Luận văn thạc sĩ nghiên cứu biện pháp phòng trị bệnh do giun tròn trichocephalus suis gây ra ở lợn tại huyện phổ yên tỉnh thái nguyên

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu biện pháp phòng trị bệnh do giun tròn Trichocephalu suis gây ra ở lợn tại huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên.

• Tác giả: Hoàng Trường Giang
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Ngân
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi - Thú y
• Đề tài: Nghiên cứu biện pháp phòng trị bệnh do giun tròn Trichocephalus suis gây ra ở lợn tại huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu của đề tài
• 1.2. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Đặc điểm sinh học của giun T.
• 2.3. Vòng đời của giun T. suis lợn
• 2.4. Sự phát triển, sức đề kháng của trứng giun T. suis lợn ở ngoại cảnh
• 2.5. Đặc điểm dịch tễ bệnh giun T. suis
• 3. ĐỐI TƯỢNG, VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và vật liệu nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu biện pháp phòng trị bệnh giun T. suis cho lợn
• 3.6. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Tình hình nhiễm giun T. suis ở lợn tại huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên
• 4.2. Nghiên cứu biện pháp phòng trị bệnh giun T. suis cho lợn
• 4.2.1. Hiệu lực và độ an toàn của thuốc tẩy trong điều trị bệnh giun T. suis cho lợn
• 4.2.2. Xác định tác dụng diệt trứng giun T. suis bằng thuốc sát trùng trong điều kiện phòng thí nghiệm
• 4.2.3. Nghiên cứu công thức ủ phân để tăng khả năng sinh nhiệt diệt trứng giun T.
• 4.2.4. Bước đầu đề xuất quy trình phòng trị bệnh giun T.
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về bệnh giun tròn Trichuris suis ở lợn

Bệnh giun tròn do Trichuris suis gây ra là một vấn đề nghiêm trọng trong ngành chăn nuôi lợn, đặc biệt tại Phổ Yên, Thái Nguyên. Bệnh này ảnh hưởng đến sức khỏe và năng suất của lợn, gây thiệt hại kinh tế đáng kể. Nghiên cứu này nhằm tìm ra các biện pháp phòng trị hiệu quả để kiểm soát bệnh, góp phần nâng cao chất lượng chăn nuôi lợn và sức khỏe động vật.

1.1. Tổng quan về Trichuris suis

Trichuris suis là một loại giun tròn ký sinh trong ruột già của lợn. Chúng gây ra các triệu chứng như tiêu chảy, sụt cân và giảm năng suất. Bệnh giun tròn này phổ biến ở các vùng có điều kiện khí hậu nóng ẩm, như Thái Nguyên. Việc hiểu rõ đặc điểm sinh học và vòng đời của Trichuris suis là cơ sở quan trọng để đề xuất các phương pháp điều trị và phòng bệnh hiệu quả.

1.2. Tình hình bệnh tại Phổ Yên Thái Nguyên

Tại Phổ Yên, Thái Nguyên, bệnh giun tròn ở lợn đã gây ra nhiều thiệt hại cho người chăn nuôi. Các nghiên cứu trước đây cho thấy tỷ lệ nhiễm bệnh cao, đặc biệt ở các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ. Việc thiếu các biện pháp phòng trị khoa học và hệ thống là nguyên nhân chính khiến bệnh lây lan nhanh. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá tình hình bệnh và đề xuất các giải pháp phù hợp.

II. Phương pháp nghiên cứu và kết quả

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp khoa học để đánh giá hiệu quả của các biện pháp phòng trị bệnh Trichuris suis ở lợn. Các phương pháp bao gồm điều tra dịch tễ, thử nghiệm thuốc tẩy giun và đánh giá hiệu quả của các phương pháp điều trị. Kết quả nghiên cứu cho thấy sự cần thiết của việc áp dụng các biện pháp phòng bệnh và điều trị khoa học để kiểm soát bệnh hiệu quả.

2.1. Điều tra dịch tễ

Quá trình điều tra dịch tễ tại Phổ Yên, Thái Nguyên cho thấy tỷ lệ nhiễm Trichuris suis ở lợn khá cao, đặc biệt ở các hộ chăn nuôi không áp dụng các biện pháp phòng bệnh. Các yếu tố như điều kiện vệ sinh kém và thiếu kiến thức về bệnh ký sinh trùng là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này. Kết quả này nhấn mạnh sự cần thiết của việc nâng cao nhận thức và áp dụng các biện pháp phòng bệnh.

2.2. Thử nghiệm thuốc tẩy giun

Các thử nghiệm thuốc tẩy giun được tiến hành để đánh giá hiệu quả của các loại thuốc trong việc điều trị bệnh giun tròn ở lợn. Kết quả cho thấy một số loại thuốc có hiệu quả cao trong việc giảm tỷ lệ nhiễm bệnh và cải thiện sức khỏe của lợn. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc cần được kết hợp với các biện pháp phòng bệnh để đạt hiệu quả lâu dài.

III. Đề xuất quy trình phòng trị bệnh

Dựa trên kết quả nghiên cứu, một quy trình phòng trị bệnh Trichuris suis ở lợn đã được đề xuất. Quy trình này bao gồm các bước như vệ sinh chuồng trại, sử dụng thuốc tẩy giun định kỳ và nâng cao nhận thức của người chăn nuôi. Việc áp dụng quy trình này sẽ giúp giảm tỷ lệ nhiễm bệnh và nâng cao năng suất chăn nuôi lợn tại Phổ Yên, Thái Nguyên.

3.1. Vệ sinh chuồng trại

Vệ sinh chuồng trại là bước quan trọng trong phòng bệnh Trichuris suis. Việc làm sạch và khử trùng chuồng trại thường xuyên giúp loại bỏ trứng giun và ngăn chặn sự lây lan của bệnh. Các biện pháp như sử dụng thuốc sát trùng và ủ phân đúng cách cũng được khuyến cáo để tăng hiệu quả phòng bệnh.

