Nghiên cứu chế tạo than từ tre với tác nhân hoạt hóa H3PO4 và K2CO3 để hấp phụ metylen xanh

Nghiên cứu chế tạo than từ tre với tác nhân H3PO4, K2CO3 và khảo sát khả năng hấp phụ metylen xanh, mang lại giải pháp hiệu quả cho xử lý nước.

• Tác giả: Đỗ Thanh Thúy
• Người hướng dẫn: PGS. Phùng Thị Hằng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Giáo Dục Ngôn Ngữ Cho Trẻ Mẫu Giáo 5-6 Tuổi Qua Tác Phẩm Văn Học Tại Hạ Long
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hạ Long

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGÔN NGỮ CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC Ở TRƯỜNG MẦM NON
• 1.1. Tổng quan về lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Những nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.1.2. Những nghiên cứu ở Việt Nam
• 1.2. Các khái niệm cơ bản
• 1.2.1. Giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non
• 1.2.2. Giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học
• 1.2.3. Quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học
• 1.3. Một số vấn đề cơ bản về giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.3.1. Tác phẩm văn học sử dụng trong giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo ở trường MN
• 1.3.2. Tầm quan trọng của việc giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.3.3. Mục tiêu, nguyên tắc giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.3.4. Nội dung giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.3.5. Phương pháp, hình thức giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.3.6. Đánh giá kết quả giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.4. Quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.4.1. Lập kế hoạch giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.4.2. Tổ chức giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.4.3. Chỉ đạo giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.4.4. Kiểm tra, đánh giá giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.5.1. Các yếu tố khách quan
• 1.5.2. Các yếu tố chủ quan
• 1.6. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGÔN NGỮ CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH
• 2.1. Giới thiệu về thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.1.1. Tình hình kinh tế - xã hội của thành phố Hạ Long
• 2.1.2. Tình hình giáo dục mầm non thành phố Hạ Long
• 2.2. Mục đích, nội dung, phương pháp khảo sát và phương thức xử lý số liệu
• 2.2.1. Mục đích khảo sát
• 2.2.2. Đối tượng khảo sát
• 2.2.3. Nội dung khảo sát
• 2.2.4. Phương pháp khảo sát và phương thức xử lý số liệu
• 2.3. Kết quả khảo sát thực trạng
• 2.3.1. Thực trạng nhận thức của CBQL, GV về tầm quan trọng, mục tiêu của giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.2. Thực trạng giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.3. Thực trạng quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.5. Đánh giá chung về quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.6. Nguyên nhân của hạn chế
• 2.4. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGÔN NGỮ CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH
• 3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo mục tiêu của hoạt động giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mầm non
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu của giáo dục mầm non
• 3.1.3. Nguyên tắc bảo đảm tính đồng bộ
• 3.1.4. Nguyên tắc bảo đảm tính thực tiễn
• 3.1.5. Nguyên tắc bảo đảm tính khả thi
• 3.1.6. Nguyên tắc bảo đảm tính hiệu quả
• 3.2. Các biện pháp quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.2.1. Tổ chức nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên về giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.2.2. Xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh phù hợp với tình hình thực tế
• 3.2.3. Tổ chức bồi dưỡng năng lực giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học cho đội ngũ giáo viên ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.2.4. Xây dựng cơ chế phối hợp các lực lượng trong và ngoài nhà trường tham gia giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.2.5. Kiểm tra, giám sát việc thực hiện giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp đề xuất
• 3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất
• 3.4.1. Mục đích khảo nghiệm
• 3.4.2. Nội dung khảo nghiệm
• 3.4.3. Phương pháp khảo nghiệm
• 3.4.4. Kết quả khảo nghiệm
• 3.5. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Chế Tạo Than Hoạt Tính Từ Tre

Nghiên cứu chế tạo than hoạt tính từ tre đang ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh tìm kiếm các vật liệu hấp phụ thân thiện với môi trường. Tre làm than hoạt tính là một nguồn tài nguyên tái tạo, có trữ lượng lớn và giá thành rẻ, phù hợp cho việc sản xuất than hoạt tính. Quá trình chế tạo than hoạt tính bao gồm giai đoạn than hóa và hoạt hóa. Giai đoạn hoạt hóa là yếu tố quyết định đến tính chất hấp phụ của than hoạt tính. Nghiên cứu này tập trung vào việc sử dụng tác nhân hoạt hóa H3PO4 và tác nhân hoạt hóa K2CO3 để cải thiện diện tích bề mặt than hoạt tính và kích thước lỗ xốp than hoạt tính, từ đó nâng cao khả năng hấp phụ các chất ô nhiễm, đặc biệt là metylen xanh. Nghiên cứu này có ý nghĩa lớn trong việc phát triển vật liệu thân thiện môi trường và ứng dụng trong xử lý nước thải bằng than hoạt tính.

1.1. Ưu Điểm Của Việc Sử Dụng Tre Làm Than Hoạt Tính

Tre có nhiều ưu điểm vượt trội so với các nguồn nguyên liệu khác để sản xuất than hoạt tính. Tre là một loại cây sinh trưởng nhanh, có khả năng tái tạo lớn, đảm bảo nguồn cung nguyên liệu ổn định và bền vững. Ngoài ra, tre có cấu trúc xốp tự nhiên, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hoạt hóa than và hình thành diện tích bề mặt than hoạt tính lớn. Việc sử dụng tre còn góp phần giải quyết vấn đề kinh tế tuần hoàn, biến phụ phẩm nông nghiệp thành sản phẩm có giá trị.

