Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Các công trình khoa học ở nước ngoài liên quan đến đề tài luận án 10 1. Các công trình khoa học về thi đua, khen thưởng X. Xu-rơ-ni-tren-cô (1982), Hoạt động tư tưởng của Đảng Cộng sản Liên Xô [174].
Trong cuốn sách, tác giả có nhiều bài viết khẳng định về vai trò của thi đua và các ĐHTT trong xây dựng XHCN. Đồng thời, tác giả cũng làm rõ vai trò, sự cần thiết của tổ chức đảng trong lãnh đạo phong trào thi đua XHCN. Tác giả cũng đã chỉ rõ một số kết quả trong tổ chức thi đua XHCN ở Liên Xô như: “phong trào thi đua XHCN đã được nâng lên một trình độ mới; nội dung của nó đã trở lên sâu sắc hơn, các hình thức đã được mở rộng, hiệu quả của thi đua đã được nâng cao” [174, tr. Trên cơ sở đó, tác giả đặt ra những yêu cầu đối với cấp ủy, tổ chức đảng trong tổ chức thi đua XHCN: “Đảng ta cần triệt để phát triển những nguyên tắc dân chủ của phong trào thi đua XHCN.
không ngừng thực hiện những nguyên tắc của V. Lênin về tổ chức thi đua: công khai, so sánh kết quả, khả năng lắp lại kinh nghiệm trên thực tế” [174, tr. Đối với cấp ủy đảng “các vấn đề tổ chức thi đua xã hội chủ nghĩa, phổ biến những sáng kiến lớn, kinh nghiệm sản xuất tiên tiến là đối tượng quan tâm đặc biệt” và “cần quan tâm đặc biệt đến phong trào thi đua nâng cấp chất lượng công tác” [174, tr. Đặng Tiểu Bình (1995), Bàn về cải cách và mở cửa của Trung Quốc [11].
Trong cuốn sách, khi bàn về vai trò của khen thưởng, tác giả đã khẳng định: “Phải có thưởng có phạt, thưởng phạt phân minh. Chúng ta thực hiện phương châm lấy cổ vũ tinh thần là chính, cổ vũ vật chất là phụ. Cấp huy chương, giấy khen là cổ vũ tinh thần, là sự vinh danh về mặt chính trị. Điều này là cần thiết nhưng cổ vũ bằng vật chất cũng không thể thiếu được” [11, tr.
Do đó, tác giả đặt ra yêu cầu phải khôi phục lại chế độ tiền thưởng, những người sáng tạo, phát minh phải cấp tiền thưởng, những người có cống hiến đặc biệt cũng phải cấp tiền thưởng, những người có thành quả quan trọng trong nghiên cứu khoa học ngoài khuyến khích ban thưởng cho việc phát minh, sáng tạo của họ, còn có thể nâng bậc lương của họ. Và nếu họ đã làm mấy năm mà không có thành tích thì nên để họ chuyển ngành. Vương Lạc Phu, Tưởng Nguyệt Thần (2000), Khoa học lãnh đạo hiện đại [112]. Theo các tác giả, để tiến hành công tác chính trị tư tưởng có hiệu quả cần thực hiện tốt phương pháp giáo dục ĐHTT.
Tác giả cũng chỉ rõ quan niệm, vai trò của ĐHTT, trong đó khẳng định: “Trong một quần thể thường có những 11 người tiên tiến, trung bình và chậm tiến. Những người điển hình tiên tiến đều cố gắng tích cực xây dựng sự nghiệp của chúng ta” [112, tr. Theo các tác giả, để phát huy vai trò của ĐHTT trong các hoạt động: trước hết cần căn cứ vào nhiệm vụ trung tâm và nhu cầu phát triển của tình hình để chọn điển hình; hai là, cần thực sự cầu thị và tuyên truyền điển hình; ba là, cần giáo dục cho quần chúng có nhận thức đúng đắn, cố gắng học tập ĐHTT. Mặt khác, khi giáo dục những ĐHTT cần có thái độ đối xử đúng đắn, khiêm tốn thành thật học tập quần chúng, cố gắng đạt thành tích cao và tiếp tục vươn lên.
