Những Yếu Tố Tác Động Đến Ý Định Tham Gia Bảo Hiểm Nhân Thọ Của Người Dân Trên Địa Bàn Tỉnh Gia Lai

Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua bảo hiểm nhân thọ của người dân Gia Lai. Phân tích động cơ, rủi ro, và thái độ đối với bảo hiểm.

• Tác giả: Trần Văn Bình
• Người hướng dẫn: ThS. Huỳnh Phương Thảo
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghiệp Tp.hcm
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Những yếu tố tác động đến ý định tham gia bảo hiểm nhân thọ của người dân trên địa bàn tỉnh Gia Lai
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể
• 1.2.2.1. Mục tiêu 1: Xác định những yếu tố tác động đến ý định tham gia bảo hiểm nhân thọ của người dân trên địa bàn tỉnh Gia Lai
• 1.2.2.2. Mục tiêu 2: Đo lường mức độ tác động của những yếu tố tác động đến ý định tham gia bảo hiểm nhân thọ của người dân trên địa bàn tỉnh Gia Lai
• 1.2.2.3. Mục tiêu 3: Đề xuất các hàm ý quản trị nhằm gia tăng ý định tham gia bảo hiểm nhân thọ của người dân trên địa bàn tỉnh Gia Lai
• 1.2.2.4. Mục tiêu 4: Kiểm tra sự khác biệt của các biến nhân khẩu học đến ý định tham gia bảo hiểm nhân thọ của người dân trên địa bàn tỉnh Gia Lai
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6.1. Phương pháp nghiên cứu định tính
• 1.6.2. Phương pháp nghiên cứu định lượng
• 1.7. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 1.7.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.7.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.8. Kết cấu nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Các khái niệm liên quan
• 2.1.1. Lý thuyết về bảo hiểm nhân thọ
• 2.1.2. Khái niệm ý định mua
• 2.1.3. Khái niệm người tham gia bảo hiểm
• 2.1.4. Lý thuyết liên quan
• 2.2. Các đề tài nghiên cứu tham khảo trong và ngoài nước
• 2.2.1. Nghiên cứu trong nước
• 2.2.2. Nghiên cứu ngoài nước
• 2.3. Đề xuất mô hình
• 2.3.1. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 2.3.2. Giả thuyết nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Tổng quan đề tài nghiên cứu
• 3.2. Quy trình nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Nghiên cứu định tính hoàn thiện mô hình
• 3.3.2. Nghiên cứu định tính xây dựng thang đo
• 3.3.3. Nghiên cứu định lượng
• 3.4. Phương pháp chọn mẫu và thu thập số liệu
• 3.4.1. Phương pháp chọn mẫu
• 3.4.2. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 3.5. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu
• 3.5.1. Phương pháp thống kê mô tả
• 3.5.2. Phương pháp đánh giá độ tin cậy Cronbach’s Alpha
• 3.5.3. Phương pháp nhân tố EFA
• 3.5.4. Kiểm định hệ số tương quan Pearson
• 3.5.5. Phương pháp phân tích hồi quy tuyến tính bội
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Tổng quan về bảo hiểm nhân thọ
• 4.2. Tổng quan về địa bàn tỉnh Gia Lai
• 4.3. Thống kê mô tả
• 4.3.1. Thống kê mô tả biến định tính
• 4.3.2. Thống kê mô tả thang đo biến định lượng
• 4.3.3. Phân tích độ tin cậy Cronbach’s Alpha
• 4.3.4. Phân tích nhân tố khám phá EFA
• 4.3.4.1. Phân tích tương quan
• 4.3.4.2. Phân tích hồi quy tuyến tính
• 4.3.5. Phân tích phương sai ANOVA
• 4.4. Trình độ học vấn
• 4.5. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu
• 5.2. Đề xuất hàm ý quản trị
• 5.2.1. Yếu tố nhận thức rủi ro
• 5.2.2. Yếu tố nhận thức kiểm soát hành vi
• 5.2.3. Yếu tố động cơ tiết kiệm
• 5.2.4. Yếu tố chuẩn chủ quan
• 5.3. Đóng góp về mặt lý thuyết và thực tiễn
• 5.3.1. Đóng góp về mặt lý thuyết
• 5.3.2. Đóng góp về mặt thực tiễn
• 5.4. Những hạn chế và hướng đi cho những nghiên cứu khác
• 5.4.1. Hạn chế của nghiên cứu
• 5.4.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 2
• PHỤ LỤC 3
• PHỤ LỤC 4
• PHỤ LỤC 5
• PHỤ LỤC 6
• PHỤ LỤC 7

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Ý Định Mua Bảo Hiểm Tại Gia Lai

Thị trường bảo hiểm nhân thọ (BHNT) tại Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, nhưng tỷ lệ người dân tham gia vẫn còn thấp so với các nước trong khu vực. Tại Gia Lai, mặc dù kinh tế và đời sống người dân ngày càng được cải thiện, sự quan tâm đến BHNT vẫn còn hạn chế. Điều này đặt ra thách thức lớn cho các công ty bảo hiểm trong việc tiếp cận và khai thác thị trường tiềm năng này. Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua bảo hiểm của người dân Gia Lai, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp để thúc đẩy sự phát triển của ngành bảo hiểm nhân thọ Gia Lai. Theo Hiệp hội bảo hiểm Việt Nam, (2022) thì tỷ lệ dân số tham gia BHNT chỉ ở mức dưới 10%, nguyên nhân là vì người dân chưa nhận thức và hiểu về BHNT, về những giá trị mà BHNT mạng lại ngoài ra tốc độ phát triển GDP và thu nhập bình quân theo đầu người đã tăng, nhưng sự tăng trưởng của ngành bảo hiểm vẫn chưa đồng đều, làm thay đổi tư duy của người dân về bảo hiểm cũng là một nguyên nhân dẫn đến tỷ lệ dân số tham gia BHNT tại Việt Nam chỉ ở mức thấp như vậy.

1.1. Lý Do Nghiên Cứu Thị Trường Bảo Hiểm Nhân Thọ Gia Lai

Bài toán đặt ra là làm sao để người dân thay đổi ý định để dẫn đến việc ra quyết định lựa chọn tham gia bảo hiểm nhân thọ là điều cần được quan tâm mà trước tiên muốn đạt được điều đó cần nghiên cứu những yếu tố tác động đến ý định tham gia BHNT, từ đó đưa ra các giải pháp, chiến lược phù hợp để thu hút người dân tham gia BHNT. Đời sống kinh tế của người dân Gia Lai ngày càng được nâng cao. Tuy nhiên, nhận thức về tài chính cá nhân và an sinh xã hội thông qua bảo hiểm vẫn còn hạn chế. Chính vì vậy, việc nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua bảo hiểm là vô cùng quan trọng, cung cấp cơ sở khoa học cho các công ty bảo hiểm triển khai các chiến lược kinh doanh hiệu quả.

1.2. Mục Tiêu Của Nghiên Cứu Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Này

Nghiên cứu tập trung vào việc xác định và đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố như: chuẩn chủ quan, nhận thức kiểm soát hành vi, động cơ tiết kiệm, và nhận thức rủi ro. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng xem xét vai trò của các yếu tố nhân khẩu học như thu nhập người dân Gia Lai, trình độ học vấn và văn hóa Gia Lai. Mục tiêu cuối cùng là đề xuất các hàm ý quản trị giúp các công ty bảo hiểm gia tăng ý định mua bảo hiểm nhân thọ của người dân địa phương.

