2/KHCN2-BM7 TRUONG DAI HOC TRA VINH HOI DONG KHOA HOC & DAO TAO ISO 9001 : 2015 THUYET MINH CHI TIET DE TAI NGHIEN CUU KHOA HQC CAP TRUONG NGHIEN CUU CAC YEU TO ANH HUONG DEN UOC TINH KE TOAN DU PHONG NO PHAI THU KHO DOI TAI CAC CONG TY THƯƠNG MẠI VÀ DICH VU O DONG BANG SONG CUU LONG, VIET NAM Chủ nhiệm đề tài: DO TAN DAT Don vi: Khoa Kinh tế, Luật Tra Vinh, ngay 26 thang 09 nam 2021 THÔNG TIN CHUNG Tên đề tài NGHIÊN CỨU CAC YEU TO ANH HUONG DEN UGC TINH KE TOAN DU PHONG NGO PHAI THU KHO DOI TAI CAC CONG TY THUONG MAI VA DICH VU G DONG BANG SONG CUU LONG, VIET NAM Linh vue/ Chuyén - Lĩnh vực/Chuyên ngành: Kinh tê và Kinh doanh / ngành nghiên cứu Khoa học xã hội - Mã lĩnh vực: 50202 Thời gian thực hiện 10 tháng (Từ tháng 09/2021 đến tháng 07/2022) Kinh phí 10.000 đồng Trong đó: - Từ ngân sách sự nghiệp khoa học: 10.000 đồng - Từ nguồn tự có/khác:. đồng Chủ nhiệm để tài/dự án - ĐỖ TẤN ĐẠT - Chức danh nghề nghiệp: Sinh viên - Đơn vị công tác: Bộ môn Kế toán, khoa Kinh tế, Luật - Email: 111918017@st.vn - Dign thoai:0373414027 Thanh vién chính HUYNH NGOC MINH TUYEN - Chức danh nghề nghiệp: Sinh viên - Đơn vị công tác: Bộ môn Kế toán, khoa Kinh tế, Luật - Email: 111918060@st.vn - Điện thoại: Thành viên thực hiện NGUYEN KHANH TRUNG - Chức danh nghề nghiệp: Sinh viên - Đơn vị công tác: Bộ môn Tài chính — Ngân hàn g, Khoa Kinh tế, Luật - Email: 114520099@st.vn - Điện thoại: Thành viên thực hiện Thành viên thực hiện NGUYÊN THỊ MỸ ÂN - Chức danh nghề nghiệp: Giảng viên - Đơn vị công tác: Bộ môn Kế toán, Khoa Kinh tế, Luật - Email: myan89@tvu.vn - Điện thoại: 0395896689 Giảng viên hướng dẫn | BÙI THANH LONG - Học hàm/Học vị: Tiến sĩ - Chức vụ: Phó trưởng Bộ môn Kế toán - Đơn vị công tác: Bộ môn Kế toán, Khoa Kinh tế, Luật - Email: thlongbui@tvu.vn - Điện thoại: 0979777112 NGHIEN CUU CAC YEU TO ANH HUONG DEN UOC TINH KE TOAN DU PHONG NO PHAI THU CAC CONG TY THUONG MAI VA DICH VU TAI DONG BANG SONG CUU LONG 1. Tính cấp thiết: Kế toán luôn giữ một vị thé quan trọng đối với sự hoàn thiện và phát triển của các nên kinh tế khác nhau trên thế giới. Không ai có thê phủ nhận điều đó bởi vì trong bat kỳ hình thái kinh tế nào từ nhỏ nhất đến lớn nhất điều có sự góp mặt của kế toán.
Tâm quan trọng của kế toán được thể hiện thông qua việc ghi chép, thu thập, xử lý, thông kê,. Các số liệu, tài liệu, thông tin nghiệp vụ kinh tế phát sinh từ môi trường bên trong lẫn bên ngoài để cung cấp cho các đối tượng cần thiết nhằm đưa ra báo cáo tài chính cho các bên liên quan để xây dựng và định hướng phát triên kinh doanh của một cá thể hoặc tổ chức trong các mục tiêu kinh tế ngắn hạn và dài hạn. Cho nên trong kế toán, tính kịp thời và trung thực đóng vai trò rất quan trọng đối với thông tin mà kế toán cung cấp, no quyết định sự thành công và thất bại trong hoạt động của các thành phần kinh tế. Do đó công việc khó khăn nhất của một kế toán viên là phát hiện, xác định, đánh giá và kiêm soát được các rủi ro tiềm ân để đưa ra những ước tính kế toán nhằm hạn chế đến mức thấp nhất các rủi ro có thể xảy ra với chủ thể kinh tế.
