Nghiên Cứu Đặc Điểm Dịch Tễ Bệnh Viêm Ruột Truyền Nhiễm Ở Chó Do Parvovirus Tại Cao Bằng

Chuyên khảo phân tích Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ bệnh lý bệnh viêm ruột truyền nhiễm ở chó do parvovirus trên địa, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Hoàng Thu Hạnh
• Người hướng dẫn: TS. Phan Thị Hồng Phúc
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên Cứu Đặc Điểm Dịch Tễ Bệnh Viêm Ruột Truyền Nhiễm Ở Chó Do Parvovirus Tại Cao Bằng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC ẢNH PHỤ LỤC
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu của đề tài
• 0.3. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Tổng quan về loài chó
• 1.2. Nguồn gốc loài chó
• 1.3. Một số giống chó nuôi ở Việt Nam
• 1.4. Bệnh viêm ruột truyền nhiễm do Parvovirus
• 1.4.1. Căn học bệnh học
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng, địa điểm, thời gian nghiên cứu
• 2.2. Vật liệu và dụng cụ nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ của bệnh viêm ruột truyền nhiễm do Parvovirus trên chó đến khám và chữa bệnh tại các phòng khám thú y
• 3.2. Nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý của bệnh viêm ruột truyền nhiễm ở chó do Parvovirus
• 3.3. Nghiên cứu biện pháp phòng và điều trị bệnh viêm ruột truyền nhiễm ở chó do Parvovirus
• KẾT LUẬN, TỒN TẠI VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về bệnh viêm ruột truyền nhiễm do Parvovirus ở chó

Bệnh viêm ruột truyền nhiễm do Parvovirus là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất đối với chó. Bệnh này có khả năng lây lan nhanh chóng và gây ra tỷ lệ tử vong cao, đặc biệt là ở chó con. Việc hiểu rõ về bệnh này là rất cần thiết để có biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả.

1.1. Đặc điểm dịch tễ học của bệnh viêm ruột truyền nhiễm

Bệnh viêm ruột truyền nhiễm do Parvovirus thường xảy ra ở chó con dưới 6 tháng tuổi. Tỷ lệ mắc bệnh cao hơn ở những giống chó nhập nội, do chúng chưa thích nghi với môi trường mới.

1.2. Triệu chứng lâm sàng của bệnh viêm ruột truyền nhiễm

Chó mắc bệnh thường có triệu chứng như nôn mửa, tiêu chảy phân lẫn máu, mệt mỏi và bỏ ăn. Những triệu chứng này dễ nhầm lẫn với các bệnh khác, làm cho việc chẩn đoán trở nên khó khăn.

II. Vấn đề và thách thức trong việc phòng ngừa bệnh viêm ruột truyền nhiễm

Việc phòng ngừa bệnh viêm ruột truyền nhiễm do Parvovirus gặp nhiều thách thức. Chó nhập nội thường có nguy cơ cao hơn do chưa được tiêm phòng đầy đủ. Ngoài ra, ý thức của người nuôi về việc chăm sóc và phòng bệnh cũng còn hạn chế.

2.1. Nguyên nhân gây bệnh viêm ruột truyền nhiễm ở chó

Nguyên nhân chính gây ra bệnh viêm ruột truyền nhiễm là do virus Parvovirus. Virus này có khả năng sống lâu trong môi trường và dễ dàng lây lan qua phân của chó nhiễm bệnh.

2.2. Tình hình dịch bệnh tại Cao Bằng

Tình hình dịch bệnh viêm ruột truyền nhiễm ở chó tại Cao Bằng đang có xu hướng gia tăng. Nhiều trường hợp chó mắc bệnh được ghi nhận tại các phòng khám thú y, gây lo ngại cho người nuôi.

III. Phương pháp nghiên cứu đặc điểm dịch tễ bệnh viêm ruột truyền nhiễm

Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ bệnh viêm ruột truyền nhiễm do Parvovirus được thực hiện thông qua các phương pháp điều tra dịch tễ học và khám lâm sàng. Các số liệu thu thập sẽ giúp xác định tỷ lệ mắc bệnh và các yếu tố nguy cơ.

3.1. Phương pháp điều tra dịch tễ học

Phương pháp điều tra dịch tễ học bao gồm việc thu thập thông tin từ các phòng khám thú y về số lượng chó mắc bệnh và các triệu chứng lâm sàng.

