Nghiên cứu biện pháp kỹ thuật tạo cây con mun (Diospyros mun) từ hạt trong giai đoạn vườn ươm

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật phân tích vnua nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật tạo cây con mun diospyros mun a chev ex lecomte từ hạt, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Ngô Thị Mai
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Hạnh Hoa
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa Học Cây Trồng
• Đề tài: Nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật tạo cây con Mun (Diospyros mun A. ex Lecomte) từ hạt trong giai đoạn vườn ươm
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 3. DANH MỤC CÁC BẢNG
• 4. DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
• 5. DANH MỤC CÁC HÌNH
• 6. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 7. THESIS ABSTRACT
• 8. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 9. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI
• 9.1. Xác định một số chỉ tiêu kỹ thuật gieo ươm của hạt Mun
• 9.2. Nghiên cứu ảnh hưởng của một số nhân tố sinh thái (chế độ che sáng, hỗn hợp ruột bầu, chế độ tưới nước) đến sinh trưởng cây con ở giai đoạn vườn ươm
• 9.3. Đề xuất được một số biện pháp kỹ thuật tạo cây con Mun từ hạt
• 10. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 11. ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 11.1. Đóng góp mới
• 11.2. Ý nghĩa khoa học
• 11.3. Ý nghĩa thực tiễn
• 12. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 12.1. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 12.1.1. Vị trí địa lý
• 12.1.2. Lịch sử địa chất và địa hình
• 12.1.3. Thổ nhưỡng
• 12.1.3.1. Nhóm A
• 12.1.3.2. Nhóm B
• 12.1.4. Khí hậu thủy văn
• 12.1.4.1. Chế độ nhiệt
• 12.1.4.2. Chế độ mưa
• 12.1.4.3. Độ ẩm không khí
• 12.1.4.4. Chế độ gió
• 12.1.4.5. Thủy văn
• 12.1.5. Tài nguyên động thực vật rừng
• 12.1.5.1. Hệ thực vật
• 12.1.5.2. Hệ động vật
• 12.2. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CÂY MUN
• 12.2.1. Vị trí phân loại

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu biện pháp kỹ thuật tạo cây con mun

Nghiên cứu về cây con mun (Diospyros mun A. ex Lecomte) từ hạt trong giai đoạn vườn ươm là một chủ đề quan trọng trong lĩnh vực bảo tồn và phát triển cây gỗ quý hiếm tại Việt Nam. Cây mun là loài cây bản địa, có giá trị kinh tế và văn hóa cao, nhưng hiện đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng. Việc nghiên cứu các biện pháp kỹ thuật để tạo cây con từ hạt sẽ giúp bảo tồn nguồn gen và phát triển bền vững loài cây này.

1.1. Tầm quan trọng của cây con mun trong bảo tồn

Cây mun không chỉ có giá trị kinh tế mà còn có vai trò quan trọng trong hệ sinh thái. Việc bảo tồn và phát triển cây con mun sẽ góp phần duy trì đa dạng sinh học và bảo vệ môi trường.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu về cây con mun

Mục tiêu của nghiên cứu là xác định các chỉ tiêu kỹ thuật gieo ươm hạt mun, nghiên cứu ảnh hưởng của các yếu tố sinh thái đến sinh trưởng cây con, và đề xuất các biện pháp kỹ thuật hiệu quả.

II. Vấn đề và thách thức trong việc tạo cây con mun từ hạt

Việc tạo cây con mun từ hạt gặp nhiều thách thức, bao gồm tỷ lệ nảy mầm thấp, điều kiện sinh thái không phù hợp và thiếu quy trình kỹ thuật rõ ràng. Những vấn đề này cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả trong việc nhân giống cây mun.

2.1. Tỷ lệ nảy mầm và ảnh hưởng của điều kiện môi trường

Tỷ lệ nảy mầm của hạt mun thường dao động từ 48% đến 71,7%. Nhiệt độ, độ ẩm và loại giá thể là những yếu tố ảnh hưởng lớn đến khả năng nảy mầm của hạt.

