MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong những năm qua, với chủ trương đưa giáo dục trở thành quốc sách hàng đầu của một quốc gia thì các trường đại học đã thay đổi đa dạng về hình thức, nội dung, chương trình đào tạo để cung cấp cho xã hội nguồn nhân lực dồi dào, có trình độ chuyên môn cao, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội của quốc gia. Vì thế giáo dục gắn liền với tương lai và sự phát triển của quốc gia. Ở Việt Nam, mục tiêu phát triển của Việt Nam là từ một nước nông nghiệp trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại.
Để đạt được mục tiêu trên, cần huy động và sử dụng một cách có hiệu quả mọi nguồn lực của đất nước, đặc biệt là nguồn lực con người. Trong đó, giáo dục đại học là nơi đào tạo ra nguồn nhân lực có chất lượng cao cho đất nước. Bởi trường đại học luôn là môi trường bồi dưỡng, sáng tạo và chuyển giao những thành tựu khoa học và công nghệ mới nhất vào thực tiễn, là đầu tàu trong việc tạo ra nguồn lao động chất lượng cao phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong đó kết quả học tập của sinh viên là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng đào tạo, cũng như giá trị của cả quá trình học tập của sinh viên.
Kết quả học tập có ảnh hưởng lớn đến nghề nghiệp tương lai của sinh viên và là chỉ tiêu quan trọng để cho các tổ chức nhà nước, doanh nghiệp tuyển dụng nhân lực. Đặc biệt, tổ chức nhà nước, doanh nghiệp tư nhân có quy mô lớn, uy tín cao thì yêu cầu kết quả học tập của ứng viên c àng cao. Sinh viên có kết quả học tập cao rất có thể sẽ có nhiều cơ hội tìm được công việc tốt và ngược lại với sinh viên có kết quả kém. Sinh viên khi tốt nghiệp với bằng cấp giỏi hoặc xuất sắc sẽ có khả năng cạnh tranh việc làm với các sinh viên khác khi ra trường có bằng tốt nghiệp có xếp loại thấp hơn.
Đặc biệt hiện nay, Nhà nước ta đang thực hiện tuyển thẳng nhân sự vào các vị trí trong Nhà nước nhưng đòi hỏi sinh viên phải có nền tảng kiến thức chuyên môn tốt, có kỹ năng mềm cần thiết để làm việc. Để có được kết quả học tập tốt là cả một quá trình học tập, rèn luyện kĩ xảo, kĩ năng nghề nghiệp, lĩnh hội và tích lũy kiến thức, hoàn thiện các kĩ năng của bản thân sinh viên, không ngừng vươn lên trong học tập. 1 Phân hiệu Trường Đại học Nội vụ Hà Nội tại Thành phố Hồ Chí Minh là một trường công lập, có chức năng đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực lĩnh vực nội vụ cho nền công vụ khu vực miền Nam với các chuyên ngành như Quản lý nhà nước, Lưu trữ học, Luật… Kết quả học tập của sinh viên tại Phân hiệu là thành tích của một quá trình học tập luôn phấn đấu, nỗ lực. Nhưng thực tế thì việc học của sinh viên tại Phân hiệu luôn chịu tác động bởi nhiều yếu tố.
Bao gồm các yếu tố: phương pháp học tập, thời gian tự học, công việc làm thêm, tâm lý, sức khỏe, sở thích, gia đình, giảng đường, lịch học, tài liệu… Đối với một sinh viên học xa nhà, xa sự chăm sóc của bố mẹ và người thân, bắt đầu phải tự lập hơn trong cuộc sống thì những yếu tố đó ngày càng tác động mạnh mẽ đến việc học. Các bậc phụ huynh luôn kỳ vọng rất cao khi có con em theo học tại Phân hiệu, luôn quan tâm đến quá trình học tập và kết quả của con em mình. Vì vậy, sinh viên cần biết rõ những yếu tố ảnh hưởng đến quá trình học để có biện pháp học tập phù hợp, có sự phân công hợp lý thời gian, kế hoạch và phương pháp học tập để đạt được kết quả theo mục tiêu đã đề ra. Trước tình hình đó, nhóm nghiên cứu chọn đề tài: “Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình học tập của sinh viên Phân hiệu Trường Đại học Nội vụ Hà Nội tại Thành phố Hồ Chí Minh”.
Nhóm nghiên cứu mong rằng đề tài nghiên cứu này có thể giúp các bạn sinh viên của Phân hiệu biết được các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình học tập, từ đó có những giải pháp để khắc phục để đạt hiệu quả cao hơn trong học tập và đề tài của nhóm nghiên cứu có thể làm tài liệu tham khảo cho các bạn sinh viên có nhu cầu làm về đề tài này. Tổng quan tình hình nghiên cứu Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến thời gian tự học của sinh viên Khoa Kinh tế - Quản trị kinh doanh, nhóm nghiên cứu Nguyễn Hữu Đặng, Lê Tín, Bùi Diên Giàu, Nguyễn Hồng Thoa, Hà Mỹ Trang, Lê Trần Phước Huy, Đặng Thị Ánh Dương và Hồ Hữu Phương Chi thực hiện khảo sát từ 523 sinh viên. Kết quả thống kê cho thấy, sinh viên sử dụng 2,45 tiết tự học cho 1 tiết lên lớp (50 phút). Tuy nhiên, có sự biến thiên lớn giữa các sinh viên trong việc dành thời gian tự học, từ 0,26 - 4,32 tiết tự học/1 tiết lên lớp.
