Luận văn thạc sĩ hay nghiên cứu chuỗi giá trị gà theo quy mô trang trại trên địa bàn thành phố sông công tỉnh thái nguyên

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu chuỗi giá trị gà tại trang trại thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên, phân tích tiềm năng và thách thức.

• Tác giả: Nguyễn Thị Tuyết Nhung
• Người hướng dẫn: TS. Hà Quang Trung
• Trường học: Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Nghiên cứu chuỗi giá trị gà theo quy mô trang trại trên địa bàn thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH, SƠ ĐỒ
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.3.3. Địa điểm nghiên cứu
• 1.3.4. Thời gian nghiên cứu
• 1.4. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 1.4.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.4.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
• 2.1. Cơ sở lý luận của đề tài
• 2.1.1. Một số khái niệm cơ bản về chuỗi giá trị
• 2.1.1.1. Khái niệm chuỗi
• 2.1.2. Các công cụ phân tích chuỗi giá trị
• 2.1.3. Ý nghĩa, vai trò của phân tích chuỗi giá trị
• 2.2. Đặc điểm chuỗi giá trị gà thành phố Sông Công
• 2.3. Cơ sở thực tiễn
• 2.3.1. Tình hình nghiên cứu chuỗi giá trị tại Việt Nam
• 2.3.2. Tình hình nghiên cứu chuỗi giá trị tại Thái Nguyên
• 2.3.3. Một số kinh nghiệm phân tích chuỗi giá trị ở các địa phương
• 3. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 3.2. Điều kiện tự nhiên
• 3.3. Đặc điểm kinh tế – xã hội
• 3.4. Nội dung nghiên cứu
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5.1. Phương pháp thu thập thông tin
• 3.5.2. Phương pháp xử lý số liệu
• 3.5.3. Phương pháp phân tích số liệu
• 3.6. Hệ thống chỉ tiêu phân tích
• 3.6.1. Chỉ tiêu điều kiện sản xuất
• 3.6.2. Nhóm chỉ tiêu phản ánh kết quả sản xuất gà
• 3.6.3. Những chỉ tiêu phản ánh hiệu quả kinh tế
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Thực trạng chăn nuôi gà theo quy mô trang trại thành phố Sông Công
• 4.1.1. Tình hình chung
• 4.1.2. Thực trạng ngành chăn nuôi gà theo quy mô trang trại
• 4.1.3. Tình hình tiêu thụ gà theo quy mô trang trại trên địa bàn thành phố Sông Công
• 4.2. Chuỗi giá trị gà tại các trang trại trên địa bàn thành phố Sông Công
• 4.2.1. Lập sơ đồ phân tích chuỗi giá trị gà
• 4.2.2. Các tác nhân tham gia chuỗi giá trị
• 4.2.3. Chi phí sản xuất trong chuỗi giá trị gà thịt
• 4.2.4. Trang trại chăn nuôi gà
• 4.2.5. Sự phân chia lợi nhuận của các tác nhân trong chuỗi giá trị ngành gà theo quy mô trang trại
• 4.2.6. Tiếp nhận thông tin của các trang trại điều tra
• 4.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến chuỗi giá trị gà theo quy mô trang trại trên địa bàn thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên
• 4.3.1. Những yếu tố ảnh hưởng
• 4.3.2. Đánh giá của người chăn nuôi và người thu mua về một số yếu tố liên quan đến sản xuất và thu mua gà
• 4.4. Định hướng và một số giải pháp để nâng cao chuỗi giá trị gà theo quy mô trang trại trên địa bàn thành phố Sông Công
• 4.4.1. Những định hướng
• 4.4.2. Giải pháp phát triển chuỗi giá trị gà theo quy mô trang trại trên địa bàn thành phố Sông Công
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu chuỗi giá trị gà tại Sông Công Thái Nguyên

Nghiên cứu chuỗi giá trị gà tại Sông Công, Thái Nguyên, là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh phát triển nông nghiệp hiện nay. Chuỗi giá trị gà không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế địa phương mà còn góp phần vào an ninh lương thực quốc gia. Việc phân tích chuỗi giá trị giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến sản xuất và tiêu thụ gà, từ đó đưa ra các giải pháp phát triển bền vững.

1.1. Định nghĩa chuỗi giá trị gà và tầm quan trọng

Chuỗi giá trị gà bao gồm tất cả các hoạt động từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm gà. Việc hiểu rõ chuỗi giá trị này giúp các nhà sản xuất tối ưu hóa quy trình và nâng cao hiệu quả kinh tế.