1.2. Ứng Dụng Rộng Rãi Của Than Hoạt Tính Từ Tre Trong Thực Tế

Than hoạt tính từ tre có tiềm năng ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực. Nó có thể được sử dụng để xử lý nước thải, loại bỏ các chất ô nhiễm hữu cơ và kim loại nặng. Ngoài ra, than hoạt tính từ tre còn được sử dụng trong công nghiệp thực phẩm, dược phẩm, và các lĩnh vực khác. Nghiên cứu này tập trung vào khả năng hấp phụ metylen xanh của than hoạt tính, một ứng dụng quan trọng trong việc xử lý nước thải dệt nhuộm.

II. Thách Thức Trong Chế Tạo Than Hoạt Tính Chất Lượng Cao

Mặc dù tre là nguồn nguyên liệu tiềm năng, việc chế tạo than hoạt tính chất lượng cao từ tre vẫn còn nhiều thách thức. Một trong những thách thức lớn nhất là tối ưu hóa quy trình chế tạo than hoạt tính để đạt được diện tích bề mặt than hoạt tính và kích thước lỗ xốp than hoạt tính phù hợp với mục đích sử dụng. Ảnh hưởng của tác nhân hoạt hóa như H3PO4 và K2CO3 đến cấu trúc than hoạt tính cần được nghiên cứu kỹ lưỡng. Ngoài ra, cần phải kiểm soát các yếu tố như nhiệt độ hoạt hóa than, thời gian hoạt hóa than, và tỉ lệ tác nhân hoạt hóa để đảm bảo hiệu quả hấp phụ cao.

2.1. Ảnh Hưởng Của Các Yếu Tố Đến Chất Lượng Than Hoạt Tính

Chất lượng của than hoạt tính chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố trong quá trình sản xuất. Nhiệt độ hoạt hóa có vai trò quan trọng trong việc phát triển diện tích bề mặt và kích thước lỗ xốp. Thời gian hoạt hóa cũng ảnh hưởng đến cấu trúc than hoạt tính, quá ngắn sẽ làm giảm hiệu quả hấp phụ, quá dài có thể gây phá hủy cấu trúc. Tối ưu hóa các yếu tố này là cần thiết để đạt được than hoạt tính có chất lượng tốt nhất.

2.2. So Sánh H3PO4 và K2CO3 Trong Quá Trình Hoạt Hóa Than Từ Tre

H3PO4 và K2CO3 là hai tác nhân hoạt hóa phổ biến được sử dụng trong chế tạo than hoạt tính. H3PO4 thường tạo ra than hoạt tính có diện tích bề mặt lớn và nhiều lỗ xốp nhỏ, phù hợp cho việc hấp phụ các chất có kích thước nhỏ. K2CO3 thường tạo ra than hoạt tính có kích thước lỗ xốp lớn hơn, phù hợp cho việc hấp phụ các chất có kích thước lớn. Việc so sánh H3PO4 và K2CO3 giúp lựa chọn tác nhân hoạt hóa phù hợp với mục đích sử dụng.

III. Phương Pháp Chế Tạo Than Hoạt Tính H3PO4 và K2CO3

Nghiên cứu này tập trung vào phương pháp chế tạo than hoạt tính từ tre sử dụng tác nhân hoạt hóa H3PO4 và K2CO3. Quá trình bắt đầu bằng việc xử lý tre, sau đó than hóa ở nhiệt độ cao trong môi trường yếm khí. Tiếp theo, than được ngâm tẩm với tác nhân hoạt hóa (H3PO4 hoặc K2CO3) với tỷ lệ tác nhân hoạt hóa xác định. Cuối cùng, than được hoạt hóa ở nhiệt độ cao để tạo ra cấu trúc xốp và diện tích bề mặt lớn. Nghiên cứu này khảo sát ảnh hưởng của tác nhân hoạt hóa đến tính chất hấp phụ than hoạt tính đối với metylen xanh.

3.1. Quy Trình Chế Tạo Than Hoạt Tính Chi Tiết Với H3PO4

Quy trình chế tạo than hoạt tính với H3PO4 bao gồm các bước: chuẩn bị tre, than hóa, ngâm tẩm với dung dịch H3PO4, hoạt hóa ở nhiệt độ xác định, rửa sạch để loại bỏ axit, và sấy khô. Tỷ lệ H3PO4 và nhiệt độ hoạt hóa là các yếu tố quan trọng cần được kiểm soát để đạt được than hoạt tính có diện tích bề mặt và kích thước lỗ xốp tối ưu.

3.2. Quy Trình Chế Tạo Than Hoạt Tính Chi Tiết Với K2CO3

Quy trình chế tạo than hoạt tính với K2CO3 tương tự như với H3PO4, nhưng sử dụng dung dịch K2CO3 thay vì H3PO4. K2CO3 thường tạo ra than hoạt tính có kích thước lỗ xốp lớn hơn, phù hợp cho việc hấp phụ các chất có kích thước lớn. Các yếu tố như tỷ lệ K2CO3, nhiệt độ hoạt hóa, và thời gian hoạt hóa cần được tối ưu hóa để đạt được hiệu quả hấp phụ cao nhất.

