MỞ ĐẦU 1.1 Tính cấp thiết của vấn đề Trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, cùng với những hạ tầng kĩ thuật viễn thông đang dần được mở rộng để đáp ứng với nhu cầu của thời đại, tất cả đang là bước đà thuận lợi cho sự phát triển của Internet of Service (IoS). Các dịch vụ thông minh, các mô hình kinh doanh thương mại áp dụng công nghệ số vào các sản phẩm đang trở nên phổ biến, cùng với sự gia tăng số lượng người dùng điện thoại thông minh thì sự ra đời của dịch vụ giúp con người trao đổi, thanh toán trực tuyến trở thành sự tất yếu của thời đại để thúc đẩy cuộc cách mạng chuyển đổi số. Đặc biệt là năm 2021, khi dịch bệnh COVID -19 bùng nổ, khi sự giao tiếp trực tiếp bị hạn chế, nhu cầu về thanh toán không tiền mặt lại trở nên ngày một tăng cao, đã có nhiều hình thức thanh toán điện tử mới ra đời nhằm đáp ứng cho nhu cầu xã hội. Thanh toán điện tử đã góp phần hạn chế lượng tiền mặt lưu thông hàng hóa, giảm thiểu chi phí cho xã hội, mở rộng không gian, rút ngắn thời gian cho quá trình bán và mua hàng hóa, dịch vụ trong nền kinh tế.
Đồng thời, thanh toán điện tử góp phần phát triển các dịch vụ đi kèm như thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng, thẻ tích điểm và các ưu đãi hấp dẫn từ các nhà doanh nghiệp và nhà cung cấp dịch vụ. Khi thanh toán điện tử được khuyến khích và đưa vào như một phương thức thanh toán chính yếu trong xã hội sẽ đem lại nhiều lợi ích để thúc đẩy nền kinh tế phát triển bền vững, Đồng thời, thanh toán điện tử đem lại lợi ích vô cùng to lớn cho các doanh nghiệp, đặc biệt là với những doanh nghiệp nhỏ và vừa khi giờ đây mọi giao dịch thanh toán sẽ được thực hiện nhanh chóng, tiết kiệm thời gian, công sức cho doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp quản lí dòng tiền một cách dễ dàng, tạo sự minh bạch trong các khoản chi tiêu và giao dịch, giúp dòng chảy tiền tệ được lưu thông rõ ràng hơn. Lợi ích hơn cả là giúp tăng tính bảo mật thông tin cho doanh nghiệp và người dùng. Điều này có ý nghĩa to lớn nhằm phát triển một nền kinh tế số năng động, thông minh và bảo mật.
Trước những tác động của dịch bệnh COVID-19, thanh toán điện tử giờ đây lại càng chứng minh được giá trị to lớn mà nó mang lại khi giúp chúng ta vừa có thể hạn chế sử dụng tiền mặt mà vẫn có thể trao đổi hàng hoá, vừa là một hình thức giao dịch chủ yếu giúp cho nền kinh tế thích ứng kịp thời với tình hình sau dịch bệnh. 10 Vì vậy, bài nghiên cứu này sẽ làm rõ hơn những yếu tố ảnh hưởng đến hành vi quyết định phương thức thanh toán trực tuyến của người tiêu dùng tại Việt Nam, cụ thể là sinh viên của trường Đại Học Thương Mại.2 Đề tài nghiên cứu Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến hành vi sử dụng dịch vụ thanh toán điện tử của sinh viên Trường Đại học Thương Mại.3 Mục tiêu nghiên cứu - Mục tiêu tổng quát: Xác định các yếu tố và đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến ý định sử dụng dịch vụ thanh toán điện tử của sinh viên Trường đại học Thương Mại. Từ đó, đánh giá tiềm năng của thị trường. - Mục tiêu cụ thể: Xác định các yếu tố tác động đến quyết định sử dụng dịch vụ thanh toán điện tử của sinh viên Trường đại học Thương Mại.
