Nghiên Cứu Một Số Biện Pháp Phòng Trừ Bệnh Hại Chính Cây Mỡ Tại Trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên

Chuyên khảo phân tích Luận văn nghiên c ứu một số biện pháp phòng trừ bệnh hại chính cây mỡ trong giai đoạn vườn ươm tại, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Nông Thị Huệ
• Người hướng dẫn: TS. Đặng Kim Tuyến
• Trường học: Trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Lâm nghiệp
• Đề tài: Nghiên Cứu Một Số Biện Pháp Phòng Trừ Bệnh Hại Chính Cây Mỡ Tại Trường Đại Học Nông Lâm - Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. Phần 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 2. Phần 2: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.1.1. Cơ sở khoa học của việc điều tra thành phần bệnh hại
• 2.1.2. Cơ sở khoa học của việc phòng trừ dịch hại tổng hợp
• 2.2. Tình hình nghiên cứu trên thế giới và Việt Nam
• 2.2.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 2.2.2. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam
• 2.3. Tổng quan khu vực nghiên cứu
• 2.3.1. Điều kiện tự nhiên của khu vực nghiên cứu
• 2.3.2. Điều kiện dân sinh- kinh tế xã hội
• 2.3.3. Tài nguyên đất
• 3. Phần 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG ĐỊA ĐIỂM VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.1.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.1.4. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.1.4.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.1.4.2. Thời gian nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2.1. Phương pháp kế thừa số liệu có chọn lọc
• 3.2.2. Phương pháp điều tra quan sát trực tiếp
• 3.2.3. Thống kê thành phần bệnh hại cây Mỡ trong giai đoạn vườn ươm
• 4. Phần 4: KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ
• 4.1. Đặc tính chung của cây con và tình hình vườn ươm trước khi điều tra
• 4.1.1. Đặc tính chung của cây con
• 4.2. Tình hình vệ sinh vườn ươm và kết quả điều tra sơ bộ
• 4.2.1. Xác định loại bệnh hại và đánh giá mức độ gây hại đối với cây Mỡ con trong vườn ươm
• 4.2.1.1. Bệnh lở cổ rễ cây Mỡ
• 4.2.1.2. Bệnh cháy lá cây Mỡ
• 4.2.1.3. Bệnh thán thư lá Mỡ
• 4.2.2. Thống kê thành phần bệnh hại cây Mỡ con tại vườn ươm
• 4.2.3. Một số tồn tại và một số biện pháp phòng trừ bệnh hại chủ yếu đối với cây Mỡ tại khu vực nghiên cứu
• 4.2.3.1. Một số tồn tại trong quá trình sản xuất cây giống tại địa bàn nghiên cứu
• 4.2.3.2. Đề xuất biện pháp phòng trừ chung đối với bệnh yếu ở vườn ươm tại khu vực nghiên cứu
• 4.2.3.3. Đặc điểm phát sinh, phát triển của một số bệnh hại chính cây mỡ ở vườn ươm và đề xuất biện pháp phòng trừ
• 5. Phần 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bệnh Hại Cây Mỡ Nghiên Cứu Tại Nông Lâm TN

Rừng là tài nguyên vô giá, đóng vai trò quan trọng trong môi trường sống và kinh tế xã hội. Bên cạnh việc cung cấp gỗ, rừng còn mang lại nhiều lợi ích về mặt xã hội và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, diện tích rừng đang bị thu hẹp do khai thác quá mức, chuyển đổi đất rừng và các hoạt động khác của con người. Để giảm thiểu tình trạng này, việc trồng rừng sản xuất tập trung là một giải pháp quan trọng. Tuy nhiên, việc trồng rừng với số lượng lớn và thuần loài có thể dẫn đến nguy cơ sâu bệnh hại cây mỡ phát triển thành dịch. Do đó, việc tạo ra cây giống khỏe mạnh, không sâu bệnh là yếu tố then chốt. Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đóng vai trò quan trọng trong công tác nghiên cứu và phát triển các biện pháp phòng trừ bệnh hại cho cây mỡ, góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành lâm nghiệp.

