Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp ngành hàng tiêu dùng niêm yết trên thị trường chứng khoán việt nam

Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp ngành hàng tiêu dùng niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

• Tác giả: Nguyễn Việt Long
• Người hướng dẫn: PSG. Mai Thanh Quế
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Tài Chính
• Đề tài: Nghiên Cứu Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Hiệu Quả Hoạt Động Doanh Nghiệp Ngành Hàng Tiêu Dùng
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của để tài
• 0.2. Tổng quan nghiên cứu
• 0.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Bố cục đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KÝ LUẬN VỀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP
• 1.1. Tổng quan về hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
• 1.2. Khái niệm hoạt động kinh doanh
• 1.3. Khái niệm hiệu quả kinh doanh
• 1.4. Bản chất của hiệu quả kinh doanh
• 1.5. Vai trò của hiệu quả hoạt động kinh doanh đối với các doanh nghiệp
• 1.6. Phân loại hiệu quả hoạt động kinh doanh
• 1.7. Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
• 1.8. Các quan điểm cơ bản trong đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
• 1.9. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh
• 1.10. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh
• 2. CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ MÔ HÌNH
• 2.1. Tổng quan ngành hàng tiêu dùng Việt Nam
• 2.2. Tổng quan về kinh tế vĩ mô Việt Nam
• 2.3. Đánh giá thực trạng ngành hàng tiêu dùng Việt Nam
• 2.4. Triển vọng ngành hàng tiêu dùng trong năm 2021
• 2.5. Thiết kế nghiên cứu
• 2.6. Quy trình nghiên cứu
• 2.7. Chọn mẫu nghiên cứu
• 2.8. Giả thuyết về mối tương quan giữa hiệu quả hoạt động kinh doanh và các nhân tố ảnh hưởng
• 2.9. Đo lường các biến
• 2.10. Phương pháp nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô tả tổng quan số liệu nghiên cứu
• 3.2. Kết quả mô hình hồi quy
• 3.3. Kiểm định tự tương quan các biến
• 3.4. Kiểm định đa cộng tuyến
• 3.5. Mô hình hồi quy tuyến tính đa biến
• 3.6. Kết quả chạy mô hình OLS
• 4. CHƯƠNG 4: MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC DOANH NGHIỆP NGÀNH HÀNG TIÊU DÙNG NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM
• 4.1. Định hướng chung
• 4.2. Một số khuyến nghị
• KẾT LUẬN CHUNG
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Hiệu Quả Hoạt Động Ngành Tiêu Dùng

Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt, các doanh nghiệp luôn tìm cách cải thiện hiệu quả hoạt động doanh nghiệp để tồn tại và phát triển. Mặc dù đã có nhiều nghiên cứu về hiệu quả hoạt động ở một số ngành, số lượng nghiên cứu cụ thể về ngành hàng tiêu dùng tại Việt Nam còn hạn chế. Hiệu quả hoạt động kinh doanh đánh giá mức độ hiệu quả sử dụng tài nguyên để đạt mục tiêu. Nó thể hiện mối quan hệ giữa kết quả và chi phí, đánh giá lợi ích thu lại trên cơ sở nguồn lực đầu vào. Sự ảnh hưởng của nhiều các nhân tố tác động riêng biệt dẫn đến sự khác biệt về các chỉ tiêu đánh giá kết quả và chi phí, tác động tới hiệu quả hoạt động doanh nghiệp. Ngành hàng tiêu dùng là một trong những ngành tiềm năng của Việt Nam, có nhiều lợi thế và hạn chế. Đặc biệt, tình hình dịch bệnh Covid-19 tác động đến hành vi mua sắm của người tiêu dùng, chuyển dịch sang các kênh trực tuyến.

1.1. Tầm Quan Trọng của Hiệu Quả Hoạt Động Doanh Nghiệp

Hiệu quả hoạt động là yếu tố then chốt để doanh nghiệp tồn tại và phát triển trong môi trường cạnh tranh khốc liệt. Việc nâng cao hiệu quả hoạt động giúp doanh nghiệp tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực, giảm chi phí, tăng doanh thu và lợi nhuận. Điều này đặc biệt quan trọng trong ngành hàng tiêu dùng, nơi mà sự thay đổi trong thói quen mua sắm và cạnh tranh về giá cả diễn ra liên tục. Như đã đề cập ở tài liệu gốc, "để tồn tại và phát triển, doanh nghiệp luôn cần phải nâng cao hiệu quả". Việc tập trung vào quản trị hiệu quả hoạt động là thiết yếu.