3.2. Phương pháp khám lâm sàng

Khám lâm sàng giúp xác định tình trạng sức khỏe của chó và phát hiện sớm các triệu chứng của bệnh viêm ruột truyền nhiễm.

IV. Kết quả nghiên cứu về bệnh viêm ruột truyền nhiễm ở chó

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ mắc bệnh viêm ruột truyền nhiễm do Parvovirus ở chó tại Cao Bằng là khá cao. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng chó con và chó nhập nội có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

4.1. Tỷ lệ mắc bệnh theo giống chó

Tỷ lệ mắc bệnh viêm ruột truyền nhiễm do Parvovirus khác nhau giữa các giống chó. Những giống chó nhập nội có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn so với giống chó nội địa.

4.2. Tỷ lệ mắc bệnh theo lứa tuổi

Chó con dưới 6 tháng tuổi có tỷ lệ mắc bệnh cao nhất, với tỷ lệ tử vong lên đến 70% nếu không được điều trị kịp thời.

V. Biện pháp phòng ngừa và điều trị bệnh viêm ruột truyền nhiễm

Để phòng ngừa bệnh viêm ruột truyền nhiễm do Parvovirus, việc tiêm phòng cho chó là rất quan trọng. Ngoài ra, cần có các biện pháp chăm sóc và nuôi dưỡng hợp lý để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh.

5.1. Phác đồ tiêm phòng cho chó

Tiêm phòng cho chó là biện pháp hiệu quả nhất để ngăn ngừa bệnh viêm ruột truyền nhiễm. Các loại vaccine hiện có giúp tăng cường sức đề kháng cho chó.

5.2. Các biện pháp chăm sóc và nuôi dưỡng

Chế độ dinh dưỡng hợp lý và môi trường sống sạch sẽ sẽ giúp chó khỏe mạnh và giảm nguy cơ mắc bệnh.

VI. Kết luận và triển vọng nghiên cứu về bệnh viêm ruột truyền nhiễm

Nghiên cứu về bệnh viêm ruột truyền nhiễm do Parvovirus ở chó tại Cao Bằng đã chỉ ra nhiều vấn đề cần được giải quyết. Việc nâng cao nhận thức của người nuôi và cải thiện các biện pháp phòng ngừa là rất cần thiết.

6.1. Tương lai của nghiên cứu bệnh viêm ruột truyền nhiễm

Nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc phát triển các phương pháp điều trị hiệu quả hơn và nâng cao ý thức cộng đồng về phòng bệnh.

6.2. Đề xuất các biện pháp cải thiện tình hình dịch bệnh

Cần có các chương trình giáo dục và tuyên truyền để nâng cao nhận thức của người nuôi về bệnh viêm ruột truyền nhiễm và các biện pháp phòng ngừa.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bệnh viêm ruột truyền nhiễm do Parvovirus (CPV) là một trong những bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm và phổ biến nhất trên đàn chó, đặc biệt tại các khu vực có phong trào nuôi chó phát triển như thành phố Cao Bằng. Theo số liệu thu thập từ các phòng khám thú y trên địa bàn thành phố Cao Bằng trong giai đoạn từ tháng 6/2021 đến tháng 6/2022, tỷ lệ mắc bệnh truyền nhiễm ở chó đến khám đạt khoảng 71,73%, trong đó tỷ lệ chó dương tính với Parvovirus chiếm 48,15%. Bệnh có tính chất lây lan mạnh, tỷ lệ tử vong cao, đặc biệt ở chó con từ 2 đến 6 tháng tuổi với tỷ lệ mắc lên đến 61,29% và tỷ lệ chết 42,11%. Mục tiêu nghiên cứu nhằm xác định đặc điểm dịch tễ, bệnh lý của bệnh viêm ruột truyền nhiễm do Parvovirus trên chó tại Cao Bằng, đồng thời đề xuất các biện pháp phòng và điều trị phù hợp với điều kiện thực tế địa phương. Nghiên cứu có phạm vi thực hiện tại các phòng khám thú y trên địa bàn thành phố Cao Bằng trong vòng 12 tháng, cung cấp dữ liệu quan trọng cho việc kiểm soát bệnh, góp phần giảm thiểu thiệt hại kinh tế và nâng cao sức khỏe đàn chó. Kết quả nghiên cứu cũng có ý nghĩa trong việc xây dựng các chương trình tiêm phòng và chăm sóc sức khỏe chó hiệu quả, đồng thời làm cơ sở khoa học cho các nghiên cứu tiếp theo trong lĩnh vực thú y.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình dịch tễ học mô tả, phân tích và thực nghiệm nhằm đánh giá tỷ lệ mắc bệnh, phân bố theo giống, lứa tuổi, mùa vụ và các yếu tố liên quan. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