3.2. Sử dụng thuốc tẩy giun định kỳ

Sử dụng thuốc tẩy giun định kỳ là một phần không thể thiếu trong quy trình phòng trị bệnh. Các loại thuốc tẩy giun hiệu quả cao đã được xác định qua nghiên cứu và được khuyến cáo sử dụng theo lịch trình phù hợp. Việc này giúp kiểm soát sự phát triển của Trichuris suis và bảo vệ sức khỏe của lợn.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Chăn nuôi lợn đóng vai trò trụ cột trong cơ cấu nông nghiệp Việt Nam, đóng góp trên 60% tổng sản lượng thịt xẻ toàn ngành chăn nuôi. Tuy nhiên, theo các khảo sát dịch tễ thú y quốc gia, áp lực dịch bệnh đường tiêu hóa—đặc biệt là các bệnh ký sinh trùng mạn tính—đang gây tổn thất kinh tế nghiêm trọng, làm suy giảm hệ số chuyển hóa thức ăn (FCR) từ 15% đến 20%, kéo dài thời gian xuất chuồng và mở đường cho các bệnh truyền nhiễm thứ phát nguy hiểm như Salmonella, E. coli và Brachyspira hyodysenteriae.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|               DỊCH TỄ HỌC & VÒNG ĐỜI KÝ SINH TRÙNG TRICHOCEPHALUS SUIS             |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| Lợn nhiễm bệnh -> Thải phân chứa trứng -> Môi trường ngoại cảnh (15-28 ngày)      |
| -> Trứng phát triển thành trứng cảm nhiễm (Ấu trùng L1) -> Lợn nuốt phải          |
| -> Ruột non (nở ấu trùng) -> Xâm nhập niêm mạc manh tràng/kết tràng (30 ngày)     |
| -> Giun trưởng thành cắm sâu đầu vào niêm mạc, hút máu & tiết độc tố              |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Bối cảnh và Vấn đề Nghiên cứu (Problem Statement)

Tại huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên (địa bàn bán sơn địa có mật độ đàn lợn lớn), tình trạng nhiễm giun tóc (Trichocephalus suis) diễn biến phức tạp do tập quán chăn nuôi nông hộ xen kẽ trang trại quy mô vừa, hệ thống xử lý phân chưa đồng bộ và thiếu quy trình tẩy ký sinh trùng định kỳ khoa học. Trichocephalus suis (thuộc lớp Nematoda, bộ Trichocephalida, họ Trichocephalidae) cắm sâu phần đầu hình sợi chỉ vào niêm mạc manh tràng và kết tràng, gây viêm loét hoại tử cục bộ, tiêu chảy phân lẫn máu (hội chứng hồng lỵ), giảm hấp thu dinh dưỡng và gây hội chứng thiếu máu do thiếu sắt.

Mục tiêu của Dự án

1. Khảo sát và định lượng dịch tễ học: Đánh giá chính xác tỷ lệ và cường độ nhiễm giun T. suis trên 550 mẫu lợn tại 4 xã trọng điểm (Thành Công, Tân Phú, Tân Hương, Tiên Phong) thuộc huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên.
2. Khảo nghiệm lâm sàng hóa dược: Đánh giá hiệu lực tẩy sạch (efficacy rate) và độ an toàn sinh học của hoạt chất Ivermectin thông qua hai biệt dược thú y chuyên dụng: Ziquan-mectin (dạng tiêm) và Hanmectin-25 (dạng premix trộn thức ăn).
3. Thử nghiệm hóa chất sát trùng in-vitro: Kiểm định hiệu lực diệt trứng giun tóc của hai dung dịch sát trùng phổ biến là Benkocid và Povidine 10% trong điều kiện phòng thí nghiệm.
4. Chuẩn hóa công nghệ ủ nhiệt sinh học: Thiết lập và tối ưu hóa 4 công thức ủ phân hiếu khí/kỵ khí (Composting thermophilic formulas) nhằm sinh nhiệt > 60°C để tiêu diệt 100% trứng giun mầm bệnh trong phân.
5. Xây dựng quy trình phòng trị tích hợp: Đề xuất quy trình thực hành thú y chuẩn hóa (Standard Operating Procedure - SOP) có tính ứng dụng thực tiễn cao cho các hộ chăn nuôi và trang trại.

Phạm vi và Giới hạn (Scope and Limitations)

• Phạm vi không gian: 4 xã trọng điểm chăn nuôi của huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên và Phòng Thí nghiệm Khoa Chăn nuôi Thú y – Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.
• Thời gian thực hiện: Từ ngày 09/12/2013 đến ngày 31/05/2014.
• Giới hạn kỹ thuật: Đề tài tập trung chuyên sâu vào loài đơn ký sinh Trichocephalus suis; các thử nghiệm sát trùng in-vitro tập trung vào liều khuyến cáo thực địa; thử nghiệm ủ phân compost giới hạn theo dõi 40 - 55 ngày theo chu kỳ sản xuất nông nghiệp.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Bảng so sánh các giải pháp can thiệp hiện hành

Tiêu chí so sánh	Phun sát trùng bề mặt (Benkocid / Povidine)	Dùng Levamisole / Mebendazole truyền thống	Quy trình can thiệp tích hợp (Nghiên cứu đề xuất)
Cơ chế tác động	Khử trùng vi khuẩn bề mặt bằng hóa chất	Liệt cơ giun trưởng thành đường tiêu hóa	Hóa dược tác động toàn thân + Diệt trứng bằng nhiệt sinh học Compost
Hiệu lực diệt trứng T. suis	0% (Do lớp vỏ chitin/cutin và nút nhầy dày)	0% (Không tác động đến trứng ngoài môi trường)	100% (Nhiệt độ ủ compost đạt đỉnh 66°C - 75°C)
Hiệu lực sạch giun trưởng thành	Không có tác dụng điều trị	85.0% - 92.0% (Thường tái nhiễm nhanh sau 15-20 ngày)	97.5% - 100% (Ziquan-mectin / Hanmectin-25)
Tính an toàn cho vật nuôi	Không áp dụng trực tiếp lên cơ thể	Có thể gây tác dụng phụ, nôn mửa nếu quá liều	100% an toàn, không kích ứng mô mềm hay rối loạn tiêu hóa
Tác động môi trường	Nguy cơ tồn dư hóa chất xuống nguồn nước ngầm	Không xử lý được mầm bệnh trong phân thải	Xử lý triệt để phân thành phân bón hữu cơ vi sinh giàu dinh dưỡng

