phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo luận văn có kết cấu gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1. Cơ sở lý luận về sử dụng công chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện. Thực trạng sử dụng công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện Bình Chánh, TP.Hồ Chí Minh Chƣơng 3. Phƣơng hƣớng và giải pháp hoàn thiện công tác sử dụng công chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện Bình Chánh, TP.Hồ Chí Minh.
9 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SỬ DỤNG CÔNG CHỨC CÁC CƠ QUAN CHUYÊN MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN 1. Công chức và công chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện 1. Khái niệm công chức, công chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện 1. Công chức Công chức là một khái niệm chung đƣợc sử dụng phổ biến nhiều quốc gia trên thế giới để chỉ những công dân đƣợc tuyển dụng vào làm việc thƣờng xuyên trong cơ quan nhà nƣớc, do tính chất đặc thù của mỗi quốc gia, khái niệm công chức của các nƣớc cũng không hoàn toàn đồng nhất.
Có nƣớc chỉ giới hạn công chức trong phạm vi những ngƣời hoạt động quản lý nhà nƣớc. Một số nƣớc khác có quan niệm rộng hơn, công chức không chỉ bao gồm những ngƣời thực hiện trực tiếp các hoạt động quản lý nhà nƣớc mà còn bao gồm cả những ngƣời làm việc trong các cơ quan có tính chất công cộng. Khái niệm công chức đƣợc hình thành và thƣờng gắn liền với sự hình thành và phát triển của nền hành chính nhà nƣớc. Khái niệm công chức lần đầu tiên đƣợc nêu ra trong Sắc lệnh 76/SL ngày 20-5-1950 của Chủ tịch nƣớc Việt Nam dân chủ cộng hòa ban hành Quy chế công chức nhƣ sau: “Những công dân Việt Nam đƣợc chính quyền nhân dân tuyển dụng, giao giữ một chức vụ thƣờng xuyên trong các cơ quan Chính phủ, ở trong hay ở ngoài nƣớc, đều là công chức theo Quy chế này, trừ những trƣờng hợp riêng biệt do Chính phủ định" (Trích Điều 1, Sắc lệnh số 76/SL ngày 20 tháng 5 năm 1950).
Cùng với sự phát triển của đất nƣớc và nền hành chính nƣớc nhà, khái niệm công chức đã dần đƣợc quy định cụ thể hơn, chi tiết hơn. Tuy nhiên, các khái niệm này vẫn chƣa phân định rõ ràng ai là cán bộ, ai là công chức. Năm 2008, Quốc hội 10 nƣớc Cộng hoà XHCN Việt Nam đã thông qua Luật Cán bộ, công chức số 22/2008/QH12. Đây là bƣớc tiến mới, mang tính cách mạng về cải cách chế độ công vụ, công chức, thể chế hoá quan điểm, đƣờng lối của Đảng về công tác cán bộ, đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nƣớc pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.
Điều 4, Khoản 2 Luật Cán bộ, công chức năm 2008, xác định: “Công chức là công dân Việt Nam, đƣợc tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng cộng sản Việt Nam, Nhà nƣớc, tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ƣơng, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, thuộc đơn vị Quân đội nhân dân mà không phải là sỹ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan đơn vị thuộc công an nhân dân mà không phải là sỹ quan, hạ sỹ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng cộng sản Việt Nam, Nhà nƣớc, tổ chức Chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập) trong biên chế và hƣởng lƣơng từ ngân sách nhà nƣớc; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lƣơng đƣợc bảo đảm từ quỹ lƣơng của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật”. Để hƣớng dẫn thi hành Luật cán bộ công chức, Chính phủ và các bộ ngành đã ban hành nhiều văn bản pháp luật mới nhƣ Nghị định số 06/2010/NĐ- CP ngày 25 tháng 01 năm 2010 quy định công chức là "Công dân Việt Nam, đƣợc tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh, trong biên chế, hƣởng lƣơng từ ngân sách nhà nƣớc hoặc đƣợc bảo đảm từ quỹ lƣơng của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật”. Có thể thấy, ở nƣớc ta khái niệm công chức đã có sự thay đổi theo từng giai đoạn lịch sử và bị chi phối bởi nhiều yếu tố khác nhau. Tuy nhiên vẫn tìm thấy những điểm chung trong các khái niệm về công chức trong các văn bản luật ở nƣớc ta, đó là: Công chức là công dân Việt Nam; đƣợc tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, đƣợc giao một công vụ; làm việc trong cơ quan, tổ chức, đơn vị của Nhà nƣớc; hƣởng lƣơng từ ngân sách Nhà nƣớc.
Công chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện Cơ quan hành chính nhà nƣớc là một bộ phận cấu thành quan trọng của bộ máy nhà nƣớc. Trong đó huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh (gọi chung là cấp huyện) là cấp hành chính thứ ba trong bốn cấp quản lý hành chính của bộ máy HCNN ở nƣớc ta. Đây là cấp hành chính trung gian, vừa thực hiện chức năng trực tiếp phục vụ công dân, vừa lãnh đạo điều hành cấp dƣới. Cấp huyện có vai trò quan trọng trong việc chỉ đạo, điều hành, hƣớng dẫn trực tiếp cho cấp xã, phƣờng, thị trấn thực hiện đƣờng lối, chủ trƣơng, chính sách của Đảng và pháp luật cuả Nhà nƣớc tại địa phƣơng.