Kết quả phân tích hàm hồi quy đa biến 2 cho thấy, các yếu tố như điểm đầu vào đại học, điểm trung bình tích lũy trong thời gian học đại học, bài tập nhóm có ảnh hưởng tích cực đến việc sử dụng thời gian tự học của sinh viên; trong khi đó, các yếu tố như số lượng tín chỉ đăng ký học, đi làm thêm, học vượt tiến độ làm cho thời gian tự học của sinh viên sẽ ít đi. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng phát hiện, sinh viên chưa khai thác tốt các cơ sở vật chất hỗ trợ tự học (máy tính cá nhân, internet) cho tự học. Các giải pháp được đề xuất bao gồm: phát huy tích cực vai trò của cố vấn học nhằm nâng cao chất lượng tư vấn cho sinh viên; phát huy tinh thần nhiệt huyết và trách nhiệm của giảng viên trong cải tiến phương pháp đánh giá học phần sẽ giúp sinh viên sử dụng nhiều thời gian cho tự học hơn [2]. Nhóm tác giả Nguyễn Quốc Nghi, Lê Thị Diệu Hiền (2011) nghiên cứu các nhân tố dẫn đến tình trạng học kém của sinh viên Trường Đại học Cần Thơ, đã phỏng vấn điều tra 184 sinh viên có kết quả học kém để đo lường các nhân tố tác động đến tình trạng học kém của sinh viên.
Nhóm tác giả cho rằng có 03 nhóm nhân tố tác động đến tình trạng học kém của sinh viên gồm có: nhóm yếu tố phụ thuộc vào Cá nhân sinh viên (thể chất của sinh viên, khả năng thích ứng của sinh viên, mức độ phù hợp của việc chọn ngành học), nhóm yếu tố phụ thuộc vào Nhà trường (phương pháp sư phạm của giảng viên và cơ sở vật chất của nhà trường), nhóm yếu tố phụ thuộc vào Gia đình – Xã hội (gia đình và đoàn thể, điều kiện sinh hoạt của sinh viên) [6]. Hứng thú trong học tập rất quan trọng, cần thiết và là điều kiện để năng cao hiệu quả của môn học, đây cũng là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến quá trình học tập nên tác giả Phạm Thị Hồng Thái đã nghiên cứu những yếu tố ảnh hưởng đến hứng thú học tập môn Tâm lý học đại cương của sinh viên ngành Ngôn ngữ văn hóa nước ngoài Trường Đại học Văn Hiến và tìm hiểu những nguyên nhân ảnh hưởng đến hứng thú học tập của sinh viên để tạo được hứng thú học tập cho họ trong quá trình giảng dạy là nhiệm vụ của giảng viên. Kết quả nghiên cứu khẳng định yếu tố “giảng viên vui vẻ, giảng dạy nhiệt tình” ảnh hưởng nhiều nhất đến hứng thú học tập của sinh viên [12]. 3 Nghiên cứu thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến động cơ học tập của sinh viên Trường Đại học Hồng Đức, tác giả Nguyễn Bá Châu trên cơ sở xác định vai trò, thực trạng động cơ học tập, các yếu tố ảnh hưởng đến động cơ học tập hiện nay của sinh viên, vấn đề giáo dục động cơ học tập cho sinh viên là việc làm vô cùng quan trọng.
Tác giả đề ra ba biện pháp chính để giáo dục động cơ học tập cho sinh viên cần được quan tâm là: giáo dục nhằm nâng cao nhận thức của sinh về mục tiêu, ý nghĩa, yêu cầu ngành học, ý thức, trách nhiệm đối với bản thân, gia đình và nhà trường; nâng cao năng lực chuyên môn, đa dạng hóa các phương pháp giảng dạy của giảng viên; hoàn thiện cơ sở vật chất phục vụ việc dạy và học [1]. Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến kiến thức thu nhận của sinh viên ngành Kinh tế, tác giả Nguyễn Thị Phương Thảo đã khám phá mối quan hệ giữa năng lực giảng viên, động cơ học tập và kiến thức thu nhận của sinh viên ngành kinh tế trường Đại học Bà Rịa - Vũng Tàu. Nghiên cứu sử dụng nhiều phương pháp cho ra kết quả: năng lực giảng viên (gồm có 2 thành phần là giảng dạy và tương tác lớp học) và động cơ học tập có tác động cùng chiều đến kiến thức thu nhận của sinh viên. Hơn nữa, năng lực giảng viên cũng ảnh hưởng gián tiếp đến kiến thức thu nhận của sinh viên thông qua động cơ học tập.
Ngoài ra, ấn tượng trường học và cơ sở vật chất trường học cũng góp phần vào ảnh hưởng của năng lực giảng viên đến kiến thức thu nhận của sinh viên [13]. Có thể thấy, nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình học tập của sinh viên trong trường Đại học là một chủ đề đã thu hút được sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu. Khi nghiên cứu về chủ đề này, các tác giả đi trước chủ yếu đi sâu phân tích thực trạng một số yếu tố chủ quan và khách quan ảnh hưởng đến quá trình học tập của sinh viên, trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp để giúp quá trình học tập của sinh viên đạt hiệu quả, từ đó có kết quả học tập tốt. Qua các tài liệu nhóm nghiên cứu đã được đọc và tìm hiểu cho thấy, cho đến nay, chưa có tài liệu nào nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình học tập của sinh viên Phân hiệu Trường Đại học Nội vụ Hà Nội tại thành phố Hồ Chí Minh.
Vì vậy, đề tài “Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình học tập của sinh viên Phân hiệu trường 4 Đại học Nội vụ Hà Nội tại Thành phố Hồ Chí Minh” do nhóm đề xuất là đề tài mới và không bị trùng lặp với các đề tài đã có. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 3.