Nghiên cứu biện pháp phòng trừ sâu cuốn lá hại trà hoa vàng tại huyện Ba Chẽ, Quảng Ninh

Nghiên cứu biện pháp phòng trừ sâu cuốn lá hại trà hoa vàng tại huyện Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh, góp phần bảo vệ cây trồng hiệu quả.

• Tác giả: Lý Thị Thim
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Phương Oanh
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: Nghiên Cứu Biện Pháp Phòng Trừ Sâu Cuốn Lá Hại Trà Hoa Vàng Tại Huyện Ba Chẽ, Tỉnh Quảng Ninh
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• 1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.2. Yêu cầu nghiên cứu
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa trong khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Nghiên cứu về sâu hại và biện pháp phòng trừ Trà hoa vàng trên thế giới và Việt Nam
• 2.2.1. Nghiên cứu về sâu hại Trà hoa vàng
• 2.2.2. Nghiên cứu về biện pháp phòng trừ sâu hại trà hoa vàng
• 3. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.2.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.3. Nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Nội dung nghiên cứu
• 3.3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thành phần sâu hại Trà hoa vàng
• 4.2. Nghiên cứu đặc điểm sinh học của sâu cuốn lá (Cacoecia eucroca) hại trên cây Trà hoa vàng thực hiện ở phòng thí nghiệm tại Viện bảo vệ thực vật
• 4.2.1. Thời gian phát dục và vòng đời của sâu cuốn lá hại cây Trà hoa vàng
• 4.2.2. Khả năng sinh sản của sâu cuốn lá hại cây Trà hoa vàng
• 4.2.3. Tỷ lệ sống sâu non của sâu cuốn lá hại cây Trà hoa vàng
• 4.2.4. Quy luật phát sinh phát triển của sâu cuốn lá hại Trà hoa vàng
• 4.3. Đánh giá hiệu lực thuốc sinh học đối với sâu cuốn lá hại Trà hoa vàng
• 4.4. Đánh giá hiệu lực thuốc hóa học đối với sâu cuốn lá hại trà hoa vàng
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về sâu cuốn lá hại trà hoa vàng

Sâu cuốn lá là một trong những loại sâu hại chính gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cây trà hoa vàng tại Quảng Ninh. Chúng thường xuất hiện vào mùa xuân, khi cây trà đang trong giai đoạn phát triển mạnh mẽ. Sâu cuốn lá không chỉ làm giảm năng suất mà còn ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm. Theo thống kê, sâu cuốn lá có thể gây hại đến 30% năng suất trà hoa vàng nếu không được kiểm soát kịp thời. Việc nghiên cứu và áp dụng các biện pháp phòng trừ hiệu quả là rất cần thiết để bảo vệ cây trồng và đảm bảo nguồn thu nhập cho nông dân.

1.1. Đặc điểm sinh học của sâu cuốn lá

Sâu cuốn lá (Cacoecia eucroca) có vòng đời từ 33 đến 40 ngày, với nhiều lứa trong năm. Chúng thường đẻ trứng ở mặt dưới của lá, sâu non nở ra sẽ di chuyển đến đầu ngọn và nhả tơ cuốn các lá lại với nhau. Hành vi này không chỉ giúp chúng ẩn nấp mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc ăn biểu bì lá. Sâu cuốn lá phát triển mạnh từ tháng 3 đến tháng 5, khi lộc non phát triển. Việc hiểu rõ đặc điểm sinh học của sâu cuốn lá sẽ giúp nông dân có biện pháp phòng trừ hiệu quả hơn.

II. Tình hình sâu bệnh hại trà hoa vàng tại Quảng Ninh

Tỉnh Quảng Ninh có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho sự phát triển của cây trà hoa vàng, nhưng cũng là môi trường lý tưởng cho sự phát triển của sâu hại. Theo báo cáo, có khoảng 12 loài sâu hại khác nhau tấn công cây trà, trong đó sâu cuốn lá là loài gây hại nghiêm trọng nhất. Sự gia tăng mật độ sâu hại không chỉ ảnh hưởng đến năng suất mà còn làm giảm chất lượng trà, dẫn đến thiệt hại kinh tế cho nông dân. Việc theo dõi và đánh giá tình hình sâu bệnh là rất quan trọng để có biện pháp phòng trừ kịp thời.