II. Thách Thức Khám Phá Ý Định Mua BHNT Của Người Gia Lai

Việc hiểu rõ tâm lý khách hàng Gia Lai là một thách thức không nhỏ. Các yếu tố như niềm tin truyền thống, thói quen chi tiêu, và mức độ tin tưởng vào các tổ chức tài chính có thể ảnh hưởng đến ý định mua bảo hiểm. Bên cạnh đó, sự cạnh tranh gay gắt giữa các công ty bảo hiểm, sự phức tạp của các sản phẩm bảo hiểm, và chất lượng dịch vụ khách hàng cũng là những yếu tố cần được xem xét. Nghiên cứu này sẽ đi sâu vào việc khám phá những rào cản và động lực thúc đẩy ý định mua bảo hiểm nhân thọ của người dân Gia Lai.

2.1. Rào Cản Thiếu Hiểu Biết Về Bảo Hiểm Nhân Thọ

Nhiều người dân Gia Lai chưa có đầy đủ thông tin về lợi ích của bảo hiểm nhân thọ, cũng như cách thức hoạt động của các sản phẩm bảo hiểm. Sự thiếu hiểu biết này dẫn đến sự e ngại và thiếu tin tưởng vào uy tín công ty bảo hiểm. Cần có các chương trình giáo dục và truyền thông hiệu quả để nâng cao nhận thức của người dân về vai trò của bảo hiểm trong việc bảo vệ tài sản và đảm bảo an sinh xã hội.

2.2. Khó Khăn Khả Năng Chi Trả Bảo Hiểm Còn Hạn Chế

Mặc dù thu nhập bình quân đầu người tại Gia Lai đang tăng lên, nhưng vẫn còn một bộ phận dân cư có khả năng chi trả bảo hiểm còn hạn chế. Các công ty bảo hiểm cần phát triển các sản phẩm bảo hiểm phù hợp với túi tiền của người dân, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc thanh toán phí bảo hiểm. Ngoài ra, cần chú trọng đến việc tư vấn bảo hiểm nhân thọ một cách tận tình và chu đáo để khách hàng hiểu rõ về quyền lợi và nghĩa vụ của mình.

2.3. Yếu Tố Văn Hóa Gia Lai Ảnh Hưởng Thế Nào Đến BHNT

Văn hóa truyền thống của người dân Gia Lai có thể ảnh hưởng đến quyết định mua BHNT. Ví dụ, một số người có thể tin rằng việc mua bảo hiểm là điềm gở hoặc không cần thiết. Do đó, các công ty bảo hiểm cần phải nghiên cứu kỹ lưỡng yếu tố văn hóa và điều chỉnh chiến lược marketing và bán hàng cho phù hợp. Nội dung truyền thông nên nhấn mạnh vào vai trò của BHNT trong việc bảo vệ gia đình và duy trì sự ổn định tài chính khi có rủi ro.

III. Nghiên Cứu Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Chuẩn Chủ Quan và Rủi Ro

Kết quả nghiên cứu cho thấy chuẩn chủ quan và nhận thức rủi ro là hai yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến ý định mua bảo hiểm nhân thọ của người dân Gia Lai. Điều này có nghĩa là những người xung quanh (gia đình, bạn bè, đồng nghiệp) có ảnh hưởng lớn đến quyết định mua bảo hiểm của một cá nhân. Đồng thời, những người có nhận thức rủi ro cao hơn (lo lắng về các rủi ro tài chính, sức khỏe, tai nạn) có xu hướng mua bảo hiểm nhiều hơn. Các công ty bảo hiểm cần tập trung vào việc xây dựng niềm tin và tạo dựng hình ảnh tích cực trong cộng đồng, cũng như nâng cao nhận thức của người dân về các rủi ro có thể xảy ra.

3.1. Tác Động Của Chuẩn Chủ Quan Đến Quyết Định Mua

Người dân Gia Lai thường tham khảo ý kiến của người thân, bạn bè trước khi quyết định mua BHNT. Các công ty bảo hiểm nên tận dụng kênh truyền miệng và mạng xã hội để lan tỏa thông tin tích cực về sản phẩm bảo hiểm nhân thọ. Tổ chức các buổi hội thảo, tư vấn miễn phí cho cộng đồng để tạo cơ hội cho người dân trao đổi và chia sẻ kinh nghiệm về bảo hiểm.

3.2. Nhận Thức Rủi Ro Chìa Khóa Thúc Đẩy Ý Định Mua

Khi người dân nhận thức rõ về các rủi ro tài chính có thể xảy ra (mất việc làm, bệnh tật, tai nạn), họ sẽ có xu hướng tìm kiếm các giải pháp bảo vệ. Các công ty bảo hiểm cần cung cấp thông tin chi tiết và dễ hiểu về các loại rủi ro khác nhau, cũng như vai trò của bảo hiểm trong việc giảm thiểu thiệt hại. Sử dụng các câu chuyện thực tế và ví dụ minh họa để giúp người dân hình dung rõ hơn về tầm quan trọng của bảo hiểm.

IV. Động Cơ Tiết Kiệm và Kiểm Soát Giải Pháp Tăng Ý Định

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng động cơ tiết kiệm và nhận thức kiểm soát hành vi có ảnh hưởng đáng kể đến ý định mua bảo hiểm. Nhiều người dân Gia Lai xem bảo hiểm nhân thọ như một hình thức tiết kiệm dài hạn, giúp họ đảm bảo tương lai tài chính cho bản thân và gia đình. Bên cạnh đó, những người tin rằng họ có thể kiểm soát được hành vi của mình (ví dụ, tự tin rằng họ có thể tiết kiệm đủ tiền để mua bảo hiểm) có xu hướng mua bảo hiểm nhiều hơn. Cần có các chương trình giáo dục tài chính và tư vấn đầu tư để giúp người dân quản lý tài chính cá nhân hiệu quả hơn.

4.1. Bảo Hiểm Như Một Hình Thức Đầu Tư Bảo Hiểm Hiệu Quả

Nhấn mạnh vào khía cạnh đầu tư bảo hiểm của các sản phẩm bảo hiểm nhân thọ. Cung cấp thông tin chi tiết về lãi suất bảo hiểm nhân thọ, các khoản thưởng, và các quyền lợi khác liên quan đến đầu tư. So sánh lợi ích của bảo hiểm nhân thọ với các hình thức đầu tư khác như gửi tiết kiệm, mua bất động sản, hoặc đầu tư chứng khoán.

4.2. Nâng Cao Nhận Thức Kiểm Soát Hành Vi Của Khách Hàng

Giúp khách hàng xây dựng kế hoạch tài chính cá nhân phù hợp với mục tiêu và khả năng của họ. Cung cấp các công cụ và tài liệu hỗ trợ khách hàng theo dõi và quản lý chi tiêu. Khuyến khích khách hàng đặt mục tiêu tiết kiệm cụ thể và theo dõi tiến độ thường xuyên. Tạo môi trường hỗ trợ và khuyến khích khách hàng duy trì thói quen tiết kiệm lâu dài.