Để thực hiện chức năng nhiệm vụ của mình tại Nghị định số 37/2014/NĐ- CP ngày 05/05/2014 đã quy định, các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện thực hiện chức năng tham mƣu, giúp UBND cấp huyện quản lý Nhà nƣớc về ngành, lĩnh vực ở địa phƣơng theo quy định của pháp luật và theo sự phân công, phân cấp hoặc ủy quyền của UBND cấp huyện và theo quy định của pháp luật, góp phần bảo đảm sự quản lý thống nhất của ngành hoặc lĩnh vực công tác ở địa phƣơng. Cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện chịu sự chỉ đạo, quản lý tổ chức, vị trí việc làm, biên chế công chức, cơ cấu ngạch công chức và công tác của UBND cấp huyện, đồng thời chịu sự chỉ đạo, kiểm tra, hƣớng dẫn về chuyên môn nghiệp vụ của cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh. Mặt khác các phòng chuyên môn thuộc UBND cấp huyện triển khai thực hiện chức năng nhiệm vụ của mình thông qua đội ngũ công chức. Công chức phòng chuyên môn thuộc UBND cấp huyện là một bộ phận của công chức nhà nƣớc nói chung, làm việc trong phòng chuyên môn thuộc UBND cấp huyện.
12 Theo Nghị định số 06/2010/NĐ-CP ngày 25/01/2010 của Chính phủ quy định những ngƣời là công chức tại Khoản 2 Điều 6 đã khẳng định rõ công chức trong cơ quan HCNN cấp huyện gồm: a) Chánh Văn phòng, Phó Chánh Văn phòng và ngƣời làm việc trong Văn phòng HĐND và UBND; b) Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND quận, huyện, Chánh Văn phòng, Phó Chánh Văn phòng và ngƣời làm việc trong Văn phòng UBND quận, huyện nơi thí điểm không tổ chức HĐND; c) Ngƣời giữ chức vụ cấp trƣờng, cấp phó và ngƣời làm việc trong các cơ quan chuyên môn thuộc UBND. Nhƣ vậy, công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện là một bộ phận của nhóm công chức trong cơ quan hành chính nhà nƣớc ở cấp huyện, đƣợc tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh, trong biên chế, hƣởng lƣơng từ ngân sách nhà nƣớc, để thực hiện chức năng, nhiệm vụ của cơ quan chuyên môn là tham mƣu, quản lý ngành hay lĩnh vực công tác theo quy định của pháp luật và làm việc trong các cơ quan chuyên môn thuộc ủy ban nhân dân cấp huyện. Đặc điểm công chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện Công chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện có đầy đủ những đặc điểm của công chức nói chung. Tuy nhiên, xuất phát từ đặc thù vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện có những đặc điểm riêng nhƣ sau: Một là, công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện đƣợc tuyển dụng vào ngạch chức vụ, chức danh trong các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện.
Công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện đƣợc tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong các cơ quan chuyên 13 môn thuộc UBND cấp huyện, nó phân biệt với công chức thuộc UBND cấp tỉnh, hay các chức danh công chức tại UBND cấp xã. Hai là, công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện chịu sự chỉ đạo, kiểm tra, hƣớng dẫn chuyên môn nghiệp vụ của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh đồng thời hƣớng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ về lĩnh vực quản lý của các cơ quan chuyên môn cho cán bộ, công chức cấp xã. Đối với các vấn đề có liên quan đến chuyên môn nghiệp vụ thì công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện nhận các hƣớng dẫn, chỉ đạo của cấp tỉnh đồng thời tiếp nhận những thắc mắc về chuyên môn nghiệp vụ của công chức cấp xã và hƣớng dẫn, kiểm tra về chuyên môn nghiệp vụ của công chức cấp xã. Ba là, công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện thực hiện chức năng tham mƣu, giúp việc cho UBND huyện quản lý nhà nƣớc về ngành, lĩnh vực ở địa phƣơng và thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn theo sự lãnh đạo UBND cấp huyện và theo quy định của pháp luật; góp phần bảo đảm sự thống nhất quản lý của ngành hoặc lĩnh vực công tác ở địa phƣơng.
Vị trí, vai trò của công chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện Công chức là một trong những yếu tố cơ bản cấu thành nền HCNN. Nhà nƣớc muốn tổ chức và quản lý xã hội tốt thì phải coi trọng việc xây dựng và quản lý đội ngũ công chức. Nhà nƣớc không thể thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình trong việc quản lý, điều hành mọi lĩnh vực của đời sống xã hội theo pháp luật nếu không có một nền hành chính hiệu lực, hiệu quả với đội ngũ công chức có trình độ, phẩm chất và đƣợc tổ chức khoa học. Các yếu tố cấu thành nền hành chính nhà nƣớc có mối quan hệ chặt chẽ với nhau.