Nghiên Cứu Chiến Lược Học Từ Vựng Hiệu Quả Cho Học Sinh Trường THPT Chuyên Trần Phú

Nghiên cứu các chiến lược học từ vựng hiệu quả cho học sinh trường THPT chuyên Trần Phú, giúp nâng cao kỹ năng ngôn ngữ và thành tích học tập.

• Tác giả: Bùi Thị Trang
• Người hướng dẫn: Th.S. Khổng Thị Hồng Lê
• Trường học: Đại học Dân lập Hải Phòng
• Chuyên ngành: Tiếng Anh
• Đề tài: Nghiên Cứu Chiến Lược Học Từ Vựng Hiệu Quả Cho Học Sinh Trường THPT Chuyên Trần Phú
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. PART I: INTRODUCTION
• 1.1. Aims of the study
• 1.2. Scope of the study
• 1.3. Methods of the study
• 1.4. Design of the study
• 2. PART II: DEVELOPMENT
• 2.1. CHAPTER 1: LITERATURE REVIEW
• 2.1.1. Language learning strategies
• 2.1.2. The definitions of learning strategies
• 2.1.3. The characteristics of learning strategies
• 2.1.4. Classifications of learning strategies
• 3. PART III: CONCLUSION
• 3.1. Limitations and suggestions for further study
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Chiến Lược Học Từ Vựng Hiệu Quả

Nghiên cứu về chiến lược học từ vựng hiệu quả cho học sinh trường THPT Chuyên Trần Phú là một chủ đề quan trọng trong giáo dục hiện đại. Việc nắm vững từ vựng không chỉ giúp học sinh giao tiếp tốt hơn mà còn hỗ trợ trong việc học tập các môn học khác. Nghiên cứu này nhằm tìm hiểu các phương pháp học từ vựng hiệu quả, từ đó đưa ra những giải pháp phù hợp cho học sinh.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Từ Vựng Trong Học Tiếng Anh

Từ vựng là nền tảng của ngôn ngữ. Học sinh cần có một kho từ vựng phong phú để có thể diễn đạt ý tưởng một cách chính xác. Việc thiếu từ vựng có thể dẫn đến khó khăn trong giao tiếp và học tập.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Về Chiến Lược Học Từ Vựng

Mục tiêu của nghiên cứu là xác định các phương pháp học từ vựng hiệu quả nhất cho học sinh, từ đó giúp họ cải thiện khả năng sử dụng từ vựng trong giao tiếp và học tập.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Học Từ Vựng

Học sinh thường gặp nhiều khó khăn trong việc ghi nhớ và sử dụng từ vựng. Các vấn đề như thiếu động lực, phương pháp học không hiệu quả, và áp lực từ việc thi cử có thể ảnh hưởng đến quá trình học tập. Nghiên cứu này sẽ phân tích những thách thức này để tìm ra giải pháp.

2.1. Những Khó Khăn Trong Việc Ghi Nhớ Từ Vựng

Nhiều học sinh gặp khó khăn trong việc ghi nhớ từ vựng do thiếu phương pháp học tập hiệu quả. Việc sử dụng các kỹ thuật ghi nhớ có thể giúp cải thiện tình hình này.

2.2. Ảnh Hưởng Của Áp Lực Thi Cử Đến Việc Học Từ Vựng

Áp lực từ việc thi cử có thể khiến học sinh cảm thấy lo lắng và không tập trung vào việc học từ vựng. Cần có các biện pháp hỗ trợ để giảm bớt áp lực này.

III. Phương Pháp Học Từ Vựng Hiệu Quả Cho Học Sinh

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng có nhiều phương pháp học từ vựng hiệu quả mà học sinh có thể áp dụng. Các phương pháp này bao gồm việc sử dụng công nghệ, học qua trò chơi, và các tài liệu học tập phong phú.

3.1. Học Từ Vựng Qua Trò Chơi

Trò chơi là một phương pháp học tập thú vị giúp học sinh ghi nhớ từ vựng một cách tự nhiên. Việc tham gia vào các trò chơi từ vựng có thể tạo động lực cho học sinh.

3.2. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Học Từ Vựng

Sử dụng các ứng dụng học từ vựng trên điện thoại thông minh có thể giúp học sinh học tập mọi lúc mọi nơi. Công nghệ cung cấp nhiều công cụ hỗ trợ học tập hiệu quả.

3.3. Tài Liệu Học Tập Đa Dạng

Việc sử dụng tài liệu học tập đa dạng như sách, video, và bài hát có thể giúp học sinh tiếp cận từ vựng một cách phong phú và thú vị hơn.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Chiến Lược Học Từ Vựng

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng học sinh trường THPT Chuyên Trần Phú đã áp dụng nhiều chiến lược học từ vựng khác nhau. Những chiến lược này không chỉ giúp họ ghi nhớ từ vựng mà còn cải thiện khả năng giao tiếp.

4.1. Phân Tích Các Chiến Lược Học Từ Vựng Được Sử Dụng

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các chiến lược như ghi chú, lặp lại và sử dụng từ trong ngữ cảnh là những phương pháp phổ biến nhất trong việc học từ vựng.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Của Các Chiến Lược

Các chiến lược học từ vựng đã được đánh giá là hiệu quả trong việc cải thiện khả năng sử dụng từ vựng của học sinh. Học sinh cảm thấy tự tin hơn khi giao tiếp bằng tiếng Anh.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu về chiến lược học từ vựng hiệu quả cho học sinh trường THPT Chuyên Trần Phú đã chỉ ra nhiều phương pháp hữu ích. Tương lai của nghiên cứu này có thể mở ra nhiều hướng đi mới trong việc cải thiện kỹ năng ngôn ngữ cho học sinh.