V. Hàm Ý Quản Trị Marketing Bảo Hiểm Hiệu Quả Tại Gia Lai

Để tăng ý định mua bảo hiểm nhân thọ của người dân Gia Lai, các công ty bảo hiểm cần có các chiến lược marketing bảo hiểm nhân thọ hiệu quả. Cần tập trung vào việc xây dựng niềm tin và tạo dựng hình ảnh tích cực trong cộng đồng, nâng cao nhận thức của người dân về các rủi ro và lợi ích của bảo hiểm, phát triển các sản phẩm phù hợp với nhu cầu và khả năng của người dân, và cung cấp dịch vụ khách hàng chu đáo và tận tình.

5.1. Tối Ưu Hóa Kênh Phân Phối Bảo Hiểm

Sử dụng đa dạng các kênh phân phối bảo hiểm, bao gồm đại lý, ngân hàng, và trực tuyến. Tăng cường sự hiện diện của các đại lý bảo hiểm tại các khu vực nông thôn và vùng sâu vùng xa. Đào tạo và phát triển đội ngũ tư vấn viên bảo hiểm chuyên nghiệp, có kiến thức sâu rộng về sản phẩm và kỹ năng giao tiếp tốt.

5.2. Khuyến Mãi Bảo Hiểm Nhân Thọ Hấp Dẫn và Thiết Thực

Triển khai các chương trình khuyến mãi bảo hiểm nhân thọ hấp dẫn và thiết thực, như giảm phí bảo hiểm, tặng quà, hoặc cung cấp các dịch vụ gia tăng giá trị. Tổ chức các sự kiện và hoạt động cộng đồng để quảng bá sản phẩm và thương hiệu. Hợp tác với các tổ chức và doanh nghiệp địa phương để tiếp cận khách hàng tiềm năng.

VI. Kết Luận Tương Lai Của Thị Trường BHNT Tại Gia Lai

Nghiên cứu này đã cung cấp cái nhìn sâu sắc về các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua bảo hiểm nhân thọ của người dân Gia Lai. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng đối với các công ty bảo hiểm trong việc xây dựng chiến lược kinh doanh phù hợp và hiệu quả. Với sự nỗ lực của các công ty bảo hiểm và sự thay đổi trong nhận thức của người dân, thị trường bảo hiểm nhân thọ tại Gia Lai hứa hẹn sẽ phát triển mạnh mẽ trong tương lai.

6.1. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Trải Nghiệm Khách Hàng Bảo Hiểm

Cần có thêm các nghiên cứu về trải nghiệm khách hàng bảo hiểm tại Gia Lai để hiểu rõ hơn về nhu cầu và mong muốn của khách hàng. Nghiên cứu về tác động của COVID-19 đến bảo hiểm và các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến thị trường bảo hiểm.

6.2. Phát Triển Sản Phẩm Bảo Hiểm Nhân Thọ Phù Hợp

Tiếp tục phát triển các sản phẩm bảo hiểm nhân thọ phù hợp với đặc điểm kinh tế, xã hội, và văn hóa của người dân Gia Lai. Chú trọng đến việc đơn giản hóa các điều khoản và điều kiện bảo hiểm để khách hàng dễ hiểu và dễ dàng tiếp cận.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Những yếu tố tác động đến ý định tham gia bảo hiểm nhân thọ của người dân trên địa bàn tỉnh Gia Lai" do sinh viên Trần Văn Bình thực hiện dưới sự hướng dẫn của ThS. Huỳnh Phương Thảo tại Khoa Quản trị Kinh doanh, Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh (năm 2024). Đề tài thuộc chuyên ngành Quản trị kinh doanh, tập trung nghiên cứu hành vi người tiêu dùng trong lĩnh vực dịch vụ tài chính - bảo hiểm.

Lý do chọn đề tài và bối cảnh thực tiễn

Bảo hiểm nhân thọ (BHNT) là sản phẩm dịch vụ cung cấp các quyền lợi bảo vệ thuần túy (bảo hiểm tử kỳ, bảo hiểm sức khỏe) hoặc kết hợp bảo vệ và đầu tư (bảo hiểm liên kết đơn vị, bảo hiểm liên kết chung, hưu trí). Trên bình diện quốc tế, BHNT xuất hiện từ năm 1583 tại London và công ty BHNT đầu tiên ra đời vào năm 1706. Tại các quốc gia phát triển như Nhật Bản, Mỹ, Anh, tỷ lệ dân số tham gia BHNT đạt trên 90%. Ở khu vực Đông Nam Á, tỷ lệ này tại Singapore đạt 80% và Malaysia đạt 50% (Nguyễn Hữu Quỳnh Như, 2021).

Tại Việt Nam, BHNT chính thức triển khai từ năm 1986. Theo Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam (2022), tỷ lệ dân số tham gia BHNT vẫn ở mức dưới 10% do người dân chưa nhận thức đầy đủ về giá trị sản phẩm và sự tăng trưởng của ngành bảo hiểm chưa đồng đều so với tốc độ tăng trưởng GDP, thu nhập bình quân đầu người. Mặc dù vậy, thị trường BHNT Việt Nam đã ghi nhận sự phát triển với hơn 18 doanh nghiệp cung cấp trên 500 sản phẩm, duy trì hơn 11,5 triệu hợp đồng có hiệu lực và tạo việc làm cho gần 900.000 đại lý. Năm 2022, tổng số tiền chi trả quyền lợi bảo hiểm đạt 44.187 tỷ đồng (tăng 33% so với cùng kỳ), tổng vốn đầu tư của các doanh nghiệp BHNT vào nền kinh tế đạt 592.812 tỷ đồng (tăng 13,8%), số lượng hợp đồng mới phát hành đạt 13.681 hợp đồng (tăng 5,1%) và tổng doanh thu phí bảo hiểm cả năm đạt 178.328 tỷ đồng (tăng 12,1%). Riêng trong 7 tháng đầu năm 2021, tổng doanh thu thị trường bảo hiểm đạt 116.196 tỷ đồng, tăng 18,2% so với cùng kỳ năm 2020 (Cục Quản lý và Giám sát bảo hiểm, 2021).

Tại địa bàn tỉnh Gia Lai – một tỉnh thuộc khu vực Tây Nguyên được tái lập ngày 12/08/1991 sau khi chia tách từ tỉnh Gia Lai - Kon Tum, dân số tính đến cuối năm 2023 là 1.800 người (theo số liệu ghi nhận trong văn bản khóa luận), cơ cấu kinh tế chủ yếu dựa vào cây công nghiệp. Năm 2023, tốc độ tăng trưởng GRDP của tỉnh đạt 3,02%, GRDP bình quân đầu người ước đạt 72,42 triệu đồng/người (Tổng cục Thống kê, 2023). Mặc dù tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt 91% nhờ công tác tuyên truyền của chính quyền địa phương, việc tiếp cận và tham gia BHNT tại đây vẫn rất hạn chế (Lê Xuân và Huy Toàn, 2023). Phần lớn các nghiên cứu trước đây về ý định mua BHNT chủ yếu tập trung tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, chưa phản ánh đầy đủ đặc điểm hành vi của người dân tại các tỉnh lẻ và khu vực đặc thù. Do đó, việc nghiên cứu các yếu tố tác động đến ý định tham gia BHNT tại tỉnh Gia Lai là cần thiết nhằm cung cấp cơ sở khoa học giúp các doanh nghiệp bảo hiểm xây dựng chiến lược tiếp cận thị trường phù hợp.