Phân tích yêu cầu hệ thống theo mô hình MoSCoW

• Must Have (Bắt buộc phải có): Phác đồ định liều chuẩn xác định theo thể trọng thực tế; phương pháp chẩn đoán định lượng trứng EPG (Eggs Per Gram) bằng buồng đếm McMaster; công thức ủ phân đạt nhiệt độ tối thiểu > 55°C để hủy mầm bệnh.
• Should Have (Nên có): Biệt dược tẩy giun kép cho cả lợn nái mang thai và lợn thịt sau cai sữa; quy trình định kỳ lặp lại sau mỗi 2 - 3 tháng.
• Could Have (Có thể có): Sử dụng chế phẩm vi sinh thúc đẩy tốc độ lên men nhiệt trong hố ủ phân compost.
• Won't Have (Không áp dụng): Phun thuốc diệt côn trùng nồng độ cao trực tiếp vào máng ăn do nguy cơ ngộ độc thứ cấp.

Thiết kế hệ thống và Quy trình Kỹ thuật

+----------------------------------------------------------------------------------------------------+
|               KIẾN TRÚC QUY TRÌNH CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ GIUN TÓC TOÀN DIỆN                         |
+----------------------------------------------------------------------------------------------------+
| [1. Khảo sát & Lấy mẫu]  ---> [2. Chẩn đoán Phòng Thí nghiệm] ---> [3. Can thiệp Điều trị]        |
| - Mẫu phân tươi 5-10g         - Kỹ thuật Fulleborn (NaCl bão hòa)   - Ziquan-mectin (1 ml/10kg TT) |
| - Đo nhân trắc VN, DT        - Đếm buồng đếm McMaster              - Hanmectin-25 (1 g/10kg TT)   |
|                                - Kỹ thuật Darling/Cherborvich                                      |
|                                              |                                                     |
|                                              v                                                     |
| [6. Tái thẩm định & Đóng gói] <-- [5. Xử lý Chất thải Môi trường] <-- [4. Giám sát Độ an toàn]     |
| - Tái khám ngày 5, 10, 15     - Công thức ủ Compost IV              - Theo dõi phản ứng lâm sàng   |
| - Đánh giá tăng trọng (kg)     - Tỷ lệ 1:1 Cây xanh : Phân chuồng   - Kiểm soát biến chứng         |
+----------------------------------------------------------------------------------------------------+

Ngăn xếp Công nghệ và Công cụ Kỹ thuật (Technical Specifications)

• Kính hiển vi quang học: Olympus CX21 (Độ phóng đại 100x, 400x).
• Buồng đếm chuyên dụng: McMaster Chamber (Thể tích mỗi buồng đếm chuẩn $0.15 \text{ ml}$).
• Dung dịch hóa chất tuyển nổi:
  • Dung dịch $\text{NaCl}$ bão hòa (Tỷ trọng $d = 1.20$, nồng độ $380 \text{ g/L}$ nước sôi).
  • Dung dịch $\text{MgSO}_4$ bão hòa (Phương pháp Cherborvich cho trứng tỷ trọng cao).
  • Dung dịch cố định bảo quản mẫu giun Barbagallo: $30 \text{ ml}$ Formalin $40% + 7.5 \text{ g } \text{NaCl} + 1000 \text{ ml } \text{H}_2\text{O}$ cất.
• Biệt dược điều trị:
  • Ziquan-mectin (Thành phần: Ivermectin $1% \text{ w/v}$, dung môi vô trùng, liều $1 \text{ ml} / 10 \text{ kg TT}$).
  • Hanmectin-25 (Thành phần: Ivermectin $0.25% \text{ premix}$, liều $1 \text{ g} / 10 \text{ kg TT}$).
• Dữ liệu và Thống kê: Microsoft Excel 2007, phần mềm xử lý thống kê sinh vật học chuyên ngành chăn nuôi thú y (Biostatistics Framework theo Nguyễn Văn Thiện).

---

Implementation và kết quả

Development Process & Key Algorithms

1. Thuật toán xác định thể trọng lợn qua nhân trắc học

Để giải quyết bài toán định liều thuốc chính xác mà không cần cân điện tử lớn tại nông hộ, thuật toán hồi quy tương quan nhân trắc học được áp dụng:

$$\text{P}_{\text{kg}} = 87.5 \times \text{VN}^2 \times \text{DT}$$

Trong đó:

• $\text{P}_{\text{kg}}$: Khối lượng tính toán của lợn $(\text{kg})$.
• $\text{VN}$: Chu vi vòng ngực đo sát sau khớp vai $(\text{m})$.
• $\text{DT}$: Chiều dài thân từ điểm giữa hai tai dọc sống lưng đến gốc đuôi $(\text{m})$.
• $87.5$: Hệ số hồi quy hình thể đối với các giống lợn lai F1 và lợn ngoại tại Việt Nam.

2. Thuật toán tính mật độ trứng McMaster (EPG)

Quy trình định lượng trứng giun tóc trên một gram phân phục vụ phân loại cường độ nhiễm:

$$\text{EPG} = \left( \frac{\sum N_{\text{trứng}}}{k \times V_{\text{chamber}}} \right) \times \left( \frac{V_{\text{huyền dịch}}}{m_{\text{phân}}} \right)$$

Với: $k = 2$ (số buồng đếm), $V_{\text{chamber}} = 0.15 \text{ ml}$, $V_{\text{huyền dịch}} = 60 \text{ ml}$, $m_{\text{phân}} = 4 \text{ g}$. Thuật toán rút gọn: $\text{EPG} = \sum N_{\text{trứng}} \times 50$.

def calculate_swine_dosage_and_epg(heart_girth_m: float, body_length_m: float, 
                                   mcmaster_eggs_count: int, drug_type: str) -> dict:
    """
    Thuật toán tính thể trọng, mật độ trứng EPG và liều lượng hoạt chất Ivermectin.
    """
    # 1. Tính thể trọng lợn
    weight_kg = 87.5 * (heart_girth_m ** 2) * body_length_m
    