2.1. Các loại sâu hại chính

Ngoài sâu cuốn lá, trà hoa vàng còn bị tấn công bởi nhiều loại sâu hại khác như rệp vảy, sâu ăn lá. Mỗi loại sâu hại đều có đặc điểm sinh học và phương thức gây hại riêng. Rệp vảy thường hút nhựa cây, làm cho cây còi cọc, trong khi sâu ăn lá gây thiệt hại trực tiếp đến lá và búp non. Việc nhận diện và phân loại sâu hại là bước đầu tiên trong công tác phòng trừ hiệu quả.

III. Biện pháp phòng trừ sâu cuốn lá hại trà hoa vàng

Để phòng trừ sâu cuốn lá hại trà hoa vàng, cần áp dụng đồng bộ nhiều biện pháp. Các biện pháp sinh học như sử dụng thiên địch, thuốc sinh học có nguồn gốc tự nhiên được khuyến khích. Bên cạnh đó, việc sử dụng thuốc hóa học cũng cần được cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo an toàn cho cây trồng và môi trường. Việc áp dụng các biện pháp canh tác hợp lý như thay đổi mật độ trồng, tỉa cành cũng góp phần làm giảm mật độ sâu hại.

3.1. Biện pháp sinh học

Biện pháp sinh học là một trong những phương pháp hiệu quả và bền vững trong phòng trừ sâu cuốn lá. Sử dụng thiên địch như các loài côn trùng ăn thịt có thể giúp kiểm soát mật độ sâu hại. Ngoài ra, việc áp dụng các chế phẩm sinh học từ thực vật như tỏi, gừng cũng cho thấy hiệu quả trong việc ức chế sự phát triển của sâu cuốn lá. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng dịch chiết từ một số loài cây có khả năng ức chế sự phát triển của sâu hại, từ đó bảo vệ cây trà hoa vàng một cách hiệu quả.

IV. Đánh giá hiệu quả các biện pháp phòng trừ

Đánh giá hiệu quả của các biện pháp phòng trừ sâu cuốn lá là rất cần thiết để xác định phương pháp nào là tối ưu nhất. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc kết hợp giữa biện pháp sinh học và hóa học mang lại hiệu quả cao nhất trong việc kiểm soát sâu hại. Việc theo dõi thường xuyên và đánh giá tình hình sâu bệnh sẽ giúp nông dân có những điều chỉnh kịp thời trong quá trình canh tác.

4.1. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng các biện pháp phòng trừ sâu cuốn lá hại trà hoa vàng đã đạt được hiệu quả cao. Sử dụng thuốc sinh học có nguồn gốc tự nhiên không chỉ giúp kiểm soát sâu hại mà còn bảo vệ môi trường. Đồng thời, việc áp dụng các biện pháp canh tác hợp lý cũng góp phần làm giảm mật độ sâu hại, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng trà hoa vàng. Những kết quả này không chỉ có giá trị trong nghiên cứu mà còn có ý nghĩa thực tiễn lớn đối với nông dân trồng trà.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Do nhu cầu sử dụng cây Trà hoa vàng làm dược liệu quá lớn so với khả năng cung cấp của tự nhiên nên cây dược liệu đã trở thành cây trồng quan trọng có giá trị kinh tế cao. Đã có nhiều nghiên cứu, ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật nâng cao năng suất và chất lượng cây dược liệu thông qua các biện pháp như chọn tạo giống, kỹ thuật canh tác, bảo quản và chế biến. Đã có nhiều công trình nghiên cứu đóng góp lớn cho sản xuất cây Trà hoa vàng tại nước ta như: chọn tạo giống, kỹ thuật canh tác, thu hoạch và bảo quản chế biến; tuy nhiên, nghiên cứu về bảo vệ thực vật còn rất ít. Do đó, khi sinh vật hại xuất hiện và gây hại trên diện rộng người quản lý và người sản xuất gặp nhiều khó khăn để đưa ra các giải pháp xử lý; dẫn đến sản phẩm bị giảm cả về năng suất và chất lượng, thậm trí nhiều diện tích lớn không cho thu hoạch.