• Lý thuyết dịch tễ học mô tả: Phân tích tỷ lệ mắc bệnh, phân bố theo thời gian, địa điểm và đặc điểm đối tượng nghiên cứu.
• Lý thuyết bệnh học vi rút Parvovirus: Nghiên cứu cơ chế sinh bệnh, đặc điểm virus, khả năng miễn dịch và các biểu hiện lâm sàng, bệnh tích đại thể và vi thể.

Các khái niệm chuyên ngành quan trọng bao gồm: Canine Parvovirus (CPV), tỷ lệ mắc bệnh, tỷ lệ tử vong, miễn dịch thụ động, test chẩn đoán nhanh CPV Ag, phác đồ điều trị, và biện pháp phòng bệnh.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ 527 ca chó nghi mắc bệnh viêm ruột truyền nhiễm do Parvovirus đến khám và điều trị tại ba phòng khám thú y trên địa bàn thành phố Cao Bằng: Hoàng Gia, Minh Hương và Cao Bằng, trong khoảng thời gian từ tháng 6/2021 đến tháng 6/2022. Cỡ mẫu gồm 527 chó, được chọn theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện dựa trên các ca bệnh đến khám.

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Phương pháp điều tra dịch tễ học mô tả và phân tích: Thu thập thông tin về giống chó, lứa tuổi, giới tính, tình trạng tiêm phòng, mùa vụ và kết quả chẩn đoán.
• Phương pháp chẩn đoán nhanh: Sử dụng test Canine Parvovirus One-step Test Kit (CPV Ag) để phát hiện kháng nguyên virus trong mẫu phân, cho kết quả trong 5-10 phút.
• Phương pháp khám lâm sàng và xét nghiệm sinh lý máu: Đo thân nhiệt, tần số tim, tần số hô hấp, xét nghiệm huyết học với 18 chỉ tiêu để đánh giá tình trạng sức khỏe chó bệnh.
• Phương pháp mổ khám và làm tiêu bản vi thể: Quan sát tổn thương đại thể và vi thể trên các cơ quan như ruột, gan, tim, lách, thận.
• Phương pháp thử nghiệm phác đồ điều trị: So sánh hiệu quả của ba phác đồ điều trị, trong đó có sử dụng lá cây lược vàng (Callisia fragrans) kết hợp thuốc trợ sức và probiotic.
• Phương pháp xử lý số liệu: Sử dụng phần mềm Microsoft Excel 2010 và Minitab 16 để phân tích thống kê, đánh giá sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (P<0,05).

Timeline nghiên cứu kéo dài 12 tháng, từ tháng 6/2021 đến tháng 6/2022, đảm bảo thu thập đủ dữ liệu theo mùa và các nhóm đối tượng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ mắc bệnh viêm ruột truyền nhiễm do Parvovirus: Trong tổng số 378 ca bệnh truyền nhiễm, có 182 ca dương tính với Parvovirus, chiếm 48,15%. Tỷ lệ mắc cao nhất tại phòng khám Hoàng Gia (53,59%), thấp nhất tại Minh Hương (37,36%).

2. Tỷ lệ tử vong do Parvovirus: Trong 182 ca dương tính, có 61 ca tử vong, chiếm 33,52%. Tỷ lệ tử vong cao nhất tại phòng khám Cao Bằng (39,39%), thấp nhất tại Minh Hương (32,35%).

3. Phân bố theo giống chó: Tỷ lệ mắc bệnh cao nhất ở chó nhập nội (46,76%), tiếp theo là chó lai (30,58%) và thấp nhất ở chó nội (28,87%). Tỷ lệ tử vong cũng cao nhất ở chó nhập nội (38,46%).