5.1. Đề Xuất Các Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo

Cần có thêm nhiều nghiên cứu về các phương pháp học từ vựng khác nhau để tìm ra những cách tiếp cận hiệu quả hơn cho học sinh.

5.2. Tầm Quan Trọng Của Việc Phát Triển Kỹ Năng Ngôn Ngữ

Việc phát triển kỹ năng ngôn ngữ là rất quan trọng trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay. Học sinh cần được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng để tự tin giao tiếp.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong quá trình thụ đắc ngôn ngữ thứ hai, từ vựng đóng vai trò là yếu tố nền tảng cốt lõi cho mọi hoạt động giao tiếp và học thuật. Tác giả luận văn viện dẫn quan điểm ngôn ngữ học kinh điển để nhấn mạnh: nếu ngữ pháp được ví như xi măng thì từ vựng chính là những viên gạch xây nên ngôi nhà ngôn ngữ; thiếu từ vựng thì không một thông điệp nào có thể được truyền tải trọn vẹn. Trong thực tế giáo dục, từ vựng không chỉ quyết định sự thành bại trong giao tiếp hàng ngày mà còn là yêu cầu bắt buộc đối với các kỳ thi chuẩn hóa quốc tế như TOEFL, IELTS hay GMAT. Cùng với sự chuyển dịch của phương pháp giảng dạy ngôn ngữ trong những thập kỷ gần đây—từ cách tiếp cận lấy giáo viên làm trung tâm sang lấy người học làm trung tâm—việc nghiên cứu các chiến lược học tập cá nhân (learning strategies) trở thành trọng tâm nghiên cứu của ngôn ngữ học ứng dụng.

Tại Việt Nam, dù đã có một số công trình nghiên cứu về chiến lược học từ vựng (Vocabulary Learning Strategies - VLS), nhưng chưa có khảo sát chuyên sâu nào được thực hiện trên đối tượng học sinh trường Trung học phổ thông (THPT) Chuyên Trần Phú, thành phố Hải Phòng. Xuất phát từ thực tiễn đó, tác giả Bùi Thị Trang thực hiện khóa luận tốt nghiệp ngành Tiếng Anh với đề tài: "A study on effective vocabulary learning strategies for students at Tran Phu Gifted high school" (Nghiên cứu các chiến lược học từ vựng hiệu quả dành cho học sinh trường THPT Chuyên Trần Phú).

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là xác định các chiến lược học từ vựng được học sinh chuyên THPT sử dụng phổ biến, đồng thời kiểm tra mối liên hệ giữa việc lựa chọn chiến lược với các biến số nhân khẩu học. Hai câu hỏi nghiên cứu cụ thể được tác giả xác lập bao gồm:

1. Những chiến lược học từ vựng tiếng Anh hiệu quả nào đang được học sinh trường THPT Chuyên Trần Phú áp dụng?
2. Giới tính và chuyên ngành học của học sinh có ảnh hưởng như thế nào đến việc sử dụng các chiến lược học từ vựng?

Về phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hành vi sử dụng các chiến lược học từ vựng tiếng Anh theo khung phân loại học thuật.
• Khách thể khảo sát: 67 học sinh thuộc hai khối chuyên Anh và chuyên Toán tại trường THPT Chuyên Trần Phú, thành phố Hải Phòng.
• Phạm vi thời gian: Đề tài được giao ngày 07/10/2018 và hoàn thành vào ngày 07/01/2019.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Về mặt lý luận, khóa luận hệ thống hóa các định nghĩa và mô hình chiến lược học ngôn ngữ từ các học giả quốc tế:

• Định nghĩa chiến lược học tập của Nunan (1991), Oxford (1990), Ellis, Wenden & Rubin (1987), O'Malley & Chamot (1990).
• Khái niệm về "sự hiểu biết một từ" (construct of knowing a word): Dẫn chiếu Cook (2001), Nation (1990) và Taylor (1990), chỉ rõ việc nắm bắt từ vựng bao hàm đa khía cạnh: hình thái chữ viết (spelling), phát âm (pronunciation), ngữ pháp (grammar), kết hợp từ (collocation), nghĩa biểu vật (denotation), nghĩa biểu cảm (connotation), tính phù hợp ngữ cảnh (appropriateness) và mối quan hệ ngữ nghĩa (synonym, antonym, hyponym).
• Các hệ thống phân loại VLS: Tác giả điểm lại mô hình của Gu & Johnson (1996) với 4 nhóm (Metacognitive, Cognitive, Memory, Activation), sau đó lựa chọn bảng phân loại của Norbert Schmitt (1997) làm khung lý thuyết tham chiếu chính. Hệ thống của Schmitt phân định chiến lược thành hai giai đoạn: khám phá nghĩa từ mới (discovery) và củng cố từ đã học (consolidation), chia thành 5 nhóm:
  1. Chiến lược quyết định (Determination strategies - DET): Tự xác định nghĩa không cần người khác giúp (đoán qua ngữ cảnh, phân tích cấu tạo từ, tra từ điển).
  2. Chiến lược xã hội (Social strategies - SOC): Tương tác với giáo viên, bạn bè hoặc người bản ngữ để hiểu và luyện tập từ.
  3. Chiến lược trí nhớ (Memory strategies - MEM): Liên kết từ mới với kiến thức nền tảng, hình ảnh, từ đồng nghĩa/trái nghĩa, trường từ vựng.
  4. Chiến lược nhận thức (Cognitive strategies - COG): Luyện tập máy móc, cơ học như lặp lại viết/đọc, ghi chú, dán nhãn đồ vật.
  5. Chiến lược siêu nhận thức (Metacognitive strategies - MET): Quản lý, lập kế hoạch, tự kiểm tra và tiếp xúc với môi trường truyền thông tiếng Anh.