Xây dựng mô hình nghiên cứu và kiểm định thang đo trong các yếu tố tác động đến việc sử dụng thanh toán trực tuyến của sinh viên Trường đại học Thương Mại. Đưa ra những kiến nghị, đề xuất cho các nhà cung cấp các ứng dụng thanh toán điện tử trong việc thiết kế các tính năng, dịch vụ tiện lợi và an toàn cho người sử dụng.4 Câu hỏi nghiên cứu - Câu hỏi nghiên cứu tổng quát: Những nhân tố ảnh hưởng đến hành vi sử dụng dịch vụ thanh toán điện tử của sinh viên Trường Đại học Thương Mại là gì ? - Câu hỏi nghiên cứu cụ thể: Nhận thức tính dễ sử dụng có ảnh hưởng đến hành vi sử dụng dịch vụ thanh toán điện tử của sinh viên Trường Đại học Thương Mại không? Nhận thức rủi ro có ảnh hưởng đến hành vi sử dụng dịch vụ thanh toán điện tử của sinh viên Trường Đại học Thương Mại không? Nhận thức tính hữu ích có ảnh hưởng đến hành vi sử dụng dịch vụ thanh toán điện tử của sinh viên Trường Đại học Thương Mại không? 11 Sự tin tưởng có ảnh hưởng ảnh hưởng đến hành vi sử dụng dịch vụ thanh toán điện tử của sinh viên Trường Đại học Thương Mại không? Tính an toàn, bảo mật có ảnh hưởng đến hành vi sử dụng dịch vụ thanh toán điện tử của sinh viên Trường Đại học Thương Mại không? 1.5 Phạm vi nghiên cứu - Khách thể nghiên cứu: Những sinh viên trường đại học Thương mại đã và đang sử dụng dịch vụ thanh toán điện tử. - Không gian nghiên cứu: Trường đại học Thương mại. - Thời gian nghiên cứu: 2 tháng kể từ ngày 2901/10/2023.
- Phạm vi nội dung nghiên cứu: Bài nghiên cứu này sẽ tập trung quan tâm đến các nhân tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng dịch vụ thanh toán điện tử của sinh viên Trường đại học Thương Mại. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2.1 Cơ sở lý luận về vấn đề nghiên cứu 2.1 Khái niệm - Theo J. William Stanton (2004), dịch vụ được định nghĩa như sau: "Dịch vụ là những hoạt động vô hình có thể nhận dạng đặc biệt, về cơ bản mang lại sự mãn nguyện mong muốn và không nhất thiết phải gắn liền với việc bán một sản phẩm hoặc một dịch vụ khác". (Fundamentos de marketing, 2004) - Theo Adrian Payne (2001), dịch vụ là một hoạt động có một yếu tố vô hình gắn liền với nó và liên quan đến sự tương tác của nhà cung cấp dịch vụ cho khách hàng hoặc tài sản về khách hàng.
Dịch vụ không liên quan đến việc chuyển giao quyền sở hữu đầu ra. (Diagnosing customer value: integrating the value process and relationship marketing, 2001) - Theo Philip Kotler (2012), dịch vụ được định nghĩa là bất kỳ hoạt động hoặc lợi ích nào mà một người thực sự có thể cung cấp cho thực thể 12 khác, trong đó yếu tố cung cấp cụ có thể phải mang tính vô hình và không liên quan đến việc làm sở hữu bất kỳ tài sản nào. Quá trình dịch vụ sản xuất có thể hoặc không cần thiết phải kết hợp với việc tạo ra một sản phẩm.2 Đặc điểm dịch vụ - Tính vô hình: Tính vô hình có thể hiện diện ở chỗ ta không thể dùng các giác quan để cảm nhận được các tính chất cơ học hóa của dịch vụ. - Tính không thể phân tách: Dịch vụ thường được cung cấp và tiêu dùng một cách đồng thời, khác với hàng hoá vật chất phải sản xuất ra rồi nhập kho, phân phối qua nhiều trung gian, rồi sau đó mới đến tay End user.