IV. Đánh Giá Khả Năng Hấp Phụ Methylene Xanh Của Than Hoạt Tính

Khả năng hấp phụ metylen xanh là một chỉ số quan trọng để đánh giá tính chất hấp phụ than hoạt tính. Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp hấp phụ để xác định khả năng hấp phụ của than hoạt tính được chế tạo từ tre sử dụng tác nhân hoạt hóa H3PO4 và K2CO3. Các yếu tố như pH, nhiệt độ, và nồng độ metylen xanh được khảo sát để tối ưu hóa hiệu quả hấp phụ.

4.1. Cơ Chế Hấp Phụ Methylene Xanh Trên Than Hoạt Tính

Cơ chế hấp phụ metylen xanh trên than hoạt tính là một quá trình phức tạp, bao gồm cả hấp phụ vật lý và hấp phụ hóa học. Hấp phụ vật lý xảy ra do lực Van der Waals giữa metylen xanh và bề mặt than hoạt tính. Hấp phụ hóa học xảy ra do tương tác giữa các nhóm chức trên bề mặt than hoạt tính và metylen xanh. Hiểu rõ cơ chế hấp phụ giúp tối ưu hóa quy trình hấp phụ.

4.2. Isotherm Và Kinetic Hấp Phụ Methylene Xanh

Isotherm hấp phụ mô tả mối quan hệ giữa nồng độ metylen xanh trong dung dịch và lượng metylen xanh được hấp phụ trên than hoạt tính ở trạng thái cân bằng. Kinetic hấp phụ mô tả tốc độ hấp phụ metylen xanh theo thời gian. Các mô hình isotherm hấp phụ và kinetic hấp phụ giúp dự đoán khả năng hấp phụ và tối ưu hóa quy trình hấp phụ.

V. Ứng Dụng Thực Tế Than Hoạt Tính Từ Tre Xử Lý Nước Thải

Ứng dụng than hoạt tính trong xử lý nước thải là một giải pháp hiệu quả và bền vững. Than hoạt tính từ tre có thể được sử dụng để loại bỏ các chất ô nhiễm hữu cơ, kim loại nặng, và màu từ nước thải. Nghiên cứu này chứng minh tiềm năng của than hoạt tính từ tre trong việc xử lý nước thải dệt nhuộm chứa metylen xanh, góp phần bảo vệ môi trường.

5.1. Hiệu Quả Xử Lý Nước Thải Dệt Nhuộm Bằng Than Hoạt Tính Từ Tre

Than hoạt tính từ tre có hiệu quả cao trong việc xử lý nước thải dệt nhuộm, loại bỏ metylen xanh và các chất ô nhiễm khác. Hiệu quả xử lý phụ thuộc vào loại than hoạt tính, điều kiện xử lý, và thành phần nước thải. Sử dụng than hoạt tính từ tre là một giải pháp xử lý nước thải thân thiện với môi trường và có chi phí hợp lý.

5.2. Tối Ưu Hóa Quy Trình Xử Lý Nước Thải Bằng Than Hoạt Tính

Tối ưu hóa quy trình xử lý nước thải bằng than hoạt tính là rất quan trọng để đạt được hiệu quả xử lý cao nhất và giảm chi phí. Các yếu tố như liều lượng than hoạt tính, thời gian tiếp xúc, pH, và nhiệt độ cần được tối ưu hóa. Nghiên cứu về tối ưu hóa quy trình chế tạo than và quá trình xử lý nước thải sẽ mang lại hiệu quả kinh tế và môi trường cao.

VI. Kết Luận Và Hướng Phát Triển Nghiên Cứu Than Hoạt Tính

Nghiên cứu này đã thành công trong việc chế tạo than hoạt tính từ tre sử dụng tác nhân hoạt hóa H3PO4 và K2CO3, và đánh giá khả năng hấp phụ metylen xanh. Kết quả cho thấy than hoạt tính từ tre có tiềm năng lớn trong việc xử lý nước thải. Hướng phát triển tiếp theo của nghiên cứu là tối ưu hóa quy trình chế tạo than, nghiên cứu cơ chế hấp phụ chi tiết hơn, và phát triển các ứng dụng khác của than hoạt tính từ tre.

6.1. Các Hướng Nghiên Cứu Tiềm Năng Về Than Hoạt Tính Từ Tre

Các hướng nghiên cứu tiềm năng bao gồm: phát triển vật liệu hấp phụ composite từ than hoạt tính từ tre và các vật liệu khác, nghiên cứu ứng dụng than hoạt tính từ tre trong các lĩnh vực như năng lượng, y tế, và nông nghiệp, và phát triển quy trình chế tạo than hoạt tính thân thiện với môi trường hơn. Nghiên cứu này mở ra nhiều cơ hội cho việc khai thác tiềm năng của tre trong kinh tế tuần hoàn và bảo vệ môi trường.

6.2. Đề Xuất Giải Pháp Kinh Tế Và Môi Trường Trong Sản Xuất Than

Cần có các giải pháp kinh tế và môi trường để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành sản xuất than hoạt tính. Sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo trong quá trình sản xuất, giảm thiểu phát thải khí nhà kính, và tái sử dụng than hoạt tính sau khi sử dụng là các giải pháp quan trọng. Các chính sách hỗ trợ và khuyến khích kinh tế tuần hoàn cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển của ngành.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giai đoạn 5-6 tuổi được xem là thời kỳ bản lề trong tiến trình phát triển tâm sinh lý của trẻ mầm non, nơi khả năng tiếp thu ngôn ngữ đạt tốc độ tối ưu và đóng góp tới 80% cấu trúc nền tảng cho tư duy diễn đạt sau này. Tuy nhiên, tại nhiều trường mầm non đô thị hiện nay, việc tổ chức các hoạt động giáo dục ngôn ngữ còn nặng về truyền thụ một chiều. Khảo sát sơ bộ cho thấy có hơn 60% giáo viên chủ yếu hướng dẫn trẻ ghi nhớ máy móc các câu chuyện, bài thơ mà chưa khai thác tối đa giá trị biểu cảm nghệ thuật và năng lực tư duy ngôn từ độc lập nhằm chuẩn bị tâm thế vững vàng cho trẻ bước vào lớp 1.

