MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Việt Nam là đất nước thuần nông nghiệp có điều kiện tự nhiên đa dạng, phong phú. Nông nghiệp Việt Nam đã và đang có những bước tiến đột phá, mạnh mẽ, trở thành thành phần chủ đạo trong cơ cấu nền kinh tế là do Đảng và Chính phủ đã rất quan tâm đến nông nghiệp nước ta, Đảng và Chính Phủ đã đẩy mạnh phát triển nông nghiệp nông thôn và đây là hành động đúng đắn quyết định sự thành công của quá trình phát triển kinh tế - xã hội. Trong đó, ngành chăn nuôi gia cầm đã và đang được người dân áp dụng và phát triển mạnh mẽ ở khắp dải đất Việt Nam của chúng ta, chăn nuôi gia cầm mang lại hiệu quả kinh tế cao, vì không cần nhiều vốn như nuôi gia súc, có thể tận dụng được các nguồn lực, vật liệu có sẵn của người nông dân và tận dụng được thức ăn thừa của gia đình hay các quán, nhà hàng tại địa phương, quy trình chăn nuôi dễ dàng với người nông dân.
Tuy nhiên, chăn nuôi gia cầm vẫn còn nhiều trở ngại và khó khăn như: thời tiết, thị trường, giá cả đầu vào, sản phẩm.đây là yếu tố làm cho kết quả chăn nuôi không được như ý, nó sẽ làm cho sản lượng thấp và làm cho thu nhập người dân giảm đi rất nhiều. Để khắc phục tình trạng này, những người nông dân đã tìm tòi học hỏi để phát triển theo hướng mô hình nuôi gà nửa nuôi nhốt. Những người chăn nuôi thường là những người có kiến thức chăn nuôi gà sâu rộng, hiện nay kí thuật chăn nuôi gà ngày càng phát triển, chăn nuôi gà được coi là con đường làm giàu của cá hộ dân tại các vùng khó khăn tại Việt Nam. Huyện Phú Bình là một huyện trung du của tỉnh Thái Nguyên, địa hình nơi đây nhiều đồi núi nhưng độ dốc thì vừa phải, điều kiện tự nhiên rất thích hợp để làm nông nghiệp, đất đai rộng lớn, đầy đủ nước và cây cối bóng mát.
Người dân trong huyện đã tận dụng vườn, đồi bằng phẳng nhiều cây nên không gian mát mẻ thuận lợi cho việc nuôi gà. Gà ở đây ăn rất chắc thịt vì gà được thả đi lại tự do chạy nhảy, gà còn ăn được những nguồn thức ăn ngoài tự nhiên, tiết kiệm đc tiền thức ăn bổ sung. Hoạt động chăn nuôi đã có từ rất lâu tuy nhiên vấn đề ở đây là mô 2 hình này có thật sự hiệu quả?. Và mô hình này cần phải đánh giá hiệu quả một cách cụ thể như: với mức đầu tư đó, phương thức đó, hộ chăn nuôi sẽ thu được lợi nhuận bao nhiêu? Vùng nào, nhóm hộ nông dân nào là có hiệu quả nhất và đưa ra những giải pháp thích hợp khắc phục nhằm tăng năng suất, hiệu quả cao cả về số lượng và chất lượng góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho người dân.
Xuất phát từ thực tế đó, tôi đề xuất đề tài: “Đánh giá hiệu quả kinh tế mô hình chăn nuôi gà dưới tán cây tại xã Tân Khánh huyện Phú Bình tỉnh Thái Nguyên” Thu thập số liệu và dựa vào đó để đánh giá hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi gà dưới tán cây của các trang trại trên địa bàn xã Tân Khánh. Từ đó để đưa ra đề xuất một số biện pháp khắc phục các tồn tại để nâng cao hiệu quả chăn nuôi cho các trang trạitại địa phương. Mục tiêu nghiên cứu. - Đánh giá được thực trạng chăn nuôi gà theo mô hình “ nuôi gà dưới tán cây” trên địa bàn xã Tân Khánh, huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên.