    # 2. Tính chỉ số EPG (Eggs Per Gram)
    epg = mcmaster_eggs_count * 50
    
    if epg <= 500:
        intensity = "Nhẹ (Mild)"
    elif 500 < epg <= 1000:
        intensity = "Trung bình (Moderate)"
    else:
        intensity = "Nặng (Severe)"
        
    # 3. Tính toán liều lượng thuốc
    if drug_type == "Ziquan-mectin":
        # Liều tiêm: 1 ml / 10 kg thể trọng
        dosage = (weight_kg / 10.0) * 1.0
        unit = "ml (Tiêm dưới da)"
    elif drug_type == "Hanmectin-25":
        # Liều trộn thức ăn: 1 g / 10 kg thể trọng
        dosage = (weight_kg / 10.0) * 1.0
        unit = "g (Trộn thức ăn)"
    else:
        raise ValueError("Loại thuốc không nằm trong danh mục chuẩn hóa.")
        
    return {
        "estimated_weight_kg": round(weight_kg, 2),
        "epg_index": epg,
        "infection_intensity": intensity,
        "prescribed_dosage": round(dosage, 2),
        "dosage_unit": unit
    }

3. Quy trình thực nghiệm 4 công thức ủ phân nhiệt sinh học

• Công thức I: $200 \text{ kg}$ Phân chuồng $+ 40 \text{ kg}$ Lá xanh băm nhỏ $+ 12 \text{ kg}$ Tro bếp. Trát bùn kín hố ủ.
• Công thức II: $200 \text{ kg}$ Phân chuồng $+ 40 \text{ kg}$ Lá xanh băm nhỏ $+ 10 \text{ kg}$ Vôi bột. Trát bùn kín hố ủ.
• Công thức III: $200 \text{ kg}$ Phân chuồng $+ 40 \text{ kg}$ Lá xanh $+ 12 \text{ kg}$ Tro bếp $+ 10 \text{ kg}$ Vôi bột. Trát bùn kín.
• Công thức IV (Compost tối ưu): $500 \text{ kg}$ Phế thải hữu cơ cây xanh (rơm, rạ, thân ngô băm $10-15 \text{ cm}$) $+ 500 \text{ kg}$ Phân chuồng. Phân chia 6 tầng xen kẽ, diện tích đáy $3 \text{ m}^2/\text{tấn}$, duy trì ẩm độ $40% - 50%$, che phủ bạt nilon cách nhiệt.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|              CẤU TRÚC PHÂN TẦNG ĐỐNG Ủ COMPOST (CÔNG THỨC IV)                      |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|  [Mái che / Bạt Nilon giữ nhiệt & chống thất thoát đạm]                            |
|  -------------------------------------------------------------------------------  |
|  Tầng 6: Phân chuồng ẩm (10 cm)                                                   |
|  Tầng 5: Phế thải cây xanh băm nhỏ (25-30 cm)                                     |
|  Tầng 4: Phân chuồng ẩm (10 cm)                                                   |
|  Tầng 3: Phế thải cây xanh băm nhỏ (25-30 cm)                                     |
|  Tầng 2: Phân chuồng ẩm (10 cm)                                                   |
|  Tầng 1: Phế thải cây xanh băm nhỏ lót đáy (25-30 cm) [Rãnh thoát nước đáy]      |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

---

Testing và Validation

1. Dữ liệu khảo sát dịch tễ học thực địa (550 cá thể lợn)

Xã khảo sát	Tổng số lợn điều tra (con)	Số lợn nhiễm dương tính (con)	Tỷ lệ nhiễm (%)	Nhiễm nhẹ $\le 500$ EPG (%)	Nhiễm TB $500 - 1000$ EPG (%)	Nhiễm nặng $> 1000$ EPG (%)
Thành Công	172	23	13.37%	69.57%	21.74%	8.69%
Tân Phú	90	19	21.11%	73.68%	26.32%	0.00%
Tân Hương	130	48	36.92%	58.33%	29.12%	12.50%
Tiên Phong	158	63	39.87%	49.21%	36.51%	14.28%
TÍNH CHUNG	550	153	27.82%	58.17%	30.72%	11.11%

Nhận định dịch tễ: Tỷ lệ nhiễm phân bố không đều giữa các xã do sự khác biệt về phương thức chuồng trại. Xã Tiên Phong và Tân Hương có tỷ lệ nuôi nhốt nền đất và vệ sinh kém hơn, dẫn đến tỷ lệ nhiễm vượt trên $36%$.

2. Thử nghiệm hiệu lực và độ an toàn của thuốc tẩy giun

Thử nghiệm diện hẹp (Mổ khám kiểm chứng đối chứng vàng)

• Hanmectin-25 ($n=5$ lợn, EPG trước tẩy: $720 - 1350$): Sau tẩy 5, 10, 15 ngày, EPG $= 0$. Mổ khám sau 15 ngày: tìm thấy 0 giun trưởng thành ở manh tràng. Hiệu lực tẩy sạch: 100%. Độ an toàn: 100%.
• Ziquan-mectin ($n=5$ lợn, EPG trước tẩy: $810 - 1290$): Sau tẩy 5, 10, 15 ngày, EPG $= 0$. Mổ khám sau 15 ngày: tìm thấy 0 giun trưởng thành. Hiệu lực tẩy sạch: 100%. Độ an toàn: 100%.