Đặc biệt trong giai đoạn kinh tế có nhiều biến động từ khủng hoảng. Các ước tính kế toán đóng một vai trò quan trọng trong báo cáo tài chính, nó mang lại lượng lớn thông tin kinh tế (hướng tới tương lai) từ môi trường bên trong lẫn bên ngoài doanh nghiệp (ví dụ như: phản ảnh nguồn tài chính của doanh nghiệp trone tương lai thông qua ước tính kế toán về nợ phải thu,.) cho nhà quản trị, nhà đầu tư để đưa ra những quyết định mang tính chiến lược, góp phân cải thiện chất lượng thông tin trên báo cáo tài chính. Tuy nhiên chất lượng của các ước tính kế toán này dễ bị tác động bởi các yếu tố khách quan đến từ môi trường kinh doanh bên trong và ngoài doanh nghiệp. Như việc thay đổi nhanh chóng, thất thường và bất định của nên kinh tế (khủng hoảng).
Hay đến từ các yếu tố chủ quan như việc các nhà quản trị, các kế toán viên thường xuyên cố tình sử dụng sai các ước tính kế toán nhằm mục đích thao túng thông tin tài chính cung cấp cho các nhà đầu tư. Vi là một chỉ tiêu mang tính chất rất đặc thù cao, được lập ở hiện tại dựa trên cơ sở quá khứ để phòng ngừa rủi ro Xây Ta Ở tương lai, và là một chỉ tiêu không thê đo lường chính xác được chỉ có thể ước tính (Bộ Tài chính, 2012). Cho nên việc lập các ước tính kế toán đòi hỏi kế toán viên phải có kinh nghiệm phong phú, cái nhìn đa chiều và bao quát, tư duy logic để phán đoán, đánh giá một cách chính xác các yếu tố khách quan lẫn chủ quan bên ngoài và bên trong có thê tác động đến hoạt động sản xuất kinh doanh của chủ thế kinh tế. Trong điều kiện kinh tế trong và ngoài đứng trước nguy cơ khủng hoảng do đại dịch Covid- 19 bùng nô và lan nhanh trên toàn thé giới gây ảnh hưởng nặng nề đến tất cả các ngành trong mọi lĩnh vực kinh tế (CDC, 2020).
Việc lây lan nhanh và khó kiểm soát của Covid-19 giáng một đòn nặng nê lên nền kinh tế của toàn thế giới. Tất cả các ngành dịch vụ, vận tải, du lịch, sản xuất, kinh doanh,. bị 4 đình trệ do chính phủ các quốc gia buộc phái đóng cửa các cửa khẩu biên giới, tạm đỉnh chỉ các hoạt động giao thương đề phòng dịch, việc này làm đứt đoạn chuỗi cung ứng của phần lớn các doanh nghiệp trên toàn thế giới, làm cho các hoạt động xuất nhập khẩu không hoàn thành được hợp đồng đã ký kết từ trước. Tựu chung lại bản chất của dịch bệnh làm cho việc lưu thông của thị trường hàng hoas và dịch vụ gặp nhiều khó khăn dẫn đến nhiều ảnh hưởng tiêu cực cho các công ty thương mại và dịch vụ.
Từ cuối năm 2020 nền kinh tế của khối EU lâm vào khủng hoảng, Mỹ cũng không ngoại lệ, chính phủ nước này công bố đây là cuộc khủng hoảng trầm trọng nhất từ năm 1946 đến nay, GDP của Mỹ giam 2.34% so voi nam 2019. Việt Nam cũng chịu tác động tiêu cực từ đại dịch Covid -19, tốc độ tăng trưởng GDP của Việt Nam đã chậm lại đáng kê so với những năm trước. Đứng trước làn sóng mạnh mẽ của đại dịch covid —19 rất nhiều doanh nghiệp từ nhỏ đến lớn trên toàn thế giới bị đây đến bờ. vực phá sản, buộc phải tạm ngừng kinh doanh hoặc thậm chí đóng cửa vĩnh viễn, dòng tiên của các doanh nghiệp bị mất kiểm soát trên phạm vi lớn dẫn đến không còn khả năng chỉ trả Các khoản vay.