Về phương pháp nghiên cứu:

• Thiết kế nghiên cứu: Khảo sát định lượng (Quantitative survey).
• Mẫu khảo sát: Tổng cộng 67 học sinh trường THPT Chuyên Trần Phú (độ tuổi 16–18, có thâm niên học tiếng Anh từ 5 đến 8 năm), gồm:
  • Phân theo chuyên ngành: 35 học sinh chuyên Anh (n = 35) và 32 học sinh chuyên Toán (n = 32).
  • Phân theo giới tính: 47 nữ và 20 nam.
• Công cụ thu thập dữ liệu: Bảng hỏi đóng gồm 38 câu hỏi (dựa trên bảng hỏi chuẩn của Schmitt 1997), thiết kế song ngữ Anh - Việt. Cấu trúc thang đo 5 điểm Likert từ 1 ("never") đến 5 ("always"). Trong đó phân chia: DET (3 câu: Q1–Q3), SOC (6 câu: Q4–Q8, Q25), MEM (11 câu: Q9–Q13, Q23, Q26–Q30), COG (9 câu: Q14–Q16, Q18–Q20, Q22, Q36–Q37), MET (9 câu: Q17, Q21, Q24, Q31–Q35, Q38).
• Quy trình thu thập và xử lý: Bảng hỏi phát trực tiếp trong 15 phút giờ giải lao lớp tiếng Anh. Dữ liệu được mã hóa, tính toán tỷ lệ phần trăm tần suất cao (Always, Usually), tần suất thấp (Sometimes, Rarely), không dùng (Never) và điểm trung bình (Mean - M) để so sánh giữa các nhóm.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan tài liệu (Literature Review)

Chương này thiết lập nền tảng học thuật cho toàn bộ khóa luận thông qua việc đối sánh các quan điểm lý thuyết:

• Định nghĩa và đặc trưng của chiến lược học tập: Phân tích các thành phần cấu thành theo Wenden & Rubin (1987) và 12 đặc trưng chiến lược theo Oxford (1990), khẳng định chiến lược là những hành động cụ thể, có định hướng giải quyết vấn đề, có thể dạy được và chịu tác động của nhiều yếu tố.
• Phân loại chiến lược ngôn ngữ tổng quát: Trình bày mô hình của Rubin (1987), O'Malley & Chamot (1990), Stern (1992) và Oxford (1990) với hai trục chiến lược trực tiếp (Direct) và gián tiếp (Indirect).
• Bản chất cấu trúc từ vựng: Phân tích chuyên sâu 4 khía cạnh cấu thành năng lực từ vựng theo Cook và Nation, chứng minh việc học từ vượt xa việc ghi nhớ định nghĩa đơn thuần.
• Phân loại chiến lược từ vựng chuyên biệt: Trình bày chi tiết bảng phân loại của Gu & Johnson (1996) và hoàn thiện hệ thống 5 nhóm chiến lược của Schmitt (1997), tạo lập căn cứ trực tiếp để thiết kế bảng khảo sát thực nghiệm.

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu và phân tích dữ liệu (Methodology and Data Analysis)

Chương 2 mô tả chi tiết mẫu nghiên cứu, công cụ đo lường và trình bày kết quả thống kê tần suất sử dụng 38 chiến lược của 67 học sinh:

• Nhóm chiến lược Quyết định (DET): 76,1% học sinh sử dụng từ điển song ngữ Anh - Việt với tần suất cao (M = 4,10); trong khi đó từ điển đơn ngữ ít được sử dụng hơn (22,4% không bao giờ dùng, M = 2,70). Chiến lược đoán nghĩa qua ngữ cảnh đạt mức trung bình với 47,8% dùng thường xuyên (M = 3,37).
• Nhóm chiến lược Xã hội (SOC): Học sinh phụ thuộc nhiều vào việc hỏi bạn bè nghĩa tiếng Việt (56,7% dùng thường xuyên, M = 3,63) và hỏi giáo viên dịch sang tiếng Việt (44,8% thường xuyên, M = 3,24). Các hoạt động học từ theo nhóm (M = 3,22), nhờ giáo viên kiểm tra từ (M = 2,93) hoặc giao tiếp với giáo viên bản ngữ (M = 3,00) có tần suất thấp hơn đáng kể; có tới 20,9% chưa từng tương tác với giáo viên bản ngữ để luyện từ vựng.
• Nhóm chiến lược Trí nhớ (MEM): Chiến lược ghi nhớ từ loại (Part of speech) đạt tần suất cao nhất nhóm (M = 3,90), tiếp theo là học từ theo cụm thành ngữ (M = 3,55; 59,7% dùng thường xuyên) và diễn giải nghĩa từ (Paraphrase - M = 3,45). Ngược lại, chiến lược liên hệ từ với trải nghiệm cá nhân bị xếp ở mức rất thấp (75,1% ít khi hoặc hiếm khi dùng, M = 2,80).
• Nhóm chiến lược Nhận thức (COG): Ghi chép từ mới trên lớp là chiến lược phổ biến nhất toàn bảng khảo sát với 83,6% sử dụng tần suất cao (M = 4,13). Học từ trong mục từ vựng sách giáo khoa đạt 73,9% (M = 4,04), gạch chân/đánh dấu từ mới đạt 67,4% (M = 3,84), viết lặp lại từ đạt 62,0% (M = 3,70). Các hình thức như lặp lại bằng lời nói (M = 2,88) hay ghi nhật ký từ vựng (M = 2,88) ít được ưa chuộng hơn.
• Nhóm chiến lược Siêu nhận thức (MET): Tần suất sử dụng các phương tiện thông tin đại chúng để học từ ở mức thấp (đài radio M = 2,54; báo chí/truyện M = 2,25; truyền hình M = 2,75; internet M = 2,81; bài hát tiếng Anh M = 3,13). Đáng chú ý, việc duy trì học từ đều đặn mỗi ngày hay duy trì theo thời gian có tỷ lệ thường xuyên rất nhỏ (chỉ 7,5% học mỗi ngày; 23,9% không bao giờ học từ mỗi ngày). Điểm tích cực là 70,1% học sinh hiếm khi bỏ qua từ mới khi bắt gặp.

Chương 3: Thảo luận kết quả và hàm ý sư phạm (Implication)

Chương 3 tổng hợp bức tranh tổng thể về việc sử dụng VLS và đi sâu vào phân tích sự khác biệt theo giới tính và chuyên ngành:

• Về bức tranh chung: Nhóm chiến lược Quyết định là nhóm duy nhất có tỷ lệ tần suất sử dụng cao đạt trên 50%; 4 nhóm còn lại (Xã hội, Trí nhớ, Nhận thức, Siêu nhận thức) đều dưới ngưỡng 50%. Học sinh có thói quen thiên về các kỹ thuật học tập truyền thống, thụ động (ghi chép, tra từ điển song ngữ, học mục từ vựng SGK) hơn là các chiến lược chủ động, tương tác xã hội hoặc ứng dụng công nghệ.
• Phân hóa theo giới tính: Sự khác biệt tổng thể không quá lớn, nhưng nữ sinh có xu hướng chăm chỉ hơn ở các hoạt động ghi chép (M = 4,28) và khai thác sách giáo khoa (M = 4,90). Nam sinh thể hiện sự vượt trội ở 6 chiến lược cụ thể: đoán nghĩa theo ngữ cảnh, dùng từ điển đơn ngữ, hỏi giáo viên dịch tiếng Việt, liên hệ từ với trải nghiệm bản thân, gom nhóm từ để học và dùng phương pháp từ khóa (keyword method). Nam sinh cũng có tỷ lệ bỏ qua từ mới cao hơn nữ sinh.
• Phân hóa theo chuyên ngành: Học sinh chuyên Anh thể hiện sự vượt trội rõ rệt so với chuyên Toán ở hầu hết các chiến lược. Chuyên Anh có tới 6 chiến lược đạt M > 4,0 (cao nhất là học thành ngữ M = 4,91; ghi nhớ từ loại M = 4,56; đánh dấu từ mới M = 4,56). Học sinh chuyên Toán chỉ có 2 chiến lược đạt M > 4,0 và chỉ vượt học sinh chuyên Anh ở đúng 1 chiến lược duy nhất là viết lặp lại (Written repetition - Q19). Cả hai khối chuyên đều ít áp dụng nhất chiến lược liên kết từ với trải nghiệm cá nhân.
• Khuyến nghị sư phạm: Giáo viên cần chủ động hướng dẫn, tích hợp việc giảng dạy chiến lược vào giờ học chính khóa; khuyến khích học sinh sử dụng từ điển đơn ngữ, mở rộng việc học từ qua truyền thông đa phương tiện và đẩy mạnh các hoạt động hợp tác nhóm thay vì chỉ tự học thụ động tại nhà.

Kết quả nghiên cứu và đóng góp

Nghiên cứu đã cung cấp bộ số liệu thực nghiệm chi tiết về hành vi tiếp nhận từ vựng của học sinh trường THPT Chuyên Trần Phú. Các dữ liệu then chốt được tổng hợp cụ thể qua hai bảng so sánh dưới đây.

STT	Tên chiến lược theo khảo sát	Điểm TB Nữ	Điểm TB Nam
Q1	Đoán nghĩa từ ngữ cảnh văn bản (DET)	3,37	3,70
Q4	Hỏi giáo viên dịch nghĩa tiếng Việt (SOC)	3,24	3,10
Q6	Hỏi bạn cùng lớp nghĩa của từ (SOC)	3,63	3,70
Q10	Liên hệ từ với trải nghiệm cá nhân (MEM)	2,75	2,80
Q14	Ghi chép từ mới trên lớp (COG)	4,28	4,10
Q15	Sử dụng phần từ vựng trong sách giáo khoa (COG)	4,90	4,00
Q22	Đánh dấu, gạch chân từ mới (COG)	3,84	3,75
Q26	Sử dụng phương pháp từ khóa (MEM)	3,05	3,20
Q28	Ghi nhớ từ loại của từ (MEM)	3,90	3,75
Q30	Học các từ trong một thành ngữ cùng nhau (MEM)	3,55	3,25
Q38	Duy trì việc học từ vựng theo thời gian (MET)	3,25	3,10