Điều kiện tự nhiên của tỉnh Quảng Ninh rất thuận lợi cho sự phát triển của nhiều loại cây dược liệu quý trong đó có Trà hoa vàng. Nhiều loài cây dược liệu có giá trị cao trong y học phát triển tự nhiên trong các khu rừng trên địa bàn tỉnh. Số liệu thống kê năm 2017, toàn tỉnh có 948 loài cây thuốc thuộc 182 họ, 561 chi khác nhau. Với tiềm lực tự nhiên đó, ngành Y tế tỉnh đã và đang xây dựng Quy hoạch tổng thể phát triển ngành Dược Quảng Ninh đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030, tập trung hình thành vùng bảo tồn, phát triển cây dược liệu tập trung tại Vườn cây thuốc quốc gia Yên Tử và Thung lũng dược liệu Ngọa Vân - Yên Tử.

Bên cạnh đó, UBND tỉnh đã phê duyệt Quy hoạch thành lập 01 khu bảo tồn đa dạng sinh học, 01 vườn bảo tồn và phát triển cây thuốc và các vùng trồng cây dược liệu tại: Đông Triều, Uông Bí, Hoành Bồ, Ba Chẽ, Tiên Yên và Bình Liêu (UBND tỉnh Quảng Ninh, 2018). Luan van 2 Trà hoa vàng vừa là cây dược liệu quý, vừa có thể trồng làm cây cảnh, do đó đem lại giá trị kinh tế rất cao. Trà hoa vàng tươi có giá từ 1-1,3 triệu đồng/kg và hoa Trà hoa vàng khô có giá 14-15 triệu đồng/kg. Hiện nay, 140 ha Trà hoa vàng tại huyện Ba Chẽ, chiếm tỉ lệ lớn nhất tỉnh Quảng Ninh, phân bố chủ yếu ở các xã Thanh Sơn (40,3 ha); Đồn Đạc (36 ha) và Đạp Thanh (27,6 ha).

Năm 2019, tỉnh Quảng Ninh đã quy hoạch được 31,6 ha diện tích trồng Trà hoa vàng đạt tiêu chuẩn cho ra sản phẩm OCOP (UBND tỉnh Quảng Ninh, 2019). Với điều kiện thiên nhiên ưu đãi, Quảng Ninh có chủ trương phát triển thành một trong những trung tâm cây dược liệu lớn nhất cả nước, nhiều loại cây dược liệu trong đó có trà hoa vàng đã và đang dần được đưa vào trồng thử nghiệm và sản xuất tại đây. Qua theo dõi và ghi ghép phát hiện thấy cây Trà hoa vàng bị tấn công bởi 12 loài sâu hại như: rệp vảy, sâu cuốn lá, sâu ăn lá,. trong đó phải đặc biệt kể đến sâu cuốn lá xuất hiện với tần xuất rất nguy hiểm và gây hại nặng trên trà hoa vàng.

Vì vậy nên để phát triển bền vững cây Trà hoa vàng cần phải có nghiên cứu cơ bản về bảo vệ thực vật để hiệu rõ bản chất của sâu cuốn lá hại Trà hoa vàng và đề xuất các giải pháp phòng chống một cách kịp thời để nâng cao được năng suât cũng như chất lượng của cây Trà hoa vàng. Xuất phát từ thực tế trên chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu biện pháp phòng trừ sâu cuốn lá hại Trà hoa vàng tại huyện Ba Chẽ, Tỉnh Quảng Ninh” 1. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài 1. Mục tiêu nghiên cứu Xác định loại thuốc có nguồn gốc sinh học, hóa học phòng trừ sâu cuốn lá đạt được hiệu lực cao cho cây Trà hoa vàng tại huyện Ba Chẽ tỉnh Quảng Ninh.