1.2. Đặc Điểm Ngành Hàng Tiêu Dùng Việt Nam

Ngành hàng tiêu dùng Việt Nam có tiềm năng lớn nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức. Sự cạnh tranh về chất lượng và mẫu mã sản phẩm, cùng với áp lực từ các thương hiệu quốc tế, đòi hỏi các doanh nghiệp phải liên tục đổi mới và cải tiến. Theo tài liệu gốc, "trong những năm trở lại đây, áp lực về chất lượng và mẫu mã sản phẩm, cùng với đó là cạnh tranh ngày càng gắt gao với các nước khác trên thị trường quốc tế vẫn còn, người tiêu dùng đã dần ưa chuộng hàng Việt hơn". Sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng, đặc biệt là sự gia tăng của các kênh mua sắm trực tuyến, cũng là một yếu tố quan trọng cần được xem xét.

II. Cách Xác Định Vấn Đề Thách Thức Đo Lường Hiệu Quả Kinh Doanh

Việc đo lường hiệu quả hoạt động kinh doanh trong ngành hàng tiêu dùng là một thách thức. Sự khác biệt về quy mô, chiến lược kinh doanh, và môi trường hoạt động giữa các doanh nghiệp đòi hỏi các phương pháp đánh giá khác nhau. Các chỉ số tài chính truyền thống như ROA, ROE có thể không phản ánh đầy đủ các nhân tố ảnh hưởng hiệu quả. Hơn nữa, các yếu tố định tính như uy tín thương hiệu, sự hài lòng của khách hàng, và năng lực đổi mới sáng tạo cũng đóng vai trò quan trọng. Sự thiếu hụt nghiên cứu về hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp ngành hàng tiêu dùng càng làm tăng thêm tính cấp thiết của việc nghiên cứu này.

2.1. Hạn Chế Của Các Chỉ Số Tài Chính Truyền Thống

Các chỉ số tài chính như ROA, ROE chỉ phản ánh một phần của bức tranh hiệu quả hoạt động. Chúng không thể đo lường được các yếu tố phi tài chính như năng lực cạnh tranh, chất lượng sản phẩm, và dịch vụ khách hàng. Trong ngành hàng tiêu dùng, những yếu tố này có thể có tác động lớn đến doanh số và lợi nhuận trong dài hạn. Việc chỉ dựa vào các chỉ số tài chính có thể dẫn đến những quyết định sai lầm trong việc quản trị hiệu quả hoạt động.

2.2. Vai Trò Của Các Yếu Tố Định Tính

Các yếu tố định tính như uy tín thương hiệu, sự hài lòng của khách hàng, và đổi mới sáng tạo đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra lợi thế cạnh tranh và tăng trưởng bền vững cho các doanh nghiệp ngành hàng tiêu dùng. Việc xây dựng một thương hiệu mạnh, cung cấp dịch vụ khách hàng tốt, và liên tục đổi mới sản phẩm là những yếu tố then chốt để thu hút và giữ chân khách hàng. Các yếu tố này cần được xem xét một cách toàn diện trong quá trình đánh giá hiệu quả hoạt động.

III. Cách Phân Tích Các Yếu Tố Bên Trong Tác Động Hiệu Quả Doanh Nghiệp

Các yếu tố bên trong doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định hiệu quả hoạt động. Chúng bao gồm: Chiến lược kinh doanh, nguồn nhân lực, công nghệ, marketing, và tài chính. Một chiến lược kinh doanh rõ ràng và phù hợp với thị trường, một đội ngũ nhân viên có năng lực và tâm huyết, việc ứng dụng công nghệ tiên tiến, các hoạt động marketing hiệu quả, và quản lý tài chính chặt chẽ là những yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả hoạt động doanh nghiệp trong ngành hàng tiêu dùng.

3.1. Tác Động của Nguồn Nhân Lực và Chiến Lược Kinh Doanh

Nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao, kinh nghiệm và thái độ làm việc tích cực đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Chiến lược kinh doanh phù hợp với thị trường và khả năng của doanh nghiệp giúp định hướng các hoạt động, tối ưu hóa nguồn lực và đạt được mục tiêu kinh doanh đề ra. Cả hai yếu tố này có mối quan hệ mật thiết và tác động lẫn nhau, tạo nên sức mạnh tổng hợp cho doanh nghiệp.