Để phát huy được tối đa sức mạnh của con người nói chung và nhân tài nói riêng, tác giả đòi hỏi trong nghệ thuật lãnh đạo cần thực hiện nghiêm chế độ thưởng - phạt: Chế độ thưởng - phạt là một chế độ khen thưởng vật chất hoặc danh dự đối với người có thành tích nổi bật và xử phạt đối với người mắc sai lầm. Có ba cách khen thưởng chủ yếu: khen thưởng danh dự, khen thưởng vật chất và khen thưởng đề bạt. Thưởng phạt cần phải phân biệt rõ ràng, thỏa đáng và kịp thời. Bất kỳ thưởng hay phạt đều cần dựa vào tiêu chuẩn nhất định [112, tr.
Trong phần đánh giá thực trạng công tác tư tưởng của Đảng Nhân dân cách mạng Lào, tác giả đã làm rõ một số hạn chế, khuyết điểm, trong đó chỉ rõ: “một số cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ chủ trì chưa quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo các phong trào thi đua, nhất là công tác kiểm tra, giám sát chưa chặt chẽ; thực hiện bình xét khen thưởng ở một số đơn vị chưa nghiêm túc, chưa tạo được động lực đối với cán bộ, đảng viên” [173, tr. Để tăng cường công tác tư tưởng của Đảng Nhân dân cách mạng Lào hiện nay, tác đề xuất các giải pháp như: tăng cường sự lãnh đạo toàn diện tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với hệ thống chính trị và toàn xã hội; phát huy vai trò tích cực của các tổ chức khác trong hệ thống chính trị; xây dựng chương trình kế hoạch CTTT phù hợp với thực tiễn; xây dựng bộ máy và đội ngũ cán bộ làm CTTT tinh gọn, hoạt động hiệu quả. Trong đó, giải pháp “mở rộng dân chủ, phát huy tự do tư tưởng trong công tác tư tưởng của Đảng”, tác giả, nhấn mạnh “các tổ chức đảng cần mở rộng dân chủ, chú trọng đẩy mạnh các phong trào thi đua, để huy động được trí tuệ, sức lực của đông đảo cán bộ, đảng viên trong các nhiệm vụ”; đồng thời bên cạnh đó cần làm tốt “việc phát huy dân chủ trong 12 phân loại, đánh giá cán bộ, đảng viên; tiến hành biểu dương, khen thưởng kịp thời, công bằng, chính xác” [173, tr. Cục Cán bộ, Ban Tuyên huấn Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc (2005), Công tác tuyên truyền tư tưởng trong thời kỳ đổi mới [34].
Trong cuốn sách, khi luận giải yêu cầu về sự kết hợp giữa giải quyết vấn đề tư tưởng với giải quyết vấn đề thực tế, tác giả đã chỉ rõ cần phải “đẩy mạnh các phong trào thi đua để giải quyết các vấn đề trên thực tế mới nảy sinh, trong thi đua cần phải làm được nhiều hơn nữa những việc được lòng người, ấm lòng người, ổn định lòng người” [34, tr. Tác giả cũng đã khẳng định cần phải tổ chức, “triển khai các hoạt động thi đua “hai tốt” - đơn vị phục vụ tốt, các nhân viên phục vụ tốt; cơ quan tổ chức hoạt động thi đua trở thành “công nhân viên được lòng dân” [34, tr. Về phương pháp “nêu gương điển hình”, theo tác giả cần tìm ra những tập thể, cá nhân tiên tiến đáng kính trọng đại diện cho các tầng lớp khác nhau trong toàn xã hội, “dùng nhiều hình thức để tuyên truyền tạo ra sức cảm hóa, giáo dục mạnh mẽ, thấm nhuần vào tư tưởng và hành vi của mọi người, quần chúng sẽ học tập, noi theo tạo nên bầu không khí tốt đẹp tôn vinh tiên tiến, học tập và thi đua với tiên tiến trong toàn xã hội” [34, tr. Tác giả đã khẳng định để phát huy được vai trò của điển hình, “trước hết phải giỏi phát hiện và nhân rộng điển hình có cơ sở sâu rộng trong quần chúng và mang đậm màu sắc thời đại… Phải chú trọng giới thiệu tư tưởng và việc làm của họ, triệt để phát huy tác dụng gương mẫu, lôi cuốn của điển hình… hết sức tránh thổi phồng, xa rời thực tế.