Bảng 1: So sánh điểm trung bình sử dụng chiến lược tiêu biểu theo giới tính (Trích xuất từ Table 9)

STT	Tên chiến lược theo khảo sát	Chuyên Anh	Chuyên Toán
Q1	Đoán nghĩa từ ngữ cảnh văn bản (DET)	3,63	3,06
Q4	Hỏi giáo viên dịch nghĩa tiếng Việt (SOC)	3,88	2,56
Q6	Hỏi bạn cùng lớp nghĩa của từ (SOC)	3,56	3,72
Q10	Liên hệ từ với trải nghiệm cá nhân (MEM)	2,69	2,81
Q14	Ghi chép từ mới trên lớp (COG)	4,13	4,13
Q15	Sử dụng phần từ vựng trong sách giáo khoa (COG)	4,03	4,06
Q19	Viết lặp lại từ nhiều lần (COG)	3,65	3,75
Q22	Đánh dấu, gạch chân từ mới (COG)	4,56	3,06
Q28	Ghi nhớ từ loại của từ (MEM)	4,56	3,19
Q30	Học các từ trong một thành ngữ cùng nhau (MEM)	4,91	2,06
Q32	Học từ vựng qua bài hát tiếng Anh (MET)	3,63	2,59

Bảng 2: So sánh điểm trung bình sử dụng chiến lược tiêu biểu theo chuyên ngành (Trích xuất từ Table 10)

Đóng góp của luận văn:

• Xác lập cơ sở dữ liệu thực chứng đầu tiên về thực trạng sử dụng chiến lược học từ vựng tiếng Anh tại trường THPT Chuyên Trần Phú, Hải Phòng.
• Khẳng định vai trò chi phối của chuyên ngành học đối với mức độ đa dạng và tần suất sử dụng VLS: học sinh chuyên ngữ có động lực nội tại cao hơn, sở hữu kho chiến lược phong phú và đạt tần suất sử dụng vượt trội so với học sinh khối khoa học tự nhiên (chuyên Toán).
• Chỉ ra khoảng trống trong kỹ năng tự điều chỉnh học tập: học sinh trường chuyên vẫn phụ thuộc nặng nề vào tài liệu in ấn truyền thống và từ điển song ngữ, thiếu hụt các chiến lược siêu nhận thức dài hạn và ít tận dụng môi trường giao tiếp thực tế với người bản ngữ.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Tác giả tự xác định các giới hạn nội tại của đề tài:

• Quy mô mẫu nghiên cứu còn nhỏ: Khảo sát mới dừng lại ở 67 học sinh tại một trường THPT chuyên duy nhất trên địa bàn Hải Phòng, do đó khả năng khái quát hóa cho toàn bộ học sinh phổ thông hoặc các trường THPT không chuyên còn hạn chế.
• Giới hạn biến số phân tích: Do thời gian và khuôn khổ của một khóa luận tốt nghiệp cử nhân, tác giả chỉ tập trung khảo sát hai biến số nhân khẩu học là giới tính và chuyên ngành học. Nhiều yếu tố quan trọng khác tác động đến VLS—như nơi cư trú, số năm tích lũy học tiếng Anh, thái độ, mức độ tự đánh giá năng lực ngôn ngữ và động lực học tập—chưa được đưa vào mô hình phân tích sâu.
• Phương pháp luận thuần định lượng: Đề tài hoàn toàn dựa vào bảng hỏi tự thuật (self-report questionnaire), chưa kết hợp các công cụ nghiên cứu định tính bổ trợ như phỏng vấn sâu, quan sát lớp học, nhật ký học tập hoặc các bài kiểm tra đánh giá năng lực từ vựng trước và sau can thiệp chiến lược.

Hướng nghiên cứu tiếp theo được văn bản đề xuất:

• Mở rộng phạm vi và quy mô đối tượng khảo sát sang các trường THPT đại trà và các nhóm học sinh có năng lực ngôn ngữ đa dạng hơn.
• Khảo sát toàn diện hơn mối tương quan giữa VLS với các nhân tố tâm lý, môi trường học tập và kết quả bài thi chuẩn hóa.
• Áp dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp (mixed methods) để đánh giá thực chất tính hiệu quả của từng chiến lược cụ thể trong việc nâng cao vốn từ vựng tiếp nhận và sản sinh của học sinh.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị thực tiễn đối với nhiều nhóm đối tượng trong lĩnh vực giáo dục ngoại ngữ:

• Sinh viên ngành Sư phạm Tiếng Anh và Ngôn ngữ Anh: Tài liệu tham khảo hữu ích về phương pháp nghiên cứu ứng dụng, cách thức vận dụng thang đo phân loại chiến lược của Norbert Schmitt (1997) và quy trình thiết kế bảng hỏi khảo sát VLS chuẩn mực.
• Giáo viên tiếng Anh cấp THPT (đặc biệt là khối trường chuyên): Cung cấp góc nhìn thực chứng về thói quen học từ vựng của học sinh; từ đó thiết kế các hoạt động giảng dạy tích hợp chiến lược, hướng dẫn học sinh chuyển dịch từ cách học cơ học (chép từ, tra song ngữ) sang các chiến lược nhận thức bậc cao (bản đồ ngữ nghĩa, đoán nghĩa theo ngữ cảnh, học qua truyền thông).
• Người nghiên cứu về thụ đắc ngôn ngữ thứ hai (SLA): Phần tổng quan tài liệu tại Chương 1 cung cấp hệ thống định nghĩa và các mô hình phân loại chiến lược kinh điển được trích dẫn mạch lạc, có thể dùng làm tài liệu nền tảng cho các nghiên cứu tương tự về chiến lược học tập ngôn ngữ.

