Luận văn báo cáo kết quả nghiên cứu khoa học nghiên cứu chọn tạo giống lúa nước chất lượng và chuyển giao kỹ thuật nhân giống phục vụ cho sản xuất trên địa bàn tỉnh phú yên

Luận văn báo cáo kết quả nghiên cứu chọn tạo giống lúa chất lượng, chuyển giao kỹ thuật nhân giống phục vụ sản xuất tại tỉnh Phú Yên.

• Tác giả: Nguyễn Văn A
• Người hướng dẫn: PTS. Nguyễn Thị D
• Trường học: Đại học Nông Lâm
• Chuyên ngành: Nông nghiệp
• Đề tài: Nghiên cứu chọn tạo giống lúa nước chất lượng và chuyển giao kỹ thuật nhân giống tại Phú Yên
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Phú Yên

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Mục tiêu của đề tài
• Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC
• 1.1. Ngoài nước
• 1.2. Trong nước
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG, VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Nội dung nghiên cứu
• 2.2. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Vật liệu nghiên cứu
• 2.2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.3. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.2.4. Phương pháp xử lí số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Kết quả điều tra thực trạng sản xuất lúa ở một số địa phương
• 3.2. Kết quả phân tích đất nơi thí nghiệm
• 3.3. Kết quả khảo nghiệm giống lúa
• 3.4. Kết quả xây dựng mô hình trình diễn giống lúa triển vọng
• 3.5. Kết quả chuyển giao kỹ thuật sản xuất giống phẩm cấp cao
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• Kết luận
• Đề nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về giống lúa nước

Giống lúa nước là một trong những yếu tố quyết định đến năng suất và chất lượng sản phẩm lúa gạo. Nghiên cứu chọn tạo giống lúa nước chất lượng tại Phú Yên không chỉ nhằm nâng cao năng suất mà còn hướng tới việc cải thiện chất lượng gạo. Việc phát triển giống lúa nước chất lượng cao sẽ giúp nông dân tăng thu nhập và đảm bảo an ninh lương thực. Theo nghiên cứu, giống lúa nước chất lượng có khả năng chống chịu tốt với điều kiện khí hậu khắc nghiệt, từ đó giảm thiểu rủi ro cho người nông dân. "Chọn tạo giống lúa nước chất lượng là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong phát triển nông nghiệp bền vững".

1.1. Tầm quan trọng của giống lúa nước

Giống lúa nước không chỉ ảnh hưởng đến năng suất mà còn đến chất lượng gạo. Việc nghiên cứu và phát triển giống lúa nước chất lượng cao giúp nâng cao giá trị sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường. "Chất lượng gạo là yếu tố quyết định trong việc xuất khẩu và tiêu thụ nội địa". Nghiên cứu cho thấy, giống lúa nước chất lượng có thể cải thiện đáng kể khả năng chống chịu sâu bệnh, từ đó giảm thiểu chi phí sản xuất cho nông dân.

II. Quy trình chọn tạo giống lúa

Quy trình chọn tạo giống lúa bao gồm nhiều bước quan trọng, từ việc lựa chọn giống bố mẹ cho đến việc nhân giống và khảo nghiệm. Kỹ thuật nhân giống hiện đại được áp dụng để tạo ra các giống lúa mới có năng suất và chất lượng cao. "Nghiên cứu giống lúa cần phải kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn để đạt được hiệu quả cao nhất". Việc áp dụng các kỹ thuật nhân giống tiên tiến giúp rút ngắn thời gian tạo giống và nâng cao chất lượng giống lúa. Các giống lúa được chọn tạo phải đáp ứng được yêu cầu về khả năng sinh trưởng, phát triển và chống chịu với điều kiện môi trường.

2.1. Kỹ thuật nhân giống lúa

Kỹ thuật nhân giống lúa bao gồm nhiều phương pháp như nhân giống vô tính, nhân giống hữu tính và các phương pháp lai tạo. Mỗi phương pháp đều có những ưu điểm và nhược điểm riêng. "Kỹ thuật nhân giống hiện đại giúp tạo ra giống lúa có năng suất cao và chất lượng tốt hơn". Việc áp dụng các công nghệ mới trong nhân giống lúa không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất.