Mục tiêu nghiên cứu

• Mục tiêu tổng quát: Xác định những yếu tố tác động đến ý định tham gia bảo hiểm nhân thọ của người dân trên địa bàn tỉnh Gia Lai; từ đó đề xuất một số hàm ý quản trị giúp các công ty BHNT xây dựng giải pháp và hoạt động marketing tiếp cận, gia tăng khách hàng.
• Mục tiêu nghiên cứu cụ thể:
  1. Xác định những yếu tố tác động đến ý định tham gia bảo hiểm nhân thọ của người dân trên địa bàn tỉnh Gia Lai.
  2. Đo lường mức độ tác động của từng yếu tố đến ý định tham gia bảo hiểm nhân thọ của người dân trên địa bàn tỉnh Gia Lai.
  3. Đề xuất các hàm ý quản trị nhằm gia tăng ý định tham gia bảo hiểm nhân thọ của người dân trên địa bàn tỉnh Gia Lai.
  4. Kiểm tra sự khác biệt của các biến nhân khẩu học (giới tính, độ tuổi, trình độ học vấn, nghề nghiệp, thu nhập) đến ý định tham gia bảo hiểm nhân thọ của người dân trên địa bàn tỉnh Gia Lai.

Câu hỏi nghiên cứu

1. Những yếu tố nào tác động đến ý định tham gia bảo hiểm nhân thọ của người dân trên địa bàn tỉnh Gia Lai?
2. Mức độ tác động của những yếu tố tác động đến ý định tham gia bảo hiểm nhân thọ của người dân trên địa bàn tỉnh Gia Lai như thế nào?
3. Cần đề xuất các hàm ý quản trị nào nhằm gia tăng ý định tham gia bảo hiểm nhân thọ của người dân trên địa bàn tỉnh Gia Lai?
4. Liệu có sự khác biệt giữa các biến nhân khẩu học khi tác động đến ý định tham gia bảo hiểm nhân thọ của người dân trên địa bàn tỉnh Gia Lai hay không?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Những yếu tố tác động đến ý định tham gia BHNT của người dân trên địa bàn tỉnh Gia Lai.
• Đối tượng khảo sát: Người dân đang sinh sống tại tỉnh Gia Lai.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào lý thuyết và thực tiễn liên quan đến các nhân tố tác động đến ý định tham gia BHNT.
• Phạm vi không gian: Địa bàn tỉnh Gia Lai.
• Phạm vi thời gian: Đề tài thực hiện từ tháng 12/2023 đến tháng 04/2024 (nghiên cứu định tính từ tháng 12/2023 đến tháng 02/2024; nghiên cứu định lượng từ tháng 03/2024 đến tháng 04/2024).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và khái niệm sử dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng các lý thuyết hành vi và văn bản pháp lý chuyên ngành:

• Khái niệm và quy định pháp lý về BHNT: Căn cứ Khoản 12 Điều 3 Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2000; Điều 9 Thông tư 67/2023/TT-BTC quy định điều kiện tham gia từ đủ 18 tuổi và có đầy đủ năng lực hành vi dân sự; Khoản 1 Điều 2 Luật Bảo vệ người tiêu dùng năm 2010; lý thuyết chuyển giao rủi ro và tích lũy tài chính (Jone & Long, 1999; Aung Ko Ko Khaing, 2020).
• Thuyết hành động hợp lý (Theory of Reasoned Action - TRA) (Fishbein & Ajzen, 1975; Ajzen & Fishbein, 1980): Giải thích hành vi người tiêu dùng xuất phát từ ý định hành vi, được định hình bởi thái độ và chuẩn chủ quan.
• Thuyết hành vi dự định (Theory of Planned Behavior - TPB) (Ajzen, 1991): Bổ sung yếu tố nhận thức kiểm soát hành vi vào mô hình TRA để giải thích các rào cản và khả năng thực hiện hành vi của cá nhân.
• Lý thuyết chất lượng dịch vụ Servqual và Servperf (Parasuraman, 1988; Nguyễn Thúy Huỳnh Loan & Bùi Nguyên Hùng, 2004): Làm cơ sở xác định yếu tố dịch vụ của doanh nghiệp bảo hiểm.
• Lý thuyết nhận thức rủi ro và động cơ tiết kiệm: Phân loại rủi ro tiêu dùng (Jacoby & Kaplan, 1972) và các động cơ tiết kiệm phòng ngừa (Canova, 2005; Skinner, Zeldes & Hubbard, 1995; Dumm, Carson & Liebenberg, 2012; Chaudhary, 2016).

Tổng hợp các nghiên cứu thực nghiệm liên quan

Tác giả tổng hợp 7 công trình nghiên cứu tiêu biểu trong và ngoài nước để lập ma trận trích xuất 24 yếu tố tiềm năng:

STT	Nghiên cứu tham khảo	Năm	Các yếu tố chính trong mô hình
1	Bùi Hoàng Minh Thư và Hoàng Thu Thủy	2018	Hiểu biết chính sách, Thái độ, Cảm nhận rủi ro, Thủ tục, Trách nhiệm đạo lý
2	Mai và cộng sự	2020	Thái độ, Chuẩn mực chủ quan, Khả năng tiếp cận, Kiến thức tài chính, Nhận thức rủi ro
3	Nguyễn Thị Thu Hằng và Phạm Xuân Giang	2021	Chuẩn chủ quan, Dịch vụ công ty, Thái độ, Động cơ tiết kiệm, Nhận thức kiểm soát hành vi
4	Đinh Phi Hổ, Nguyễn Công Chánh, Nguyễn Thị Kim Hường	2022	Tin cậy và lợi ích, Đánh giá phản hồi XH, Nhận thức rủi ro, Thái độ, Sự tin tưởng, Động lực, Chuẩn chủ quan
5	Nguyễn Ngọc Hiền, Lê Thị Thanh Hoa	2022	Chuẩn chủ quan, Thái độ, Nhận thức kiểm soát hành vi, Rủi ro hiệu quả, Rủi ro tài chính, Rào cản giá trị
6	Lim Thien Sang và cộng sự	2020	Kiến thức khách quan, Nhận thức rủi ro, Ảnh hưởng gia đình, Ảnh hưởng bạn bè, Ảnh hưởng internet
7	Nomi và Sabbir	2020	Thái độ, Chuẩn chủ quan, Nhận thức rủi ro, Động cơ tiết kiệm, Hiểu biết tài chính, Tôn giáo

Mô hình và giả thuyết nghiên cứu đề xuất

Kế thừa mô hình của Nguyễn Thị Thu Hằng và Phạm Xuân Giang (2021) kết hợp bổ sung nhân tố Nhận thức rủi ro, mô hình đề xuất gồm 6 biến độc lập và 1 biến phụ thuộc (Ý định tham gia BHNT):