Câu hỏi thường gặp

1. Học sinh trường THPT Chuyên Trần Phú sử dụng chiến lược học từ vựng nào phổ biến nhất?
Ba chiến lược có điểm trung bình tần suất cao nhất toàn diện thuộc về nhóm Nhận thức (COG) và Quyết định (DET): "Ghi chép từ mới trên lớp" (Q14, M = 4,13 với 83,6% học sinh dùng thường xuyên), "Tra từ điển song ngữ Anh - Việt" (Q3, M = 4,10 với 76,1% dùng thường xuyên) và "Sử dụng phần từ vựng trong sách giáo khoa" (Q15, M = 4,04 với 73,9% dùng thường xuyên).

2. Chiến lược nào ít được học sinh áp dụng nhất trong quá trình học từ vựng?
Các chiến lược thuộc nhóm Siêu nhận thức (MET) liên quan đến truyền thông đại chúng có điểm số thấp nhất: "Học từ qua chương trình radio" (Q33, M = 2,54) và "Học từ qua báo chí, tạp chí, truyện đọc" (Q34, M = 2,25). Ngoài ra, chiến lược "Liên hệ từ mới với trải nghiệm cá nhân" (Q10, nhóm MEM) cũng bị 75,1% học sinh đánh giá ở mức thấp (M = 2,80 đối với nam và M = 2,75 đối với nữ).

3. Yếu tố giới tính tạo ra sự khác biệt như thế nào trong việc lựa chọn chiến lược?
Nhìn chung giới tính không tạo ra sự phân hóa quá sâu sắc, nhưng nữ sinh có điểm số cao hơn ở các chiến lược chăm chỉ truyền thống như ghi chép (M = 4,28) và học mục từ SGK (M = 4,90). Tuy nhiên, nam sinh lại có điểm trung bình cao hơn nữ sinh ở 6 chiến lược: đoán nghĩa qua ngữ cảnh văn bản (M = 3,70 so với 3,37), dùng từ điển đơn ngữ, hỏi giáo viên dịch tiếng Việt, liên hệ trải nghiệm cá nhân, gom nhóm từ để học và dùng phương pháp từ khóa; đồng thời nam sinh có xu hướng bỏ qua từ mới cao hơn nữ sinh.

4. Sự khác biệt lớn nhất về sử dụng chiến lược giữa học sinh chuyên Anh và chuyên Toán là gì?
Học sinh chuyên Anh vượt trội hơn chuyên Toán ở hầu hết các chiến lược, sở hữu 6 chiến lược đạt M > 4,0 (nổi bật là học từ theo thành ngữ với M = 4,91 so với 2,06 của chuyên Toán; đánh dấu từ mới M = 4,56 so với 3,06; nhớ từ loại M = 4,56 so với 3,19). Học sinh chuyên Toán chỉ vượt chuyên Anh ở duy nhất một chiến lược cơ học là "Viết lặp lại từ nhiều lần" (Q19, M = 3,75 so với 3,65 của chuyên Anh).

5. Thang đo và công cụ thu thập số liệu được tác giả xây dựng dựa trên cơ sở nào?
Tác giả kế thừa bảng kiểm kê chiến lược học từ vựng của Norbert Schmitt (1997), xây dựng bảng hỏi gồm 38 mục khảo sát song ngữ Anh - Việt chia thành 5 nhóm chiến lược (Determination, Social, Memory, Cognitive, Metacognitive). Tần suất sử dụng được đo lường thông qua thang đo Likert 5 mức độ từ 1 ("never") đến 5 ("always").

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Bùi Thị Trang đã hoàn thành mục tiêu khảo sát thực nghiệm việc áp dụng các chiến lược học từ vựng tiếng Anh của 67 học sinh trường THPT Chuyên Trần Phú, Hải Phòng dựa trên khung phân loại của Schmitt (1997). Kết quả nghiên cứu phản ánh thói quen học tập nghiêng về các phương pháp ghi chép cơ học và tài liệu truyền thống, đồng thời khẳng định chuyên ngành học là nhân tố tạo ra sự khác biệt rõ rệt về tần suất và mức độ đa dạng của chiến lược so với biến số giới tính. Đây là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và ứng dụng sư phạm thực tiễn cho việc đổi mới phương pháp dạy và học từ vựng tiếng Anh ở bậc trung học phổ thông chuyên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG ------------------------------- ISO 9001:2015 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP NGÀNH: TIẾNG ANH Sinh viên : Bùi Thi ̣Trang Giảng viên hướng dẫn : Th.s Khổng Thi ̣ Hồng Lê HẢI PHÒNG - 2019 MINISTRY OF EDUCATION AND TRANING HAIPHONG PRIVATE UNIVERSITY ----------------------------------- A STUDY ON COMMON ERRORS IN SENTENCE CONSTRUCTION BY SECONDARY SCHOOLERS IN HAIPHONG CITY GRADUATION PAPER Student : Bui Thi Trang Class : NA1802 Supervisor : Khong Thi Hong Le, M.A HAI PHONG – 2019 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG - NHIỆM VỤ ĐỀ TÀI TỐT NGHIỆP Sinh viên: Bùi Thị Trang Mã SV: 1412751068 Lớp: NA 1802 Ngành: Tiếng Anh Tên đề tài: A study on effective vocabulary learning strategies for students at Tran Phu Gifted high school NHIỆM VỤ ĐỀ TÀI 1. Nội dung và các yêu cầu cần giải quyết trong nhiệm vụ đề tài tốt nghiệp ( về lý luận, thực tiễn, các số liệu cần tính toán và các bản vẽ). Các số liệu cần thiết để thiết kế, tính toán. Địa điểm thực tập tốt nghiệp.