4. Phân bố theo lứa tuổi: Chó từ 2 đến 6 tháng tuổi có tỷ lệ mắc bệnh cao nhất (61,29%) và tỷ lệ tử vong cao nhất (42,11%). Chó trên 12 tháng tuổi có tỷ lệ mắc thấp nhất (13,38%) và tỷ lệ tử vong thấp nhất (15,79%).

5. Hiệu quả phác đồ điều trị: Phác đồ sử dụng lá cây lược vàng kết hợp thuốc trợ sức và probiotic cho kết quả phục hồi tốt, giảm nhanh các triệu chứng tiêu chảy, nôn mửa và tăng tỷ lệ sống sót so với các phác đồ chỉ dùng kháng sinh và thuốc trợ sức.

Thảo luận kết quả

Tỷ lệ mắc bệnh và tử vong cao phản ánh tính nguy hiểm và khả năng lây lan mạnh của Parvovirus trong đàn chó tại Cao Bằng, nhất là ở nhóm chó nhập nội và chó con từ 2-6 tháng tuổi. Nguyên nhân chủ yếu là do chó nhập nội có sức đề kháng kém, chưa thích nghi với điều kiện khí hậu địa phương và người nuôi chưa thực hiện đầy đủ các biện pháp tiêm phòng đúng quy trình. Kết quả này phù hợp với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, cho thấy tỷ lệ mắc bệnh cao ở chó con do mất miễn dịch thụ động từ chó mẹ sau 10-11 tuần tuổi.

Phân tích dữ liệu qua biểu đồ tỷ lệ mắc và tử vong theo giống và lứa tuổi cho thấy sự khác biệt có ý nghĩa thống kê, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý và chăm sóc đặc biệt cho nhóm chó nhập nội và chó con. Việc áp dụng phác đồ điều trị kết hợp lá cây lược vàng đã chứng minh hiệu quả trong việc hỗ trợ điều trị, phù hợp với xu hướng sử dụng thảo dược trong thú y hiện nay.

Các biểu đồ và bảng số liệu minh họa rõ ràng sự phân bố tỷ lệ mắc bệnh theo phòng khám, giống chó và lứa tuổi, giúp người nuôi và cán bộ thú y dễ dàng nhận diện nhóm nguy cơ cao để có biện pháp can thiệp kịp thời.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường tiêm phòng vắc xin cho chó: Động viên người nuôi thực hiện tiêm phòng đầy đủ, đặc biệt cho chó con từ 6 tuần tuổi trở lên, với lịch tiêm nhắc lại định kỳ hàng năm. Chủ thể thực hiện: các phòng khám thú y, cán bộ thú y địa phương. Thời gian: ngay lập tức và duy trì liên tục.

2. Nâng cao nhận thức người nuôi chó: Tổ chức các chương trình tập huấn, truyền thông về chăm sóc, phòng bệnh và nhận biết sớm triệu chứng bệnh viêm ruột truyền nhiễm do Parvovirus. Chủ thể: Sở Nông nghiệp, các tổ chức thú y. Thời gian: trong 6 tháng tới.

3. Áp dụng phác đồ điều trị kết hợp thảo dược: Khuyến khích sử dụng lá cây lược vàng kết hợp thuốc trợ sức và probiotic trong điều trị hỗ trợ bệnh viêm ruột truyền nhiễm do Parvovirus để nâng cao hiệu quả điều trị và giảm tỷ lệ tử vong. Chủ thể: bác sĩ thú y, phòng khám thú y. Thời gian: áp dụng ngay.

4. Thường xuyên vệ sinh, khử trùng môi trường nuôi: Vệ sinh chuồng trại, dụng cụ ăn uống, sử dụng các chất khử trùng như Javen để tiêu diệt virus tồn tại trong môi trường. Chủ thể: người nuôi chó, cán bộ thú y. Thời gian: liên tục, đặc biệt trong mùa dịch.

5. Theo dõi và giám sát dịch tễ học: Thiết lập hệ thống giám sát bệnh để phát hiện sớm các ổ dịch, từ đó có biện pháp xử lý kịp thời. Chủ thể: cơ quan thú y địa phương. Thời gian: xây dựng trong 12 tháng tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ thú y và nhân viên phòng khám thú y: Nắm bắt đặc điểm dịch tễ, triệu chứng và biện pháp điều trị hiệu quả để nâng cao chất lượng khám chữa bệnh.