Thử nghiệm diện rộng trên thực địa ($n=84$ cá thể)

Biệt dược sử dụng	Liều dùng chuẩn	Số lợn điều trị	Cường độ trước tẩy (Trứng/g)	Số lợn sạch trứng sau 15 ngày	Hiệu lực sạch trứng (%)	Tỷ lệ an toàn (%)
Ziquan-mectin	$1 \text{ ml} / 10\text{kg TT}$	44	$511.36 \pm 19.19$	44	100.0%	100% (0/44 phản ứng phụ)
Hanmectin-25	$1 \text{ g} / 10\text{kg TT}$	40	$503.25 \pm 28.75$	39	97.5%	100% (0/40 phản ứng phụ)
Tổng hợp	--	84	--	83	98.81%	100.0%

3. Đánh giá khả năng sinh nhiệt và diệt mầm bệnh của 4 công thức ủ phân

Công thức ủ	Thời gian đạt đỉnh nhiệt (ngày)	Nhiệt độ đỉnh cao nhất ($^\circ\text{C}$)	Tỷ lệ diệt trứng ở nhiệt độ đỉnh (%)	Thời điểm tiêu diệt 100% trứng giun (ngày)
Công thức I	Ngày thứ 30	$53.17 \pm 0.54^\circ\text{C}$	54.00%	Ngày thứ 40
Công thức II	Ngày thứ 35	$58.17 \pm 0.74^\circ\text{C}$	100.0%	Ngày thứ 35
Công thức III	Ngày thứ 30	$58.83 \pm 0.74^\circ\text{C}$	100.0%	Ngày thứ 30
Công thức IV (Compost)	Ngày thứ 5 (Đạt $75^\circ\text{C}$ tại ngày 2)	$66.00 \pm 6.48^\circ\text{C}$	12.36% (Bắt đầu phân hủy)	Ngày thứ 20

    NHIỆT ĐỘ HỐ Ủ THEO THỜI GIAN GIỮA CÁC CÔNG THỨC (ĐƠN VỊ: °C)
 80 |                [Công thức IV đạt đỉnh 75°C ở ngày 2-5]
 70 |                /\
 60 |               /  \--------- [Công thức III & II đạt ~58°C]
 50 |              /              \-------- [Công thức I đạt ~53°C]
 40 |  -----------/                         \
 30 | /                                      \--------- Hạ về nhiệt môi trường
    +------------------------------------------------------------> Thời gian (ngày)
      1   5   10   15   20   25   30   35   40   45   50   55

---

Kết quả đạt được từ thử nghiệm quy trình phòng trị tích hợp

Thử nghiệm đối chứng được triển khai trên 16 lợn (3 tháng tuổi) tại xã Tân Hương trong thời gian 3 tháng:

• Lô Thí nghiệm ($n=8$): Tiêm Ziquan-mectin ($1\text{ ml}/10\text{kg TT}$) + Vệ sinh tiêu độc chuồng trại + Ủ phân theo Công thức IV (Compost).
• Lô Đối chứng ($n=8$): Giữ nguyên tập quán chăm sóc truyền thống của hộ chăn nuôi.

+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
|               KẾT QUẢ ĐỐI CHỨNG DỊCH TỄ VÀ TĂNG TRỌNG SAU 3 THÁNG THEO DÕI                         |
+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
| Chỉ số theo dõi               | Lô Thí nghiệm (Can thiệp SOP)      | Lô Đối chứng (Truyền thống)  |
| ----------------------------- | ---------------------------------- | ---------------------------- |
| Tỷ lệ nhiễm giun ban đầu      | 100.0% (8/8 con dương tính)        | 100.0% (8/8 con dương tính)  |
| Tỷ lệ nhiễm sau 2 tháng       | 0.0% (Sạch hoàn toàn mầm bệnh)     | 100.0% (Nhiễm TB & nặng)     |
| Tỷ lệ nhiễm sau 3 tháng       | 0.0% (Duy trì bảo hộ 100%)         | 100.0% (100% nhiễm mạn tính) |
| Tăng trọng bình quân          | Tăng trưởng vượt trội (+18.4%)     | Chậm lớn, tiêu tốn cám cao   |
+---------------------------------------------------------------------------------------------------+

---

Đổi mới và đóng góp

1. Chứng minh bằng thực nghiệm sự vô hiệu của thuốc sát trùng thông thường đối với trứng giun tóc: Nghiên cứu đã chứng minh rõ ràng Benkocid và Povidine 10% ở liều khử trùng chuồng trại thông thường có hiệu lực diệt trứng T. suis là 0.00% qua 30 ngày theo dõi. Điều này thay đổi căn bản tư duy thực hành thú y: không thể dựa vào thuốc sát trùng bề mặt để làm sạch môi trường nhiễm giun tóc.
2. Chuẩn hóa công thức ủ phân Compost C:N tối ưu diệt mầm bệnh nhanh gấp đôi: Thiết kế công thức ủ phối trộn phân chuồng và phế thải cây xanh tỷ lệ $1:1$ giúp hệ vi sinh vật hiếu khí bùng phát nhiệt lượng cực nhanh ($75^\circ\text{C}$ sau 48 giờ), rút ngắn thời gian diệt sạch 100% trứng giun xuống 20 ngày (nhanh hơn $50%$ so với công thức truyền thống mất 40 ngày).
3. Cung cấp phác đồ can thiệp kép với hiệu lực trị liệu $98.81% - 100%$: Khẳng định hoạt chất Ivermectin qua hai dạng bào chế (Ziquan-mectin tiêm và Hanmectin-25 trộn) mang lại giải pháp linh hoạt, tuyệt đối an toàn ($100%$) cho mọi lứa tuổi gia súc.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản triển khai tại nông hộ và trang trại (Deployment SOP)

Phân tích Hiệu quả Kinh tế - Kỹ thuật (Cost-Benefit Analysis)

• Chi phí thuốc can thiệp: Khoảng $3.500 - 5.000 \text{ VNĐ}/\text{lợn thịt}$.
• Lợi ích kinh tế:
  • Giảm FCR từ $3.2$ xuống $2.8 \text{ kg}$ thức ăn/kg tăng trọng.
  • Rút ngắn thời gian nuôi xuất chuồng từ 10 đến 15 ngày/lứa.
  • Giá trị gia tăng từ nguồn phân hữu cơ vi sinh sạch mầm bệnh đạt $300.000 - 500.000 \text{ VNĐ}/\text{tấn phân ủ}$.
  • Hệ số hoàn vốn đầu tư (ROI) ước tính đạt 1 : 8.5 (mỗi 1 đồng chi cho thuốc và ủ phân mang lại 8.5 đồng lợi nhuận tăng trọng và tiết kiệm cám).

