosphere (Bảo quản môi trường không khí cải biến) MAP Modified Atmosphere Packing - MAP (Bảo quản bằng môi trường không khí cải biến ) QTVRQ Quy trình Viện Nghiên cứu Rau quả RH Relative humidity ( ộ ẩm tương đối) TA Axit tổng số TS Total Solids (tổng chất khô) TSS Total Suspended Solids (Tổng chất rắn lơ lửng) TT Thứ tự viii DA ỤC CÁC BẢ Bảng 1. Diện tích, năng suất và sản lượng bưởi ở một số nước trồng bưởi trên thế giới năm 2017. Sản lượng xuất khẩu bưởi trên thế giới giai đoạn 2012 - 2016.

Giá trị xuất khẩu bưởi trên thế giới giai đoạn 2012 - 2016. Sản lượng nhập khẩu bưởi trên thế giới giai đoạn 2012 - 2016. Tình hình sản xuất bưởi ở Việt Nam giai đoạn 2013 - 2017. Tình hình xuất khẩu bưởi ở Việt Nam giai đoạn 2012 - 2016.

Tình hình sản xuất bưởi ở tỉnh Tuyên Quang. Lượng phân bón cho bưởi. ặc điểm hình thái thân, cành của giống bưởi Xuân Vân ở một số độ tuổi tại huyện Yên Sơn - Tuyên Quang (2015). ặc điểm hình thái lá bưởi Xuân Vân tại huyện Yên Sơn - Tuyên Quang (2015).

ặc điểm hoa bưởi Xuân Vân tại huyện Yên Sơn - Tuyên Quang (năm 2015). ặc điểm hình thái quả bưởi Xuân Vân tại huyện Yên Sơn - Tuyên Quang (2015). Thời gian xuất hiện các đợt lộc của giống bưởi Xuân Vân và bưởi Diễn tại huyện Yên Sơn - Tuyên Quang ở thời kỳ chưa cho quả. Thời gian xuất hiện các đợt lộc của giống bưởi Xuân Vân và bưởi Diễn tại huyện Yên Sơn - Tuyên Quang ở thời kỳ cho quả.

Số lượng và kích thước lộc của giống bưởi Xuân Vân tại huyện Yên Sơn - Tuyên Quang thời kỳ chưa cho quả. Số lượng và kích thước lộc của giống bưởi Xuân Vân tại huyện Yên Sơn - Tuyên Quang thời kỳ đang cho quả năm thứ 9. Tỷ lệ cành ra hoa sau mỗi lần ngắt lá của giống bưởi Xuân Vân và bưởi Diễn tại huyện Yên Sơn - Tuyên Quang. Thời kỳ nở hoa của bưởi Xuân Vân và bưởi Diễn tại huyện Yên Sơn - Tuyên Quang.

Rụng quả sinh lý và tỷ lệ đậu quả cuối cùng của bưởi Xuân Vân và bưởi Diễn tại huyện Yên Sơn - Tuyên Quang. ộng thái và tốc độ tăng trưởng quả bưởi Xuân Vân tại huyện Yên Sơn - Tuyên Quang. Sự biến đổi chất khô hòa tan của bưởi Xuân Vân và bưởi Diễn tại huyện Yên Sơn - Tuyên Quang trước thu hoạch. Thời kỳ thu hoạch bưởi Xuân Vân và bưởi Diễn tại huyện Yên Sơn - Tuyên Quang.

Ảnh hưởng của cắt tỉa đến kích thước các đợt lộc bưởi Xuân Vân tại huyện Yên Sơn - Tuyên Quang. Ảnh hưởng của cắt tỉa đến thời gian ra hoa bưởi Xuân Vân tại huyện Yên Sơn - Tuyên Quang. Ảnh hưởng của cắt tỉa đến tỷ lệ đậu quả bưởi XuânVân tại huyện Yên Sơn - Tuyên Quang. Ảnh hưởng của cắt tỉa đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất bưởi Xuân Vân tại huyện Yên Sơn - Tuyên Quang.

Ảnh hưởng của thời điểm khoanh vỏ đến thời gian ra hoa bưởi Xuân Vân tại huyện Yên Sơn - Tuyên Quang. Ảnh hưởng của thời điểm khoanh vỏ đến tỷ lệ đậu quả bưởi Xuân Vân tại huyện Yên Sơn - Tuyên Quang. Ảnh hưởng của thời điểm khoanh vỏ đến yếu tố cấu thành năng suất và năng suất bưởi Xuân Vân tại huyện Yên Sơn - Tuyên Quang. Ảnh hưởng của các công thức phân bón đến thời gian ra hoa bưởi Xuân Vân tại huyện Yên Sơn - Tuyên Quang.

Ảnh hưởng của các công thức phân bón đến tỷ lệ đậu quả bưởi Xuân Vân tại huyện Yên Sơn - Tuyên Quang. Ảnh hưởng của các công thức phân bón đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất bưởi Xuân Vân tại huyện Yên Sơn - Tuyên Quang .