1.1. Tầm quan trọng của cây mỡ trong lâm nghiệp bền vững

Cây mỡ (Mangletia glauca BL.) là một trong những loài cây trồng chính tại Thái Nguyên, có giá trị kinh tế cao. Gỗ mỡ được sử dụng rộng rãi trong xây dựng, chế biến gỗ và sản xuất giấy. Việc bảo vệ và phát triển cây mỡ không chỉ góp phần tăng trưởng kinh tế mà còn bảo vệ môi trường sinh thái. Nghiên cứu về bệnh hại cây mỡ và các biện pháp phòng trừ là vô cùng cần thiết để đảm bảo năng suất và chất lượng cây trồng.

1.2. Vai trò của nghiên cứu khoa học trong phòng trừ bệnh hại

Nghiên cứu khoa học đóng vai trò then chốt trong việc xác định nguyên nhân gây bệnh, quá trình phát sinh và phát triển của bệnh, từ đó đề xuất các biện pháp phòng trừ hiệu quả. Các nghiên cứu tại Đại học Nông Lâm Thái Nguyên tập trung vào việc tìm ra các giải pháp phòng trừ bệnh hại cây mỡ một cách bền vững, giảm thiểu sử dụng hóa chất và bảo vệ môi trường.

II. Thách Thức Bệnh Hại Cây Mỡ và Thiệt Hại Kinh Tế Tại TN

Trong giai đoạn vườn ươm, cây mỡ thường xuyên đối mặt với nhiều loại bệnh hại thực vật nguy hiểm như bệnh thán thư lá, đốm lá, cháy lá và thối cổ rễ. Các bệnh này ảnh hưởng nghiêm trọng đến số lượng và chất lượng cây giống, gây thiệt hại lớn cho sản xuất lâm nghiệp. Theo thống kê, tổn thất do bệnh hại cây mỡ gây ra có thể lớn hơn nhiều so với các tác hại tự nhiên khác. Việc áp dụng các biện pháp phòng trừ truyền thống thường không mang lại hiệu quả cao, đòi hỏi cần có những nghiên cứu chuyên sâu và giải pháp tiên tiến hơn. Ảnh hưởng của sâu bệnh đến năng suất cây mỡ là một vấn đề cấp bách cần được giải quyết.

2.1. Các loại bệnh hại phổ biến trên cây mỡ giai đoạn vườn ươm

Các loại bệnh hại cây mỡ phổ biến trong giai đoạn vườn ươm bao gồm bệnh thán thư lá, đốm lá, cháy lá và thối cổ rễ. Bệnh thán thư lá gây ra các vết đốm trên lá, làm giảm khả năng quang hợp của cây. Bệnh thối cổ rễ tấn công phần gốc cây, gây chết cây hàng loạt. Việc xác định chính xác triệu chứng bệnh cây mỡ là rất quan trọng để có biện pháp phòng trừ kịp thời.

2.2. Thiệt hại kinh tế do bệnh hại cây mỡ gây ra

Thiệt hại do sâu bệnh gây ra cho cây mỡ không chỉ giới hạn ở việc giảm số lượng cây giống mà còn ảnh hưởng đến chất lượng cây trồng, làm giảm năng suất và giá trị kinh tế của rừng trồng. Việc phòng trừ bệnh hại cây mỡ hiệu quả sẽ giúp giảm thiểu thiệt hại kinh tế, tăng thu nhập cho người trồng rừng và góp phần vào sự phát triển kinh tế của địa phương.

2.3. Tác nhân gây bệnh cây mỡ Nấm bệnh vi khuẩn và virus

Các tác nhân gây bệnh cây mỡ rất đa dạng, bao gồm nấm bệnh, vi khuẩn và virus. Nấm bệnh là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra các bệnh về lá và rễ. Vi khuẩn và virus cũng có thể gây ra các bệnh nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của cây. Việc xác định chính xác tác nhân gây bệnh cây mỡ là rất quan trọng để lựa chọn biện pháp phòng trừ phù hợp.