Yêu cầu nghiên cứu - Nghiên cứu thành phần sâu hại hại Trà hoa vàng. Luan van 3 - Nghiên cứu quy luật phát sinh và phát triển của sâu cuốn lá hại Trà hoa vàng - Xác định hiệu lực của một số thuốc sinh học đối với sâu cuốn lá hại Trà hoa vàng. - Xác định hiệu lực của một số thuốc hóa học đối với sâu cuốn lá hại Trà hoa vàng. Ý nghĩa của đề tài 1.

Ý nghĩa trong khoa học - Kết quả nghiên cứu của đề tài bổ sung thông tin khoa học cơ bản về một số biện pháp phòng trừ sâu cuốn lá hại Trà hoa vàng. - Kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở khoa học và là tài liệu tham khảo nghiên cứu về quản lí sâu hại cây Trà hoa vàng. Ý nghĩa trong thực tiễn - Kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở để xác định một số biện pháp kỹ thuật quản lý được sâu cuốn lá hại Trà hoa vàng nhằm ổn định năng suất, góp phần phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh Quảng Ninh nói riêng và các tỉnh trồng Trà hoa vàng nói chung. - Kết quả nghiên cứu của đề tài là tài liệu tham khảo trong nghiên cứu cây Trà hoa vàng.

Luan van 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài Theo hệ thống phân loại thực vật của Takhtajan, vị trí phân loại của chi Camellia L. có thể được tóm tắt như sau: Giới: Thực vật (Plantae) Ngành: Ngọc lan (Magnoliopsida) Phân lớp: Sổ (Dilleniidae) Bộ: chè (Theales) Họ: Chè (Theaceae) Trà hoa vàng thuộc cây bụi hoặc cây nhỏ, cành nhẵn hay có lông. Lá thường có cuống, đơn, mọc so le, không có lá kèm, chóp lá nhọn, có đầu nhọn hoặc kéo dài thành đuôi, gốc lá hình nêm hẹp, nêm rộng, tròn hay hình tim, mép có răng cưa nhọn hoặc tù.

Hoa đều, lưỡng tính, kích thước lớn hoặc nhỏ, mọc đơn độc ở nách lá hoặc đầu cành. Hoa màu đỏ, trắng hoặc vàng, cuống hoa ngắn hoặc gần như không có cuống. Có từ 2-10 lá bắc, mọc xoắn trên cuống hoa, có 4-19 cánh hoa hợp 1 phần ở gốc cùng với vòng nhị ngoài. Nhị nhiều, dính với nhau ở phần gốc, vòng nhị phía trong rời nhau, chỉ nhị dài.

Bầu trên có 1-5 ô, 1-5 vòi nhụy, dạng sợi, rời hoặc dính nhau; bầu và vòi nhụy nhẵn hay phủ lông mịn. Quả nang, hình cầu dẹt hoặc hình trứng, khi khô chẻ ô từ trên xuống thành 3, 4 hay 5 mảnh; vỏ quả dày hay mỏng, hóa gỗ. Có 1 đến nhiều hạt trong mỗi ô, hình cầu, nửa cầu hay hình nêm, vỏ hạt màu nâu, nêu hạt giẻ nhạt hoặc nâu hồng, phủ lông hay nhẵn (Agarwal, B. Cây trồng nói chung và cây Trà hoa vàng nói riêng có thể bị sâu phá hại ở tất cả các bộ phận của cây trong suốt quá trình sinh trưởng và phát triển, làm giảm năng suất, phẩm chất, thậm chí không cho thu hoạch.

Quảng Ninh có điều kiện tự nhiên thuận lợi để cây Trà hoa vàng sinh trưởng tốt bên cạnh Luan van 5 đó thì đó cũng là điều kiện thuận lợi cho các loại sâu phát triển. Sâu làm giảm đáng kể năng suất và chất lượng của cây trồng nên công tác nghiên cứu sâu hại càng phải được chú trọng. Cây Trà hoa vàng tại Quảng Ninh cũng chịu ảnh hưởng không nhỏ của một số loại sâu hại, đặc biệt là sâu cuốn lá. Theo báo cáo của chi cục Bảo vệ thực vật Lâm Đồng cho thấy sâu cuốn lá trà có đặc điểm hình thái và tập tính gây hại như sau: Trưởng thành đẻ trứng ở mặt dưới của lá hay bìa lá, sâu non nở ra di chuyển đến đầu ngọn và nhả tơ cuốn các lá lại với nhau và ăn biểu bì lá.