3.2. Vai Trò Của Công Nghệ Marketing và Quản Lý Tài Chính

Công nghệ giúp doanh nghiệp tự động hóa quy trình sản xuất, giảm chi phí và nâng cao chất lượng sản phẩm. Marketing hiệu quả giúp xây dựng thương hiệu, thu hút khách hàng và tăng doanh số. Quản lý tài chính chặt chẽ giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí, tối ưu hóa nguồn vốn và đảm bảo khả năng thanh toán. Ba yếu tố này đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện hiệu quả hoạt động và tạo ra lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp.

IV. Bí Quyết Các Yếu Tố Bên Ngoài Ảnh Hưởng Đến Hiệu Quả

Các yếu tố bên ngoài doanh nghiệp cũng có tác động đáng kể đến hiệu quả hoạt động. Chúng bao gồm: Môi trường kinh doanh, chính sách nhà nước, hành vi người tiêu dùng, đối thủ cạnh tranh, và chuỗi cung ứng. Một môi trường kinh doanh ổn định và thuận lợi, các chính sách nhà nước hỗ trợ doanh nghiệp, hiểu rõ hành vi người tiêu dùng, cạnh tranh lành mạnh với đối thủ, và quản lý hiệu quả chuỗi cung ứng là những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh.

4.1. Ảnh Hưởng Từ Môi Trường Kinh Doanh và Chính Sách Nhà Nước

Một môi trường kinh doanh ổn định, minh bạch và có tính dự đoán cao giúp doanh nghiệp dễ dàng lập kế hoạch và đầu tư. Các chính sách nhà nước khuyến khích đầu tư, giảm thuế, và hỗ trợ phát triển các ngành công nghiệp mũi nhọn có thể tạo ra động lực tăng trưởng cho doanh nghiệp. Ngược lại, một môi trường kinh doanh bất ổn và các chính sách không rõ ràng có thể gây khó khăn cho doanh nghiệp và làm giảm hiệu quả hoạt động.

4.2. Hành Vi Người Tiêu Dùng Đối Thủ Cạnh Tranh và Chuỗi Cung Ứng

Hiểu rõ hành vi người tiêu dùng giúp doanh nghiệp phát triển các sản phẩm và dịch vụ phù hợp với nhu cầu thị trường. Cạnh tranh lành mạnh với đối thủ thúc đẩy doanh nghiệp không ngừng cải tiến và đổi mới. Quản lý hiệu quả chuỗi cung ứng giúp doanh nghiệp giảm chi phí, đảm bảo nguồn cung ổn định và đáp ứng kịp thời nhu cầu của khách hàng. Ba yếu tố này có tác động trực tiếp đến doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp.

V. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu và Đề Xuất Cải Thiện Hiệu Quả

Nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng hiệu quả hoạt động trong ngành hàng tiêu dùng có thể cung cấp những thông tin hữu ích cho các doanh nghiệp để cải thiện khả năng cạnh tranh và hiệu quả hoạt động kinh doanh. Dựa trên kết quả nghiên cứu, các doanh nghiệp có thể đưa ra các quyết định chiến lược về đầu tư, quản lý, và marketing. Đồng thời, các cơ quan quản lý nhà nước có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng các chính sách hỗ trợ phát triển ngành hàng tiêu dùng.

5.1. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu Vào Thực Tế Doanh Nghiệp

Kết quả nghiên cứu có thể giúp doanh nghiệp xác định được những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động. Từ đó, doanh nghiệp có thể tập trung nguồn lực vào việc cải thiện những yếu tố này. Ví dụ, nếu nghiên cứu cho thấy công nghệ có tác động lớn đến hiệu quả hoạt động, doanh nghiệp có thể đầu tư vào việc nâng cấp công nghệ và tự động hóa quy trình sản xuất.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ Phát Triển Ngành Hàng Tiêu Dùng

Kết quả nghiên cứu có thể cung cấp thông tin cho các cơ quan quản lý nhà nước để xây dựng các chính sách hỗ trợ phát triển ngành hàng tiêu dùng. Ví dụ, nếu nghiên cứu cho thấy chính sách thuế có tác động tiêu cực đến hiệu quả hoạt động, nhà nước có thể xem xét điều chỉnh chính sách thuế để giảm gánh nặng cho doanh nghiệp.