- Đánh giá được hiệu quả kinh tế của các trang trại chăn nuôi theo mô hình “nuôi gà dưới tán cây”. - Phân tích được yếu tố ảnh hưởng tới hiệu quả kinh tế của mô hình “nuôi gà dưới tán cây”. - Phân tích được các thuận lợi và khó khăn trong sản xuất chăn nuôi theo mô hình “nuôi gà dưới tán cây”. - Đề xuất được một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế trong sản xuất theo mô hình “nuôi gà dưới tán cây” của các trang trại tại xã Tân Khánh, huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên.
Yêu cầu của đề tài 1. Ý nghĩa nghiên cứu của đề tài *Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học Thời gian thực tập tốt nghiệp là lúc sinh viên chúng ta sử dụng những kiến thức mà chúng ta học được trên trường lớp để luyện tập và tích lũy những kĩ năng để phục vụ cho công việc của bản thân sau này. 3 Trong thời gian này, sinh viên có thể thử sức với những công việc mới, kiến thức mới, trong môi trường thực tế này thì sinh viên phải nắm bắt được những cơ hội để phát triển bản thân hơn nữa. Qua đề tài này, sinh viên còn giúp cho ngành chăn nuôi của xã Tân Khánh Huyện Phú Bình định hướng được đường phát triển để phát huy được hết những lợi thế của xã.
* Ý nghĩa thực tiễn Người chăn nuôi cần phải biết thêm những hiệu quả kinh tế và những hiệu quả khác từ chăn nuôi gà đồi từ đó họ có thể mạnh dạn đầu tư chăn nuôi trang trại gà trên quy mô rộng hơn trên địa bàn xã và trên toàn huyện. - Kết quả đề tài sẽ là cơ sở cho cấp chính quyền địa phương và các nhà đầu tư đưa ra những quyết định mới, hướng đi mới để xây dựng kế hoạch phát triển hơn nữa quy mô chăn nuôi gà dưới tán cây. - Kết quả đề tài cũng giúp cho các hộ gia đình nông thôn hiểu hơn về hiệu quả chăn nuôi nói chung và chăn nuôi trang trại gà dưới tán cây tại xã Tân Khánh nói riêng, cho người dân hiểu rõ và không lo ngại rủi ro để đầu tư phát triển tốt hơn thu được nhiều lợi nhuận hơn. 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.1 Cơ sở lý luận của đề tài 2.1 Lý luận về phát triển, phát triển kinh tế, phát triển chăn nuôi 2.1 Khái niệm về hộ nông dân và kinh tế hộ a) Hộ nông dân là gì? Trong nền kinh tế quốc dân có rất nhiều chủ thể kinh tế, các tế bào kinh tế này tuy hoạt động chưa được hoàn hảo, nhưng nó đóng vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế, và đó là hộ nông dân, đây là các hộ gia đình làm nông nông nghiệp trên nền vốn tự có như đất đai, ruộng vườn, ao hồ với quy mô nhỏ, hộ nông dân chủ yếu sử dụng chủ yếu sức lao động của gia đình để sản xuất.
Hộ nông dân là đơn vị kinh tế nhỏ, họ chỉ sản xuất những mặt hàng có thể, chính vì vậy họ vẫn cần những đơn vị sản xuất khác trong nền kinh tế, nên hộ nông dân cũng được coi là một đơn vị tiêu dùng, một đơn vị kinh tế cơ sở. - Đặc điểm của các hộ nông dân là: + Hộ nông dân vừa là tế bào kinh tế, cũng có thể là đơn vị tiêu dùng, đơn vị sản xuất, đơn vị kinh doanh hoặc là một đơn vị xã hội. + Hộ nông dân không chỉ tham gia sản xuất nông nghiệp, hộ nông dân còn tham gia những mô hình kinh tế như làm mộc, thợ may, cơ khí nhỏ, và các dịch vụ cho nông nghiệp, chủ yếu là để phục vụ bà con ở tại địa phương.2 Cơ sở lý luận về hiệu quả kinh tế Hiệu quả kinh tế là một phạm trù phản ánh mặt chất lượng của các hoạt động kinh tế. Quá trình tăng cường lợi dụng các nguồn lực sẵn có phục vụ cho lợi ích của con người, có nghĩa là nâng cao chất lượng của các hoạt động kinh tế.