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

• Thời gian nghiên cứu thực địa giới hạn trong 6 tháng (từ tháng 12/2013 đến tháng 05/2014), chưa bao quát hết biến thiên dịch tễ của toàn bộ mùa mưa bão (tháng 6 - tháng 8).
• Thử nghiệm ủ phân công thức IV dừng lại ở ngày theo dõi thứ 40 do giới hạn thời gian thực tập tốt nghiệp.
• Chưa ứng dụng kỹ thuật sinh học phân tử (PCR/Sequencing) để giám định biến dị di truyền giữa các chủng Trichocephalus suis tại địa phương.

Hướng nghiên cứu mở rộng

• Nghiên cứu bổ sung các chủng men vi sinh bản địa (EM, Trichoderma) để đẩy nhanh hơn nữa pha sinh nhiệt trong hố ủ phân compost.
• Xây dựng phần mềm di động (Mobile App) tích hợp thuật toán đo lường thể trọng qua xử lý hình ảnh camera và tự động gợi ý liều lượng thuốc thú y cho người nông dân.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên chuyên ngành Chăn nuôi - Thú y: Tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu ký sinh trùng học, kỹ thuật Fulleborn, McMaster và phương pháp thiết kế khối ủ nhiệt sinh học.
• Bác sĩ Thú y và Cán bộ Khuyến nông: Nắm vững phác đồ định lượng hóa dược Ivermectin chuẩn xác, loại bỏ quan niệm sai lầm về việc dùng thuốc sát trùng bề mặt để diệt trứng giun tóc.
• Chủ trang trại và Nông hộ chăn nuôi: Sở hữu quy trình kỹ thuật khép kín dễ thực hiện, chi phí thấp, giúp giảm tỷ lệ tiêu chảy mạn tính và tối ưu hóa hệ số chuyển hóa thức ăn cho đàn lợn.
• Nhà khoa học và Nghiên cứu sinh: Cung cấp cơ sở dữ liệu dịch tễ học tin cậy về tỷ lệ nhiễm giun tóc tại vùng trung du Bắc Bộ phục vụ các công trình phân tích meta-analysis sâu hơn.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao phun thuốc sát trùng Benkocid hoặc Povidine không diệt được trứng giun tóc?

Trứng giun Trichocephalus suis có cấu tạo vỏ dày 3 lớp với thành phần chính là Chitin và Protein liên kết chéo cực kỳ bền vững, kèm theo hai nút nhầy ở hai cực có tính trơ hóa học cao. Các chất sát trùng thông thường chỉ có tác dụng ức chế hoặc tiêu diệt màng tế bào vi khuẩn và vỏ bọc capsid của virus, không thể thẩm thấu qua lớp vỏ chitin dày để phá hủy phôi bào bên trong.

2. Có thể sử dụng phân lợn ngay sau khi ủ nhiệt sinh học 10 ngày không?

Không. Dù ở công thức IV nhiệt độ có thể đạt đỉnh $66 - 75^\circ\text{C}$ ở những ngày đầu, nhưng trứng giun tóc cần thời gian phơi nhiễm nhiệt liên tục để biến tính toàn bộ protein cấu trúc. Kết quả thực nghiệm cho thấy sau 10 ngày tỷ lệ trứng chết mới đạt $57.54%$. Cần duy trì tối thiểu 20 đến 30 ngày để đảm bảo $100%$ trứng giun tóc và các vi khuẩn gây bệnh khác bị tiêu diệt hoàn toàn.

3. Phác đồ Ivermectin có gây sảy thai trên lợn nái mang thai không?

Các hoạt chất Ivermectin thế hệ mới trong Ziquan-mectin và Hanmectin-25 ở liều điều trị chuẩn ($0.2 - 0.3 \text{ mg/kg TT}$ tương đương $1\text{ ml}/10\text{kg TT}$) có biên độ an toàn rất rộng, không gây độc tính trên phôi thai và an toàn tuyệt đối cho lợn nái mang thai cũng như lợn con sau cai sữa.

4. Phương pháp tính thể trọng lợn qua số đo vòng ngực và dài thân có độ sai số bao nhiêu?

Phương pháp ước tính qua công thức $\text{P}_{\text{kg}} = 87.5 \times \text{VN}^2 \times \text{DT}$ có độ tin cậy cao với sai số chỉ dao động từ $\pm 3% - 5%$ so với cân thực tế, hoàn toàn nằm trong ngưỡng cho phép đối với việc định liều hóa dược thú y đường tiêm và đường uống.

5. Bao lâu nên thực hiện tẩy giun định kỳ một lần cho đàn lợn?

Vòng đời hoàn thành của giun tóc trong cơ thể lợn là khoảng 30 ngày và tuổi thọ kéo dài từ 4 đến 5 tháng. Do đó, khuyến cáo lịch can thiệp: Tẩy dự phòng cho lợn con lúc 2 - 3 tháng tuổi (sau cai sữa), tẩy cho lợn nái trước khi phối giống hoặc trước khi đẻ 2 tuần, và lặp lại định kỳ toàn đàn vào mùa xuân (tháng 3 - 4) và mùa thu (tháng 8 - 9).

---

Kết luận

Đề tài khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Hoàng Trường Giang (Khoa Chăn nuôi Thú y – Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên) đã giải quyết trọn vẹn và khoa học một bài toán dịch tễ học thực tiễn cấp bách tại huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên. Nghiên cứu khẳng định tỷ lệ nhiễm giun Trichocephalus suis tại địa phương ở mức cao ($27.82%$), đồng thời cung cấp giải pháp can thiệp tổng thể: kết hợp phác đồ hóa dược Ivermectin đạt hiệu lực sạch mầm bệnh $98.81% - 100%$ với phương pháp ủ phân Compost tối ưu diệt $100%$ trứng giun sau 20 ngày. Mô hình không chỉ bảo vệ sức khỏe đàn lợn, nâng cao hiệu quả kinh tế mà còn góp phần giải quyết triệt để bài toán ô nhiễm môi trường nông thôn hướng tới nền nông nghiệp tuần hoàn bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Nước ta là một nước nông nghiệp, trong đó ngành chăn nuôi đã và đang chiếm một vị trí quan trọng trong sản xuất nông nghiệp nói riêng và trong cơ cấu nền kinh tế nói chung. Chăn nuôi lợn có một vị trí quan trọng trong ngành chăn nuôi gia súc ở các nước trên thế giới cũng như ở Việt Nam. Chăn nuôi lợn cung cấp một khối lượng lớn thực phẩm có giá trị cho con người. Chăn nuôi lợn phát triển không chỉ cung cấp nguồn thực phẩm cho xã hội mà còn cung cấp nguyên liệu cho ngành công nghiệp chế biến và phân bón cho ngành trồng trọt, tạo công ăn việc làm cho người lao động, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Phân lợn là loại phân có dinh dưỡng cao đối với cây trồng (5 - 25 % chất khô; 1,6 - 1,8 % nitơ; 0,6 - 2,1 % photpho và 1,7 - 3,6 % kali). Hiện nay, phân lợn còn được dùng làm nguyên liệu để sản xuất khí đốt (biogas) vừa đem lại hiệu quả kinh tế cao vừa có tác dụng chống ô nhiễm môi trường, đặc biệt là khu vực đông dân cư. Xác định vai trò quan trọng của ngành chăn nuôi lợn trong những năm qua Đảng và Nhà nước đã có nhiều chủ trương, chính sách nhằm thúc đẩy chăn nuôi lợn phát triển cả về số lượng và chất lượng. Tuy nhiên, trên thực tế dịch bệnh vẫn thường xuyên xảy ra, gây nên những thiệt hại đáng kể cho ngành chăn nuôi.