VI. Hướng Đi Mới Đổi Mới Sáng Tạo và Trách Nhiệm Xã Hội

Trong tương lai, đổi mới sáng tạo và trách nhiệm xã hội sẽ trở thành những yếu tố ngày càng quan trọng trong việc quyết định hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp ngành hàng tiêu dùng. Các doanh nghiệp cần liên tục đổi mới sản phẩm, dịch vụ, và quy trình sản xuất để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Đồng thời, các doanh nghiệp cũng cần chú trọng đến trách nhiệm xã hội, bảo vệ môi trường, và đóng góp vào sự phát triển bền vững của cộng đồng.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Đổi Mới Sáng Tạo Để Tăng Trưởng

Đổi mới sáng tạo là yếu tố then chốt để doanh nghiệp tạo ra lợi thế cạnh tranh và duy trì sự tăng trưởng trong dài hạn. Các doanh nghiệp cần khuyến khích đổi mới trong mọi lĩnh vực, từ sản phẩm và dịch vụ đến quy trình sản xuất và mô hình kinh doanh. Việc tạo ra một văn hóa đổi mới trong doanh nghiệp là điều cần thiết để thu hút và giữ chân nhân tài.

6.2. Trách Nhiệm Xã Hội Yếu Tố Quyết Định Thành Công Bền Vững

Trách nhiệm xã hội không chỉ là một nghĩa vụ đạo đức mà còn là một yếu tố quan trọng để xây dựng thương hiệu và tạo dựng lòng tin của khách hàng. Các doanh nghiệp cần chú trọng đến việc bảo vệ môi trường, đóng góp vào sự phát triển của cộng đồng, và đảm bảo quyền lợi của người lao động. Việc thực hiện trách nhiệm xã hội một cách nghiêm túc sẽ giúp doanh nghiệp tạo ra một hình ảnh tích cực và thu hút khách hàng và nhà đầu tư.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở ký luận về các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp 1. Tổng quan về hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp 1. Khái niệm hoạt động kinh doanh Hoạt động kinh doanh theo định nghĩa là bất kì hoạt động nào mà doanh nghiệp tham gia với mục đích chính là tạo ra lợi nhuận. Đây là một thuật ngữ chung bao gồm tất cả các hoạt động kinh tế được thực hiện bởi một công ty trong quá trình kinh doanh.

Các hoạt động kinh doanh bao gồm hoạt động điều hành, đầu tư và tài trợ đang diễn ra và tập trung vào việc tạo ra giá trị cho các cổ đông. Hoạt động kinh doanh có các đặc điểm sau: - Do một chủ thể thực hiện và gọi là chủ thể kinh doanh, chủ thể kinh doanh có thể là cá nhân, hộ gia đình, doanh nghiệp. - Kinh doanh phải có sự vận động của đồng vốn: Vốn là yếu tố quyết định cho công việc kinh doanh, là cơ sở để đánh giá tiềm lực của doanh nghiệp. Không có vốn thì không thể có hoạt động kinh doanh.

Chủ thể doanh nghiệp sử dụng vốn để mua nguyên liệu, thiết bị sản xuất, thuê lao động… - Kinh doanh cần phải hướng tới thị trường, các chủ thể kinh doanh có mối quan hệ mật thiết với nhau, đó là quan hệ với các bạn hàng, với chủ thể cung cấp đầu vào, với khách hàng, với đối thủ cạnh tranh và với Nhà nước. Các mối quan hệ này giúp cho doanh nghiệp duy trì hoạt động kinh doanh đưa doanh nghiêp của mình ngày càng phát triển. - Mục đích chủ yếu và bao trùm của hoạt động kinh doanh là lợi nhuận 1. Khái niệm hiệu quả kinh doanh Theo Giáo trình Quản trị kinh doanh, NXB Đại học Kinh tế quốc dân, Hiệu quả kinh doanh là phạm trù phản ánh trình độ lợi dụng các nguồn lực để đạt được các mục tiêu kinh doanh xác định.