1.2. Tình hình chăn nuôi gà tại Sông Công

Chăn nuôi gà tại Sông Công đang phát triển mạnh mẽ với nhiều trang trại quy mô lớn. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức trong việc quản lý và phát triển bền vững chuỗi giá trị này.

II. Vấn đề và thách thức trong chuỗi giá trị gà tại Sông Công

Mặc dù chuỗi giá trị gà tại Sông Công có nhiều tiềm năng, nhưng vẫn tồn tại nhiều vấn đề cần giải quyết. Các vấn đề này bao gồm sự thiếu liên kết giữa các tác nhân trong chuỗi, chất lượng sản phẩm không đồng đều và giá cả không ổn định.

2.1. Thiếu liên kết giữa các tác nhân trong chuỗi

Sự thiếu liên kết giữa người chăn nuôi, nhà chế biến và nhà phân phối dẫn đến việc không tối ưu hóa được lợi nhuận cho tất cả các bên. Cần có các chính sách khuyến khích sự hợp tác giữa các tác nhân này.

2.2. Chất lượng sản phẩm không đồng đều

Chất lượng gà nuôi tại Sông Công chưa đồng đều, ảnh hưởng đến uy tín và giá trị sản phẩm trên thị trường. Cần có các tiêu chuẩn chất lượng rõ ràng và quy trình kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt.

III. Phương pháp nghiên cứu chuỗi giá trị gà tại Sông Công

Để nghiên cứu chuỗi giá trị gà, cần áp dụng các phương pháp phân tích chuỗi giá trị, khảo sát thực địa và phỏng vấn các tác nhân trong chuỗi. Những phương pháp này giúp thu thập dữ liệu chính xác và đầy đủ.

3.1. Phân tích chuỗi giá trị

Phân tích chuỗi giá trị giúp xác định các bước trong quy trình sản xuất và tiêu thụ gà, từ đó tìm ra các điểm mạnh và điểm yếu trong chuỗi.

3.2. Khảo sát thực địa

Khảo sát thực địa giúp thu thập thông tin từ các trang trại và nhà chế biến, cung cấp cái nhìn thực tế về tình hình sản xuất và tiêu thụ gà.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu chuỗi giá trị gà

Kết quả nghiên cứu chuỗi giá trị gà tại Sông Công cho thấy có nhiều cơ hội để phát triển. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất có thể nâng cao hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi.

4.1. Ứng dụng công nghệ trong chăn nuôi gà

Công nghệ mới trong chăn nuôi gà giúp cải thiện năng suất và chất lượng sản phẩm. Việc áp dụng công nghệ sinh học và tự động hóa là cần thiết để nâng cao hiệu quả sản xuất.

4.2. Kết quả từ các mô hình chăn nuôi hiệu quả

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các mô hình chăn nuôi gà quy mô lớn có thể mang lại lợi nhuận cao hơn so với các mô hình nhỏ lẻ. Cần khuyến khích phát triển các mô hình này.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho chuỗi giá trị gà

Chuỗi giá trị gà tại Sông Công có nhiều tiềm năng phát triển. Tuy nhiên, cần có các giải pháp đồng bộ để khắc phục những thách thức hiện tại. Định hướng tương lai nên tập trung vào việc nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng cường liên kết giữa các tác nhân trong chuỗi.

5.1. Đề xuất giải pháp phát triển chuỗi giá trị

Cần có các chính sách hỗ trợ người chăn nuôi, như đào tạo kỹ thuật và cung cấp thông tin thị trường, để nâng cao hiệu quả sản xuất.

5.2. Tương lai của ngành chăn nuôi gà tại Sông Công

Ngành chăn nuôi gà tại Sông Công có thể phát triển mạnh mẽ nếu được đầu tư đúng mức và có sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên là đô thị công nghiệp phát triển với tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt 19,39%/năm trong giai đoạn 2016 - 2018. Mặc dù cơ cấu kinh tế dịch chuyển mạnh sang công nghiệp - xây dựng với tỷ trọng chiếm 74,49%, ngành nông nghiệp vẫn giữ vai trò then chốt trong việc tạo sinh kế cho 36,9% lực lượng lao động toàn thành phố. Trong bối cảnh diện tích đất nông nghiệp bị thu hẹp dần xuống còn 7.465,38 ha năm 2018, ngành chăn nuôi gia cầm đòi hỏi sự chuyển đổi phương thức từ nông hộ nhỏ lẻ sang quy mô trang trại tập trung nhằm tối ưu hóa giá trị kinh tế và giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

Nghiên cứu chuỗi giá trị gà thịt theo quy mô trang trại trên địa bàn thành phố Sông Công được thực hiện nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng chuỗi giá trị và phân tích cấu trúc chi phí, lợi nhuận giữa các tác nhân tham gia. Đề tài tập trung thu thập dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2016 - 2018 và tiến hành điều tra sơ cấp toàn diện trong năm 2019 trên phạm vi địa bàn toàn thành phố.

Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu thể hiện qua việc phân tích toàn bộ 64 trang trại chăn nuôi gà hiện hữu trên địa bàn, làm rõ dòng sản phẩm, dòng giá trị và luồng phân phối thương mại. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu định lượng chuẩn xác giúp các nhà quản lý địa phương ban hành chính sách hỗ trợ phát triển vùng chăn nuôi an toàn sinh học, đồng thời giúp các chủ trang trại tối ưu hóa chi phí sản xuất, tăng trưởng lợi nhuận bền vững đạt trên 200 triệu đồng/năm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng đồng bộ khung lý thuyết chuỗi giá trị và hệ thống giá trị của Michael Porter (1985), kết hợp cùng phương pháp tiếp cận chuỗi giá trị toàn cầu của Kaplinsky và Morris (2001). Khung phân tích này cho phép bóc tách từng hoạt động từ cung ứng đầu vào, vận hành chuồng trại, sơ chế đến phân phối sản phẩm đầu ra, từ đó xác định rõ nguồn gốc của lợi thế cạnh tranh và giá trị gia tăng tạo ra tại từng mắt xích. Bên cạnh đó, đề tài tích hợp phương pháp phân tích ngành hàng nông sản thực phẩm (Filière) nhằm làm rõ sự phối hợp dọc và mối quan hệ thể chế giữa các chủ thể.

Hệ thống khái niệm nền tảng được chuẩn hóa gồm: chuỗi giá trị nông nghiệp, tác nhân kinh tế, chi phí trung gian, giá trị gia tăng thuần và điều phối quản trị chuỗi. Chuỗi giá trị gà thịt được định nghĩa là một phức hợp các hoạt động kinh tế có sự liên kết chặt chẽ giữa nhà cung cấp giống, thức ăn chăn nuôi, thuốc thú y, chủ trang trại, thương lái, doanh nghiệp bao tiêu, cơ sở giết mổ và hệ thống phân phối bán lẻ đến tay người tiêu dùng.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp đa tầng, bao gồm số liệu thứ cấp giai đoạn 2016 - 2018 từ Chi cục Thống kê thành phố Sông Công, Phòng Kinh tế, Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội, cùng các báo cáo ngành nông nghiệp tỉnh Thái Nguyên. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp điều tra xã hội học bằng bảng hỏi chuyên biệt trong năm 2019.

Cỡ mẫu khảo sát gồm 77 đối tượng được điều tra trực tiếp, trong đó bao gồm toàn bộ 64 chủ trang trại chăn nuôi gà trên địa bàn thành phố Sông Công (phương pháp chọn mẫu điều tra toàn bộ nhằm đảm bảo tính đại diện tuyệt đối cho quần thể), 10 doanh nghiệp và thương lái thu mua lớn, cùng 3 cán bộ quản lý nông nghiệp cấp thành phố. Phương pháp điều tra toàn diện toàn bộ 64 trang trại được lựa chọn nhằm phản ánh chân thực hiện trạng phân bổ quy mô và tránh sai số chọn mẫu.

Dữ liệu được làm sạch và xử lý bằng phần mềm Microsoft Excel. Đề tài sử dụng phương pháp thống kê mô tả để xác định các chỉ số bình quân, cơ cấu và tỷ trọng; phương pháp so sánh tương đối và tuyệt đối để đánh giá sự biến động giữa các năm 2016 - 2018; thang đo khoảng Likert 5 mức độ để lượng hóa nhận định của người chăn nuôi về các rào cản kỹ thuật, dịch bệnh và thị trường tiêu thụ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, mô hình chăn nuôi liên kết doanh nghiệp chiếm ưu thế vượt trội. Trong tổng số 64 trang trại chăn nuôi gà tại thành phố Sông Công, có tới 58 trang trại thực hiện liên kết gia công khép kín với các tập đoàn chăn nuôi lớn (như Japfa, CP, DTK, Emivest, Goldenstar), chiếm tỷ lệ 90,62%. Chỉ có 6 trang trại hoạt động theo hình thức tự do, chiếm 9,38%. Dòng sản phẩm qua các công ty liên kết chiếm trên 80% tổng sản lượng thịt gà cung ứng ra thị trường.