III. Phương Pháp Phòng Trừ Sinh Học Bệnh Hại Cây Mỡ Hiệu Quả

Phòng trừ bệnh hại cây mỡ bằng phương pháp sinh học là một giải pháp bền vững và thân thiện với môi trường. Phương pháp này sử dụng các tác nhân sinh học như vi sinh vật có lợi, nấm đối kháng và các loại thuốc trừ sâu sinh học để kiểm soát sâu bệnh hại cây mỡ. Ưu điểm của phương pháp này là không gây ô nhiễm môi trường, an toàn cho người sử dụng và không gây kháng thuốc ở sâu bệnh. Biện pháp phòng trừ sinh học ngày càng được ưa chuộng trong sản xuất lâm nghiệp bền vững.

3.1. Sử dụng vi sinh vật có lợi để phòng trừ bệnh hại

Vi sinh vật có lợi như nấm Trichoderma và vi khuẩn Bacillus có khả năng ức chế sự phát triển của các nấm bệnh cây mỡ gây hại. Việc sử dụng các chế phẩm sinh học chứa vi sinh vật có lợi giúp tăng cường khả năng kháng bệnh của cây, giảm thiểu sự lây lan của bệnh. Đây là một trong những biện pháp phòng trừ sinh học hiệu quả và an toàn.

3.2. Ứng dụng nấm đối kháng trong kiểm soát bệnh hại

Nấm đối kháng là các loài nấm có khả năng cạnh tranh dinh dưỡng, ký sinh hoặc tiết ra các chất kháng sinh để ức chế sự phát triển của các nấm bệnh cây mỡ. Việc sử dụng nấm đối kháng giúp kiểm soát bệnh hại một cách tự nhiên, giảm thiểu sự phụ thuộc vào các loại thuốc hóa học. Đây là một giải pháp phòng trừ bệnh cây mỡ bền vững và thân thiện với môi trường.

3.3. Thuốc trừ sâu sinh học Giải pháp an toàn cho cây mỡ

Thuốc bảo vệ thực vật cho cây mỡ có nguồn gốc sinh học được chiết xuất từ các loại cây cỏ hoặc vi sinh vật, có tác dụng kiểm soát sâu bệnh hại mà không gây hại cho môi trường và sức khỏe con người. Việc sử dụng thuốc trừ sâu sinh học giúp bảo vệ cây mỡ khỏi sự tấn công của sâu bệnh, đảm bảo năng suất và chất lượng cây trồng.

IV. Biện Pháp Canh Tác Phòng Bệnh Cho Cây Mỡ Tại Thái Nguyên

Các biện pháp canh tác phòng bệnh đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu nguy cơ bệnh hại cây mỡ. Việc lựa chọn giống cây khỏe mạnh, kháng bệnh, bón phân cân đối, tưới nước hợp lý và vệ sinh vườn ươm thường xuyên là những biện pháp cơ bản nhưng vô cùng hiệu quả. Quy trình chăm sóc cây mỡ đúng cách sẽ giúp cây sinh trưởng và phát triển tốt, tăng cường khả năng chống chịu bệnh tật. Kỹ thuật trồng cây mỡ cũng cần được chú trọng để đảm bảo cây có môi trường sống tốt nhất.

4.1. Lựa chọn giống cây mỡ kháng bệnh Bước đầu quan trọng

Việc lựa chọn giống cây mỡ kháng bệnh là một trong những biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất. Các giống cây kháng bệnh có khả năng chống chịu tốt hơn với các tác nhân gây bệnh, giảm thiểu nguy cơ nhiễm bệnh và giảm chi phí phòng trừ. Khả năng kháng bệnh của cây mỡ là một yếu tố quan trọng cần được xem xét khi lựa chọn giống.

4.2. Bón phân và tưới nước hợp lý Tăng cường sức đề kháng

Việc bón phân cho cây mỡ cân đối và tưới nước cho cây mỡ hợp lý giúp cây sinh trưởng và phát triển khỏe mạnh, tăng cường khả năng chống chịu bệnh tật. Cây khỏe mạnh có khả năng tự bảo vệ mình khỏi sự tấn công của các tác nhân gây bệnh. Việc cung cấp đầy đủ dinh dưỡng và nước là yếu tố then chốt để duy trì sức khỏe của cây.

