phần mở đầu và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm ba chương. Cụ thể là: Chƣơng 1: Những vấn đề lý luận và pháp luật về các tội ph m về cờ b c theo pháp luật hình sự Việt Nam Chƣơng 2: Áp dụng các quy định các tội về cờ b c từ thực tiễn quận Hai Bà Trƣng, thành phố Hà Nội Chƣơng 3: Các biện pháp nhằm đảm bảo áp dụng đúng các quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về các tội ph m về cờ b c 6 CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ CÁC TỘI PHẠM VỀ CỜ BẠC THEO PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM 1 1 Những vấn đề lý luận về các tội ph m về cờ b c 1. Khái niệm và các d u hiệu pháp lý của các tội phạm về cờ bạc 1. Khái niệm các tội phạm về cờ bạc Tội phạm là hiện tượng xã hội mang tính tiêu cực xuất hiện từ lâu trong lịch sử loài người.
Đến khi nhà nước và pháp luật ra đời, tội phạm mới được định danh và trở thành vấn đề xuyên suốt mà các nhà nước và pháp luật phải quan tâm. Nhà nước đã quy định những hành vi nguy hiểm cho xã hội nào là tội phạm và áp dụng trách nhiệm hình sự đối với những người nào thực hiện các hành vi đó. Vì vậy, thực chất tội phạm là một hiện tượng có tính chất pháp lý. Tuy nhiên, đây lại là một hiện tượng có tính chất pháp lý tiêu cực.
Tội phạm luôn chứa đựng đặc tính chống lại Nhà nước, chống đối lại xã hội, làm ảnh hưởng tiêu cực tới lợi ích chung của cộng đồng, xâm phạm tới trật tự an toàn xã hội, xâm phạm đến tự do và các quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân. Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tự do, tài sản, các quyền, lợi ích hợp pháp khác của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa. Tội phạm hình thành từ trong lòng xã hội, xuất phát từ các quan hệ xã hội và có quá trình diễn biến, phát triển theo sự phát triển chung của xã hội. Do đó, tội phạm phải được xem xét cả dưới gốc độ xã hội lần lịch sử.
Nghiên cứu về khái niệm tội phạm cũng có nhiều cách lý giải khác nhau tuỳ thuộc vào góc độ và mục đích tiếp cận. Dưới đây là một số khái niệm được tác giả tập hợp: 7 Larry J.Siegel đã đưa ra khái niệm tội phạm như sau: Tội phạm là một hành vi vi phạm các nguyên tắc xã hội được giải thích và quy định trong một đạo luật hình sự do những người nắm giữ quyền lực chính trị và xã hội tạo ra. Những cá nhân vi phạm các nguyên tắc này là đối tượng sẽ bị trừng phạt bởi các cơ quan có thẩm quyền. Những đặc điểm này cùng với các đặc điểm (dấu hiệu) cơ bản của tội phạm đã được các nhà làm luật nước ta ghi nhận mới thể hiện được đầy đủ cả ba bình diện tương ứng với năm dấu hiệu (đặc điểm) cơ bản của tội phạm đó là: Bình diện khách quan (nội dung) - tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã; Bình diện pháp lý (hình thức) - tội phạm là hành vi trái pháp luật hình sự và; Bình diện chủ quan - tội phạm là hành vi do người có năng lực trách nhiệm hình sự và đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự thực hiện một cách có lỗi.
Tại Bộ luật hình sự Việt Nam năm 1999 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2009) có giá trị pháp lý hiện hành, quan điểm về tội phạm được Nhà nước ta cụ thể hoá bằng Điều 8 như sau: Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tự do, tài sản, các quyền, lợi ích hợp pháp khác của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa.[32, Điều 8] Qua nghiên cứu lý luận và thực tiễn tác giả lựa chọn khái niệm về tội phạm tại Điều 8, Bộ luật Hình sự hiện hành là khái niệm đầy đủ và là cơ sở luận cơ bản khi xem xét các tội phạm về cờ bạc. 8 Các tội phạm về cờ bạc là một khái niệm cụ thể của khái niệm tội phạm nói chung. Các tội phạm về cờ bạc bao gồm ba tội danh chính: Tội đánh bạc; Tội tổ chức đánh bạc và Tội gá bạc. - Tội đánh bạc là: Hành vi tham gia vào trò chơi được tổ chức bất hợp pháp mà sự được (hoặc thua) kèm theo việc được (hoặc mất) lợi ích vật chất đáng kể (tiền, hiện vật hoặc các hình thức tài sản khác).