2.2. Thiếu quy trình kỹ thuật hệ thống

Hiện tại, chưa có quy trình gieo ươm cây con mun một cách hệ thống, điều này gây khó khăn trong việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật hiệu quả.

III. Phương pháp nghiên cứu kỹ thuật tạo cây con mun từ hạt

Nghiên cứu sử dụng các phương pháp truyền thống kết hợp với các kỹ thuật hiện đại để tạo ra cây con mun từ hạt. Các phương pháp này bao gồm xử lý hạt giống, lựa chọn giá thể và chế độ tưới nước phù hợp.

3.1. Xử lý hạt giống để nâng cao tỷ lệ nảy mầm

Hạt mun cần được xử lý bằng cách ngâm trong nước nóng ở nhiệt độ 60°C trong 8 giờ trước khi gieo. Phương pháp này giúp tăng tỷ lệ nảy mầm lên đáng kể.

3.2. Lựa chọn giá thể và chế độ tưới nước

Giá thể thích hợp cho gieo ươm hạt mun là hỗn hợp 87% đất mặt vườn, 10% phân chuồng hoai và 3% supe lân. Chế độ tưới nước hàng ngày với lượng 6,2 lít/m2 là cần thiết để duy trì độ ẩm cho cây con.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy cây con mun có thể được nhân giống thành công từ hạt với tỷ lệ nảy mầm và sinh trưởng tốt. Các biện pháp kỹ thuật đã được đề xuất có thể áp dụng trong thực tiễn để phát triển cây mun trong các vườn ươm.

4.1. Tỷ lệ sống và sinh trưởng của cây con mun

Cây con mun sau 9 tháng tuổi có tỷ lệ sống cao và sinh trưởng tốt, với chiều cao tối thiểu đạt 36 cm và đường kính cổ rễ từ 4-5 mm.

4.2. Ứng dụng trong trồng rừng và bảo tồn

Các kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng trong việc trồng rừng và bảo tồn cây mun, góp phần bảo vệ loài cây quý hiếm này khỏi nguy cơ tuyệt chủng.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu cây con mun

Nghiên cứu về biện pháp kỹ thuật tạo cây con mun từ hạt đã mở ra hướng đi mới trong việc bảo tồn và phát triển loài cây này. Các biện pháp kỹ thuật được đề xuất sẽ giúp nâng cao hiệu quả nhân giống và trồng rừng cây mun trong tương lai.

5.1. Tầm quan trọng của việc bảo tồn cây mun

Bảo tồn cây mun không chỉ giúp duy trì đa dạng sinh học mà còn góp phần phát triển kinh tế địa phương thông qua việc trồng rừng và khai thác bền vững.

5.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo

Cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây con mun và phát triển các quy trình kỹ thuật hoàn thiện hơn để nâng cao hiệu quả nhân giống.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGÔ THỊ MAI NGHIÊN CỨU MỘT SỐ BIỆN PHÁP KỸ THUẬT TẠO CÂY CON MUN (Diospyros mun A. ex Lecomte) TỪ HẠT TRONG GIAI ĐOẠN VƯỜN ƯƠM Chuyên ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 60.10 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Hạnh Hoa NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Ngô Thị Mai i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến cô giáo TS. Nguyễn Hạnh Hoa đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Thực vật, Khoa Nông học - Học viện Nông nghiệp Việt Nam; đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn.

Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức VQG Cúc Phương- Ninh Bình; Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Ninh Bình; Sở Khoa học và Công nghệ Ninh Bình đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Ngô Thị Mai ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục.

iii Danh mục chữ viết tắt. v Danh mục các bảng. vi Danh mục các biểu đồ. vii Danh mục các hình.

viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu của đề tài.

Phạm vi nghiên cứu. Đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn.

Tổng quan tài liệu. Điều kiện tự nhiên khu vực nghiên cứu. Vị trí địa lý. Lịch sử địa chất và địa hình.

Thổ nhưỡng. Khí hậu thủy văn. Tài nguyên động thực vật rừng. Giới thiệu chung về cây Mun.

Vị trí phân loại. Đặc điểm thực vật học. Đặc điểm sinh thái. Các nghiên cứu về kỹ thuật tạo cây con từ hạt.