Ký hiệu	Giả thuyết nghiên cứu	Chiều tác động giả định
H1	Chuẩn chủ quan có tác động tích cực đến ý định tham gia BHNT của người dân tại tỉnh Gia Lai	Dương (+)
H2	Thái độ hướng tới BHNT có tác động tích cực đến ý định tham gia BHNT của người dân tại tỉnh Gia Lai	Dương (+)
H3	Nhận thức kiểm soát hành vi có tác động tích cực đến ý định tham gia BHNT của người dân tại tỉnh Gia Lai	Dương (+)
H4	Dịch vụ của công ty BHNT có tác động tích cực đến ý định tham gia BHNT của người dân tại tỉnh Gia Lai	Dương (+)
H5	Động cơ tiết kiệm có tác động tích cực đến ý định tham gia BHNT của người dân tại tỉnh Gia Lai	Dương (+)
H6	Nhận thức rủi ro có tác động tích cực đến ý định tham gia BHNT của người dân tại tỉnh Gia Lai	Dương (+)

Phương pháp nghiên cứu và quy trình xử lý dữ liệu

Quy trình nghiên cứu được tiến hành qua 8 bước cụ thể:

1. Nghiên cứu định tính: Rà soát tài liệu giai đoạn 2018–2023, tiến hành thảo luận nhóm với các chuyên gia tại các công ty BHNT (trong đó có trải nghiệm thực tập tại Dai-ichi Life) và người dân sinh sống tại Gia Lai để hiệu chỉnh thang đo và bảng câu hỏi.
2. Nghiên cứu định lượng: Thu thập dữ liệu sơ cấp thông qua bảng câu hỏi trực tuyến (Google Forms) gửi đến người dân trên địa bàn tỉnh Gia Lai, sử dụng thang đo Likert 5 mức độ (từ 1 = Hoàn toàn không đồng ý đến 5 = Hoàn toàn đồng ý). Kích thước mẫu khảo sát thực tế thu về đạt hơn 200 mẫu hợp lệ.
3. Phương pháp phân tích số liệu trên SPSS 22.0:
   • Thống kê mô tả đặc trưng nhân khẩu học và các biến quan sát.
   • Đánh giá độ tin cậy của thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha (loại các biến có hệ số tương quan biến - tổng < 0,3; thang đo đạt chuẩn khi Alpha ≥ 0,6).
   • Phân tích nhân tố khám phá (EFA) cho nhóm biến độc lập và biến phụ thuộc (sử dụng phép trích Principal Axis Factoring / Principal Components và phép quay Varimax).
   • Phân tích hệ số tương quan Pearson kiểm tra mối quan hệ tuyến tính giữa các biến.
   • Phân tích hồi quy tuyến tính bội để kiểm định mô hình và các giả thuyết H1–H6.
   • Kiểm định hiện tượng vi phạm giả định hồi quy qua biểu đồ Histogram, biểu đồ tần số P-P, đồ thị phân tán Scatter Plot và kiểm định phương sai phần dư thay đổi.
   • Phân tích phương sai (ANOVA) kiểm định sự khác biệt về ý định tham gia theo các biến định tính nhân khẩu học (giới tính, độ tuổi, trình độ học vấn, nghề nghiệp, thu nhập).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan nghiên cứu

Trình bày cơ sở thực tiễn và tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh thị trường BHNT Việt Nam và thực trạng kinh tế - xã hội tại tỉnh Gia Lai. Xác định 4 mục tiêu nghiên cứu cụ thể, 4 câu hỏi nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu, phạm vi không gian (tỉnh Gia Lai) và thời gian (12/2023 - 04/2024), đồng thời nêu rõ ý nghĩa khoa học và giá trị thực tiễn của đề tài đối với các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm.

Chương 2: Cơ sở lý thuyết

Hệ thống hóa các định nghĩa, vai trò và ý nghĩa của BHNT đối với cá nhân, gia đình và nền kinh tế; làm rõ các khái niệm ý định mua và người tham gia bảo hiểm theo quy định pháp luật Việt Nam. Phân tích chi tiết hai lý thuyết nền tảng TRA và TPB cùng các học thuyết bổ trợ về chất lượng dịch vụ và nhận thức rủi ro. Tổng hợp 7 công trình nghiên cứu thực nghiệm trong và ngoài nước, xây dựng ma trận 24 yếu tố tác động, từ đó thiết lập mô hình nghiên cứu gồm 6 biến độc lập (Chuẩn chủ quan, Thái độ hướng tới BHNT, Nhận thức kiểm soát hành vi, Dịch vụ của công ty BHNT, Động cơ tiết kiệm, Nhận thức rủi ro) và phát biểu 6 giả thuyết nghiên cứu từ H1 đến H6.

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu

Chi tiết hóa quy trình nghiên cứu chuẩn hóa qua 8 bước. Trình bày phương pháp nghiên cứu định tính thông qua thảo luận nhóm chuyên gia để sàng lọc biến và hiệu chỉnh bảng hỏi. Trình bày phương pháp nghiên cứu định lượng, thiết kế thang đo Likert 5 điểm kế thừa từ các tác giả đi trước (như thang đo chuẩn chủ quan gồm 4 biến quan sát từ CQ1 đến CQ4). Mô tả phương pháp chọn mẫu, thu thập dữ liệu trực tuyến qua Google Forms và các kỹ thuật phân tích dữ liệu trên phần mềm SPSS: Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố EFA, phân tích tương quan Pearson, hồi quy tuyến tính bội và kiểm định ANOVA.

Chương 4: Kết quả nghiên cứu

Khái quát thực trạng phát triển BHNT tại Việt Nam và đặc điểm kinh tế - xã hội tỉnh Gia Lai. Trình bày chi tiết các kết quả định lượng:

• Thống kê mô tả cơ cấu mẫu theo giới tính, độ tuổi, trình độ học vấn, nghề nghiệp và thu nhập.
• Kết quả kiểm định độ tin cậy Cronbach's Alpha cho từng thang đo thành phần và ma trận xoay nhân tố EFA cho các biến độc lập và biến phụ thuộc.
• Kết quả phân tích tương quan Pearson và mô hình hồi quy tuyến tính bội xác định mức độ tác động của các nhân tố.
• Kết quả kiểm định các khuyết tật hồi quy (phân phối chuẩn của phần dư qua biểu đồ Histogram, P-P plot, tính đồng nhất phương sai qua đồ thị Scatter Plot và kiểm định phương sai phần dư thay đổi).
• Kết quả kiểm định ANOVA xác nhận sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về ý định tham gia BHNT theo các nhóm nhân khẩu học (giới tính, độ tuổi, nghề nghiệp, trình độ học vấn, thu nhập).