Chỉ các doanh nghiệp kinh doanh mới nhằm vào mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận và vì thế mới cần đánh giá hiệu quả kinh doanh. Nó biểu hiện mối quan hệ tương quan giữa kết quả thu được và toàn bộ chi phí bỏ ra để có kết quả đó, phản ánh chất lượng của hoạt động kinh doanh đó. Bản chất của hiệu quả kinh doanh 18 Thực chất khái niệm hiệu quả kinh tế nói chung và hiệu quả kinh tế của hoạt động sản xuất kinh doanh nói riêng đã khẳng định bản chất của hiệu quả kinh tế trong hoạt động sản xuất kinh doanh là phản ánh mặt chất lượng của các hoạt động kinh doanh, phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực (lao động, thiết bị máy móc, nguyên nhiên vật liệu và tiền vốn) để đạt được mục tiêu cuối cùng của mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp – mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận. Bản chất của hiệu quả kinh doanh là nâng cao năng suất lao động xã hội và tiết kiệm lao động xã hội Hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp và hiệu quả kinh tế – xã hội có mối quan hệ tác động ảnh hưởng lẫn nhau, vì vậy hiệu quả kinh doanh doanh nghiệp cần được phân tích, đánh giá một cách toàn diện, cả về mặt định tính lẫn mặt định lượng, cả về không gian và thời gian.

- Xét về mặt định tính, hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp thể hiện ở những nỗ lực đóng góp của doanh nghiệp vào sự nghiệp phát triển kinh tế. - Xét vể mặt định lượng, hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp là đại lượng biểu diễn mối tương quan giữa kết quả thu được trong hoạt động kinh doanh với chi phí bỏ ra để có được kết quả đó. Đại lượng này được cụ thể hoá thành một hệ thống các chỉ tiêu như doanh thu, chi phí, lợi nhuận, tỉ suất lợi nhuận… - Xét về mặt thời gian, hiệu quả kinh doanh được tính vào một thời điểm nhất định, thông thường vào cuối mỗi chu kỳ kinh doanh. Tuy nhiên, hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp không chỉ là lợi ích trước mắt mà còn là lợi ích lâu dài.

Doanh nghiệp không thể tồn tại lâu dài nếu hoạt động chỉ vì mục tiêu lợi nhuận, mà không xem xét tới lợi ích của người tiêu dùng, của nhà cung ứng, các trung gian thương mại tham gia vào kênh phân phối… - Xét về mặt không gian, hiệu quả kinh doanh được thể hiện ở vị thế của doanh nghiệp trên thị trường, mức độ bao phủ thị trường của doanh nghiệp. Vai trò của hiệu quả hoạt động kinh doanh đối với các doanh nghiệp 1. Hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh là công cụ quản lý doanh nghiệp. 19 Trong bất kì hoạt động sản xuất kinh doanh nào con người đều phải kết hợp giữa yếu tố con người và yếu tố vật chất nhằm thực hiện công việc phù hợp với mục tiêu trong chiến lược và kế hoạch sản xuất kinh doanh của mình trên cơ sở nguồn lực sẵn có.

Để có thể thực hiện điều đó bộ phận quản lý doanh nghiệp phải sử dụng nhiều công cụ trong đó có công cụ hiệu quả hoạt động kinh doanh. Việc tính toán và xem xét hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh không những chỉ cho biết việc sản xuất đạt ở trình độ nào mà còn cho phép các nhà quản lý tìm ra các yếu tố để đưa ra những giải pháp thích hợp trên cả hai phương diện tăng doanh thu và giảm chi phí nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động. Phạm trù hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh đóng vai trò rất quan trọng trong việc đánh giá, so sánh, phân tích kinh tế nhằm tìm ra giải pháp tốt nhất để đạt được mục tiêu mà doanh nghiệp đặt ra. Với vai trò là công cụ đánh giá và phân tích kinh tế, hiệu quả hoạt động không chỉ được sử dụng ở mức độ tổng hợp, đánh giá chung trình độ đầu vào ở toàn bộ doanh nghiệp mà còn đánh giá được trình độ sử dụng từng yếu tố đầu vào ở phạm vi toàn doanh nghiệp cũng như đánh giá lại được từng bộ phận doanh nghiêp.