III. Chuyển giao kỹ thuật nhân giống

Chuyển giao kỹ thuật nhân giống là một phần quan trọng trong quá trình phát triển giống lúa nước chất lượng. Việc này không chỉ giúp nông dân tiếp cận với các giống lúa mới mà còn nâng cao năng lực sản xuất. "Chuyển giao kỹ thuật là cầu nối giữa nghiên cứu và thực tiễn sản xuất". Các chương trình đào tạo và hội thảo được tổ chức thường xuyên nhằm cung cấp kiến thức và kỹ năng cho nông dân. Điều này giúp họ áp dụng hiệu quả các kỹ thuật nhân giống mới vào sản xuất.

3.1. Đào tạo và hỗ trợ nông dân

Đào tạo nông dân về kỹ thuật nhân giống lúa là một trong những hoạt động quan trọng trong chuyển giao công nghệ. Các chương trình đào tạo không chỉ cung cấp kiến thức mà còn tạo cơ hội cho nông dân trao đổi kinh nghiệm. "Hỗ trợ nông dân trong việc áp dụng kỹ thuật mới là chìa khóa để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm". Việc này không chỉ giúp nông dân cải thiện sản xuất mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp tại Phú Yên.

IV. Đánh giá và ứng dụng thực tiễn

Đánh giá hiệu quả của các giống lúa nước chất lượng và kỹ thuật nhân giống là rất cần thiết. Việc này giúp xác định những điểm mạnh và điểm yếu của giống lúa, từ đó có những điều chỉnh phù hợp. "Đánh giá thực tiễn giúp cải thiện quy trình chọn tạo giống lúa". Các giống lúa được nghiên cứu và phát triển cần được thử nghiệm trong điều kiện thực tế để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả. Ứng dụng các giống lúa mới vào sản xuất không chỉ nâng cao năng suất mà còn cải thiện chất lượng gạo, đáp ứng nhu cầu thị trường.

4.1. Tác động đến phát triển nông nghiệp

Việc phát triển giống lúa nước chất lượng và chuyển giao kỹ thuật nhân giống có tác động tích cực đến sự phát triển của ngành nông nghiệp. "Nâng cao chất lượng giống lúa sẽ góp phần vào việc cải thiện đời sống nông dân". Các giống lúa mới không chỉ giúp tăng năng suất mà còn tạo ra sản phẩm có giá trị cao hơn, từ đó nâng cao thu nhập cho nông dân. Điều này không chỉ có lợi cho người sản xuất mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế của địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sản xuất lúa gạo giữ vai trò nền tảng trong chiến lược an ninh lương thực quốc gia và đóng góp quan trọng vào kim ngạch xuất khẩu nông sản của Việt Nam. Năm 2005, Việt Nam xuất khẩu 4,5 triệu tấn gạo với tổng giá trị 1.200 triệu USD, khẳng định vị thế quốc gia xuất khẩu gạo đứng thứ hai trên thế giới. Tại tỉnh Phú Yên, lúa nước là cây trồng chủ lực của ngành nông nghiệp địa phương. Giai đoạn 2001-2005, mặc dù diện tích canh tác giảm 1.089 ha (từ 59.407 ha xuống 58.318 ha), sản lượng lúa của tỉnh vẫn tăng trưởng ấn tượng thêm 35.011 tấn, từ 280.519 tấn lên 315.530 tấn nhờ năng suất bình quân tăng từ 47,2 tạ/ha lên 54,1 tạ/ha.

Tuy nhiên, cơ cấu giống lúa tại Phú Yên thời điểm này chủ yếu là các giống cho chất lượng gạo trung bình như ML68, DV108, KD18, IR17494, ML203. Đa số nông dân vẫn giữ tập quán sử dụng lúa thương phẩm làm giống gieo sạ với mật độ rất cao từ 150 đến trên 200 kg/ha, khiến độ thuần giống suy giảm nghiêm trọng, sâu bệnh bùng phát và giá trị kinh tế thấp.