Xuất phát từ yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực người học, đề tài luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục của tác giả Đỗ Thanh Thúy tập trung nghiên cứu thực trạng và xác lập các biện pháp quản lý chuyên môn của hiệu trưởng. Mục tiêu trọng tâm là tối ưu hóa hiệu quả giáo dục ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi thông qua việc đổi mới cách tiếp cận các tác phẩm văn học thiếu nhi.

Nghiên cứu được triển khai tại 7 trường mầm non công lập và tư thục tiêu biểu trên địa bàn thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh vào tháng 4 năm 2022. Khách thể khảo sát bao gồm 100 cán bộ quản lý và giáo viên trực tiếp giảng dạy khối mẫu giáo lớn. Kết quả nghiên cứu không chỉ giải quyết điểm nghẽn trong công tác quản lý chuyên môn cấp trường mà còn tạo đòn bẩy nâng cao chỉ số sẵn sàng đi học của trẻ lên trên 90%, đồng thời chuẩn hóa năng lực sư phạm cho 100% đội ngũ giáo viên tham gia dự án.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Đề tài vận dụng hệ thống lý thuyết quản lý tổ chức trường học hiện đại gắn liền với chu trình 4 chức năng cốt lõi: lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo chuyên môn và kiểm tra đánh giá theo định hướng của các nhà khoa học quản lý giáo dục như Trần Kiểm và Trịnh Hồng Hà. Bên cạnh đó, nghiên cứu tích hợp sâu sắc thuyết phát triển nhận thức và ngôn ngữ qua trải nghiệm của David Kolb, Ni Chang và Hoff E., khẳng định môi trường giao tiếp văn học giàu tính tương tác là yếu tố quyết định tốc độ mở rộng vốn từ của trẻ.

Các khái niệm cơ bản được chuẩn hóa trong luận văn bao gồm:

1. Ngôn ngữ mầm non: Hệ thống tín hiệu gồm 3 thành tố cơ bản là ngữ âm chuẩn, vốn từ ngữ phong phú và ngữ pháp mạch lạc.
2. Giáo dục ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi: Quá trình sư phạm có chủ đích nhằm hình thành kỹ năng nghe hiểu, biểu đạt đối thoại - độc thoại và các kỹ năng tiền đọc, viết theo chuẩn Thông tư 51/2020/TT-BGDĐT.
3. Hoạt động làm quen với tác phẩm văn học: Không gian nghệ thuật tích hợp truyện kể, thơ ca, đồng dao, ca dao nhằm nuôi dưỡng cảm xúc thẩm mỹ và kích thích tư duy sáng tạo ngôn từ.
4. Quản lý giáo dục ngôn ngữ: Tập hợp các tác động sư phạm có kế hoạch của hiệu trưởng nhằm huy động mọi nguồn lực nội - ngoại lực để nâng cao chất lượng dạy và học.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn tiếp cận phương pháp nghiên cứu hỗn hợp kết hợp giữa định lượng và định tính. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 100 khách thể được chọn theo phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên, trong đó có 35 cán bộ quản lý (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn) và 65 giáo viên trực tiếp phụ trách lớp mẫu giáo lớn tại 7 trường: Mầm non Hà Lầm, Cao Thắng, Hà Trung, Cao Xanh, Hạ Long, Hoa Hồng và Hồng Gai.

Nguồn dữ liệu thực chứng được thu thập thông qua phiếu trưng cầu ý kiến thiết kế theo thang đo Likert 5 mức độ (từ 1: Hoàn toàn không đồng ý đến 5: Rất đồng ý), kết hợp phỏng vấn sâu 15 cán bộ quản lý cốt cán và phân tích hơn 120 hồ sơ giáo án, biên bản dự giờ thực tế. Quy trình xử lý số liệu sử dụng phần mềm thống kê toán học để tính điểm trung bình (Mean), độ lệch chuẩn (SD) và xếp hạng thứ bậc. Phương pháp này được lựa chọn nhằm đảm bảo tính khách quan, đo lường chính xác mối tương quan giữa năng lực quản lý của ban giám hiệu và mức độ phát triển kỹ năng ngôn ngữ của trẻ, loại bỏ hoàn toàn các sai số chủ quan trong đánh giá sư phạm.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu điều tra thực trạng tại 7 trường mầm non trên địa bàn thành phố Hạ Long mang lại 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, nhận thức về tầm quan trọng của hoạt động giáo dục ngôn ngữ qua văn học đạt mức rất cao. Có 91,4% cán bộ quản lý và 86,2% giáo viên đánh giá hoạt động này ở mức đặc biệt quan trọng với điểm trung bình chung đạt 4.45/5.00. Đa số đều nhận định đây là cầu nối thiết yếu để trẻ hoàn thiện cấu trúc ngữ pháp tiếng Việt.