Sự cần thiết phải nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh Trong nền kinh tế thị trường, việc giải quyết các vấn đề kinh tế như sản xuất cho ai, sản xuất cái gì… xét theo quan hệ cung cầu, giá cả thị trường, cạnh tranh và hợp tác, doanh nghiệp phải tự đưa ra những chiến lược kinh doanh, lúc này mục tiêu lợi nhuận trở thành mục tiêu quan trọng mang tính quyết định. Mặt khác doanh nghiệp còn phải chịu sự cạnh tranh, do đó các doanh nghiệp luôn luôn phải nâng cao năng suất lao động sản xuất và chất lượng sản phẩm, dẫn đến việc tăng năng suất. Nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh không chỉ là mối quan tâm hàng đầu của bất kì xã hội nào mà còn là mối quan tâm của các doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường. Đối với doanh nghiệp, hiệu quả sản xuất kinh doanh không những là thước đo chất lượng phản ánh trình độ tổ chức, quản lý kinh doanh mà còn là vấn đề quyết định đến sự tồn tại và phát triển của các doanh nghiệp.

20 Trong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp đã thực sự chủ động trong kinh doanh, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh là cơ sở để doanh nghiệp phát triển và mở rộng thị trường. Từ đó khả năng cạnh tranh trên thị trường, phát triển sự tiến bộ khoa học và công nghệ, giảm các chi phí về nhân lực và tài lực. Nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh là phát triển doanh nghiệp theo chiều sâu, nâng cao đời sống người lao động. Phân loại hiệu quả hoạt động kinh doanh 1.

Căn cứ vào đối tượng cần đánh giá hiệu quả, có hiệu quả kinh tế cá biệt và hiệu quả kinh tế – xã hội. Hiệu quả kinh doanh cá biệt là hiệu quả kinh doanh thu được từ các hoạt động thương mại của từng doanh nghiệp kinh doanh. Biểu hiện chung của hiệu quả kinh doanh cá biệt là lợi nhuận mà mỗi doanh nghiệp đạt được. Hiệu quả kinh tế – xã hội mà hoạt động kinh doanh đem lại cho nền kinh tế quốc dân là sự đóng góp của nó vào việc phát triển sản xuất, đổi mới cơ cấu kinh tế, tăng năng suất lao động xã hội, tích luỹ ngoại tệ, tăng thu cho ngân sách, giải quyết việc làm, cải thiện đời sống nhân dân.

Giữa hiệu quả kinh doanh cá biệt và hiệu quả kinh tế xã hội có quan hệ nhân quả và tác động qua lại với nhau. Hiệu quả kinh tế quốc dân chỉ có thể đạt được trên cơ sở hoạt động có hiệu quả của các doanh nghiêp. Mỗi doanh nghiệp như một tế bào của nền kinh tế, doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả sẽ đóng góp vào hiệu quả chung của nền kinh tế. Ngược lại, tính hiệu quả của bộ máy kinh tế sẽ là tiền đề tích cực, là khung cơ sở cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đạt kết quả cao.

Đó chính là mối quan hệ giữa cái chung và cái riêng, giữa lợi ích bộ phận với lợi ích tổng thể. Tính hiệu quả của nền kinh tế xuất phát từ chính hiệu quả của mỗi doanh nghiệp và một nền kinh tế vận hành tốt là môi trường thuận lợi để doanh nghiệp hoạt động và ngày một phát triển. Vì vậy, trong hoạt động kinh doanh của mình các doanh nghiệp phải thường xuyên quan tâm đến hiệu quả kinh tế – xã hội, đảm bảo lợi ích riêng hài hoà với lợi ích chung. Về phía các cơ quan quản lý nhà nước, với vai trò định hướng cho sự phát triển của nền kinh tế cần có các chính sách tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp có thể hoạt động đạt hiệu quả cao nhất trong khả năng có thể của mình.

Căn cứ vào phạm vi xác định hiệu quả, có hiệu quả của chi phí tổng hợp và hiệu quả của chi phí bộ phận. Theo quy luật giá trị, trong nền kinh tế hàng hoá, trao đổi hàng hoá phải dựa trên cơ sở chi phí lao động xã hội cần thiết, điều này có nghĩa là giá trị của hàng hoá trao đổi không phải được quyết định bởi hao phí lao động cá biệt của nhà sản xuất cộng thêm phần chi phí của nhà kinh doanh thương mại (nếu xuất hiện trung gian thương mại trong quá trình trao đổi hàng hoá) mà bởi lao động xã hội cần thiết.