Trên thế giới. Các nghiên cứu về cây Mun. Vật liệu, nội dung, phương pháp nghiên cứu. 18 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Vật liệu, địa điểm và thời gian nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Nghiên cứu kỹ thuật hạt giống. Nghiên cứu kỹ thuật tạo cây con. Đề xuất được một số biện pháp kỹ thuật tạo cây con Mun từ hạt.

Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu chung. Các phương pháp nghiên cứu cụ thể. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.

Nghiên cứu về kỹ thuật hạt giống Mun. Một số chỉ tiêu gieo ươm của hạt cây Mun. Ảnh hưởng của nhiệt độ nước ủ đến khả năng nảy mầm của hạt. Ảnh hưởng của các loại giá thể khác nhau đến khả năng nảy mầm hạt.

Ảnh hưởng của thời gian và nhiệt độ bảo quản đến tỷ lệ nảy mầm của hạt. Nghiên cứu về kỹ thuật tạo cây con Mun. Ảnh hưởng của tỷ lệ che sáng đến sinh trưởng của cây Mun trong giai đoạn vườn ươm. Ảnh hưởng của hỗn hợp ruột bầu đến sinh trưởng cây Mun giai đoạn vườn ươm.

Ảnh hưởng của chế độ tưới nước đến sinh trưởng cây Mun giai đoạn vườn ươm. Ảnh hưởng của tuổi cây con xuất vườn khác nhau đến sinh trưởng Mun ở rừng trồng. Bước đầu đề xuất biện pháp kỹ thuật tạo cây con Mun. Chuẩn bị hạt giống.

Kết luận và kiến nghị. 53 Tài liệu tham khảo. 60 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CT Công thức Dt Đường kính tán Do Đường kính gốc Hvn Chiều cao vút ngọn của cây IUCN Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế KBTTN Khu bảo tồn thiên nhiên OTC Ô tiêu chuẩn VQG Vườn quốc gia V Hệ số biến động (%) X Giá trị trung bình v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 4. Khối lượng và độ ẩm ban đầu của hạt Mun.

Độ thuần của hạt. Thế nảy mầm của hạt Mun. Ảnh hưởng của nhiệt độ nước ủ đến khả năng nảy mầm của hạt Mun. Khả năng nảy mầm của hạt Mun ở các giá thể khác nhau.

Ảnh hưởng của thời gian và nhiệt độ bảo quản đến tỷ lệ nảy mầm của hạt Mun. Một số chỉ tiêu sinh trưởng của Mun ở các tỷ lệ che sáng. Một số chỉ tiêu sinh trưởng của cây Mun ở các công thức hỗn hợp ruột bầu. Một số chỉ tiêu sinh trưởng cây Mun ở các công thức tưới nước.

Sinh trưởng của Mun ở rừng trồng 1 năm có tuổi cây con xuất vườn khác nhau .49 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 4. Ảnh hưởng của thời gian và nhiệt độ bảo quản đến tỷ lệ nảy mầm của hạt Mun. Tỷ lệ sống của Mun ở các công thức che sáng. Chiều cao cây Mun ở các tỷ lệ che sáng.

Đường kính cây Mun ở các tỷ lệ che sáng. Sinh khối khô cây Mun ở các tỷ lệ che sáng. Tỷ lệ sống của Mun ở các công thức hỗn hợp ruột bầu. Chiều cao cây Mun ở các công thức hỗn hợp ruột bầu.

Đường kính cây Mun ở các công thức hỗn hợp ruột bầu. Sinh khối khô cây Mun ở các công thức hỗn hợp ruột bầu. Tỷ lệ sống của Mun ở các công thức tưới nước. Chiều cao cây Mun ở các công thức tưới nước.

Đường kính cây Mun ở các công thức tưới nước. Sinh khối khô cây Mun ở các công thức tưới nước. Tỷ lệ sống của Mun sau 1 năm trồng ở các tuổi cây con xuất vườn khác nhau. Sinh trưởng chiều cao của Mun sau 1 năm trồng ở các tuổi cây con xuất vườn khác nhau.