2. Người nuôi chó, đặc biệt nuôi chó cảnh và chó nhập nội: Hiểu rõ nguy cơ mắc bệnh, cách phòng ngừa và chăm sóc chó đúng cách nhằm giảm thiệt hại kinh tế.

3. Nhà nghiên cứu và giảng viên trong lĩnh vực thú y: Sử dụng kết quả nghiên cứu làm tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo và giảng dạy chuyên ngành.

4. Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách thú y: Dựa trên dữ liệu dịch tễ để xây dựng các chương trình tiêm phòng, kiểm soát dịch bệnh hiệu quả tại địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Bệnh viêm ruột truyền nhiễm do Parvovirus có lây sang người không?
   Không, Parvovirus chỉ gây bệnh trên chó và một số loài động vật họ nhà chó, không lây sang người hay các loài khác như mèo và chim.

2. Chó con bao nhiêu tuổi thì dễ mắc bệnh nhất?
   Chó con từ 2 đến 6 tháng tuổi có tỷ lệ mắc bệnh cao nhất do mất miễn dịch thụ động từ chó mẹ, đây là giai đoạn cần chú ý tiêm phòng và chăm sóc kỹ.

3. Phác đồ điều trị nào hiệu quả nhất hiện nay?
   Phác đồ kết hợp sử dụng lá cây lược vàng, thuốc trợ sức và probiotic đã cho hiệu quả tốt trong việc giảm triệu chứng và tăng tỷ lệ sống sót cho chó bệnh.

4. Làm thế nào để chẩn đoán nhanh bệnh viêm ruột do Parvovirus?
   Sử dụng test chẩn đoán nhanh CPV Ag trên mẫu phân cho kết quả trong 5-10 phút, giúp phát hiện sớm và điều trị kịp thời.

5. Có thể phòng bệnh bằng cách nào ngoài tiêm vắc xin?
   Ngoài tiêm vắc xin, cần vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, cách ly chó bệnh, hạn chế tiếp xúc với môi trường nhiễm virus và nâng cao dinh dưỡng cho chó.

Kết luận

• Tỷ lệ mắc bệnh viêm ruột truyền nhiễm do Parvovirus tại Cao Bằng là khoảng 48,15%, với tỷ lệ tử vong 33,52%, cao nhất ở chó nhập nội và chó con từ 2-6 tháng tuổi.
• Bệnh có tính lây lan mạnh, gây thiệt hại lớn về kinh tế và tinh thần cho người nuôi chó tại địa phương.
• Phác đồ điều trị kết hợp lá cây lược vàng và thuốc trợ sức cho hiệu quả tích cực, mở ra hướng điều trị mới trong thú y.
• Cần tăng cường tiêm phòng, nâng cao nhận thức người nuôi và thực hiện vệ sinh môi trường nghiêm ngặt để kiểm soát bệnh hiệu quả.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các chương trình tiêm phòng, giám sát dịch tễ và nghiên cứu sâu hơn về các biện pháp điều trị hỗ trợ.

Hành động ngay hôm nay để bảo vệ sức khỏe đàn chó và giảm thiểu thiệt hại do Parvovirus gây ra!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Tổng quan về loài chó 1. Nguồn gốc loài chó Căn cứ vào những tư liệu khảo cổ học, các nhà khoa học đã so sánh hình thái cấu tạo của bộ xương, bộ não và các khí quan khác trong cơ thể loài chó, qua đó xác định được tổ tiên của loài chó nhà hiện nay là một số loài chó sói sống hoang dã ở các vùng sinh thái khác nhau trên thế giới. Chó nhà được sinh ra từ sự tạp giao giữa chó sói, cầy, cáo.