- Tính không đồng nhất: Khó có thể có một tiêu chuẩn chung nào để đánh giá chất lượng của dịch vụ (thậm chí cùng một loại hình dịch vụ cũng không có tiêu chí để đánh giá chất lượng bởi vì chất lượng của sản phẩm nói chung sẽ được đánh giá trước tiên có thể hiện qua chỉ số kỹ thuật, tuy nhiên vì dịch vụ mang tính vô hình nên rất khó có được những chỉ số kỹ thuật và ở đây chất lượng dịch vụ có thể thực hiện được ở sự đồng mãn, hài lòng của người tiêu dùng – nhưng sự hài lòng của người tiêu dùng cũng rất khác nhau, nó có thể thay thế đổi rất nhiều). - Tính không thể lưu trữ: Tính không thể lưu trữ là hệ thống của tính vô hình và không thể tách rời. Ở đây nhà cung cấp dịch vụ không lưu trữ những dịch vụ nhưng họ lưu trữ khả năng cung cấp dịch vụ cho những lần tiếp theo. Dịch vụ chỉ tồn tại vào thời gian mà nó được cung cấp.
Do đó, dịch vụ không thể sản xuất hàng loạt để lưu trữ vào kho dự trữ khi có nhu cầu thị trường thì chào bán. Một giáo viên dạy học ở lớp không thể tạo ra một "lớp học" trước đó và lưu trữ nó để học sinh tự học sau này. Thay vào đó, giáo viên phải trực tiếp cung cấp dịch vụ giáo dục bằng cách dạy học trong lớp học vào các giờ học cụ thể. Điều này làm cho dịch vụ giáo dục trở thành không thể lưu trữ và chỉ tồn tại trong quá trình cung cấp trực tiếp cho sinh viên hoặc sinh viên trong lớp học.
- Tính không chuyển quyền sở hữu được: Khi mua một hàng hoá, khách hàng được chuyển quyền sở hữu và trở thành chủ sở hữu hàng hoá mình đã mua. Khi mua dịch vụ thì khách hàng chỉ được quyền sử dụng dịch vụ, được hưởng lợi ích mà dịch vụ mang lại trong một thời gian nhất định mà thôi.2 Dịch vụ thanh toán điện tử 13 2.1 Khái niê †m - Thanh toán điện tử (Hay còn gọi là thanh toán trực tuyến) là hình thức thanh toán qua Internet. Theo đó, khi có nhu cầu thanh toán, bạn không cần phải thanh toán trực tiếp bằng tiền mặt nữa, thay vào đó là sử dụng tài khoản trực tuyến của mình hoặc các cổng thanh toán online. - Dennis (2004) định nghĩa hình thức thanh toán điện tử như là một hình thức cam kết tài chính có liên quan đến người mua và người bán thông qua việc có liên quan đến việc sử dụng các phương tiện điện tử.
Thanh toán điện tử như là một cách trả tiền điện tử cho các loại hàng hóa dịch vụ khi mua sắm thay vì trả tiền mặt hay séc, trực tiếp thông qua bưu điện. Hệ thống thanh toán điện tử thường được chia làm bốn loại: thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ, tiền điện tử, hệ thống Micropayment (Maiyo, 2013).2 Các loại thanh toán điê †n tử Thanh toán b&ng the - Đây là hình thức thanh toán điện tử đầu tiên và đặc trưng nhất trong thị trường thanh toán điện tử. Tỷ lệ thanh toán bằng hình thức này lên đến 90% trong tổng tỷ lệ thanh toán điện tử. Với phương thức thanh toán bằng thẻ này, người dùng có thể dễ dàng thanh toán bằng cách cà thẻ tại chỗ hoặc thanh toán online thông qua thẻ khi mua hàng trên các sàn trang thương mại điện tử.