Chương 5: Kết luận

Tổng hợp các phát hiện chính từ mô hình phân tích; thảo luận nguyên nhân 4 yếu tố (Chuẩn chủ quan, Nhận thức kiểm soát hành vi, Động cơ tiết kiệm, Nhận thức rủi ro) có tác động và 2 yếu tố (Thái độ, Dịch vụ của công ty) không có tác động đến ý định tham gia BHNT của người dân Gia Lai. Đưa ra 4 nhóm hàm ý quản trị cụ thể tương ứng với các yếu tố có ý nghĩa thống kê; khẳng định đóng góp lý thuyết và thực tiễn của đề tài; đồng thời chỉ ra các hạn chế về phương pháp chọn mẫu và đề xuất hướng mở rộng cho các nghiên cứu tiếp theo.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

Dựa trên dữ liệu khảo sát từ hơn 200 người dân trên địa bàn tỉnh Gia Lai và quy trình phân tích định lượng trên SPSS, kết quả kiểm định giả thuyết được tổng hợp như sau:

Giả thuyết	Mối quan hệ tác động	Kết quả kiểm định	Ý nghĩa thống kê / Tác động
H1	Chuẩn chủ quan $\rightarrow$ Ý định tham gia BHNT	Chấp nhận	Tác động thuận chiều có ý nghĩa
H2	Thái độ hướng tới BHNT $\rightarrow$ Ý định tham gia BHNT	Bác bỏ	Không có tác động mang ý nghĩa thống kê
H3	Nhận thức kiểm soát hành vi $\rightarrow$ Ý định tham gia BHNT	Chấp nhận	Tác động thuận chiều có ý nghĩa
H4	Dịch vụ của công ty BHNT $\rightarrow$ Ý định tham gia BHNT	Bác bỏ	Không có tác động mang ý nghĩa thống kê
H5	Động cơ tiết kiệm $\rightarrow$ Ý định tham gia BHNT	Chấp nhận	Tác động thuận chiều có ý nghĩa
H6	Nhận thức rủi ro $\rightarrow$ Ý định tham gia BHNT	Chấp nhận	Tác động thuận chiều có ý nghĩa

Kiểm định ANOVA cũng xác nhận có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về ý định tham gia BHNT giữa các nhóm đối tượng phân theo đặc điểm nhân khẩu học bao gồm: giới tính, nhóm tuổi, trình độ học vấn, nghề nghiệp và mức thu nhập hàng tháng.

Hàm ý quản trị đề xuất

Từ 4 yếu tố thực sự có tác động, tác giả xây dựng các giải pháp quản trị ứng dụng cho các doanh nghiệp BHNT và đội ngũ đại lý tại Gia Lai:

• Tác động vào Nhận thức rủi ro: Đẩy mạnh truyền thông minh bạch về các nguy cơ bệnh tật, tai nạn và gánh nặng tài chính khi biến cố xảy ra; định vị BHNT như một công cụ dự phòng và bảo vệ nguồn tài chính gia đình thiết yếu chứ không đơn thuần là một kênh chi phí.
• Nâng cao Nhận thức kiểm soát hành vi: Đơn giản hóa các quy trình, thủ tục ký kết hợp đồng và bồi thường quyền lợi bảo hiểm; tăng cường cung cấp kiến thức tài chính cơ bản, minh bạch hóa các điều khoản loại trừ giúp người dân cảm thấy việc tiếp cận và quản lý hợp đồng nằm trong tầm kiểm soát.
• Thúc đẩy Động cơ tiết kiệm: Thiết kế và tư vấn các gói sản phẩm liên kết bảo vệ kết hợp tích lũy dài hạn, có tính kỷ luật tài chính cao và minh họa dòng tiền rõ ràng, đáp ứng mục tiêu tích lũy cho con cái, hưu trí hoặc các sự kiện quan trọng trong đời.
• Tận dụng Chuẩn chủ quan: Xây dựng niềm tin thông qua việc nâng cao uy tín của đội ngũ tư vấn viên tại địa phương; phát triển chiến lược tiếp thị dựa trên khách hàng hiện hữu để lan tỏa trải nghiệm tích cực tới gia đình, bạn bè và đồng nghiệp xung quanh.

Đóng góp của khóa luận

• Về mặt khoa học: Kiểm chứng sự phù hợp của mô hình mở rộng kết hợp giữa thuyết hành vi dự định (TPB) và yếu tố nhận thức rủi ro trong bối cảnh thị trường tài chính - bảo hiểm tại một tỉnh Tây Nguyên, bổ sung nguồn tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu về hành vi người tiêu dùng tại địa bàn cấp tỉnh.
• Về mặt thực tiễn: Cung cấp dữ liệu thực nghiệm về hành vi và mức độ quan tâm của người dân tỉnh Gia Lai đối với BHNT, giúp các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm và các tư vấn viên điều chỉnh chiến lược tiếp thị, phân khúc khách hàng theo nhân khẩu học và hoàn thiện quy trình tư vấn.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu

• Phương pháp chọn mẫu và quy mô mẫu: Khảo sát thực hiện trên quy mô hơn 200 người dân theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện trực tuyến (Google Forms), khả năng bao quát toàn bộ các tầng lớp dân cư trên địa bàn rộng lớn của tỉnh Gia Lai còn hạn chế.
• Phạm vi không gian và thời gian: Dữ liệu thu thập trong khoảng thời gian ngắn (từ tháng 12/2023 đến tháng 04/2024) và giới hạn tại địa bàn tỉnh Gia Lai, chưa mở rộng so sánh liên tỉnh trong vùng Tây Nguyên.
• Số lượng biến số mô hình: Nghiên cứu tập trung vào 6 nhóm nhân tố chính, chưa bao quát hết các biến số hành vi đặc thù khác như yếu tố tôn giáo, niềm tin thương hiệu hay rào cản tài chính chuyên sâu.

Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo

• Mở rộng quy mô mẫu khảo sát và áp dụng phương pháp chọn mẫu xác suất để nâng cao tính đại diện cho tổng thể dân cư.
• Mở rộng phạm vi khảo sát sang các tỉnh lân cận thuộc khu vực Tây Nguyên (như Đắk Lắk, Kon Tum, Lâm Đồng) nhằm so sánh sự khác biệt văn hóa - xã hội tác động đến hành vi mua BHNT.
• Bổ sung các biến trung gian hoặc biến điều tiết (như kiến thức tài chính, chuyển đổi số trong bảo hiểm, uy tín đại lý) nhằm hoàn thiện khung giải thích hành vi tiêu dùng BHNT.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận có giá trị tham khảo hữu ích cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Quản trị kinh doanh, Marketing, Tài chính - Ngân hàng, Bảo hiểm: Tham khảo quy trình nghiên cứu định lượng chuẩn tắc từ tổng quan lý thuyết (TRA, TPB), xây dựng ma trận tổng hợp tài liệu, thiết kế thang đo Likert, đến quy trình phân tích và kiểm định mô hình hồi quy - ANOVA trên phần mềm SPSS.
• Cán bộ quản lý, chuyên viên marketing và tư vấn viên tại các doanh nghiệp BHNT: Tham khảo dữ liệu thực tế về nhận thức, rào cản và động cơ tham gia BHNT của khách hàng địa phương, từ đó xây dựng các chương trình đào tạo đại lý và chiến dịch truyền thông phù hợp với thị trường cấp tỉnh.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Mô hình nghiên cứu chính thức của khóa luận được kế thừa từ công trình nào và gồm những nhân tố nào?
Mô hình nghiên cứu được kế thừa từ mô hình 5 nhân tố của Nguyễn Thị Thu Hằng và Phạm Xuân Giang (2021) tại quận Gò Vấp (Chuẩn chủ quan, Thái độ hướng tới BHNT, Nhận thức kiểm soát hành vi, Dịch vụ của công ty BHNT, Động cơ tiết kiệm) và bổ sung thêm biến Nhận thức rủi ro từ các nghiên cứu của Mai và cs (2020), Lim Thien Sang và cs (2020), Nomi & Sabbir (2020).