Nhiều nhà sinh học cho rằng chó nhà được con người thuần dưỡng từ 15.000 năm từ một số loài chó sói sống hoang dã ở hầu hết các Châu lục với mục đích phục vụ cho việc săn bắt, sau đó là giữ nhà và là bạn trong quá trình thuần hóa, chọn lọc để trở thành chó nhà thuần chủng (Stick và cs. Theo Phan Trọng Cung và Phạm Thị Xuân Vân (1998), chó sói xám (Canis lupus) ở Châu Âu phát triển thành nhiều giống chó địa phương Châu Âu nổi tiếng, chó sói vàng (Canis aureus) hiện còn sống ở Bắc Phi, Nam Á, Đông Nam Âu là tổ tiên của nhiều giống chó nhà ở khu vực này. Người ta còn cho rằng có một loài chó lớn ở núi cao (Cuon alpinus) là tổ tiên sinh ra nhiều giống chó Phương Đông hiện nay. Trên thế giới có khoảng 400 giống chó, được gọi chung là loài chó nhà (Canis familiaris).

Phạm Sỹ Lăng và Phan Địch Lân (1992) cho biết, theo các nhà khảo cổ học, ở Việt Nam, chó được nuôi từ trung kỳ đồ đá mới, khoảng 3.000 năm Trước công nguyên. Chó được phân bố rộng rãi trên toàn thế giới. Có thể nói ở đâu có con người sinh sống thì có hình bóng của con chó (Phạm Sỹ Lăng, Phan Địch Lân, 1992). Bân đầu, chó được thuần hóa để giúp con người săn bắt thú hoang.

Sau đó chó được nuôi để giữ nhà và làm bạn với con người (Phạm Sỹ Lăng và cs. Con người đã tiến hành lựa chọn những con chó đực và những con chó cái có những đặc điểm và chất lượng tốt cho giao phối với nhau để sinh ra đàn chó con mang những đặc điểm tốt giống bố mẹ chúng. 4 Theo Hiệp hội nuôi chó AKC (American Staffordshire Terrier) ở Anh, có khoảng 150 giống chó và chia thành 7 nhóm: Chó thông minh, chó làm việc, chó thể thao, chó săn, chó chăn giữ gia súc, chó cảnh (Stick và cs. Một số giống chó nuôi ở Việt Nam 1.

Một số giống chó nội - Giống chó ta: Chó có tầm vóc lớn trung bình, trọng lượng bình quân lúc 12 - 15 tháng tuổi đạt 9,83 - 11,01kg. Chó có đầu to vừa phải, mắt đen, mũi đen hoặc nâu sậm, màu sắc lông thay đổi. Trong đó, chó có lông màu vàng chiếm 42,4%, lông màu đen tuyền chiếm 28,9%, lông vá màu 12,4%, lông màu trắng sữa 7,8%, lông màu xám 5,2% và lông vện 3,3% (Lê Văn Thọ, 2006). - Giống chó H’Mông: Chó được nuôi nhiều ở các tỉnh miền núi, có chiều cao trung bình 55 - 60cm, trọng lượng bình quân đạt 18 - 20kg.

Chó đực phối giống được ở 16 - 18 tháng tuổi, chó cái sinh sản ở 12 - 15 tháng tuổi, đẻ 5 - 8 con/lứa, trung bình 6 con/lứa (Tô Du, Xuân Giao, 2006), (Nguyễn Văn Thanh và cs. - Giống chó Lào: Chó có lông màu hung, có 2 vệt trắng trên mí mắt, chiều cao trung bình 60 - 65cm, trọng lượng bình quân đạt 18 - 25kg. Chó đực có thể phối giống ở độ tuổi 16 - 18 tháng tuổi. Chó cái sinh sản ở độ tuổi 13 - 15 tháng tuổi.

Mỗi lứa đẻ 5 - 8 con, trung bình 6 con (Lê Văn Thọ, 1997). - Giống chó Phú Quốc: Chó có nguồn gốc từ bán đảo Phú Quốc Việt Nam, trọng lượng trung bình ở 12 - 15 tháng tuổi đạt từ 12,6 - 13,6kg, chiều cao 60 - 65cm. Chó có đầu cân đối, trán có nếp nhăn, mắt đen linh hoạt, tai thẳng đứng hướng về trước, trên lưng chó có một vệt lông xoáy dài. Đuôi khá dài, kiểu đuôi vòng uốn cong lên lưng.