Thứ hai, hiệu quả kinh tế và độ ổn định thu nhập có sự chênh lệch rõ rệt giữa hai hình thức. Các trang trại liên kết với quy mô phổ biến từ 6.000 đến 8.000 con/lứa đạt mức lợi nhuận bình quân khoảng 200 triệu đồng/năm, kiểm soát tốt tỷ lệ hao hụt và được bao tiêu 100% đầu ra với giá hợp đồng ổn định. Ngược lại, 6 trang trại tự do chịu rủi ro thị trường rất lớn, giá bán biến động từ 45.000 đến 65.000 đồng/kg, dẫn đến biên lợi nhuận bấp bênh.

Thứ ba, sự phân chia lợi nhuận dọc chuỗi giá trị bộc lộ sự bất đối xứng. Tác nhân cung ứng vật tư đầu vào (thức ăn chăn nuôi, con giống, thuốc thú y) và các công ty tích hợp thu về phần lớn giá trị gia tăng biên. Mặc dù trang trại chăn nuôi bỏ ra chi phí đầu tư chuồng trại ban đầu rất lớn (trên 500 triệu đồng mỗi dãy chuồng tiêu chuẩn) và chịu rủi ro về khấu hao tài sản cũng như công lao động, tỷ suất lợi nhuận trên tổng doanh thu chỉ đạt mức khiêm tốn.

Thảo luận kết quả

Thực trạng trên bắt nguồn từ tốc độ đô thị hóa nhanh của thành phố Sông Công, khiến quỹ đất sản xuất bị thu hẹp, buộc các hộ chăn nuôi phải chuyển dịch sang mô hình chuồng kín có kiểm soát nhiệt độ và xử lý môi trường. Việc liên kết với doanh nghiệp giúp người nông dân giải quyết rào cản thiếu vốn lưu động và áp lực tiêu thụ. Khi mô hình hóa dữ liệu chuỗi giá trị trên biểu đồ luân chuyển sản phẩm và bảng hạch toán chi phí phân bổ, ta thấy rõ dòng hàng hóa chảy mạnh vào các bếp ăn tập thể khu công nghiệp, siêu thị và chợ đầu mối tại Thái Nguyên và Hà Nội.

So với các mô hình chăn nuôi gà đồi truyền thống tại một số địa phương lân cận, chuỗi giá trị gà trang trại tại Sông Công có tính chuyên môn hóa cao hơn, quy trình nuôi ngắn ngày (42 - 45 ngày/lứa) và tốc độ quay vòng vốn nhanh hơn. Tuy nhiên, sự phụ thuộc hoàn toàn vào giá thức ăn công nghiệp và chính sách thu mua của các tập đoàn FDI khiến người chăn nuôi địa phương ở thế bị động, thiếu quyền thương lượng giá cả.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, rà soát và quy hoạch vùng chăn nuôi tập trung. Ủy ban nhân dân thành phố Sông Công cùng Phòng Tài nguyên và Môi trường cần tiến hành khoanh vùng từ 50 đến 100 ha đất nông nghiệp xa khu dân cư tại các xã ngoại thành như Bá Xuyên, Bình Sơn đến năm 2025, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ổn định lâu dài để các chủ trang trại an tâm đầu tư hạ tầng chuồng lạnh đạt chuẩn VietGAHP.

Thứ hai, mở rộng chính sách tín dụng ưu đãi hỗ trợ hạ tầng. Các tổ chức tín dụng và Ngân hàng Nông nghiệp trên địa bàn thành phố cần triển khai gói vay trung hạn với hạn mức từ 500 triệu đến 1 tỷ đồng cho mỗi cơ sở chăn nuôi, áp dụng mức hỗ trợ lãi suất giảm 1,5% đến 2%/năm giai đoạn 2021 - 2025 nhằm giúp 100% trang trại nâng cấp hệ thống xử lý chất thải bằng hầm Biogas và đệm lót sinh học.