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN ĐỀ TÀI TỐT NGHIỆP Người hướng dẫn thứ nhất: Họ và tên: Khổng Thị Hồng Lê Học hàm, học vị: Thạc sĩ Cơ quan công tác: Đại học Dân lập Hải Phòng Nội dung hướng dẫn: Người hướng dẫn thứ hai: Họ và tên:. Học hàm, học vị:. Nội dung hướng dẫn:. Đề tài tốt nghiệp được giao ngày 07 tháng 10 năm 2018 Yêu cầu phải hoàn thành xong trước ngày 07 tháng 01 năm 2019 Đã nhận nhiệm vụ ĐTTN Đã giao nhiệm vụ ĐTTN Sinh viên Người hướng dẫn Hải Phòng, ngày.

năm 2019 Hiệu trưởng GS.NGƯT Trần Hữu Nghị PHẦN NHẬN XÉT CỦA CÁN BỘ HƯỚNG DẪN 1. Tinh thần thái độ của sinh viên trong quá trình làm đề tài tốt nghiệp: ……………………………………………………………………………. Đánh giá chất lượng của khóa luận (so với nội dung yêu cầu đã đề ra trong nhiệm vụ Đ.N trên các mặt lý luận, thực tiễn, tính toán số liệu…): ……………………………………………………………………………. Cho điểm của cán bộ hướng dẫn (ghi bằng cả số và chữ): …………………………………………………………………………….

Hải Phòng, ngày … tháng … năm Cán bộ hướng dẫn (Ký và ghi rõ họ tên) CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc PHIẾU NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN TỐT NGHIỆP Họ và tên giảng viên:. Họ và tên sinh viên:. Đề tài tốt nghiệp:. Nội dung hướng dẫn:.

Tinh thần thái độ của sinh viên trong quá trình làm đề tài tốt nghiệp. Đánh giá chất lượng của đồ án/khóa luận (so với nội dung yêu cầu đã đề ra trong nhiệm vụ Đ.N trên các mặt lý luận, thực tiễn, tính toán số liệu…). Ý kiến của giảng viên hướng dẫn tốt nghiệp Được bảo vệ Không được bảo vệ Điểm hướng dẫn Hải Phòng, ngày … tháng … năm. Giảng viên hướng dẫn (Ký và ghi rõ họ tên) CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc PHIẾU NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN CHẤM PHẢN BIỆN Họ và tên giảng viên:.

Họ và tên sinh viên:. Đề tài tốt nghiệp:. Phần nhận xét của giáo viên chấm phản biện. Những mặt còn hạn chế.

Ý kiến của giảng viên chấm phản biện Được bảo vệ Không được bảo vệ Điểm phản biện Hải Phòng, ngày … tháng … năm. Giảng viên chấm phản biện (Ký và ghi rõ họ tên) QC20 - B19 ACKNOWLEDGEMENT In the process of doing the graduation paper, I have received a lot of help, assistance, guidance and encouragement from my teachers, family and friends. First and foremost, I would like to express my deepest gratitude to my supervisor Ms. Khong Thi Hong Le, M.A, the lecturer of foreign language faculty, Haiphong Private University, for her whole-hearted guidance and support.

Without her invaluable recommendations and advice, I could not finish this thesis. My sincere thanks are also sent to all the teachers of English department at Haiphong Private University for their precious and useful lessons during my four year study which have been then the foundation of this research paper. Last but not least, I would like to give my heartfelt thanks to my family, my friends who always encourage and inspire me to complete this graduation paper. Hai Phong, January 2019 Bui Thi Trang i TABLE OF CONTENT ACKNOWLEDGEMENT .i TABLE OF CONTENT.

ii LIST OF TABLES .v LIST OF FIGURES. vi PART I: INTRODUCTION. Aims of the study. Scope of the study.

Methods of the study .8 PART II: DEVELOPMENT. 10 CHAPTER 1: LITERATURE REVIEW .1 Language learning strategies .1 The definitions of learning strategies .2 The characteristics of learning strategies. Vocabulary and vocabulary learning strategies. Construct of knowing a word.