Đề tài nghiên cứu được triển khai nhằm giải quyết triệt để hai bài toán cốt lõi: tuyển chọn bộ giống lúa thuần mới có năng suất cao (3-4 dòng/giống) và chất lượng hảo hạng (2-3 dòng/giống) thích ứng sinh thái vùng Duyên hải Nam Trung Bộ, đồng thời hoàn thiện và chuyển giao quy trình kỹ thuật phục tráng, sản xuất giống phẩm cấp cao gồm siêu nguyên chủng và nguyên chủng. Nghiên cứu được thực hiện tại các huyện trọng điểm trồng lúa gồm Phú Hòa và Tây Hòa trong giai đoạn 2004-2006. Kết quả tạo tiền đề nâng cao hiệu quả kinh tế trên mỗi hecta canh tác, gia tăng lợi nhuận thuần từ 1,2 đến 2,5 triệu đồng/ha, giảm 30-40% lượng giống gieo sạ và đáp ứng tiêu chuẩn tiêu dùng nội địa lẫn xuất khẩu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên lý thuyết di truyền chọn giống cây trồng hiện đại kết hợp với nguyên lý quản lý dinh dưỡng chuyên vùng cho lúa (Site-Specific Nutrient Management - SSNM) do Viện Nghiên cứu Lúa Quốc tế (IRRI) khởi xướng. Ngân hàng gen lúa quốc gia hiện lưu giữ hơn 5.000 mẫu giống, trong đó cơ cấu giống lúa gieo trồng cả nước gồm 680 giống (khu vực Nam Trung Bộ chiếm 126 giống), với tỷ lệ giống chọn tạo trong nước chiếm 42,2% và giống nhập nội chiếm 43,8% diện tích.

Khung nghiên cứu vận dụng các khái niệm và chỉ số khoa học nông học chuyên sâu:

• Đánh giá tính trạng nông học và khả năng thích ứng sinh thái: Thời gian sinh trưởng, chiều cao cây, độ cứng cây, khả năng đẻ nhánh hữu hiệu và sức chống chịu sâu bệnh tự nhiên.
• Hệ thống phẩm cấp hạt giống lúa thuần: Phân cấp theo chu trình nghiêm ngặt gồm hạt tác giả (G0), hạt siêu nguyên chủng (G1, G2), hạt nguyên chủng và hạt xác nhận.
• Phẩm chất thương phẩm và hóa sinh hạt gạo: Đánh giá tỷ lệ gạo lật, tỷ lệ gạo xát, tỷ lệ gạo nguyên, độ bạc bụng, hàm lượng amylose (quy định độ mềm dẻo của cơm), hàm lượng protein tổng số và nhiệt độ hóa hồ (thông qua độ phân hủy kiềm).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp điều tra thực trạng nông thôn, khảo nghiệm đồng ruộng và phân tích hóa sinh trong phòng thí nghiệm:

• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu điều tra: Thực hiện điều tra ngẫu nhiên kết hợp phỏng vấn sâu 197 hộ nông dân tại 16 Hợp tác xã nông nghiệp thuộc hai huyện Tây Hòa và Phú Hòa. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được lựa chọn nhằm phản ánh chính xác tập quán canh tác, cơ cấu phân bón và hiện trạng sử dụng giống lúa tại các tiểu vùng sinh thái đại diện.
• Khảo sát độ phì nhiêu đất: Thu thập và phân tích hóa tính 6 mẫu đất tại hai Trại giống lúa Hòa An (Phú Hòa) và Hòa Đồng (Tây Hòa) để xác định độ chua (pH), hàm lượng mùn hữu cơ (OM%), đạm tổng số (N%), lân dễ tiêu (P2O5) và kali dễ tiêu (K2O).
• Bố trí thí nghiệm khảo nghiệm giống: Khảo nghiệm tập đoàn 26 dòng/giống lúa (13 giống nhóm năng suất cao và 13 giống nhóm chất lượng cao) thu thập từ các viện nghiên cứu đầu ngành trong nước và IRRI. Thí nghiệm bố trí theo khối ngẫu nhiên hoàn toàn (RCBD) với 3 lần lặp lại, tuân thủ nghiêm ngặt Quy phạm Khảo nghiệm giống lúa 10TCN 558-2002 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
• Phương pháp phân tích hóa sinh: Hàm lượng amylose xác định theo phương pháp Juliano (1971), hàm lượng protein theo phương pháp Micro Kjeldahl, độ phân hủy kiềm theo thang điểm Little (1958).
• Phương pháp xử lý dữ liệu: Toàn bộ số liệu nông học và năng suất được phân tích phương sai ANOVA, kiểm định sai khác trung bình bằng giá trị LSD ở mức xác suất sai số 5% (P < 0,05) và hệ số biến động CV% trên phần mềm thống kê chuyên ngành IRRISTAT.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo nghiệm đồng ruộng và điều tra thực tế trong suốt 4 vụ sản xuất liên tiếp (Hè Thu 2004 đến Đông Xuân 2005-2006) đã mang lại các phát hiện khoa học mang tính đột phá:

• Đột phá về năng suất từ nhóm giống thuần mới: Giống lúa ĐB6 thể hiện ưu thế vượt trội với năng suất trung bình vụ Đông Xuân đạt 81,6 tạ/ha và vụ Hè Thu đạt 76,5 tạ/ha, vượt giống đối chứng ML68 lần lượt là 14,0 tạ/ha (tăng 20,7%) và 11,9 tạ/ha (tăng 18,4%). Giống BM202 đạt năng suất vụ Đông Xuân 77,1 tạ/ha và Hè Thu 74,8 tạ/ha, cao hơn đối chứng từ 9,5 đến 10,2 tạ/ha. Cả hai giống đều có số hạt chắc trên bông cao (108-112 hạt) và khối lượng 1000 hạt đạt 25,0-27,0 gam.
• Tuyển chọn thành công các giống lúa chất lượng cao: Giống HT1 đạt năng suất trung bình 69,8 tạ/ha (Đông Xuân) và 71,9 tạ/ha (Hè Thu), vượt đối chứng ML48 5,4 tạ/ha; cơm có mùi thơm nhẹ, mềm dẻo với hàm lượng amylose đạt 16,8% và protein đạt 8,8%. Giống OM2717 đạt năng suất 69,4-72,8 tạ/ha, tỷ lệ gạo nguyên đạt mức xuất sắc 77,9%, chiều dài hạt gạo 6,80 mm (dạng hạt thon dài đạt chuẩn xuất khẩu), hàm lượng protein đạt 8,3% và amylose đạt 20,0%.
• Hiệu quả kinh tế vượt trội tại mô hình trình diễn: Mô hình sản xuất thử nghiệm tại Hợp tác xã Hòa Mỹ Tây và Hòa Trị 2 vụ Đông Xuân 2005-2006 khẳng định giống ĐB6 mang lại tổng thu nhập 17,135 triệu đồng/ha, đạt lãi thuần 8,541 triệu đồng/ha (vượt đối chứng ML4 là 1,541 triệu đồng/ha). Các giống chất lượng HT1 và OM2717 đem lại lợi nhuận cao hơn giống ML48 từ 1,035 đến 1,127 triệu đồng/ha.
• Thành công trong công tác phục tráng giống phẩm cấp cao: Qua 3 chu kỳ chọn lọc G0, G1, G2 theo phương pháp cá thể, đề tài đã phục tráng và hỗn dòng thành công 10 dòng ML48 và 12 dòng ĐV108 thuần nhất. Đề tài đã thu hoạch và cung ứng 90 kg hạt siêu nguyên chủng từ ô so sánh dòng và 400 kg hạt siêu nguyên chủng ĐV108 từ ruộng nhân dòng.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện nghiên cứu có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua biểu đồ cột so sánh tương quan năng suất giữa các giống triển vọng với giống đối chứng qua các mùa vụ, cùng bảng phân tích tương quan giữa các yếu tố cấu thành năng suất (số bông/m2, số hạt chắc/bông, tỷ lệ lép và khối lượng 1000 hạt) với năng suất thực thu.

Nguyên nhân giúp ĐB6 và BM202 đạt năng suất cao bắt nguồn từ khả năng đẻ nhánh tập trung, tạo mật độ 378-412 bông hữu hiệu/m2, cấu trúc bông lớn, đanh dảnh và chống đổ ngã tốt trong điều kiện thâm canh cao. Điều này hoàn toàn phù hợp với các báo cáo nông sinh học của Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm.

Đặc biệt, kết quả phân tích mẫu đất chỉ ra đất canh tác tại Phú Hòa và Tây Hòa có tính chất chua (pH 4,6-5,0), rất nghèo đạm (0,04-0,07%), lân và kali dễ tiêu thấp. Trong bối cảnh đó, các giống OM2717 và ĐB6 thể hiện khả năng chịu chua phèn và thích ứng môi trường rất tốt. Việc điều tra phát hiện 54-59% hộ nông dân dùng lúa thịt làm giống và 54-58% hộ gieo sạ trên 200 kg/ha đã giải thích nguyên nhân gây suy giảm năng suất và gia tăng áp lực sâu bệnh cục bộ. Do đó, việc chuyển giao hạt giống siêu nguyên chủng ĐV108 và ML48 đã đáp ứng đúng điểm nghẽn kỹ thuật then chốt nhất của địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả thực nghiệm, đề tài đưa ra 4 nhóm giải pháp cụ thể nhằm thúc đẩy sản xuất lúa bền vững:

• Khẩn trương đưa các giống lúa mới vào cơ cấu giống đại trà: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Phú Yên cần bổ sung giống ĐB6 và BM202 vào nhóm giống năng suất cao chủ lực; đưa HT1 và OM2717 vào nhóm giống chất lượng cao cho vụ Đông Xuân và Hè Thu. Đặt mục tiêu đạt tỷ lệ che phủ 35-40% tổng diện tích gieo trồng lúa toàn tỉnh trong giai đoạn 2007-2010.
• Nâng cao năng lực cung ứng hạt giống phẩm cấp cao: Trung tâm Giống và Kỹ thuật Cây trồng Phú Yên phối hợp cùng các Hợp tác xã tiếp nhận và vận hành liên tục quy trình sản xuất giống lúa siêu nguyên chủng, nguyên chủng đã chuyển giao. Mục tiêu cụ thể là nâng tỷ lệ diện tích sử dụng giống xác nhận từ mức 4-5% lên tối thiểu 60-70% vào năm 2010.
• Hướng dẫn chuẩn hóa quy trình thâm canh và giảm mật độ gieo sạ: Trung tâm Khuyến nông tỉnh và các Hợp tác xã tổ chức tập huấn kỹ thuật giúp nông dân hạ mật độ gieo sạ từ 150-200 kg/ha xuống mức tối ưu 100-120 kg/ha; áp dụng kỹ thuật tưới khô - ngập xen kẽ nhằm tiết kiệm 20% lượng nước tưới và giảm 15% chi phí thuốc bảo vệ thực vật.
• Xây dựng thương hiệu và chuỗi liên kết tiêu thụ gạo chất lượng: Ủy ban Nhân dân tỉnh chỉ đạo ngành Công Thương phối hợp với các doanh nghiệp lương thực xây dựng thương hiệu gạo chất lượng cao cho giống HT1 và OM2717, hướng tới mục tiêu gia tăng giá trị thương phẩm hạt gạo thêm 15-20% và bao tiêu đầu ra cho nông dân.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và thực tiễn cao dành cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ quản lý ngành nông nghiệp và nhà hoạch định chính sách: Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và PTNT, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tại các tỉnh Duyên hải Nam Trung Bộ sử dụng số liệu điều tra thực trạng từ 197 hộ nông dân để xây dựng chiến lược phát triển cây lương thực, quy hoạch vùng sản xuất lúa chất lượng cao và ban hành chính sách trợ giá giống.
• Cán bộ kỹ thuật tại các Trung tâm Giống và Trại thực nghiệm cây trồng: Đội ngũ kỹ sư giống ứng dụng trực tiếp quy trình phục tráng 3 vụ (G0, G1, G2) để duy trì độ thuần, ngăn ngừa hiện tượng thoái hóa giống và sản xuất hạt siêu nguyên chủng quy mô công nghiệp.
• Ban quản trị các Hợp tác xã nông nghiệp và nông dân nòng cốt: Các hợp tác xã sử dụng tài liệu làm cẩm nang hướng dẫn xã viên chuyển đổi cơ cấu giống sang ĐB6, HT1, OM2717; thay đổi phương thức canh tác từ sạ dày sang sạ thưa hợp lý để tối ưu hóa chi phí sản xuất.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Nông học, Cây trồng, Di truyền chọn giống: Nguồn tài liệu học thuật chuẩn mực cung cấp phương pháp luận khảo nghiệm giống theo chuẩn quốc gia, kỹ thuật phân tích hóa sinh chất lượng hạt và quy trình xử lý thống kê bằng IRRISTAT.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao giống lúa ĐB6 được đánh giá là đột phá về năng suất tại Phú Yên?

Giống ĐB6 đạt năng suất thực thu bình quân 76,5-81,6 tạ/ha, vượt trội từ 11,9 đến 14,0 tạ/ha so với giống đối chứng ML68. Nhờ đặc tính bông to, nhiều hạt (108-112 hạt chắc/bông), khối lượng 1000 hạt đạt 26-27 gam và khả năng chống đổ ngã tốt, ĐB6 giúp nông dân thu thêm lợi nhuận thuần từ 1,5 đến 2,5 triệu đồng/ha trong điều kiện thâm canh.