Đánh bạc là hành vi nguy hiểm cho xã hội, không chỉ ảnh hưởng xấu đến gia đình và cá nhân người chơi mà còn có thể là nguyên nhân của tệ nạn xã hội và tội phạm khác. - Tội tổ chức đánh bạc là: Chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy, cưỡng bức, đe dọa người khác tham gia trò chơi có được thua bằng tiền hoặc tài sản dưới bất kỳ hình thức nào. Khi xác định hành vi tổ chức đánh bạc cần phân biệt với trường hợp phạm tội có tổ chức là một hình thức đồng phạm quy định tại Điều 20 Bộ luật hình sự và là yếu tố định khung hình phạt quy định tại một số điều luật. Hành vi tổ chức đánh bạc cũng tương tự như một số hành vi tổ chức phạm tội khác như: tội tổ chức, cưỡng ép người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép quy định tại Điều 275 Bộ luật hình sự.
Tuy nhiên, đối với tội tổ chức đánh bạc thì người phạm tội phải tổ chức ít nhất là từ hai người trở lên đánh bạc, vì việc đánh bạc phải có từ hai người trở lên mới đánh bạc được, không ai đánh bạc với chính mình cả. - Gá bạc là: Dùng địa điểm (nhà ở, cửa hàng, khách sạn, phòng trọ, tầu, xe, thuyền, bè…) đang do mình quản lý sử dụng để cho người khác đánh bạc thu tiền (tiền hồ). Hành vi gá bạc có nơi còn gọi là chứa gá bạc hoặc chứa bạc. Nếu chỉ căn cứ vào việc dùng địa điểm mà mình đang quản lý sử dụng cho người khác đánh bạc thì hành vi này tương tự như hành vi chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma tuý quy định tại Điều 198 Bộ luật hình sự.
Tuy nhiên, hành vi chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma tuý có thể lấy tiền hoặc không lấy tiền, còn hành vi gá bạc (chứa chấp việc đánh bạc) nhất thiết phải lấy tiền (tiền hồ) thì mới bị coi là gá bạc; nếu vì nể nang mà cho người khác dùng địa điểm đang do mình quản lý, sử dụng để đánh bạc thì không bị coi là gá bạc. Như vậy, dấu hiệu bắt buộc để xác định có hành vi gá bạc hay không là có thu tiền hồ hay không. Các yếu tố cấu thành các tội phạm về cờ bạc a. Chủ thể của tội phạm Là người thực hiện hành vi được quy định tại Điều 248 Bộ luật hình sự Việt Nam hiện hành có năng lực trách nhiệm hình sự, đạt độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật hình sự.
Chủ thể của tội đánh bạc được xác định có năng lực trách nhiệm hình sự tại thời điểm họ thực hiện hành vi phạm tội. Tại thời điểm đó họ phải nhận thức được tính chất nguy hiểm cho xã hội mà hành vi của họ gây ra, đồng thời có khả năng điều khiển hành vi theo hướng phù hợp với pháp luật. Những trường hợp không thỏa mãn điều kiện này thì không có năng lực chịu trách nhiệm hình sự. Cụ thể, tại Điều 12 BLHS Việt Nam hiện hành quy định độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự: 1.
Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm. Người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng. Đối chiếu với quy định tại Điều 12 Bộ luật hình sự Việt Nam hiện hành thì tuổi chịu trách nhiệm hình sự của tội đánh bạc là từ đủ 16 tuổi trở lên. Mặt chủ quan của tội phạm Là trạng thái tâm lý của chủ thể tội phạm thể hiện dưới hình thức lỗi cố ý hoặc lỗi vô ý đối với hành vi nguy hiểm cho xã hội do mình thực hiện và đối với hậu quả của hành vi đã thực hiện.
Chủ thể của tội đánh bạc, tổ chức đánh bạc và gá bạc luôn cố ý lựa chọn việc xử sự gây thiệt hại cho xã hội mặc dù có đủ nhận thức và điều kiện để không thực hiện hành vi đó. Người đánh bạc đều nhận thức và buộc phải nhận thức được hành vi đánh bạc, tổ chức đánh bạc và gá bạc của mình là nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm tới khách thể được luật hình sự bảo vệ, nhưng người phạm tội vẫn cố tình thực hiện hành vi, khẳng định thực hiện mong muốn của chủ thể. Xét về tính chất lỗi, lỗi của các chủ thể trong tội đánh bạc đều là lỗi cố ý trực tiếp. 10 Dấu hiệu động cơ, mục đích phạm tội của tội đánh bạc, tổ chức đánh bạc và gá bạc không nhất thiết là dấu hiệu bắt buộc được mô tả trong cấu thành tội phạm.
Mặt khách quan của tội phạm Là mặt bên ngoài của sự xâm hại có tính chất tội phạm trong thực tế khách quan, gây nguy hiểm đáng kể cho xã hội, xâm phạm đến khách thể được pháp luật hình sự Việt Nam bảo vệ.