Vì vậy, để phát triển ngành chăn nuôi thì bên cạnh việc thực hiện tốt công tác giống, thức ăn,…còn phải quan tâm đến công tác thú y, đặc biệt với xu hướng chăn nuôi tập chung, quy mô trang trại như hiện nay. Nước ta nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới ẩm, gió mùa có một mùa mưa kéo dài từ tháng 4 đến tháng 6 với khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều đã tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều loài ký sinh trùng phát triển, ký sinh và gây bệnh cho vật nuôi. Đây chính là vấn đề khó khăn lớn cho ngành chăn nuôi nói chung và ngành chăn nuôi lợn nói riêng trong công tác phòng trừ và điều trị bệnh ký sinh trùng. Bệnh ký sinh trùng ở gia súc, gia cầm nói chung và bệnh ký sinh trùng đường tiêu hoá lợn nói riêng không gây ra các ổ dịch lớn như những bệnh truyền nhiễm do virus, vi khuẩn.

Song, bệnh ký sinh trùng thường diễn ra ở thể mãn tính, làm lợn sinh trưởng và phát triển chậm, tiêu tốn thức ăn tăng và n 2 các chi phí như thuốc điều trị, công chăm sóc nuôi dưỡng cũng tăng. Ngoài ra, ký sinh trùng ký sinh còn làm giảm sức đề kháng của lợn và là yếu tố mở đường cho nhiều loại vi khuẩn, virus xâm nhập gây bệnh (Trịnh Văn Thịnh và cs, 1978) [29]. Huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên có số đông dân số làm nông nghiệp, chăn nuôi lợn chiếm một vị trí quan trọng trong cơ cấu vật nuôi. Tuy nhiên, cho đến nay chưa có công trình nghiên cứu đầy đủ và có hệ thống về biện pháp phòng trị bệnh do giun tròn T.

suis gây ra ở lợn tại huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên. Xuất phát từ yêu cầu cấp thiết của việc khống chế dịch bệnh, nâng cao năng suất chăn nuôi lợn, tôi thực hiện đề tài: “Nghiên cứu biện pháp phòng trị bệnh do giun tròn Trichocephalus suis gây ra ở lợn tại huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên”. Mục tiêu của đề tài - Nghiên cứu biện pháp phòng trị bệnh T. suis cho lợn.

- Bước đầu đề xuất quy trình phòng trị bệnh giun T. suis cho lợn. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học Kết quả của đề tài là những thông tin khoa học về bệnh và quy trình phòng chống bệnh giun T.

suis cho lợn, có một số đóng góp mới cho khoa học. Ý nghĩa thực tiễn Kết quả của đề tài là cơ sở khoa học để khuyến cáo người chăn nuôi cách nhận biết được lợn mắc bệnh giun T. suis, để từ đó áp dụng quy trình phòng, trị bệnh giun T. suis cho lợn, nhằm hạn chế tỷ lệ và cường độ nhiễm giun ở lợn, hạn chế tác hại đối với lợn, góp phần nâng cao năng suất chăn nuôi, thúc đẩy ngành chăn nuôi lợn phát triển.

n 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2. Đặc điểm sinh học của giun T. Vị trí của giun T.

suis trong hệ thống phân loại động vật học Theo Phan Thế Việt và cs (1977) [35], Skrjabin K. (1979) [37], Nguyễn Thị Lê và cs (1996) [21], vị trí của giun T. suis Trichocephalus suis (T. suis) trong hệ thống phân loại động vật như sau: Lớp Nematoda Rudolphi, 1808 Phân lớp Enoplia Chitwood, 1933 Bộ Trichocephalida Skrjabin et Schulz, 1928 Phân bộ Trichocephalata Skrjabin et Schulz, 1928 Họ Trichocephalidae Baird, 1953 Phân họ Trichocephalinae Ransom, 1911 Giống Trichocephalus Schrank, 1788 Loài Trichocephalus suis Schrank, 1788 2.

Đặc điểm hình thái, cấu tạo của giun T. suis lợn Theo Skrjabin K. (1979) [37], thì hình thái cấu tạo của giun tròn T. suis như sau: Con đực: Dài trung bình 40,35 mm; tối thiểu 33 mm; tối đa 48 mm.

Chiều dài phần trước trung bình 25,3 mm (20 - 30 mm); phần sau 15,1 mm (12 - 19 mm). Tỷ lệ chiều dài phần trước với phần sau 1,68 : 1. Thân phủ lớp cutin, trên lớp cutin có nhiều rãnh ngang nên lớp cutin có nhiều mấp mô, hình răng nhỏ. Thực quản kéo dài dọc theo phần mỏng trước thân và chuyển vào ruột ở chỗ ranh giới giữa phần mỏng và dày của thân.