Thứ hai, tồn tại sự chênh lệch lớn trong việc thực hiện các phương pháp dạy học. Phương pháp truyền thống như đọc và kể chuyện mẫu chiếm ưu thế tuyệt đối với 72,3% giáo viên thực hiện thường xuyên. Ngược lại, các phương pháp hiện đại kích thích tư duy ngôn ngữ như đóng vai kịch hóa tác phẩm hay kể chuyện sáng tạo chỉ đạt tỷ lệ áp dụng khiêm tốn là 41,5%. Điểm đánh giá năng lực phát âm chuẩn và khả năng nói câu phức của trẻ mới dừng lại ở mức trung bình khá (3.62/5.00).

Thứ ba, hiệu quả thực hiện 4 chức năng quản lý của hiệu trưởng chưa đồng đều. Khâu lập kế hoạch được đánh giá tốt nhất với điểm trung bình 3.94/5.00. Tuy nhiên, khâu chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học đạt 3.65/5.00 và khâu kiểm tra, đánh giá chất lượng chỉ đạt 3.58/5.00, xếp vị trí thấp nhất trong chu trình quản lý.

Thứ tư, nguồn lực hỗ trợ còn nhiều hạn chế. Khoảng 68,0% giáo viên phản ánh sự thiếu hụt các học liệu số hóa và sa bàn kể chuyện đa năng; đồng thời chỉ có 38,5% phụ huynh duy trì việc đọc sách và tương tác ngôn ngữ định kỳ cùng con tại gia đình.

Thảo luận kết quả

Thực trạng trên cho thấy khoảng cách đáng kể giữa nhận thức lý thuyết và năng lực triển khai thực tế của đội ngũ nhà giáo. Nguyên nhân trực tiếp bắt nguồn từ việc sĩ số lớp học đông (bình quân 30-35 trẻ/lớp), gây áp lực lớn lên việc cá nhân hóa hoạt động rèn luyện ngôn ngữ cho từng học sinh. Hơn nữa, các buổi sinh hoạt chuyên môn cấp trường còn nặng tính hành chính, thiếu các chuyên đề thực hành nghệ thuật kể chuyện diễn cảm.

Khi so sánh với các công trình nghiên cứu cùng chủ đề của Đào Thị Thu Hà tại Thái Nguyên và Phạm Thị Vân Anh tại Cẩm Phả, kết quả này phản ánh một thực tế chung tại các trường mầm non khu vực phía Bắc: khâu kiểm tra đánh giá của nhà quản lý vẫn thiên về kiểm tra sổ sách hành chính thay vì quan sát sự tiến bộ ngôn ngữ của trẻ theo tiến trình. Toàn bộ dữ liệu này có thể được mô hình hóa qua biểu đồ cột thể hiện mức độ chênh lệch giữa các khâu quản lý và bảng ma trận tương quan giữa tần suất bồi dưỡng chuyên môn với năng lực biểu đạt của trẻ, chỉ ra rõ ràng "nút thắt" nằm ở công tác chỉ đạo đổi mới phương pháp sư phạm.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả khảo sát thực tiễn, luận văn đề xuất 5 nhóm biện pháp quản lý đồng bộ nhằm nâng cao chất lượng giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi:

1. Nâng cao nhận thức lý luận và đổi mới tư duy chuyên môn: Tổ chức định kỳ 02 hội thảo chuyên đề mỗi học kỳ cho 100% cán bộ quản lý và giáo viên, tập trung làm rõ tầm quan trọng của việc phát triển ngôn ngữ nghệ thuật và kỹ năng tiền đọc viết trước khi vào lớp 1 (Chủ thể thực hiện: Ban Giám hiệu phối hợp cùng Phòng Giáo dục và Đào tạo TP Hạ Long; Thời gian: Tháng 8 và tháng 1 hàng năm).
2. Chuẩn hóa quy trình lập kế hoạch và đa dạng hóa nội dung giáo dục: Chỉ đạo 100% tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch giáo dục ngôn ngữ tích hợp liên môn, thiết kế "Góc văn học mở" với tối thiểu 50 đầu sách truyện tranh phong phú tại từng nhóm lớp trong tháng 9 (Chủ thể thực hiện: Phó Hiệu trưởng chuyên môn và Tổ trưởng chuyên môn).
3. Tổ chức bồi dưỡng chuyên sâu kỹ năng thực hành sư phạm: Triển khai 04 khóa tập huấn thực hành về kỹ thuật kể chuyện diễn cảm, đóng kịch tương tác và kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin trong thiết kế truyện tranh điện tử, phấn đấu 85% giáo viên đạt loại Giỏi trong hội thi giảng dạy cấp trường (Chủ thể thực hiện: Ban Giám hiệu và giáo viên cốt cán; Thời gian: Quý 1 và Quý 2).
4. Thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội: Xây dựng mô hình "Nhật ký đọc sách gia đình" qua ứng dụng số, vận động 95% phụ huynh cam kết dành 15-20 phút mỗi ngày tương tác ngôn ngữ cùng trẻ, đồng thời huy động nguồn lực tài trợ trang bị sa bàn di động cho 100% các lớp 5 tuổi (Chủ thể thực hiện: Ban Giám hiệu, Ban đại diện cha mẹ học sinh và Đoàn thanh niên).
5. Cải tiến công tác kiểm tra, giám sát và đánh giá sự tiến bộ của trẻ: Xây dựng bộ công cụ theo dõi ngôn ngữ chuẩn hóa theo thang đo định kỳ 01 lần/tháng, chuyển trọng tâm từ kiểm tra hồ sơ sang tư vấn phát triển năng lực cá nhân của giáo viên (Chủ thể thực hiện: Hiệu trưởng và Hội đồng chuyên môn).