4.3. Vệ sinh vườn ươm Loại bỏ nguồn bệnh tiềm ẩn

Vệ sinh vườn ươm thường xuyên giúp loại bỏ các nguồn bệnh tiềm ẩn, giảm thiểu nguy cơ lây lan bệnh. Việc thu gom và tiêu hủy các lá cây bị bệnh, loại bỏ cỏ dại và đảm bảo thông thoáng cho vườn ươm là những biện pháp vệ sinh cơ bản nhưng vô cùng quan trọng. Phòng trừ bệnh hại cho cây non bắt đầu từ việc giữ vệ sinh vườn ươm.

V. Ứng Dụng IPM Quản Lý Dịch Hại Tổng Hợp Cho Cây Mỡ

Quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) là một phương pháp tiếp cận toàn diện trong việc phòng trừ sâu bệnh hại cây mỡ. IPM kết hợp nhiều biện pháp khác nhau như phòng trừ sinh học, canh tác, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật một cách hợp lý để kiểm soát dịch hại một cách hiệu quả và bền vững. IPM giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe con người. Kinh nghiệm phòng trừ bệnh hại cây mỡ cho thấy IPM là một giải pháp tối ưu.

5.1. Các nguyên tắc cơ bản của quản lý dịch hại tổng hợp IPM

Các nguyên tắc cơ bản của IPM bao gồm: giám sát thường xuyên, xác định ngưỡng gây hại, áp dụng các biện pháp phòng trừ sinh học và canh tác trước, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật một cách chọn lọc và hợp lý. IPM nhấn mạnh việc phòng bệnh hơn chữa bệnh, tạo ra một hệ sinh thái cân bằng trong vườn ươm.

5.2. Giám sát và xác định ngưỡng gây hại Cơ sở cho quyết định

Giám sát thường xuyên giúp phát hiện sớm các dấu hiệu của bệnh hại, từ đó có biện pháp phòng trừ kịp thời. Việc xác định ngưỡng gây hại giúp quyết định thời điểm cần can thiệp, tránh việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật một cách không cần thiết. Đây là một bước quan trọng trong quản lý dịch hại tổng hợp (IPM).

5.3. Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hợp lý trong IPM

Trong IPM, thuốc bảo vệ thực vật chỉ được sử dụng khi các biện pháp khác không hiệu quả và khi dịch hại vượt quá ngưỡng gây hại. Việc sử dụng thuốc phải tuân thủ các nguyên tắc an toàn, chọn lọc và hợp lý để giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe con người. Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn là một phần quan trọng của IPM.

VI. Kết Luận Hướng Nghiên Cứu Phòng Trừ Bệnh Cây Mỡ Tương Lai

Nghiên cứu về phòng trừ bệnh hại cây mỡ tại Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã đạt được những kết quả quan trọng, góp phần vào việc nâng cao năng suất và chất lượng cây giống. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức đặt ra, đòi hỏi cần có những nghiên cứu chuyên sâu hơn về các biện pháp phòng trừ sâu bệnh cây mỡ bền vững và hiệu quả. Hướng nghiên cứu tương lai cần tập trung vào việc phát triển các giống cây kháng bệnh, ứng dụng công nghệ sinh học và xây dựng các mô hình IPM phù hợp với điều kiện địa phương. Cây mỡ và lâm nghiệp bền vững là mục tiêu cuối cùng của các nghiên cứu này.

6.1. Phát triển giống cây mỡ kháng bệnh Mục tiêu hàng đầu

Phát triển giống cây mỡ kháng bệnh là một trong những mục tiêu quan trọng nhất trong công tác nghiên cứu. Các giống cây kháng bệnh có khả năng chống chịu tốt hơn với các tác nhân gây bệnh, giảm thiểu nguy cơ nhiễm bệnh và giảm chi phí phòng trừ. Đây là một giải pháp bền vững và hiệu quả trong việc phòng trừ bệnh hại cây mỡ.

6.2. Ứng dụng công nghệ sinh học trong phòng trừ bệnh hại

Công nghệ sinh học có thể được ứng dụng để phát hiện sớm các tác nhân gây bệnh, tăng cường khả năng kháng bệnh của cây và phát triển các loại thuốc trừ sâu sinh học hiệu quả. Việc ứng dụng của cây mỡ trong công nghệ sinh học mở ra nhiều triển vọng mới trong việc phòng trừ bệnh hại cây mỡ.