Tại Việt Nam, theo số liệu từ tổng cục Thống kê, năm 2020 có tổng cộng hon 101.7 nghìn doanh nghiệp phải ngừng kinh doanh, trong đó: hơn 46.6 nghìn doanh nghiệp ngừng kinh doanh có thời hạn, gân 37.7 nghìn doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thê và gần 17.5 nghìn doanh nghiệp đã hoàn tất thủ tục giải thế (Tổng cục Thống kê, 2020). Trong nên kinh tế thị trường đây cạnh tranh, việc áp dụng chính sách mua, bán dưới hỉnh thức tín dụng trở nên không còn xa lạ đối với các công ty thương mại và dịch vụ, mục đích của việc này để kích thích sản xuất, giải phóng hàng tồn, chuyển đổi hàng hóa tạo ra giá trị thặng dư. Tuy nhiên quy mô của hoạt động thương mại tín dụng này gây ảnh hưởng rất nhiều đến sự tổn tại và phát triển của công ty, nhất là trong thời kỳ dịch bệnh diễn biến phức tạp, mạng lưới tín dụng thương mại trên thị trường ngày càng chẳng chịt đồng nghĩa với việc khi có rủi ro khủng hoảng kinh tế phát sinh thì hiệu ứng Domino sẽ kéo theo hàng loạt doanh nghiệp gap khủng hoảng dẫn đến phá sản. Vì thế các công ty thương mại và dịch vụ cần đề cao việc xem xét các rủi ro đến từ khoản mục nợ phải thu (phát sinh do hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa, dịch vụ dưới hỉnh thức tín dụng,.) và chú trọng việc lập dự phòng cho các khoản nợ phải thu khó đòi nhằm tạo ra quỹ tài chính từ lợi nhuận sau thuế để khắc phục các rủi ro về tài chính có thê xảy đến với doanh nghiệp trong tương lai trước tỉnh hỉnh kinh tế có nhiễu biến động.
Thực tế hiện nay khi tiến hành đánh giá và phân loại nợ, nhiều doanh nghiệp được kế toán đánh giá là có khả năng chỉ trả các khoản nợ liên quan từ tình hình báo cáo tài chính từ năm 2019 về trước rất tích cực, nhưng đến năm 2020 đại dịch covid — 19 bùng nô dẫn đến nhiều động thái tiêu cực trong hoạt động kinh doanh, khiến cho nhiều doanh nghiệp bị mất hoàn toàn khả năng tài chính và đứng bên bờ vực phá sản, dẫn tới các khoản nợ được đánh giá là an toàn trở thành nợ khó có khả năng thu hồi kéo theo các ước tính kế toán nợ phái thu khó đòi bị sai lệch nghiêm trọng. Ước tính kế toán nợ phải thu là một phần quan trọng trong báo cáo tài chính và có ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả hoạt động kinh doanh của một doanh nghiệp, không những thế nó còn được xem như biện pháp đánh giá nhằm hạn chế những rủi ro đến với doanh nghiệp trong tương lai, nếu tận dụng tốt các ước tính kế toán này nó sẽ trở công cụ giúp doanh nghiệp đánh giá kinh doanh hoạt động một cách hiệu quả. Tuy nhiên việc lập ước tính kế toán nợ phải thu đòi hỏi tính chuyên môn cao và đánh giá toàn diện hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp và phía đối tác, đặc biệt trong tình hỉnh dịch bệnh kéo dài và diễn biến phức tạp gây ảnh hưởng hoạt động sản xuất kinh doanh, thị trường hàng hóa không én định làm lệch căn cân cung cầu, dẫn đến nhiều doanh nghiệp lâm vào tình trạng khủng hoảng tài chính và đứng trên bờ vực phá sản trên địa Đồng Bằng Sông Cửu Long.