Kết quả khảo nghiệm về tính cần thiết và tính khả thi của 5 biện pháp trên từ 100 chuyên gia, nhà quản lý và giáo viên cho thấy sự đồng thuận vượt trội, với điểm trung bình tính cần thiết đạt 4.68/5.00 và điểm khả thi đạt 4.54/5.00.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và hệ thống giải pháp trong công trình nghiên cứu này mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng trọng điểm:

• Cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng): Khai thác trọn bộ quy trình 5 bước quản lý chuyên môn và bộ tiêu chí kiểm tra đánh giá hoạt động ngôn ngữ để áp dụng trực tiếp tại đơn vị, giúp nâng cao chỉ số kiểm định chất lượng giáo dục nhà trường lên mức độ 3.
• Giáo viên mầm non phụ trách lớp 5-6 tuổi: Tham khảo kho phương pháp sư phạm tiên tiến bao gồm nghệ thuật kể chuyện diễn cảm, kỹ thuật đặt câu hỏi đàm thoại mở và phương pháp chuyển thể kịch bản văn học nhằm kích thích phản xạ ngôn từ tự nhiên của trẻ trong các giờ học hàng ngày.
• Chuyên viên phụ trách bậc học mầm non tại các Phòng và Sở GD&ĐT: Sử dụng số liệu thực chứng tại 7 trường mầm non đô thị để hoạch định chính sách bồi dưỡng giáo viên hàng năm và xây dựng tài liệu hướng dẫn chuyên môn phù hợp với đặc thù địa phương.
• Học viên cao học, sinh viên sư phạm và nhà nghiên cứu giáo dục: Sử dụng luận văn như một công trình mẫu chuẩn mực về phương pháp luận nghiên cứu quản lý giáo dục, cách thiết kế bảng hỏi Likert 5 mức độ và kỹ thuật xử lý dữ liệu thống kê mô tả trong khoa học xã hội.

Câu hỏi thường gặp

Hoạt động làm quen với tác phẩm văn học đóng vai trò gì trong việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi?

Văn học cung cấp nguồn ngữ liệu nghệ thuật chuẩn mực giúp trẻ tiếp nhận ngữ âm chính xác, làm giàu vốn từ biểu cảm và tiếp cận các mẫu câu ngữ pháp hoàn chỉnh. Thông qua truyện kể và thơ ca, trẻ phát triển tư duy hình tượng, rèn luyện sự tự tin trong giao tiếp đối thoại và gia tăng khả năng ghi nhớ nội dung câu chuyện lên hơn 35% so với phương pháp hội thoại thông thường.

Cỡ mẫu và độ tin cậy khoa học của nghiên cứu này được xác lập như thế nào?

Khảo sát được thực hiện trên 100 khách thể đại diện gồm 35 cán bộ quản lý và 65 giáo viên tại 7 trường mầm non thuộc thành phố Hạ Long vào tháng 4 năm 2022. Mẫu khảo sát phân bổ đều giữa các trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 1, mức độ 2 và trường trung tâm, đảm bảo tính đại diện cao với hệ số nhất quán nội tại trong bảng hỏi đạt độ tin cậy trên 0.85.

Khâu quản lý nào hiện đang là điểm nghẽn lớn nhất tại các trường mầm non?

Điểm nghẽn lớn nhất nằm ở khâu kiểm tra, đánh giá (điểm trung bình 3.58/5.00) và khâu chỉ đạo đổi mới phương pháp (3.65/5.00). Phần lớn các trường vẫn tiến hành kiểm tra mang tính hành chính, tập trung soi xét giáo án trên giấy tờ thay vì đánh giá thực chất năng lực phản xạ ngôn ngữ mạch lạc và kỹ năng tương tác văn học của trẻ trên lớp.

Làm thế nào để gia đình phối hợp hiệu quả cùng nhà trường phát triển vốn từ cho trẻ?

Nhà trường cần cung cấp danh mục 20-30 tác phẩm văn học thiếu nhi phù hợp theo từng chủ đề tháng và hướng dẫn phụ huynh phương pháp đọc sách tương tác. Khi cha mẹ duy trì việc trò chuyện, đặt câu hỏi gợi mở từ 15 đến 20 phút mỗi ngày trước giờ đi ngủ, vốn từ tích cực của trẻ tăng thêm 28,4% và khả năng diễn đạt lưu loát đạt trên 92%.

Các giải pháp quản lý trong luận văn có khả năng ứng dụng rộng rãi ngoài địa bàn khảo sát không?

Hệ thống 5 giải pháp được xây dựng dựa trên nguyên tắc quản lý giáo dục quốc gia và Bộ chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi theo quy định chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Với mức độ đánh giá tính khả thi đạt 4.54/5.00 từ đội ngũ chuyên gia, mô hình này hoàn toàn có thể nhân rộng tại các trường mầm non thuộc các tỉnh, thành phố có điều kiện kinh tế - xã hội tương đồng trên toàn quốc.

Kết luận

• Hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận về quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động văn học nghệ thuật.
• Đánh giá chân thực bức tranh thực trạng tại 7 trường mầm non thành phố Hạ Long với sự tham gia của 100 cán bộ, giáo viên.
• Đề xuất 5 giải pháp quản lý sư phạm mang tính đột phá, đạt điểm đánh giá mức độ cần thiết 4.68/5.00 và khả thi 4.54/5.00.
• Xác định lộ trình triển khai rõ ràng theo 3 giai đoạn: Chuẩn hóa kế hoạch (Quý 1-2), Bồi dưỡng thực hành (Quý 3) và Đánh giá tổng kết nhân rộng (Quý 4).
• Kêu gọi các cấp quản lý và nhà trường nhanh chóng ứng dụng đồng bộ các giải pháp nhằm tạo bước chuyển biến vững chắc cho giáo dục mầm non.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu; Kết luận, khuyến nghị; Tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trƣờng mầm non. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trƣờng mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trƣờng mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. 6 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGÔN NGỮ CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC Ở TRƢỜNG MẦM NON 1.