Classifications of vocabulary learning strategies. The classification of vocabulary learning strategies by Schmitt .2 Data collection instruments .3 Data collection procedure.4 Data analysis and discussion .1 Vocabulary learning strategies used by TP gifted high schoolers .1 Applying Determination strategies to learning English vocabulary 27 2.2 Applying Social strategies to learning English vocabulary .3 Applying Memory strategies to learning vocabulary.4 Applying Cognitive strategies to learning vocabulary .5 Applying Metacognitive strategies to learning vocabulary .2 The effectiveness of using vocabulary learning strategies by TP gifted high schoolers .5 The differences in the use of vocabulary learning strategies in terms of ii gender and majors .1 Strategy used by gender .2 Strategy used by majors .1 Vocabulary Learning Strategies used by Tran Phu Gifted High School students: What and How often? .2 The differences in the use of vocabulary learning strategies in terms of gender and majors .1 Strategies use by gender .2 Strategies used by majors. 42 PART III: CONCLUSION. Limitations and suggestions for further study .47 iii LIST OF ABBREVIATIONS COG Cognitive Strategies DET Determination Strategies EFL English as Foreign Languge L2 Second Language LI First Language MEM Memory Strategies MET Metacognitive strategies SOC Social Strategies TP Tran Phu iv LIST OF TABLES Table 1 Components of learning strategies Table 2 Features of language learning strategies Table 3 Direct learning strategies Table 4 Indirect learning strategies Table 5 Vocabulary learning strategies Table 6 Taxonomy of vocabulary learning strategies Table 7 Vocabulary learning strategies in the questionnaire Table 8 Means of vocabulary learning strategies Table 9 Comparisons of strategies used by gender Table 10 Comparisons of strategies used by field of study v LIST OF FIGURES Figure 1 Students’ use of DET strategies in vocabulary learning Figure 2 Students’ use of SOC strategies in vocabulary learning Figure 3 Students’ use of MEM strategies in vocabulary learning Figure 4 Students’ use of COG strategies in vocabulary learning Figure 5 Students’ use of MET strategies in vocabulary learning Figure 6 Statistics of 5 groups of vocabulary learning strategies vi PART I: INTRODUCTION 1.

“Without grammar very little can be conveyed, without vocabulary nothing can be conveyed. The saying sounds very familiar with many people. However, the researcher still wants to repeat it once more to confirm the importance of vocabulary in any language. “If a language could be considered as a house, then its grammar could be considered as cement and its vocabulary could be figuratively compared to bricks.

To build a complete house, not only cement but also bricks are needed. Without bricks, no house can be built, even when plenty of high quality cement is available. This means that to be a competent English communicator, one must acquire a good knowledge of English grammar and have a rich amount of English vocabulary as well. Vocabulary is an essential element of language.

Whether in speaking or writing, learners need vocabulary to communicate and understand others. In many cases, learners produce grammatically incorrect sentences, but they still get their message across if they use key words appropriately. In other cases, learners may feel uncomfortable because they fail to employ certain words, or do not know the words to express themselves. Vocabulary is not only indispensable for personal communication, but also for academic study.

In fact, many standardized tests require knowledge of vocabulary such as TOFFLE, IELTs, GMAT, etc. For this reason, learners must give high priority to learning and developing their knowledge of vocabulary. For a long time in the past, method ologies have continuously kept seeking effective ways to teach English vocabulary but learning English. Teacher’s role and teaching tools have been paid so much attention.

Fortunately, it has been witnessed that there has been a prominent shift in the field of language teaching and learning over the last few decades with greater emphasis being put on learners and learning rather than on teachers and teaching. This change has been reflected in various ways in language education and in applied linguistics. Many books on learning strategies have been introduced by such experts as Oxford (1990), O’Malley and Charmot (1990), Nunan (1991), Nation (1990) and soon. Some books on vocabulary learning strategies have been written by such scholars as Nation (1982, 1990), Rubin and Thompson (1994) and Taylor (1990), etc.

7 In Vietnam, there have so far been some researches on vocabulary learning strategies. However, research on vocabulary learning strategies employed by students at Tran Phu Gifted High School has not been done yet. It is in this light that a lot of attempts have been made to do a research on “effective vocabulary learning strategies applied for students at Tran Phu gifted high school”. The study was conducted with the view to finding out effective strategies to enhance student’s vocabulary at Tran Phu Gifted High school.

Aims of the study The study mainly aims at exploring what strategies are commonly used by students in learning vocabulary and the relationship between the use of vocabulary learning strategies and the gender as well as learners’ field of study. Therefore, the study was conducted based on two following research questions:  What are effective vocabulary learning strategies employed by students at Tran Phu Gifted High School?  Do students’ gender and field of study have any influence on their use of vocabulary learning strategies? 3. Scope of the study Due to the limited time together with the small scope of the study, the study was only designed to investigate vocabulary learning strategies which are employed by the students of Tran Phu Gifted High School. It also found out the differences in the use of VL strategies among groups of students in relation to their gender and field of study.

Methods of the study In order to achieve the aims of the study mentioned above, the quantitative analysis was chosen as the main tool for analyzing the data, which was collected from the questionnaire. After the data was analyzed and discussed, the findings were shown and some conclusions were drawn with useful recommendations for teaching and learning vocabulary. Design of the study. The study is divided into three main parts: Part I is the introduction which includes the rationale, aims of the study, the scope, the study method and the design of the study.

8 Part II is the development - the core of this paper which is composed of 3 chapters: - Chapter 1 covers the information about vocabulary learning strategies, some basis concepts related to learning strategies and vocabulary learning. In addition, learning strategies and learning strategy classification were reviewed to set up the theoretical framework for the investigation in the next chapter. - Chapter 2 shows detailed explanation of the methodology. It includes the context of the study, the research method, the participants and the findings of the study.