2. Kết quả phân tích hồi quy trong khóa luận chỉ ra những yếu tố nào thực sự tác động đến ý định tham gia BHNT tại Gia Lai?
Kết quả phân tích cho thấy có 4 yếu tố tác động thuận chiều có ý nghĩa thống kê đến ý định tham gia BHNT gồm: Chuẩn chủ quan, Nhận thức kiểm soát hành vi, Động cơ tiết kiệm và Nhận thức rủi ro. Hai yếu tố Thái độ hướng tới BHNT và Dịch vụ của công ty BHNT không có tác động mang ý nghĩa thống kê trong mô hình hồi quy.

3. Khóa luận sử dụng các công cụ và kỹ thuật thống kê nào trên phần mềm SPSS để xử lý số liệu?
Nghiên cứu sử dụng phần mềm SPSS (phiên bản SPSS 22.0) để thực hiện: thống kê mô tả, kiểm định độ tin cậy thang đo bằng Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích tương quan Pearson, phân tích hồi quy tuyến tính bội, kiểm định vi phạm giả định hồi quy (Histogram, P-P Plot, Scatter Plot, kiểm định phương sai phần dư thay đổi) và phân tích phương sai ANOVA cho các biến nhân khẩu học.

4. Dữ liệu khảo sát định lượng được thu thập từ đối tượng nào, quy mô bao nhiêu và trong khoảng thời gian nào?
Dữ liệu được thu thập từ hơn 200 người dân đang sinh sống tại địa bàn tỉnh Gia Lai thông qua phiếu khảo sát trực tuyến trên Google Forms, triển khai trong giai đoạn nghiên cứu định lượng từ tháng 03/2024 đến tháng 04/2024.

5. Tác giả đã giải trình và chỉnh sửa những nội dung nào theo yêu cầu của Hội đồng bảo vệ khóa luận?
Theo biên bản giải trình ngày 27/05/2024, tác giả đã: (1) Bổ sung mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu cho kiểm định sự khác biệt của các biến nhân khẩu học (giới tính, trình độ học vấn, nghề nghiệp, độ tuổi); (2) Bổ sung chi tiết dữ liệu thứ cấp liên quan đến bối cảnh thị trường BHNT tại tỉnh Gia Lai; (3) Bổ sung kiểm định phương sai phần dư thay đổi.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Trần Văn Bình đã hoàn thành mục tiêu xác định và đo lường mức độ tác động của các nhân tố đến ý định tham gia bảo hiểm nhân thọ của người dân trên địa bàn tỉnh Gia Lai. Kết quả thực nghiệm khẳng định vai trò tích cực của Chuẩn chủ quan, Nhận thức kiểm soát hành vi, Động cơ tiết kiệm và Nhận thức rủi ro, đồng thời chỉ ra sự khác biệt có ý nghĩa theo các nhóm nhân khẩu học. Các hàm ý quản trị được đề xuất từ nghiên cứu mang tính thực tiễn cao, đóng góp cơ sở dữ liệu hữu ích cho việc hoạch định chiến lược kinh doanh và phát triển thị trường bảo hiểm nhân thọ tại khu vực Tây Nguyên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1, tác giả đã nêu tổng quan về BHNT tại Việt Nam nói chung và trên địa bàn tỉnh Gia Lai nói riêng, cũng như là tính cấp thiết của đề tài để thực hiện nghiên cứu và phân tích. Ngoài ra tác giả còn đưa ra mục tiêu nghiên cứu của đề tài để có thể tạo ra cơ sở cho các câu hỏi nghiên cứu, đồng thời đưa ra các giả thuyết nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu dành cho đề tài. 9 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2.1 Các khái niệm liên quan 2.1 Lý thuyết về bảo hiểm nhân thọ 2.1 Khái niệm bảo hiểm nhân thọ Dựa trên nghiên cứu của Jone và Long vào năm 1999, có thể hiểu rằng bảo hiểm nhân thọ là một phương tiện để chuyển nhượng rủi ro và tạo dựng quỹ tài chính. Người tham gia bảo hiểm, sau khi ký kết hợp đồng với công ty bảo hiểm, cam kết đóng góp phí bảo hiểm định kỳ.

Công ty bảo hiểm, từ phía mình, cam kết sẽ thanh toán một số tiền nhất định theo điều khoản đã thỏa thuận nếu người được bảo hiểm qua đời trong kỳ hạn của hợp đồng, hoặc trả một khoản tiền khi đến hạn hợp đồng nếu người đó vẫn còn sống. Căn cứ vào khoản 12 điều 03 của Luật kinh doanh BH năm 2000 thì BHNT được định nghĩa là: “Bảo hiểm nhân thọ là loại nghiệp vụ bảo hiểm cho trường hợp người được bảo hiểm sống hoặc chết”. Khi tham gia BHNT bạn sẽ có quyền lợi được bảo vệ trước các rủi ro liên quan đến thân thể, tính mạng, sức khỏe được ghi rõ và quy định trong các điều khoản của hợp đồng. Bảo hiểm nhân thọ còn được xem là một phương thức kiểm soát rủi ro, dự phòng tài chính và tiết kiệm an toàn, phù hợp cho tất cả mọi người ở mọi lứa tuổi khi không may có biến cố xảy ra.

Bảo hiểm nhân thọ là một trong những giải pháp quản lý rủi ro tài chính cá nhân của người tham gia. Bảo hiểm nhân thọ có hiệu quả trong việc bảo vệ những cá nhân còn sống, các thành viên trong gia đình khỏi bị mất đi nguồn thu nhập từ người thân khi họ không may qua đời sớm. (Aung Ko Ko Khaing, 2020) BHNT là một hợp đồng giữa cá nhân hoặc tổ chức với một doanh nghiệp, công ty BHNT. Mục đích của hợp đồng này là đảm bảo an toàn tài chính cho người tham gia bảo hiểm.

Khi xảy ra sự kiện bảo, công ty bảo hiểm nhân thọ sẽ dựa vào điều khoản hợp đồng tương ứng của sản phẩm bảo hiểm mà khách hàng tham gia để tiến hành chi trả quyền lợi bảo hiểm. Quyền lợi bảo hiểm của khách hàng sẽ được ghi rõ trong Giấy chứng nhận bảo hiểm nhân thọ. (Cty TNHH Bảo Hiểm Hanwha Life VN, 2022) 10 BHNT là loại bảo hiểm theo hình thức tự nguyện, không bắt buộc. Người tham gia có nghĩa vụ đóng phí bảo hiểm đều đặn theo hợp đồng đã ký kết.

BHNT cung cấp thu nhập bổ sung khi người được bảo hiểm chết hoặc sống. Đối tượng của BHNT là tính mạng và tuổi thọ của con người. Khi có sự cố bảo hiểm phát sinh, người tham gia sẽ được công ty bảo hiểm chi trả, bồi thường tiền bảo hiểm để sớm vượt qua sự cố và ổn định kinh tế. (Cty Bảo hiểm nhân thọ Manulife, 2023) Bảo hiểm nhân thọ (BHNT) được xem như là một giải pháp hiệu quả để bảo vệ con người khỏi những rủi ro không mong muốn về sức khỏe, thương tật và tính mạng cho mình, gia đình và xã hội.