6.3. Xây dựng mô hình IPM phù hợp với điều kiện địa phương

Xây dựng các mô hình IPM phù hợp với điều kiện địa phương là một trong những hướng nghiên cứu quan trọng trong tương lai. Các mô hình IPM cần được điều chỉnh để phù hợp với đặc điểm khí hậu, đất đai và các loại dịch hại phổ biến tại từng vùng. Điều này sẽ giúp tăng cường hiệu quả của IPM và đảm bảo tính bền vững của hệ thống sản xuất lâm nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Rừng là tài nguyên quý giá của nhân loại, là một bộ phận quan trọng của môi trường sống và có ảnh hưởng rất lớn đến đời sống sản xuất của xã hội loài người. Trong thực tế, ngoài việc cung cấp gỗ, củi, đem lại nhiều lợi ích to lớn khác về mặt xã hội và bảo vệ môi trường sinh thái, rừng còn cung cấp các loại lâm sản, là một trong những ngành nghề đóng góp cho sự thay đổi, phát triển của nền kinh tế quốc dân. Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của xã hội thì nền kinh tế nước ta cũng thay đổi từng ngày từng giờ theo chiều hướng đi lên. Sự thay đổi đó diễn ra ở các ngành nghề khác nhau, các lĩnh vực khác nhau.

Xã hội ngày càng phát triển thì nhu cầu của con người ngày càng cao hơn. Cùng với sự phát triển chung của ngành kinh tế thì ngành Lâm nghiệp cũng không nằm ngoài quy luật đó. Vì vậy đòi hỏi các nhà quản lý phải nghiên cứu, cân nhắc khi thiết kế xây dựng một chương trình bất kỳ nào đó phải đảm bảo sự hài hoà giữa lợi ích kinh tế với các lợi ích khác của xã hội. Hiện nay diện tích rừng đang được ngành Lâm nghiệp quản lý, ngoài việc bảo vệ môi trường sinh thái thì rừng nước ta đã góp phần quan trọng vào việc tăng trưởng kinh tế của đất nước, đồng thời cung cấp cho chúng ta lượng lâm sản phục vụ cho nhu cầu của nhân dân.

Một trong những lâm sản quan trọng mà rừng mang lại cho con người là gỗ, gỗ được sử dụng trong các ngành xây dựng, trụ mỏ, chế biến bột giấy, sợi, đồ dùng gia đình.nhưng hiện nay diện tích rừng và đất rừng của nước ta đang bị thu hẹp về cả số lượng và chất lượng. Việc khai thác quá mức, chuyển đổi đất rừng không hợp lý thành các loại đất khác (trồng trọt, chăn nuôi, nhà ở, đốt rừng làm nương rẫy.) cùng với sự gia tăng dân số quá trình đô thị hóa hay nhận thức còn hạn chế 2 của con người đã làm cho tài nguyên rừng bị suy giảm nghiêm trọng. Trước thực trạng đó Đảng và nhà nước ta đã có nhiều biện pháp thiết thực nhằm giảm tình trạng khai thác nguồn tài nguyên rừng bừa bãi, tiếp tục phủ xanh diện tích đất trống đồi núi trọc, tiến hành trồng rừng phòng hộ đầu nguồn, trồng rừng sản xuất tập trung. Trồng rừng sản xuất tập chung đáp ứng được nhu cầu về nguyên liệu gỗ cho các nhà máy giấy, nhà máy sợi, các nhà máy xí nghiệp chế biến ván dăm và cung cấp nguyên liệu cho các nhà máy chế biến gỗ khác.

Tuy nhiên, khi thực hiện trồng rừng trên một diện tích lớn, số lượng cây nhiều và trồng thuần loài thì vấn đề sâu bệnh hại diễn ra nhiều và có thể gây thành dịch hại nguy hiểm là điều khó tránh khỏi. Do đó, để đạt được kết quả tốt trong việc trồng rừng thì việc tạo ra cây giống tốt, khỏe mạnh, không sâu hại, không mầm bệnh là một điều cực kỳ quan trọng trong công tác giống và việc quản lý cây con trong giai đoạn vườn ươm là rất cần thiết. Ngày nay, nhiều nhà nghiên cứu cho rằng tổn thất do bệnh gây ra lớn hơn rất nhiều lần tổn thất do các tác hại tự nhiên khác, nó làm cho cây yếu và thậm chí là chết hàng loạt. Theo tài liệu thống kê của Cục Lâm vụ nước Mỹ năm 1952, trong những thiệt hại tự nhiên, giá trị tổn thất do: Bệnh cây rừng gây ra chiếm: 45% Sâu hại: 20% Cháy rừng: 17% Động vật + khí hậu: 18% Các loại bệnh phổ biến ở vườn ươm hiên nay gồm bệnh thối cổ rễ cây con, bệnh rơm lá thông, bệnh phấn trắng lá keo, bệnh gỉ sắt keo, bệnh đốm lá bạch đàn, thán thư lá mỡ.