Sẳmlan Phănkhảvông (2013), Xây dựng cán bộ chuyên trách công tác thi đua, khen thưởng cấp tỉnh của nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào giai đoạn hiện nay [109]. Tác giả luận án đã làm rõ một số đặc điểm về công tác TĐ, KT và cơ quan chuyên trách làm công tác TĐ, KT ở các tỉnh, thành phố của Lào, khẳng định: Ở Lào chưa có Luật TĐ, KT; các tỉnh, thành phố của Lào có các tổ chức làm công tác TĐ, KT như: Hội đồng TĐ, KT; ban TĐ, KT; các cơ quan chuyên trách này được thành lập và hoạt động theo Nghị định số 253/TTCP, ngày 19/9/2011 của Thủ tướng Chính phủ Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào về tổ chức và hoạt động của Bộ Nội vụ. Bên cạnh đó, tác giả cũng đã tập trung làm rõ khái niệm, vai trò, nội dung, hình thức, nguyên tắc thi đua và khen thưởng; luận giải khái niệm, vai trò, nội dung công tác TĐ, KT ở các tỉnh 13 thành phố của Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào. Trên cơ sở đánh giá ưu điểm, hạn chế trong xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách công tác TĐ, KT, theo tác giả để xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách này cần tập trung vào một số giải pháp cơ bản sau: Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy tỉnh, thành phố; nâng cao chất lượng công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, quản lý, đánh giá đối với cán bộ; đề cao và phát huy tinh thần tự học, tự rèn của cán bộ; đặc biệt là cần củng cố, kiện toàn tổ chức bộ máy công tác TĐ, KT cấp tỉnh, nâng cao chất lượng tổ chức đảng trong các cơ quan chuyên trách công tác TĐ, KT cấp tỉnh; tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy, tổ chức đảng trong cơ quan TĐ, KT.
Adrian Gostick, Chester Elton (2017), Câu chuyện nhà quản lý Cà rốt và nghệ thuật khen thưởng [68]. Trong cuốn sách, các tác giả đã làm rõ vai trò của khen thưởng thông qua câu chuyện củ Cà rốt, một loại thực phẩm không thể thiếu trong bữa ăn của các gia đình Âu - Mỹ. Theo các tác giả, nếu cà rốt cần thiết cho mọi người, mọi lúc, mọi nơi thì mọi lời khen cũng vậy: “Có những lời nói không mất tiền mua hay những phần thưởng tuy khiêm tốn nhưng có thể góp phần tạo ra một môi trường làm việc mà nhiều người muốn gắn bó” [68, tr. Thông qua các câu chuyện ngụ ngôn hiện đại và những luận giải của các tác giả, đã cho thấy tầm quan trọng thực sự của khen thưởng đối với việc khơi dậy những tiềm năng to lớn trong đội ngũ nhân viên.
Các tác giả khẳng định: “Sự ghi nhận và khen thưởng kịp thời sẽ chứng tỏ rằng các cấp lãnh đạo đang tích cực bám sát các hoạt động của nhân viên và sẵn sàng dành những phần thưởng xứng đáng cho những ai có thành tích vượt trội” [68, tr. Mặt khác, các tác giả đã đề xuất cho các nhà quản lý những chiến lược và giải pháp hữu hiệu, góp phần củng cố lòng trung thành và tăng cường hiệu năng lực làm việc của nhân viên bằng cách ghi nhận thành tích của họ thông qua một phương pháp khen thưởng khá đơn giản gọi là “Bí quyết củ cà rốt”.