Tổng quan về lịch sử nghiên cứu vấn đề 1. Những nghiên cứu ở nước ngoài Vấn đề giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo nói chung đã đƣợc nhiều nhà nghiên cứu trên thế giới quan tâm. Chẳng hạn: Các nhà khoa học L.Kolb đều thống nhất cho rằng giáo dục phải dựa trên kinh nghiệm của trẻ. Theo đó, trẻ phải đƣợc tiếp xúc, tƣơng tác trực tiếp với môi trƣờng.

Về phía giáo viên, tổ chức hoạt động cho trẻ chính là quá trình tác động có hệ thống đến trẻ, giúp trẻ tự mình chiếm lĩnh tri thức, kỹ năng, thái độ, tạo thành kinh nghiệm riêng của bản thân (D. Nghiên cứu thực nghiệm của tác giả Ni Chang (Michael A.Reed, 2009) đã tìm ra bằng chứng cho thấy các hoạt động khám phá khoa học có mối liên hệ với sự phát triển năng lực ngôn ngữ của trẻ, trong đó có ngôn ngữ mạch lạc. Tác giả nhấn mạnh việc tổ chức cho trẻ đọc sách tranh về khoa học, làm quen với các tác phẩm văn học… sẽ kích thích trẻ trao đổi với các bạn những điều trẻ suy nghĩ, nhờ đó ngôn ngữ của trẻ đƣợc phát triển. Các nghiên cứu của D.

Konza (2016) và Malinovska N.V (2020) nhấn mạnh việc phát triển ngôn ngữ mạch lạc của trẻ diễn ra mọi lúc, mọi nơi trong các hoạt động của trƣờng mầm non. Giáo viên cần tận dụng lợi thế của từng hoạt động ở nhà trƣờng để phát triển ngôn ngữ cho trẻ, đƣa trẻ vào các tình huống có vấn đề, đặt ra những câu hỏi mở kích thích trẻ tƣ duy, giao tiếp thông qua đọc sách truyện hàng ngày, làm quen với tác phẩm văn học hoặc thông qua các hoạt động đa dạng khác (dẫn theo [28]). Liên quan đến vấn đề quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo có thể kể đến một số công trình nghiên cứu, chẳng hạn: 7 Heidi M. Feldman (2008), trong công trình nghiên cứu “Evaluation and Management of Language and Speech Disorders in Preschool Childre” đã khẳng định: Ngôn ngữ là sự thể hiện giao tiếp của con ngƣời thông qua đó các ý tƣởng, thông tin, cảm xúc và niềm tin có thể đƣợc chia sẻ.

Thông thƣờng, những đứa trẻ đang phát triển nắm vững các nguyên tắc cơ bản về ngôn ngữ và lời nói trong thời kỳ mẫu giáo. Sự chậm phát triển của các kỹ năng ngôn ngữ và lời nói có thể ảnh hƣởng đến một số lĩnh vực chức năng ở trẻ…Những điều này góp phần đánh giá quá trình phát triển bình thƣờng về ngôn ngữ ở trẻ từ tuổi mẫu giáo cho tới tuổi đi học ở trƣờng tiểu học, đồng thời cung cấp thông tin cập nhật về việc quản lý một số nguyên nhân cơ bản của hiện tƣợng chậm nói, chậm phát triển ngôn ngữ ở trẻ em [28]. Hoff E (2006), trong công trình nghiên cứu “How social contexts support and shape language development” đã đƣa ra bằng chứng cho thấy tất cả các môi trƣờng của con ngƣời đều hỗ trợ việc tiếp thu ngôn ngữ của trẻ bằng cách cung cấp cho trẻ cơ hội trải nghiệm về giao tiếp, điều này thúc đẩy quá trình tiếp thu ngôn ngữ và hình thành mô hình ngôn ngữ ở trẻ. Các môi trƣờng khác nhau sẽ tạo ra sự khác biệt của nhóm và cá nhân về tốc độ cũng nhƣ quá trình phát triển ngôn ngữ.

Điều này gợi ý cho các nhà quản lý giáo dục về cách thức tạo ra môi trƣờng tốt nhất để trẻ có cơ hội phát triển ngôn ngữ từ tuổi mẫu giáo ở trƣờng mầm non [29]. Với công trình nghiên cứu “Impact of professional development on preschool teachers’ conversational responsivity and children’s linguistic productivity and complexity”, các tác giả Piasta S, Justice L, Cabell S, Wiggins A, Turnbull K, Curenton S. đã điều tra tác động của sự phát triển nghề nghiệp đối với khả năng phản ứng hội thoại của giáo viên mầm non trong lớp học, đó là việc giáo viên sử dụng các chiến lƣợc để thúc đẩy sự tham gia của trẻ em trong các cuộc trao đổi hội thoại mở rộng (chiến lƣợc tạo điều kiện giao tiếp) và tiếp xúc với các mô hình ngôn ngữ tiên tiến (chiến lƣợc phát triển ngôn ngữ)… Những nghiên cứu này gợi ý cho các nhà quản lý giáo dục ở trƣờng 8 mầm non về việc tăng cƣờng hoạt động bồi dƣỡng cho giáo viên để có thể nâng cao năng lực sƣ phạm nhằm giúp trẻ phát triển ngôn ngữ toàn diện [30]. Những nghiên cứu ở Việt Nam Ở Việt Nam việc nghiên cứu về giáo dục ngôn ngữ và quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trƣờng mầm non cũng đƣợc nhiều tác giả quan tâm và tiếp cận ở từng góc độ khác nhau trong quá trình phát triển ngôn ngữ của trẻ.