Điểm khác biệt về chất lượng gạo của HT1 và OM2717 so với các giống truyền thống là gì?

Giống HT1 sở hữu hàm lượng amylose thấp 16,8% và protein đạt 8,8%, giúp hạt gạo mềm dẻo và có mùi thơm tự nhiên. Trong khi đó, OM2717 đạt tỷ lệ gạo nguyên thương phẩm lên tới 77,9%, hạt gạo thon dài 6,80 mm không bạc bụng, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn khắt khe cho xuất khẩu gạo cao cấp.

Thực trạng sử dụng giống lúa tại Phú Yên trước khi đề tài nghiên cứu ra sao?

Kết quả khảo sát 197 hộ cho thấy 54-59% nông dân vẫn dùng thóc thịt tự để qua nhiều vụ làm giống; 54-58% hộ gieo sạ mật độ rất dày trên 200 kg/ha. Lượng giống cấp xác nhận chính thức từ cơ quan chuyên môn chỉ đáp ứng được khoảng 4-5% diện tích gieo cấy toàn tỉnh, khiến giống nhanh thoái hóa và sâu bệnh phát sinh mạnh.

Quy trình phục tráng giống siêu nguyên chủng được tiến hành như thế nào?

Quy trình thực hiện nghiêm ngặt qua 3 thế hệ: vụ G0 tuyển chọn các khóm cá thể điển hình từ ruộng giống nguyên chủng; vụ G1 gieo cấy so sánh từng dòng riêng biệt để khử bỏ các dòng phân ly; vụ G2 đánh giá độ thuần đồng ruộng và kiểm tra chỉ tiêu phòng thí nghiệm trước khi hỗn các dòng ưu tú nhất thành hạt siêu nguyên chủng.

Việc áp dụng kỹ thuật tưới khô - ngập xen kẽ mang lại lợi ích gì cho nông dân?

Nghiên cứu khẳng định tưới khô - ngập xen kẽ cho năng suất lúa tương đương phương thức tưới ngập thường xuyên nhưng giúp tiết kiệm khoảng 20% tổng lượng nước tưới. Biện pháp này kích thích bộ rễ ăn sâu, giảm hiện tượng nghẹt rễ do đất chua phèn và giảm chi phí thủy lợi phí đáng kể cho người trồng lúa.

Kết luận

• Đề tài đã tuyển chọn thành công 2 giống lúa năng suất cao ưu tú gồm ĐB6 (năng suất 76,5-81,6 tạ/ha) và BM202 (năng suất 74,8-77,1 tạ/ha), thích ứng xuất sắc với điều kiện sinh thái tỉnh Phú Yên.
• Tuyển chọn được 2 giống lúa chất lượng cao vượt trội gồm HT1 (cơm thơm dẻo, amylose 16,8%) và OM2717 (tỷ lệ gạo nguyên đạt 77,9%, đạt chuẩn xuất khẩu), vượt năng suất giống đối chứng ML48 từ 5,4 đến 6,3 tạ/ha.
• Xây dựng thành công mô hình trình diễn giống mới tại Hòa Mỹ Tây và Hòa Trị 2, khẳng định hiệu quả kinh tế gia tăng lợi nhuận thuần từ 1,035 đến 2,514 triệu đồng/ha so với canh tác giống cũ.
• Hoàn thiện quy trình và chuyển giao kỹ thuật phục tráng giống lúa siêu nguyên chủng, sản xuất thành công 90 kg hạt giống gốc từ ô so sánh dòng và 400 kg hạt siêu nguyên chủng ĐV108 phục vụ mạng lưới nhân giống địa phương.
• Kêu gọi các cơ quan quản lý nông nghiệp, hợp tác xã và bà con nông dân nhanh chóng ứng dụng bộ giống mới cùng gói kỹ thuật giảm mật độ sạ xuống 100-120 kg/ha trong các mùa vụ tới nhằm hiện đại hóa nền nông nghiệp lúa nước Phú Yên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC 1. Ngoài nước Cho đến nay đã có khoảng gần một nghìn giống lúa được chọn tạo từ IRRI trong chương trình cải tiến giống lúa, đã cung cấp cho 78 quốc gia trên thế giới sử dụng làm nguồn vật liệu cho công tác chọn tạo giống và đã đưa vào sản xuất với khoảng 65% diện tích trồng lúa trên toàn thế giới. Tại Hàn Quốc, Trung Quốc, Philipin và Srilanca có trên 90% diện tích trồng lúa sử dụng giống cải tiến. Tại Ấn Độ, Indonesia, Malaisia và Việt Nam có trên 60% diện tích trồng lúa sử dụng giống mới.