Đặc điểm của sâu cuốn lá sâu tuổi lớn di chuyển đến gần mép lá cắn đứt và cuốn thành tổ nhỏ để ẩn nấp, gặm phần mô biểu bì lá hoặc ăn khuyết lá trà. Sâu phát triển mạnh từ tháng 3-5, khi mà lộc non phát triển. Sâu phá hại trên lá và búp non, lá bị hại phát triển chậm. Sâu non đẫy sức hóa nhộng ngay trong tổ lá bị cuộn lại.

Đặc điểm hình thái: sâu trưởng thành cánh nhỏ giống hình chữ nhật rìa cánh có lông dài, cánh trước màu nâu có một vùng hình tam giác màu vàng. Thân dài 5-7 mm, cánh dài 10-12 mm. Tập tính sinh sống và gây hại: Bướm đẻ trứng ở mặt dưới của lá hay bìa lá, sâu non nở ra chui vào lớp biểu bì lá. Sau 5-6 ngày sâu di chuyển đến gần mép lá và cuốn thành tổ nhỏ để ẩn nấp, gặm phần chất xanh hoặc ăn khuyết lá trà.

Sâu phát triển mạnh từ tháng 3-5. Mỗi năm có từ 4-6 lứa. Vòng đời của sâu từ 33 – 40 ngày. Sâu phá hại trên lá và lá non, lá bị hại phát triển chậm, phẩm chất trà kém.

Vì vậy, việc tiến hành nghiên cứu biện pháp phòng trừ sâu cuốn lá hại Trà hoa vàng là điều cần thiết, để đáp ứng được yêu cầu cấp bách về sản xuất Trà hoa vàng đạt năng suất cao, chất lượng tốt, đảm bảo đáp ứng đủ nhu cầu sử dụng Trà hoa vàng của thị trường hiện nay. Nghiên cứu về sâu hại và biện pháp phòng trừ Trà hoa vàng trên thế giới và Việt Nam. Nghiên cứu về sâu hại và biện pháp phòng trừ sâu hại Trà hoa vàng trên thế giới.  Nghiên cứu về sâu hại Trà hoa vàng.

Trà là loại cây có giá trị cao, thích nghi tốt với khí hậu phía nam Carolina. Các vấn đề thường gặp trên giống trà mai (Camellia sasanqua) và giống trà Nhật (Camellia japonica) có thể được kiểm soát bằng biện pháp canh tác thích hợp. Ba bệnh nguy hiểm nhất xuất hiện ở Nam Carolina bao gồm chết dần chồi và loét thân, tàn lụi hoa và thối rễ. Côn trùng gây hại chính tìm thấy trên cây trà là rệp vảy trà (Fioriniae theae) (Nakamura và cs.

Không có nhiều loài côn trùng gây hại cây trà; tuy nhiên, mức độ tàn phá của chúng là rất lớn. Các chất diazinon, orthene, xà phòng diệt côn trùng, pyrethrins, bả có thể tiêu diệt hầu hết côn trùng hại trà, ngoại trừ bọ cánh cứng Nhật Bản, carbaryl có hiệu quả phòng trừ tốt với côn trùng miệng gặm nhai và bọ cánh cứng Nhật (Atlantic Coast Camellia, 1994). *Rệp vảy Ở phía Nam Carolina, côn trùng gây hại trên trà phổ biến nhất là rệp vảy. Rệp vảy chích vào mô và hút nhựa cây làm cho cây còi cọc.

Rệp vảy có kích thước nhỏ, vẻ ngoài của chúng đã thay đổi phụ thuộc giới tính và loài. Một số trông như vảy cá nhỏ dính trên cây.