Ngoài ra BHNT còn mang ý nghĩa tiết kiệm bảo vệ tài sản hiệu quả, giúp người tham gia bảo hiểm tiếp tục thực hiện được những dự định muốn làm trong tương lai khi không may gặp phải rủi ro. (Bình Thảo, Nguyễn Văn Tuấn, 2023) Từ những khái niệm và định nghĩa được liệt kê bên trên thì chúng ta có thể hiểu BHNT là một hình thức chuyển giao rủi ro giữa người mua bảo hiểm và công ty cung cấp dịch vụ bảo hiểm thông qua một liên kết gọi là hợp đồng bảo hiểm. tại đây mọi quyền lợi và nghĩa vụ của hai bên được quy định rõ trong hợp đồng và hơn hết bảo hiểm nhân thọ có thể là hình thức tiết kiệm phục vụ cho nhu cầu tài chính sau này của mỗi khách hàng.2 Vai trò của bảo hiểm nhân thọ Trong xã hội hiện nay BHNT có vai trò thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bằng cách tạo ra các động lực đáng kể đến nền kinh tế bằng cách huy động tiền tiết kiệm trong nước. Bảo hiểm biến vốn tích lũy thành đầu tư hiệu quả ngoài ra bảo hiểm còn giúp giúp khách hàng, người tham gia bảo hiểm giảm thiểu tổn thất, ổn định tài chính khi có biến cố xảy đến từ đó thúc đẩy các hoạt động tài chính và thương mại giúp phát giúp kinh tế tăng trưởng và phát triển mạnh mẽ hơn.

Vì vậy bảo hiểm nói chung và BHNT nói riêng có vai trò quan trọng đối với việc bảo về đời sống, tài chính của khách hàng cùng với đó là sự phát triển bền vững của nền kinh tế. (Hải My, 2021) Bên cạnh việc giúp kinh tế đất nước phát triển BHNT còn có vai trò hỗ trợ y tế cho khách hàng, người tham gia bảo hiểm, hiện nay BHNT được coi là thiết yếu trong quản lý rủi ro về sức khỏe nếu bảo hiểm y tế không đủ để trang trải các loại chi phí vượt hạng mức. Ngày nay việc có thể mắc bệnh một cách bất ngờ và chi phí y tế tăng cao là mối quan tâm lớn 11 của người dân thì BHNT chính là giải pháp cho nỗi lo về chi phí y tế đó.3 Ý nghĩa của bảo hiểm nhân thọ Đối với khách hàng, các cá nhân và gia đình thì bảo hiểm nhân thọ có ý nghĩa bảo vệ tài chính gia đình, đáp ứng kế hoạch lập gia đình, mua nhà, hỗ trợ hưu trí, tích lũy tiền cho con cái và hưởng tuổi già bên con cháu. Ngoài ra BHNT cũng là kênh đầu tư sinh lời, đặc biệt là loại hình bảo hiểm liên kết đầu tư đa dạng và được quản lý rất chuyên nghiệp.

Đối với xã hội bảo hiểm nhân thọ giúp giảm gánh nặng ngân sách quốc gia và tạo công ăn việc làm cho rất nhiều lao động hiện nay. BHNT còn giúp huy động nguồn tiền mặt từ dân cư để đầu tư vào các dự án phát triển trung và dài hạn của đất nước.2 Khái niệm ý định mua Theo học thuyết hành vi dự định của Ajzen song song đó là thuyết hành động hợp lý của Ajzen và Fishbein nói rằng hành vi (ý định) có xu hướng tác động đến hành vi thực sự. Chính vì vậy, ý định mua được xem như là một trong những cơ sở để dự báo nhu cầu của khách hàng trong tương lai. (Fishbein và Ajzen, 1975; Warshaw, 1980; Bagozzi, 1983) Theo Ajzen năm 1991 thì ý định mua biểu thị trạng thái suy nghĩ mua hoặc không mua một dịch vụ hay sản phẩm nào đó trong một khoảng thời gian nhất định và vì vậy trước khi khách hàng đưa ra quyết định dẫn đến hành vi mua thì ý định mua đã được hình thành trước trong suy nghĩ của người tiêu dùng.

Elbeck năm 2008 cho rằng ý định mua được thể hiện là sự sẵn sàng của người tiêu dùng đối với việc mua sản phẩm hay một dịch vụ nào đó và từ đó việc bán hàng của doanh nghiệp có thể được khảo sát dựa trên ý định mua của từng nhóm khách hàng. Ý định mua là một khía cạnh quan trọng trong việc ra quyết định mua hàng. Khi người tiêu dùng nghiên cứu lý do để mua một sản phẩm hoặc dịch vụ cụ thể từ một thương hiệu, ý định mua hàng thường phụ thuộc vào hành vi, nhận thức và thái độ của họ. Tuy nhiên, ý định mua có thể thay đổi dưới ảnh hưởng của các yếu tố như giá cả, chất lượng và giá trị mà người tiêu dùng cảm nhận được.

12 Qua những khái niệm và định nghĩa về ý định mua vừa được liệt kê ở trên ta có thể hiểu đơn giản ý định mua trong bảo hiểm chính là ý định tham gia BHNT và ở đây ý định là suy nghĩ, dự định mua một sản phẩm hay một dịch vụ nào đó được hình thành từ những mong muốn của khách hàng, ý định được hình thành trước khi ra quyết định.3 Khái niệm người tham gia bảo hiểm Căn cứ vào quy định tại khoản 1, điều 2, Luật bảo vệ người tiêu dùng năm 2010 của Việt Nam định nghĩa người tiêu dùng là “Người tiêu dùng là người mua, sử dụng hàng hóa, dịch vụ cho mục đích tiêu dùng, sinh hoạt của cá nhân, gia đình, tổ chức”. Người tham gia bảo hiểm là các tổ chức cá nhân có tài sản và trách nhiệm dân sự hoặc tính mạng được đảm bảo theo hợp đồng bảo hiểm. Họ có thể đồng thời là người mua và người thụ hưởng, tức là bên mua bảo hiểm có thể chỉ định người thụ hưởng theo quy định của hợp đồng bảo hiểm. (Phạm Thị Phương Thanh, 2021) Người tham gia bảo hiểm hay còn được gọi là người mua bảo hiểm có thể là các tổ chức, cá nhân đứng ra kê khai và ký tên trên hồ sơ yêu cầu mua bảo hiểm và là người nộp, đóng phí bảo hiểm.

(Lê Thị Quyên & Nguyễn Thị Lan, 2022) Tại Điều 9 Thông tư 67/2023/TT-BTC có quy định về độ tuổi được mua bảo hiểm nhân thọ: người có quốc tịch Việt Nam từ đủ 18 tuổi trở lên và có đầy đủ năng lực hành vi dân sự tại thời điểm giao kết hợp đồng bảo hiểm thì sẽ được mua bảo hiểm nhân thọ. Bên cạnh đó để đủ điều kiện tham gia BHNT thì người tham gia còn cần phải đáp ứng các điều kiện theo quy tắc, điều khoản bảo hiểm. Như vậy tổng kết lại người mua, tham gia bảo hiểm là người có giao kết với một công ty bảo hiểm về việc mua hay tham gia sử dụng dịch vụ của công ty đó thông qua một hợp đồng bảo hiểm, đồng thời người tham gia có thể vừa là người mua và cũng có thể là người được bảo hiểm theo quy định của pháp luật và ở đây người mua, tham gia bảo hiểm phải có trách nhiệm đóng phí bảo hiểm và tuân thủ một số điều lệ được yêu cầu trong hợp đồng bảo hiểm.4 Lý thuyết liên quan 2.