Một số giống năng suất cao, chất lượng tốt của IRRI đã được sử đụng rộng rãi trong sản xuất ở các nước trên thế giới như: IR29723, IR50, IR42, IRó4, IR17494, IR66707, IR59606, IR56297, IR62030, IR62032, IR66; IR70; IR72; IR74 vv. Cé 34 giống do IRRI chọn tạo đang được phát triển ở nhiều quốc gia và sử dụng làm dòng bố trong chương trình lúa lai. Tại Việt Nam, đã có 83 giống lúa được sử dụng trong sản xuất có nguồn gốc từ IRRI (Nguồn: G. Các nhà khoa học vẫn đang tiếp tục nghiên cứu một số vấn đề đối với cây lứa là: - Chọn tạo giống lúa có thời gian sinh trưởng (TGST) ngắn ngày và trung ngày cho vùng có nước tưới.

- Chọn tạo các giống lúa thích hợp với các vùng có điều kiện sản xuất khó khăn như: Vùng đất nhiễm mặn, vùng thiếu nước tưới, vùng đất chua phèn; Vùng đất thấp (lowland) và giống lúa cho vùng đất cao (wpland). - Chọn tạo các giống lúa có chất lượng cao, có mùi thơm. - Chọn tạo các giống lúa có khả năng đề kháng tốt với các loại bệnh hại như: Bệnh Bạc lá vi khuẩn (Bacterial blight), đạo ôn lá (leaƒ blast), đạo ôn cổ bông (panicle blast), bénh khé van (sheath blight).va chéng chiu tot với một số sâu hại. - Nghiên cứu chọn tạo các giống lúa giàu protein, giàu sắt, và các sắc tố khác nhằm tăng cường sức khoẻ cho con người, hạn chế bênh suy dinh dưỡng ở trẻ em.

- Nghiên cứu kỹ thuật tưới nước cho cây trồng, tiết kiệm nguồn nước tưới. - Nghiên cứu quản lý dinh dưỡng chuyên vùng cho lúa (SSNM). Chương trình này hiện nay đang được Viện Nghiên cứu lúa Quốc tế (IRRI) phối hợp triển khai ở nhiều nước ở Châu Á như: Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan, Lào, Campuchia, Korea, Myanma, Bangladesh, Philippines. góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, tăng thu nhập cho nông dân và giảm thiểu ô nhiễm môi trường do lạm dụng phân bón và thuốc trừ sâu đang diễn ra ở nhiều nước trên thế giới.

Trong nước Trong những năm gần đây, việc chuyển đổi cơ cấu mùa vụ, cơ cấu cây trồng diễn ra khá mạnh mẽ trên khắp cả nước nên diện tích đất trồng lúa có xu hướng giảm. Năm 2000 diện tích trồng lúa của cả nước là 7.655,3 nghìn ha, năng suất bình quân 42.4 tạ/ha, sản lượng 32.529,5 nghìn tấn thì năm 2005 tổng diện tích trồng lúa của cả nước là 7.326,4 nghìn ha, năng suất bình quân 48,9 tạ/ha, sản lượng 35. Như vậy, mặc dù diện tích gieo trồng lúa giảm nhưng do ứng dụng kỹ thuật tiến bộ vào sản xuất nên năng suất và sản lượng lúa vẫn tăng, góp phần đảm bảo an ninh lương thực trong nước và trở thành nước xuất khẩu gạo đứng thứ 2 trên thế giới. Năm 2005 Việt Nam xuất khẩu 4,5 triệu tấn gạo với tổng giá trị 1200 triệu USD (bang 1) Bảng 1.

Số lượng gạo và giá trị xuất khẩu từ 1995-2005 Năm 1995 | 1996 | 1997 |1998 | 1999 | 2000 | 2001 |2002 |2003 |2004 |2005 Số 1,99 | 3,00 |3,75 3,73 | 4,51 3,48 | 3,73 3,34 | 3,81 4,00 4,50 lượng (tr.