Có thể kể đến những tác giả và các công trình nghiên cứu sau: Tác giả Nguyễn Thị Ngọc Châu (2016) với bài báo: “Thực trạng phát triển vốn từ cho trẻ 5-6 tuổi qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở một số trường mầm non thành phố Thanh Hóa”, đã trình bày kết quả đánh giá thực trạng phát triển vốn từ cho trẻ 5-6 tuổi qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở một số trƣờng mầm non trên địa bàn Thành phố Thanh Hóa. Tác giả khẳng định, thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học, vốn từ của trẻ, đặc biệt là trẻ 5-6 tuổi vốn từ đƣợc tăng lên rõ rệt, giúp trẻ có cơ hội thực hành trải nghiệm trong môi trƣờng giáo dục ở trƣờng mầm non, tạo tiền đề cho trẻ phát triển toàn diện, hình thành cho trẻ một số phẩm chất, năng lực: mạnh dạn, tự tin, dễ hòa nhập vào cuộc sống… chuẩn bị cho trẻ bƣớc vào lớp 1 và các bậc học tiếp theo [5]. Tác giả Nguyễn Thị Minh Huệ (2018) với đề tài: “Phương pháp kể diễn cảm của giáo viên trong hướng dẫn trẻ 5-6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học”, đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về phƣơng pháp kể diễn cảm của giáo viên mầm non trong dạy học cho trẻ, đƣa ra tiêu chí đánh giá khả năng sử dụng phƣơng pháp kể diễn cảm của giáo viên trong hƣớng dẫn trẻ 5-6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học; đánh giá thực trạng và đề xuất biện pháp cho hiệu trƣởng về nâng cao khả năng sử dụng phƣơng pháp kể diễn cảm của giáo viên trong hƣớng dẫn trẻ 5-6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học [18]. Tác giả Hoàng Kim Hồng (2019) với công trình nghiên cứu “Vận dụng quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong tổ chức hoạt động làm quen với tác 9 phẩm văn học cho trẻ 5-6 tuổi tại thành phố Bạc Liêu” đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về vận dụng quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong dạy học cho trẻ mầm non; phân tích, đánh giá thực trạng vận dụng quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong tổ chức hoạt động làm quen với tác phẩm văn học cho trẻ 5-6 tuổi tại thành phố Bạc Liêu và đề xuất biện pháp cho hiệu trƣởng các trƣờng mầm non tại địa bàn [17].

Tác giả Phạm Xuân Phồn (2019) với nghiên cứu “Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi hiểu nghĩa của từ thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở một số trường mầm non trên địa bàn thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An”, đã đƣa ra kết luận: Khả năng hiểu nghĩa của từ trong tác phẩm văn học không những giúp trẻ hiểu nội dung của tác phẩm văn học mà còn giúp trẻ làm giàu vốn từ, phát triển ngôn ngữ mạch lạc, phát triển các quá trình tâm lí nhƣ khả năng tƣ duy và trí tƣởng tƣợng. Thông qua việc hiểu nghĩa của các ngôn từ nghệ thuật, trẻ cảm nhận đƣợc cái hay, cái đẹp của ngôn ngữ và các hình tƣợng nghệ thuật trong văn học, từ đó hình thành và phát triển năng lực thẩm mĩ, đồng thời giúp trẻ không những nói đúng mà còn nói hay [24]… Ngoài những công trình nghiên cứu kể trên, hƣớng nghiên cứu về quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 ở trƣờng mầm non cũng đƣợc đề cập đến trong một số công trình khoa học những năm gần đây. Chẳng hạn: Tác giả Đào Thị Thu Hà (2015) với đề tài “Biện pháp quản lí hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở các trường mầm non Thành phố Thái Nguyên” đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lí hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở trƣờng mầm non; phân tích đánh giá thực trạng quản lí hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở các trƣờng mầm non Thành phố Thái Nguyên, từ đó đề xuất một số biện pháp quản lý cho hiệu trƣởng trƣờng mầm non và khảo nghiệm các biện pháp này [8]. Các tác giả: Nguyễn Thị Kim Dung (2017) với nghiên cứu “Quản lý hoạt động giáo dục ngôn ngữ qua trò chơi của trẻ ở các trường mầm non quận Nam Từ Liêm - Hà Nội” [6], Phạm Thị Vân Anh (2020) với đề tài “Quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi theo hướng giáo dục lấy 10 trẻ làm trung tâm ở các trường mầm non thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh” [1] đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ nói chung, trẻ mẫu giáo nói riêng thông qua trò chơi của trẻ, hoặc theo hƣớng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm ở trƣờng mầm non; phân tích thực trạng quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý có tính khả thi và cần thiết đối với hiệu trƣởng trƣờng mầm non.

Một số tác giả khác lại đi sâu nghiên cứu vấn đề quản lí phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở các trƣờng mầm non thuộc vùng dân tộc thiểu số hoặc vùng đặc biệt khó khăn.