Thứ ba, chuẩn hóa công tác khuyến nông và đào tạo quản trị trang trại. Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp thành phố phối hợp với Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên tổ chức định kỳ 10 đến 12 lớp tập huấn chuyên sâu hàng năm, đảm bảo 100% chủ trang trại và công nhân chăn nuôi nắm vững kỹ thuật phòng trị dịch bệnh, kiểm soát an toàn sinh học và ghi chép sổ sách hạch toán chi phí.

Thứ tư, xây dựng thương hiệu và kết nối hợp tác xã liên kết tiêu thụ. Phòng Kinh tế thành phố chủ trì thành lập các hợp tác xã chăn nuôi gia cầm nòng cốt, phối hợp cùng các doanh nghiệp chế biến như Nam Thành thực hiện cấp mã định danh vùng nuôi và dán tem truy xuất nguồn gốc QR code cho trên 90% sản lượng gà thịt, mở rộng thị phần tại chuỗi siêu thị và bếp ăn công nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, các chủ trang trại và hộ chăn nuôi gia cầm trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên và khu vực trung du miền núi phía Bắc. Tài liệu cung cấp bảng phân tích chi phí đầu tư, phương pháp hạch toán dòng tiền chi tiết và bài học thực tiễn để lựa chọn hình thức liên kết gia công hiệu quả nhất.

Thứ hai, các doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi, con giống và chế biến thực phẩm. Nghiên cứu mang lại cái nhìn toàn cảnh về nhu cầu đầu vào, tập quán chăn nuôi và cơ cấu phân phối, giúp doanh nghiệp thiết lập chính sách đại lý và hợp đồng thu mua tối ưu.

Thứ three, cơ quan quản lý nhà nước và cán bộ hoạch định chính sách nông nghiệp tại các huyện, thành phố. Luận văn cung cấp số liệu thực chứng phục vụ công tác lập quy hoạch sử dụng đất chăn nuôi, định hướng chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp đô thị và ban hành chính sách an toàn dịch bệnh.

Thứ tư, giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp, Quản trị chuỗi cung ứng. Đây là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp luận nghiên cứu chuỗi giá trị nông sản cấp huyện, thị và cách áp dụng thang đo Likert trong phân tích kinh tế vi mô.

Câu hỏi thường gặp

Chuỗi giá trị gà thịt tại thành phố Sông Công có đặc thù gì nổi bật? Chuỗi mang tính công nghiệp hóa cao với 90,62% trang trại tham gia liên kết khép kín cùng doanh nghiệp lớn như Japfa, CP. Dòng sản phẩm tập trung chủ yếu phục vụ các khu công nghiệp, siêu thị và chợ đầu mối với hơn 80% thị phần được kiểm soát qua kênh hợp đồng doanh nghiệp.

Vì sao mô hình liên kết gia công chiếm tỷ trọng áp đảo tại địa phương? Mô hình gia công giúp người nuôi giảm thiểu rủi ro biến động giá thị trường, được cung ứng đầy đủ con giống, thức ăn đạt chuẩn và bảo đảm đầu ra. Nhờ đó, mỗi trang trại quy mô 8.000 con/lứa đạt lợi nhuận ổn định bình quân khoảng 200 triệu đồng/năm mà không lo ứ đọng sản phẩm.

Các trang trại chăn nuôi tự do gặp phải những rào cản lớn nào? 6 trang trại tư nhân không liên kết đối mặt với biến động giá thị trường dữ dội, thiếu vốn mua thức ăn chăn nuôi giá gốc và khó tiếp cận các kênh phân phối hiện đại. Họ chịu áp lực ép giá từ thương lái trung gian, dẫn đến biên lợi nhuận thấp và rủi ro thua lỗ cao khi dịch bệnh phát sinh.

Phương pháp nghiên cứu của luận văn đảm bảo độ tin cậy như thế nào? Đề tài tiến hành điều tra toàn bộ 64 trang trại chăn nuôi hiện có trên toàn địa bàn, kết hợp khảo sát 10 thương nhân và 3 nhà quản lý. Phương pháp khảo sát toàn bộ quần thể loại bỏ sai số chọn mẫu, kết hợp xử lý số liệu qua Excel và kiểm định Likert giúp kết quả đạt độ tin cậy khoa học cao.