đã làm cho chất lượng cây giống giảm sút đáng kể và việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật phòng trừ hiện nay chưa có hiệu quả tốt.Vì vậy, việc nghiên cứu tìm ra nguyên nhân gây bệnh, triệu chứng và ảnh 3 hưởng của môi trường đến sự phát sinh, phát triển bệnh cây từ đó đề ra các biện pháp phòng trừ bệnh cho cây con ở vườn ươm là rất cần thiết. Trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên hiện nay các loài keo, keo lai (Acacia hybrid) và Mỡ (Mangletia glauca BL.) là những loài cây trồng chính, được trồng với diện tích lớn và tập trung. Tuy nhiên trong giai đoạn vườn ươm cây mỡ thường bị nhiều loại bệnh gây hại như bệnh thán thư lá, đốm lá, cháy lá, thối cổ rễ… Làm ảnh hưởng đến số lượng, chất lượng cây giống trước khi xuất vườn, gây nên những thiệt hại cho sản xuất lâm nghiệp. Để góp phần sản xuất cây con đạt chất lượng cao phục vụ cho công tác trồng rừng tại Thái Nguyên thì việc điều tra xác định nguyên nhân gây bệnh, nghiên cứu quá trình phát sinh, phát triển của bệnh và đề xuất biện pháp phòng trừ bệnh hại cây con giai đoạn vườn ươm là rất cần thiết.

Xuất phát từ thực tế trên, và nguyện vọng muốn đóng góp một phần nhỏ của bản thân trong việc tìm ra các biện pháp phòng trừ một số loại bệnh hại chủ yếu cây mỡ con trong vườn ươm, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu một số biện pháp phòng trừ bệnh hại chính cây mỡ trong giai đoạn vườn ươm tại Trường Đại học Nông Lâm - Thái Nguyên” 1. Mục tiêu nghiên cứu Xác định được các loại bệnh hại và vật gây bệnh cây mỡ. Đánh giá được tình hình bệnh hại cây con ở giai đoạn vườn ươm đối với cây mỡ. Đề xuất các biện pháp phòng trừ một số bệnh hại chính trên cây mỡ rong giai đoạn vườn ươm.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn * Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học - Củng cố kiến thức đã học, bổ sung kiến thức chuyên môn. 4 - Điều tra bệnh hại giúp tôi nắm vững phương pháp điều tra bệnh hại cây con trong vươn ươm. - Việc nghiên cứu đề tài là cơ sở để đề xuất biện pháp phòng trừ các bệnh hại cây mỡ con ở vườn ươm. - Biết cách tổng hợp, phân tích để viết một báo cáo khoa học.

* Ý nghĩa trong thực tiễn sản xuất - Quá trình thu thập số liệu giúp tôi học hỏi và làm quen với thực tế sản xuất. - Quá trình nghiên cứu giúp tôi nắm bắt được tình hình bệnh hại ở vườn ươm mà các đề xuất mà đề tài đưa ra có thể ứng dụng vào thực tiễn sản xuất để phòng trừ bệnh hại cho cây con trong vườn ươm giúp cây sinh trưởng tốt, nâng cao chất lượng của cây con giống và đáp ứng được mục tiêu trồng rừng sản xuất. 5 Phần 2 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 2. Cơ sở khoa học Khoa học bệnh cây được hình thành và phát triển do đòi hỏi của nhu cầu cầu sản xuất cây nông nghiệp và do quá trình đấu tranh giữa thiên nhiên và con người, giữa ý thức hệ duy tâm và duy vật.