Bộ lông bóng mượt, ngắn và dày ôm sát thân, màu vàng, đen, vện hoặc úa (Phạm Sỹ Lăng, Phan Địch Lân, 1992), (Lê Văn Thọ, 1997). Một số giống chó nhập nội Chó nhập nội được nhập từ nước ngoài vào Việt Nam thường có chất lượng con giống tốt, được coi là thuần chủng hơn chó sinh ra ở trong nước cùng chủng loại. Tuy nhiên, chó nhập nội thường gặp một số khó khăn như qua quá trình mua, chó có thể bị stress do vận chuyển. Chó nhập nội chịu tác động lớn từ thay đổi chế độ chăm sóc, thức ăn, thời tiết, môi trường, ảnh hưởng lớn tới sức khỏe.

Do vậy, 5 người nuôi chó nhập nội cần có chế độ dinh dưỡng, điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng phù hợp (Tô Du, Xuân Giao, 2006). Hiện nay, ở nước ta đã nhập vào rất nhiều giống chó nuôi làm cảnh, giữ nhà, làm vệ sĩ,. Cụ thể: - Giống chó Bergie Đức (German Shepherd dog): Chó có nguồn gốc từ Đức, được phát hiện tại Berlin (năm 1889), là giống Bergie lông ngắn và tại Hanover (năm 1882) là giống Bergie lông dài. Chó có tầm vóc tương đối lớn so với các giống chó ở Việt Nam, chiều dài thân trung bình 110 - 112cm, chiều cao trung bình chó đực 56 - 65cm và chó cái 62 - 66cm; trọng lượng cơ thể bình quân đạt 28 - 37kg.

Chó có lông ngắn, màu đen sẫm, bốn chân màu vàng sẫm. Đầu hình nêm, mũi phân thuỳ, tai dựng đứng hướng về trước. Chó nuôi ở Việt Nam có thể phối giống ở 24 tháng tuổi; chó cái có thể sinh sản ở 18 - 20 tháng tuổi (Phạm Sỹ Lăng, Phan Địch Lân, 1992), (Phạm Sỹ Lăng và cs. - Giống chó Rottweiler (Rottweiler Metzgerhund): Được phát hiện ở thành phố Rottweiler miền Nam nước Đức (Nguyễn Văn Thanh và cs.

Chó có tầm vóc lớn, chiều cao 58 - 68cm, nặng từ 42 - 50kg. Đầu chó dạng hình cầu, khoảng cách giữa hai tai lớn, mõm to bè. Mắt có màu nâu đen rất sáng và linh hoạt, khoảng cách 2 mắt không xa. Chó có lông ngắn đen toàn thân, có đốm vàng ở gò má trên mắt; mõm, bụng và bốn chân vàng sẫm.

Chó Rottweiler được nuôi canh gác, giữ nhà, tìm kiếm, bảo vệ, trinh sát của lực lượng cảnh sát và bộ đội biên phòng,. - Giống chó Chinhuahua: Chó còn được gọi chó fok hươu do hình dáng giống con hươu thu nhỏ hoặc còn gọi là chó bỏ túi (Phạm Sỹ lăng và cs. Chinhuahua được tìm thấy ở bang Chinhuahua của Mexico, là giống chó có thân hình nhỏ nhất trong các loài chó trên thế giới. - Giống chó Fox: Chó có nguồn gốc từ Pháp, được đưa về nuôi tại Việt Nam từ lâu.

Chó có tầm vóc nhỏ, khoảng 1,5 - 2,5kg. Chó Fox có ngoại hình như một con hươu thu nhỏ, lông ngắn, màu vàng bò hoặc đen, có thể vá nâu, có vệt đen hoặc trắng ở giữa sống mũi kéo lên đỉnh đầu. Đầu có nhỏ, tai to vểnh, sống mũi hơi gãy, mõm nhỏ và dài; bốn chân nhỏ, cao, thân hình gọn nên chạy rất nhanh (Lê Văn Thọ, 1997). Bệnh viêm ruột truyền nhiễm do Parvovirus 1.

Căn học bệnh học 1. Lịch sử bệnh Bệnh viêm ruột truyền nhiễm do Parvovirus là một trong những bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm có tính chất lây lan mạnh, có triệu chứng lâm sàng dễ lẫn với các bệnh khác như nôn mửa, mệt mỏi, bỏ ăn. Chó nhiễm bệnh có hiện tượng tiêu chảy phân lẫn máu, số lượng bạch cầu giảm, tỷ lệ tử vong cao, gây thiệt hại lớn cho ngành chăn nuôi chó (Nguyễn Như Pho, 2003). Bệnh viêm ruột truyền nhiễm do Parvovirus xuất hiện đầu tiên ở Mỹ vào năm 1978 do Canine Parvovirus (CPV) gây ra.