Chủ trang trại cần làm gì để gia tăng giá trị nhận được trong chuỗi? Chủ trang trại cần đầu tư công nghệ chuồng kín, tuân thủ nghiêm ngặt quy trình an toàn sinh học VietGAHP để giảm tỷ lệ hao hụt dưới 3%. Đồng thời, việc liên kết thành lập hợp tác xã sẽ giúp nâng cao năng lực đàm phán hợp đồng gia công với doanh nghiệp tích hợp.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về chuỗi giá trị nông nghiệp, phân tích thực trạng 64 trang trại chăn nuôi gà thịt trên địa bàn thành phố Sông Công.
• Làm rõ cấu trúc chuỗi giá trị với 90,62% trang trại tham gia mô hình liên kết gia công cùng doanh nghiệp, mang lại thu nhập ổn định trung bình 200 triệu đồng/năm.
• Định lượng chi tiết sự phân bổ chi phí, biên lợi nhuận và nhận diện các nút thắt then chốt về quy hoạch đất đai, rào cản vốn tín dụng và ô nhiễm môi trường.
• Đề xuất 6 nhóm giải pháp hành động cụ thể từ quy hoạch vùng nuôi, hỗ trợ lãi suất ngân hàng, chuyển giao công nghệ sinh học đến phát triển hợp tác xã gắn mã định danh truy xuất nguồn gốc.
• Đóng góp nguồn tư liệu khoa học chuẩn xác, định hướng phát triển chuỗi giá trị gà bền vững cho thành phố Sông Công giai đoạn 2021 - 2025.

Các cấp chính quyền, doanh nghiệp chế biến và cộng đồng trang trại chăn nuôi cần nhanh chóng phối hợp triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp để nâng tầm chuỗi giá trị gia cầm địa phương. Hãy tham khảo toàn văn công trình nghiên cứu để nắm bắt trọn vẹn phương pháp phân tích kinh tế nông nghiệp thực chứng và áp dụng hiệu quả vào thực tiễn sản xuất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI 1. Cơ sở lý luận của đề tài 1. Một số khái niệm cơ bản về chuỗi giá trị 1. Chuỗi giá trị a.

Khái niệm chuỗi Trong lý thuyết về chuỗi, khái niệm “Chuỗi” được sử dụng để mô tả hoạt động có liên quan đến quá trình sản xuất ra sản phẩm cuối cùng (có thể là sản phẩm hoặc là dịch vụ). Khái niệm chuỗi giá trị Theo Micheal Porter mô tả và phổ cập lần đầu tiên vào năm 1985 trong một cuốn sách về phân tích lợi thế cạnh tranh của ông: “ Chuỗi giá trị là chuỗi của các hoạt đông của một công ty hoạt động trong một ngành cụ thể. Sản phẩm đi qua tất cả các hoạt động của một công ty hoạt động một ngành nghề cụ thể. Sản phẩm đi qua tất cả các hoạt động của chuỗi theo thứ tụ và tại mỗi hoạt động sản xuất thu được một số giá trị nào đó.

Chuỗi các hoạt động mang lại sản phẩm nhiều giá trị gia tăng hơn tổng giá trị gia tăng của các hoạt động cộng lại. Tiếp đó, nhà nghiên cứu Kaplinsky và Morris (2001) đã đưa ra khái niệm về chuỗi giá trị trong phân tích toàn cầu hóa: “Chuỗi giá trị là cả loạt những hoạt động cần thiết để biến một sản phẩm hoặc mộ dịch vụ từ lúc còn là khái niệm, thông qua các giai đoạn sản xuất khác nhau (bao gồm một kết hợp giữa sự biến đổi vật chất và đầu vào các dịch vụ sản xuất khác nhau), đến khi phân phối đến tay người tiêu dùng cuối cùng và vứt bổ sau khi đã sử dụng”. Và một chuỗi giá trị tồn tại khi tất cả những người tham gia trong chuỗi hoạt động để tạo ra tốt đa giá trị cho chuỗi. Như vậy, ta có thể giải thích định nghĩa về chuỗi giá trị theo nghĩa hẹp hoặc nghĩa rộng.

Chuỗi giá trị theo nghĩa “hẹp” là một chuỗi gồm một loạt những hoạt động trong một công ty để sản xuất ra một sản phẩm nhất định. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 Các hoạt động này có thể bao gồm: Giai đoạn xây dựng khái niệm và thiết kế, quá trình mua đầu vào, sản xuất, tiếp thị và phân phối, thực hiện các dịch vụ hậu mãi v. Tất cả các hoạt động này tạo thành một “chuỗi” kết nối người sản xuất với người tiêu dùng. Mặt khác, mỗi hoạt động lại bổ sung “giá trị” cho thành phẩm cuối cùng.