Chiều rộng của phần trước thực quản 0,035 - 0,044 mm; của chỗ chuyển vào ruột 0,074 - 0,092 mm. Thực quản được bao quanh bởi một hàng tế bào đơn nhân theo dạng móc xích. Ruột kết thúc bởi huyệt trên phần đuôi. Hệ thống sinh dục gồm những ống dẫn tinh uốn khúc chiếm hầu hết phần sau thân.

Đuôi con đực vòng xoắn ốc. Giao gai hợp kết thúc bằng một đỉnh nhọn. Gai có chiều dài nằm trong khoảng từ 1,74 - 2,84 mm. Chỗ rộng nhất của gai gốc gai dài 0,084 - 0,110 mm.

Có bao gai bọc xung quanh và cùng với gai nhô ra khỏi lỗ huyệt. Bao gai được phủ bởi rất nhiều gai nhỏ, những gai này xếp theo thứ tự quân cờ. Số lượng hàng gai nhỏ gần nơi n 4 chuyển của bao vào thân 24 - 42; ở đầu đối diện với nó số lượng hàng tăng tới 44 - 46. Hình dạng bao gai tròn, căng, dài 0,044 mm.

Chiều rộng của bao gai ở chỗ lồi ra khỏi huyệt tăng lên về kích thước: Chiều rộng chỗ gần huyệt là 0,057 - 0,092 mm; trong khi đó ở chỗ cuối gai 0,079 - 0,159 mm. Tất cả con đực có một đầu bao gai gập hình cổ tay áo hay là hình bao tay, bao này một phần hay toàn bộ bao phủ phần bao gai lồi ra khỏi thân. Chiều dài của chỗ gập 0,242 - 0,330 mm; rộng 0,290 - 0,352 mm. Con cái: Thân dài trung bình 45,55 mm; tối thiểu 38 mm và tối đa 53 mm.

Phần trước mỏng, phần sau dày. Chiều dài phần trước của thân trung bình 30,55 mm (25 - 35 mm); chiều dài phần sau 15 mm (13 - 18 mm). Trên danh giới chỗ chuyển tiếp của phần thân trước và phần thân sau, hơi dịch về phía sau cách đầu cuối của thực quản có âm hộ. Âm hộ nhô ra ngoài, dạng hình trụ hơi cong về phía sau (0,037 - 0,061 mm) và hơi rộng ở chỗ cạnh tự do (0,050 - 0,075 mm).

Chỗ này được phủ rất nhiều gai nhỏ hình lưới (3 - 4 µm). Tử cung có hình ống thẳng hay hơi cong, nằm ngay trước âm hộ, dài 0,92 - 1,28 mm; trong tử cung có trứng xếp thành một hàng. Đuôi con cái tù. Trứng dài 0,056 - 0,066 mm và rộng 0,025 - 0,030 mm.

Màu sắc thay đổi từ vàng nhạt đến vàng sẫm. Nguyễn Thị Lê và cs (1996) [21] đã mô tả giun T. suis như sau: Con đực: Dài 37,52 - 40,63 mm; rộng nhất 0,634 - 0,713 mm. Phần trước cơ thể dài 23,48 - 25,75 mm; phần sau dài 14,00 - 15,00 mm; có dạng xoắn lò xo.

Gai sinh dục dài 1,70 - 2,55 mm; rộng 0,07 - 0,10 mm; mút cuối gai nhọn. Bao gai phủ đầy gai nhỏ. Lỗ huyệt nằm ở mút cuối đuôi. Con cái: Cơ thể dài 37,89 - 50,60 mm; rộng 0,734 - 1,012 mm; phần trước cơ thể dài 23 - 33 mm.

Ống sinh dục đơn. Âm đạo có thành cơ dày, chứa đầy trứng. Kích thước trứng 0,024 - 0,027 x 0,056 - 0,061 mm. Theo Phạm Sỹ Lăng và cs (2009) [19]: Giun T.

suis có màu trắng đục. Thân chia ra làm hai phần rõ rệt: phần đầu nhỏ, trông giống như sợi T. suis; phần sau ngắn và to, bên trong là ruột và cơ quan sinh sản. Giun đực đuôi hơi tù, cuộn tròn lại, có một gai giao hợp dài 1,70 - 2 mm, lỗ huyệt thông ra ngoài phần cuối của giun.

Giun cái đuôi thẳng, hậu môn ở đoạn cuối của thân. Giun Trichocephalus suis a: Trứng giun; b: Giun cái; c: Giun đực (Nguồn: Phan Địch Lân và cs, 2005)[20] Nguyễn Thị Kim Lan (2012) [17] cho biết: Hình thể của giun T. suis giống như một sợi T. suis màu trắng.

Cơ thể chia thành hai phần rõ rệt. Phần trước nhỏ như sợi T. suis, dưới lớp biểu bì là thực quản, thực quản do các tế bào xếp nối tiếp như chuỗi hạt, phần này chiếm 2/3 chiều dài cơ thể. Phần sau ngắn và to, bên trong là ruột và cơ quan sinh sản.

Giun đực dài 20 - 52 mm đuôi hơi tù, phần đuôi cuộn tròn lại chỉ có một gai giao hợp rất dài 5 - 7 mm, gai giao hợp được bọc trong một cái màng có nhiều gai nhỏ bao phủ. Giun cái dài 39 - 53 mm, đuôi thẳng, âm hộ ở đoạn cuối cùng của thực quản. Vòng đời của giun T. suis lợn Skrjabin K.

(1979) [37] cho biết: Giun T. suis phát triển không cần vật chủ trung gian. Trứng được bài tiết cùng với phân lợn ra môi trường ngoại cảnh. Ở môi trường thuận lợi, thời gian để trứng phát triển thành dạng cảm nhiễm từ 3 đến 4 tuần.

Trong thời gian này, có thể thấy ấu trùng đã hình thành hoàn toàn và chuyển động bên trong trứng. Theo Trịnh Văn Thịnh (1985) [31], Đào Trọng Đạt và cs (1996) [6] thì tuổi thọ của giun T. suis ở lợn là từ 4 - 5 tháng. n 6 Theo Lương Văn Huấn và cs (1990) [8], giun T.

suis sống được trong cơ thể lợn 114 ngày. và cs (2000) [36] cho biết: Khi lợn nuốt phải những ấu trùng giun T.