Sau đó bệnh lan dần trên toàn thế giới (Nguyễn Văn Biện, 2001). Theo Phạm Sỹ Lăng và cs. (2006), mùa thu năm 1977 bệnh xuất hiện ở Texas. Mùa hè năm 1978, bệnh xảy ra ở nhiều vùng khác nhau của Hoa Kỳ và Canada.

Đầu năm 1979, bệnh xuất hiện ở Úc, Bỉ, Hà Lan, Anh, Pháp. Ở Việt nam, bệnh viêm ruột truyền nhiễm do Parvovirus được ghi nhận lần đầu tiên năm 1990 trên chó nghiệp vụ. Sau đó bệnh lây lan rất nhanh và rộng. Chó con dưới 6 tháng tuổi mắc bệnh có tỷ lệ chết rất cao 60 - 70% (Trần Thanh Phong, 1996).

Theo Hồ Văn Nam và cs. (1997), bệnh xảy ra trên các giống chó ở mọi lứa tuổi, chó nhập nội mắc bệnh có tỷ lệ chết cao 70 - 80%. Phân loại parvovirus Họ: Parvoviridae Giống: Parvovirus Loài: Canine Parvovirus type 2 Parvovirus type 1 không gây bệnh (Trần Thanh Phong, 1996). Đặc tính sinh học của parvovirus - Hình thái và cấu trúc: Parvovirus là một ADN đơn vi rút không có vỏ bọc, capsid là hạt hình cầu đối xứng khối, đường kính 18 - 22nm, cấu tạo từ 32 capsomer (đơn vị hình thái) (Taylor và cs, 2002), (Phạm Hồng Sơn, 2008).

Canine Parvovirus Protein Type 2 Capsid (Nguồn: http://www.com) - Sức đề kháng với môi trường: Parvovirus có sức đề kháng mạnh với môi trường bên ngoài. Trong phân, vi rút có thể tồn tại hơn 6 tháng ở nhiệt độ phòng. Vi rút đề kháng với tác động của Ete, Chloroforme, axit và nhiệt độ (56oC trong 30 phút) (Mochizuki, San Gabriel, 1993). Parvovirus không nhạy cảm với các chất dung môi hữu cơ và NH4 nhưng bị tiêu diệt bởi sút và nước Javel (Trần Thanh Phong, 1996).

- Đặc tính nuôi cấy: Ở chó con đang bú mẹ, Parvovirus chỉ nhân lên trong nhân tế bào và gây bệnh tích tế bào Cyto Pathogen Effect (CPE) trên tế bào tim. Ở chó sau cai sữa, Parvovirus nhân lên trong tế bào ruột và tế bào lymphocyte (Berns, 1990). - Đặc tính kháng nguyên: Parvovirus xâm nhập vào cơ thể và nhân lên nhanh chóng làm xuất hiện kháng thể, gây ức chế phản ứng ngưng kết hồng cầu và phản ứng trung hòa huyết thanh. Sử dụng phản ứng ngưng kết hồng cầu trong chẩn đoán huyết thanh học.

Rất 8 khó thực hiện phản ứng trung hòa huyết thanh trong phòng thí nghiệm (Nguyễn Phước Trung, 2002), (Nguyễn Như Pho, 2003). - Khả năng miễn dịch: Sau khi nhiễm bệnh, chó có thể sinh ra miễn dịch kéo dài khoảng 3 năm với hiệu giá kháng thể rất cao. Lúc này, chó mẹ sinh ra chó con có thể cảm nhiễm bệnh ở 9 - 12 tuần tuổi. Sau 2 - 3 năm, hiệu giá kháng thể giảm thấp, chó con sinh ra có thể cảm nhiễm bệnh sớm hơn ở 5 - 6 tuần tuổi (Trần Thanh Phong, 1996).

Miễn dịch thụ động ở chó con có được do kháng thể lấy từ sữa đầu của chó mẹ. Lượng kháng thể này thường được bài thải vào giai đoạn 10 - 11 tuần tuổi. Lúc này, cơ thể dễ cảm nhiễm nhất với bệnh.