Chẳng hạn như khả năng cung cấp dịch vụ hỗ trợ hậu mãi và sửa chữa cho một công ty điện thoại di động làm tăng giá trị chung của sản phẩm. Nói cách khác, khách hàng có thể sẵn sàng trả cao hơn cho một điện thoại di động có dịch vụ hậu mãi tốt. Cũng tương tự như vậy đối với một thiết kế có tính sáng tạo hoặc một quy trình sản xuất được kiểm tra chặt chẽ. Đối với các doanh nghiệp nông nghiệp, một hệ thống kho phù hợp cho các nguyên liệu tươi sống (như trái cây) có ảnh hưởng tốt đến chất lượng của thành phẩm và vì vậy, làm tăng giá trị sản phẩm.

Chuỗi giá trị theo nghĩa “rộng” là một phức hợp các hoạt động do nhiều người tham gia khác nhau thực hiện (người sản xuất sơ cấp, người chế biến, thương nhân, người cung cấp dịch vụ v.) để biến một nguyên liệu thô thành một sản phẩm bán lẻ. Chuỗi giá trị “rộng” bắt đầu từ hệ thống sản xuất nguyên liệu thô và chuyển dịch theo các mối giá trị với các doanh nghiệp khác trong kinh doanh, lắp ráp, chế biến,… Khái niệm chuỗi giá trị bao hàm các vấn đề về tổ chức và điều phối, các chiến lược và quan hệ quyền lực của những người tham gia khác nhau trong chuỗi. Khi tiến hành phân tích chuỗi giá trị đòi hỏi một phương pháp tiếp cận thấu đáo về những gì đang diễn ra giữa những người tham gia trong chuỗi, những gì giá trị họ với nhau, những thông tin nào được chia sẻ, quan hệ giữa họ hình thành và phát triển như thế nào,… Ngoài ra, chuỗi giá trị còn gắn liền với khái niệm về quản trị vô cùng quan trọng đối với những nhà nghiên cứu quan tâm đến các khía cạnh xã hội và môi trường trong phân tích chuỗi giá trị. Việc thiết lập (hoặc sự hình thành) các chuỗi giá trị có thể gây sức ép đến nguồn tài nguyên thiên nhiên (như đất đai, nước), có thể làm thoái hoá đất, mất đa dạng sinh học hoặc gây ô nhiễm.

Thêm vào đó, sự phát triển của chuỗi giá trị có thể ảnh hưởng đến các mối Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 ràng buộc xã hội và tiêu chuẩn truyền thống, ví dụ, do quan hệ quyền lực giữa các hộ và cộng đồng thay đổi, hoặc những nhóm dân cư nghèo nhất hoặc dễ bị tổn thương chịu tác động tiêu cực từ hoạt động của những người tham gia chuỗi giá trị. Các khái niệm liên quan đến chuỗi giá trị a. Chuỗi cung ứng Theo Lambert, Stock và Elleam (1998, Boston MA: Irwin/McGraw-Hill, c.14), Chuỗi cung ứng là sự liên kết với các công ty nhằm đưa sản phẩm hay dịch vụ vào thị trường. Theo Lambert và Cooper (2000), một chuỗi cung ứng có 4 đặc trưng cơ bản như sau: + Thứ nhất: Chuỗi cung ứng bao gồm nhiều công đoạn (bước) phối hợp bên trong các bộ phận, phối hợp giữa các bộ phận (tổ chức) và phối hợp dọc.

+ Thứ hai: Một chuỗi bao gồm nhiều doanh nghiệp độc lập nhau, do vậy cần thiết phải có mối quan hệ về mặt tổ chức. + Thứ ba: Một chuỗi cung ứng bao gồm dòng vật chất và dòng thông tin có định hướng, các hoạt động điều hành và quản lý. + Thứ tư: Các thành viên của chuỗi nỗ lực để đáp ứng mục tiêu là mang lại giá trị cao cho khách hàng thông qua việc sử dụng tối ưu nguồn lực của mình. Chuỗi nông sản thực phẩm Một chuỗi nông sản thực phẩm cũng là một chuỗi cung ứng sản xuất và phân phối nông sản thực phẩm bao gồm dòng vật chất và dòng thông tin diễn ra đồng thời.