Nâng cao hiệu quả kinh tế là một đòi hỏi khách quan của mọi nền sản xuất xã hội xuất phát từ những nhu cầu vật chất của con người ngày càng tăng. Xuất phát từ góc độ nghiên cứu khác nhau, các nhà kinh tế đưa ra nhiều quan điểm khác nhau về hiệu quả kinh tế. 5 Hiệu quả theo quan điểm của Mác, đó là việc “tiết kiệm và phân phối một cách hợp lý thời gian lao động sống và lao động vật hoá giữa các ngành” và đó cũng chính là quy luật “tiết kiệm và tăng năng suất lao động hay tăng hiệu quả”. "Mác cũng cho rằng “nâng cao năng suất lao động vượt quá nhu cầu cá nhân của người lao động là cơ sở mọi xã hội".
Vận dụng quan điểm của Mác, các nhà kinh tế học Xô Viết cho rằng “hiệu quả là sự tăng trưởng kinh tế thông qua nhịp điệu tăng tổng sản phẩm xã hội hoặc thu nhập quốc dân với tốc độ cao nhằm đáp ứng yêu cầu của quy luật kinh tế cơ bản của chủ nghĩa xã hội”. Khi bàn về khái niệm hiệu quả, cần phân biệt rõ ba khái niệm cơ bản về hiệu quả: Hiệu quả kỹ thuật, hiệu quả phân bổ và hiệu quả kinh tế. [10] a) Hiệu quả kỹ thuật Hiệu quả kỹ thuật là kết quả của việc đầu tư khoa học-công nghệ, kĩ thuật, nguồn lực vào quá trình sản xuất nông nghiệp, có hiệu quả tốt hay không thì đó là do trình độ chuyên môn của người đầu tư, và nó chỉ ra được hiệu quả làm việc tăng bao nhiêu sản phẩm khi đầu tư so với không đầu tư. Ở những nước kém phát triển hay những nước khó có thể phát vì phát triển công nghệ mới là rất khó khăn, thì họ chăm chú hơn vào trình độ kĩ thuật để nâng cao hiệu quả kinh tế thay vì phát triển công nghệ mới.
Như vậy, hiệu quả kỹ thuật là kinh nghiệm, là trình độ và là cách thức sáng tạo của người nông dân để cạnh tranh với những hình thức dùng khoa học công nghệ hiện đại để sản xuất. [10] b) Hiệu quả phân bổ Hiệu quả phân bổ là một trong những yếu tố tạo nên hiệu quả trong sản xuất, đây là quá trình tính toán kĩ lưỡng để xác định bỏ tiền phù hợp vào các khoản trong chăn nuôi, nhằm sử dụng tối ưu nguồn vốn của các chủ đầu tư. [10] c) Hiệu quả kinh tế Hiệu quả kinh tế của một hộ nông dân được phải ánh bởi hiệu quả kĩ thuật và hiệu quả phân bổ. 6 Hiệu quả kỹ thuật là kinh nghiệm, là trình độ và là cách thức sáng tạo của người nông dân để cạnh tranh với những hình thức dùng khoa học công nghệ hiện đại để sản xuất.
Hiệu quả phân bổ là một trong những yếu tố tạo nên hiệu quả trong sản xuất, đây là quá trình tính toán kĩ lưỡng để xác định bỏ tiền phù hợp vào các khoản trong chăn nuôi, nhằm sử dụng tối ưu nguồn vốn của các chủ đầu tư.