Ngay từ đầu của lịch sử trồng trọt, nhân dân lao động thông qua thực tế sản xuất và những kinh nghiệm của mình đã phát hiện và phòng trừ một số bệnh hại nguy hiểm (Trần Văn Mão,1997) [5]. Bệnh cây rừng là một loại tác hại của tự nhiên, nó tác động và gây ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển không bình thường của cây rừng, thậm chí làm cho cây bị chết và gây ra những tổn thất về kinh tế và sinh thái. Nước ta cũng đã từng xảy ra các loại bệnh dịch nguy hiểm như bệnh khô cành bạch đàn ở Đồng Nai làm cho 11.000 ha cây bị khô, ở Thừa Thiên Huế 500 ha, ở Quảng Trị trên 50 ha. Bệnh khô xám thông, bệnh rơm lá thông, bệnh khô ngọn thông, bệnh thối cổ rễ thông, bệnh vàng lá sa mộc, bệnh khô cành cây phi lao, bệnh khô héo trẩu, bệnh chổi xể tre luồng, bệnh tua mực quế, bệnh sọc tím tre luồng… đã uy hiếp nghiêm trọng hàng ngàn ha rừng và ảnh hưởng đến sản xuất lâm nghiệp ở nước ta.

Theo cách hiểu thông thường, bệnh cây là khoa học nghiên cứu về cây bị bệnh, sinh trưởng và phát triển không bình thường vì những lý do sinh vật cũng như không phải sinh vật. Bệnh cây là kết quả tác động của 3 yếu tố: nguồn bệnh, cây trồng và điều kiện bên ngoài. Cách hiểu trên giúp chúng ta nắm được nội dung và thực chất của bệnh cây ở mức độ từng cá thể. Tuy nhiên trong thực tế sản xuất cách hiểu trên đây chưa cho phép giải quyết một cách có cơ sở những trường hợp cụ thể về bệnh cây.

6 Trong hoạt động thực tế của mình, người làm công tác bệnh cây phải giải quyết các nhiệm vụ có liên quan đến những tập đoàn có cây lớn, vi sinh vật gây bệnh, trong những khoảng không gian nhất định, thường là khá rộng lớn, với tác động của nhiều yếu tố khí hậu, đất đai khác nhau. Khoa học bệnh cây có các nhiệm vụ chính: Nghiên cứu bệnh hại cây trên cơ sở đó xác định các biện pháp bảo vệ làm cho năng suất cây trồng ở mức cao nhất và ổn định. Góp phần phát huy tác dụng của giống cây có năng suất cao và các biện pháp kỹ thuật trồng trọt tiên tiến: Bón phân, chế độ nước, mật đọ cao…Trong sản xuất không để bệnh hại phát triển và gây thành dịch. Giải quyết vấn đề về bệnh cây góp phần tạo điều kiện cho việc hình thành các vùng chuyên canh, nhất là những cây có giá trị kinh tế lớn (Đường Hồng Dật, 1979) [2].

Để hoàn thành các nhiệm vụ trên, khoa học bệnh cây có các nội dung: Nghiên cứu và xác định nguyên nhân gây bệnh: Nghiên cứu bệnh thường rất nhiều và phức tạp, trong thực tế nhiều trường hợp cùng một nguyên nhân nhưng gây ra những biểu hiện bệnh rất khác nhau, ngược lại có những trường hợp nhiều nguyên nhân cùng gây ra một triệu chứng bệnh rất giống nhau. Một biểu hiện bệnh có thể có một hoặc một số nguyên nhân chủ yếu và một số nguyên nhân thứ yếu. Nhầm lẫn vai trò và vị trí các loại nguyên nhân có thể dẫn đến những kết luận và hành động sai lầm. Có xác định đúng nguyên nhân gây bệnh thì các công việc tiếp tục sau đó mới có cơ sở chắc chắn và chính xác.

Muốn phòng trừ bệnh, bảo vệ cây có hiệu quả, tránh lãng phí và các hậu quả tiêu cực khác, không thể không xác định nguyên nhân gây bệnh (Đường Hồng Dật, 1979) [2]. 7 Phát hiện các quy luật phát sinh, phát triển và hình thành của dịch bệnh cây: Bệnh cây phát sinh và phát triển theo những quy luật nhất định.