Chuỗi cung ứng nông sản thực phẩm khác với chuỗi cung ứng của các ngành khác ở các điểm như sau: - Bản chất của sản xuất nông nghiệp thường dựa vào quá trình sinh học, do vậy làm tăng biến động và rủi ro. - Bản chất của sản phẩm, có những đặc trưng tiêu biểu như dễ dập thối và khối lượng lớn, nên yêu cầu chuỗi khác nhau cho các sản phẩm khác nhau. - Thái độ của xã hội và người tiêu dùng quan tâm nhiều về thực phẩm an toàn và vấn đề môi trường. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Ngành hàng Vào những năm 1960, phương pháp phân tích ngành hàng (Filière) được sử dụng nhằm xây dựng các giải pháp thúc đẩy các hệ thống sản xuất nông nghiệp. Các vấn đề được quan tâm nhiều nhất đó là làm thế nào để các hệ thống sản xuất tại địa phương được kết nối với công nghiệp chế biến, thương mại, xuất khẩu và tiêu dùng nông sản. Bước sang những năm 1980, phân tích ngành hàng được sử dụng và nhấn mạnh vào giải quyết các vấn đề chính sách của ngành nông nghiệp, sau đó phương pháp này được phát triển và bổ sung thêm sự tham gia của các vấn đề thể chế trong ngành hàng. Đến những năm 1990, có một khái niệm được cho là phù hợp hơn trong nghiên cứu ngành hàng.

“Ngành hàng là một hệ thống được xây dựng bởi các tác nhân và các hoạt động tham gia vào sản xuất, chế biến, phân phối một sản phẩm và bởi các mối quan hệ giữa các yếu tố trên cũng như với bên ngoài”. Theo Fabre “ Ngành hàng là tập hợp những tác nhân kinh tế đóng góp trực tiếp vào sản xuất, tiếp đó là gia công sản phẩm, chế biến và đi đến một thị trường hoàn tất của sản phẩm nông nghiệp”. Như vậy, nói đến ngành hàng là ta hình dung đó là một chuỗi, một quá trình khép kín, có điểm đầu và điểm kết thúc, bao gồm nhiều yếu tố động, có quan hệ móc xích với nhau. Sự tăng lên hay giảm đi của yếu tố này có thể ảnh hưởng tích cực hay tiêu cực tới các yếu tố khác.

Trong quá trình vận hành của một ngành hàng đã tạo ra sự dịch chuyển các luồng vật chất trong ngành hàng đó. Tác nhân Tác nhân là một “tế bào” sơ cấp với các hoạt động kinh tế, độc lập và tự quyết định hành vi của mình. Có thể hiểu rằng, tác nhân là những hộ, những doanh nghiệp, những cá nhân tham gia trong ngành hàng thông qua hoạt động kinh tế của họ. Tác nhân được phân ra làm hai loại: - Tác nhân có thể là người thực (hộ nông dân, hộ kinh doanh.); - Tác nhân là đơn vị kinh tế (các doanh nghiệp, công ty, nhà máy.

Theo nghĩa rộng người ta phân tác nhân thành từng nhóm để chỉ tập hợp Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 các chủ thể có cùng một hoạt động. Ví dụ: Tác nhân “nông dân” để chỉ tập hợp tất cả các hộ nông dân; tác nhân “thương nhân” để chỉ tập hợp tất cả các hộ thương nhân; tác nhân “bên ngoài” chỉ tất cả các chủ thể ngoài phạm vi không gian phân tích. Mỗi tác nhân trong ngành hàng có những hoạt động kinh tế riêng, đó chính là chức năng của nó trong chuỗi hàng. Tên chức năng thường trùng với tên tác nhân.

Ví dụ, hộ sản xuất có chức năng sản xuất, hộ chế biến có chức năng chế biến, hộ bán buôn có chức năng bán buôn. Một tác nhân có thể có một hay nhiều chức năng. Các chức năng kế tiếp nhau tạo nên sự chuyển dịch về mặt tính chất của luồng vật chất trong ngành hàng. Các tác nhân đứng sau thường có chức năng hoàn thiện sản phẩm của các tác nhân đứng trước kế nó cho đến khi chức năng của tác nhân cuối cùng ở từng luồng hàng kết thúc thì ta đã có sản phẩm cuối cùng của ngành hàng.

Bản đồ chuỗi giá trị Bản đồ chuỗi giá trị là một hình thức trình bày bằng hình ảnh (sơ đồ) về những cấp độ vi mô cấp trung của chuỗi giá trị. Theo định nghĩa về chuỗi giá trị, bản đồ chuỗi giá trị bao gồm một bản đồ chức năng kèm với một bản đồ về các chủ thể của chuỗi.