Sinh trưởng đường kính của Mun sau 1 năm trồng ở các tuổi cây con xuất vườn khác nhau .51 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 3. Sơ đồ bố trí thí nghiệm theo dõi nảy mầm của hạt sau khi xử lý. Sơ đồ bố trí thí nghiệm theo dõi nảy mầm của hạt ở các công thức giá thể. Sơ đồ bố trí thí nghiệm về ảnh hưởng của tỷ lệ che sáng.

Sơ đồ bố trí thí nghiệm về ảnh hưởng của hỗn hợp ruột bầu. Sơ đồ bố trí thí nghiệm về ảnh hưởng của chế độ tưới nước. Mun 9 tháng tuổi ở tỷ lệ che sáng khác nhau. Cây Mun 6 tháng tuổi trồng thử nghiệm sau 10 tháng.

Cây Mun 3 tháng tuổi trồng thử nghiệm sau 10 tháng.48 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Mun (Diospyros mun A. ex Lecomte) là loài cây bản địa, đặc hữu của Việt Nam. trước đây loài cây này có phân bố tự nhiên ở nhiều tỉnh trong cả nước như Ninh Bình, Hòa Bình, Tuyên Quang, Quảng Bình, Khánh Hòa, Ninh Thuận. Hiện nay Mun chỉ còn ở một số ít Vườn quốc gia, Khu bảo tồn thiên nhiên.

Tuy nhiên, có rất ít công trình nghiên cứu về loài cây quý này. Vì vậy, việc nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật tạo cây con Mun từ hạt trong giai đoạn vườn ươm là rất cần thiết, góp phần bảo tồn và phát triển loài cây gỗ quý này. Việc áp dụng các phương pháp nghiên cứu truyền thống phù hợp với nội dung nghiên cứu của đề tài. Từ việc nghiên cứu đó, chúng tôi rút ra một số kết luận chính như sau: Hạt Mun sau khi thu hái có độ thuần trung bình của hạt là 95,02%, với tỷ lệ nảy mầm sau khi thu hái đạt 48 - 71,7%.

Hạt được bảo quản 180 ngày bằng cách để hạt trong túi nilon đen đặt trong tủ lạnh 50C, cho tỷ lệ nảy mầm đạt 25,3%. Nên xử lý hạt bằng cách ngâm hạt trong nước có nhiệt độ ban đầu 600C trong 8 giờ, sau đó vớt ra gieo ủ trong cát ẩm. Chọn giá thể để gieo ươm hạt là cát ẩm, sau 6 ngày hạt bắt đầu nảy mầm, thời gian nảy mầm 20 ngày. Ở giai đoạn vườn ươm, Mun là cây chịu bóng, tỷ lệ che sáng thích hợp cho cây 3 và 6 tháng tuổi là 50%, cây 9 tháng tuổi là 25%.

Hỗn hợp giá thể thích hợp cho gieo ươm Mun là 87% đất mặt vườn + 10% phân chuồng hoai + 3% supe lân. Cây con Mun trong giai đoạn vườn ươm cần tưới nước mỗi ngày 1 lần với lượng nước tưới 6,2 lít/m2 (bầu có kích thước 10 x 15cm) là thích hợp. Kết quả nghiên cứu của đề tài bước đầu cho thấy Mun là một loài cây bản địa sinh trưởng chậm có khả năng tạo cây con bằng hạt. Cây con Mun có thể được nhân giống bằng hạt.

Cây Mun thích hợp cho trồng rừng là cây 9 tháng tuổi, khỏe mạnh, không bị sâu bệnh, không cụt ngọn, chiều cao tối thiểu 36 cm, đường kính cổ rễ 4 - 5mm. ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] THESIS ABSTRACT Diospyros mun A. ex Lecomte (commonname: Ebony) is a native endemic species of Vietnam. Earlier, this species naturally distributed in various provinces of our country such as: Ninh Binh, Hoa Binh, Tuyen Quang, Quang Binh, Khanh Hoa, Ninh Thuan, etc.

Currently, Ebony is only in some national parks, nature conservation zones or protected forests. However, studies on Ebony are still limited. Therefore technical methods study on Ebony (Diospyros mun A.