Đặt vấn đề Thanhlong (Hylocerus undatus. Haw) là loại cây ăn quả có giá trị cao về nhiều mặt, đối với người tiêu dùng quả thanh long được biết đến là loại quả có giá trị về dinh dưỡng cao và là loại quả đẹp rất phù hợp để thờ cúng tổ tiên trong những ngày lễ tết, còn đối với người trồng thanh long thì đây là loại cây ăn quả mang lại hiệu quả kinh tế cao, giúp người trồng có thu nhập ổn định trên đơn vị diện tích. Giống cây thanh long ruột đỏ được viện nghiên cứu Nông nghiệp Đài Loan tạo ra bằng cách lại hữu tính giữa thanh long ruột trắng và một số thanh long của Mehico. Thanh long ruột đỏ là loại trái cây có thành phần dinh dưỡng phù hợp nhất cho việc giữ gìn vóc dáng và sắc đẹp của người phụ nữ.
Ngoài ra, nó còn có nhiều vi lượng cần thiết cho cơ thể giúp cơ thể giải nhiệt ngày nắng nóng. Kỹ thuật trồng thanh long ruột đỏ đơn giản nên mọi người có thể trồng ngay tại nhà. Thanh long là loại cây trái cây nổi tiếng của Việt Nam, đã có thương hiệu và thị trường nhiều năm nay (Trần Yến, 2010) [13]. Nó đem lại hiệu quả kinh tế cao và nâng cao thu nhập đáng kể cho nông dân ở các vùng trồng thanh long.
Thanh long là loại cây ăn trái nhiệt đới được ưa thích bởi có hình dáng và màu sắc đẹp, thành phần dinh dưỡng cao, vị ngọt, ăn mát và bổ dưỡng. Cây thanh long được xem là cây trồng đặc sản có lợi thế cạnh tranh đứng thứ nhất trong 11 loại trái cây ở nước ta (Nguyễn Hữu Thơ và ctv, 2008) [8]. Đặc biệt, Việt Nam là nước xuất khẩu thanh long lớn nhất thế giới (Lê Xuân Đính, 2006) [2]. Đến nay, nhân dân các xã cả huyện Nguyên Bình đã trồng được 20,81 ha cây thanh long.
Trong đó, thị trấn Nguyên Bình trồng 0,8 ha, các xã Thể c 2 Dục 0,46 ha, Bắc Hợp 1,33 ha, Thái Học 3,29 ha, Minh Thanh 9,4 ha, Minh Tâm 4,9 ha. Trong những năm gần đây thanh long được trồng và tăng diện tích khá nhanh trên địa bàn xã Minh Thanh (Nguyên Bình). Mở ra triển vọng có giá trị kinh tế cao bởi cây dễ trồng phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, sản phẩm được thị trường ưa chuộng. Theo bà con, cây thanh long chỉ phát triển tốt và có chất lượng ở phạm vi hẹp cả xã, bà con các xã lân cận cũng đang trồng và mở rộng diện tích nhưng quả không ngọt và thơm như ở Minh Thanh.
Hiện nay diện tích trồng thanh long ở Nguyên Bình đang phát triển mạnh mẽ, cây thanh long là một loại cây ăn quả dễ trồng, có thể sinh trưởng phát triển trên mọi loại đất nhưng để góp phần tăng năng suất, chất lượng sản phẩm, ngoài việc mở rộng diện tích, tăng cường về giống thì vấn đề về các biện pháp kỹ thuật là vô cùng quan trọng. Nhằm đưa ra khuyến cáo cho bà con nông dân, để người trồng thanh long hiểu rõ hơn về loại cây trồng mới này nhằm tạo quả có màu sắc đẹp ngăn ngừa vết chích hút của côn trùng có thể dùng bao nilon để bao quả thanh long. Để việc bao quả có tác dụng thì cần chọn ra thời gian bao quả thích hợp, vì vậy cần phải bao quả để tạo ra sản phẩm đạt năng suất có hiệu quả, chất lượng, mẫu mã đẹp đáp ứng nhu cầu tiêu dùng và cũng xuất phát từ nhu cầu thực tế phát triển cây thanh long cùng công tác nghiên cứu chúng em tiến hành thực hiện đề tài “Nghiên cứu ảnh hưởng của thời gian bao quả đến năng suất, chất lượng thanh long ruột đỏ tại huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng”. Mục đích và yêu cầu 1.
Mục đích Lựa chọn được thời gian thích hợp cho việc bao quả nhằm nâng cao năng suất, chất lượng thanh long ruột đỏ tai huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng. Yêu cầu Đánh giá ảnh hưởng của thời gian bao quả đến năng suất, chất lượng thanh long ruột đỏ tại huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng. Ý nghĩa khoa học Vận dụng kiến thức lý thuyết và thực hành, giúp sinh viên làm quen với điều kiện thực tế, rèn luyện kỹ năng thực hành, bước đầu làm quen với công tác nghiên cứu khoa học. Kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở cho các công trình nghiên cứu tiếp theo để chọn lọc và xây dựng quy trình kỹ thuật thâm canh tăng năng suất cây thanh long, góp phần bổ sung thêm tài liệu khoa học cho quá trình nghiên cứu cây thanh long ở nước ta.
Ý nghĩa thực tiễn Các biện pháp kỹ thuật cũng góp phần đem lại hiệu quả kinh tế cho người dân thanh long tại huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng và các vùng lân cận. Kết quả của đề tài là cơ sở cho việc xây dựng biện pháp kỹ thuật tăng năng suất cho cây thanh long ruột đỏ trong điều kiện tự nhiên của xã Minh Thanh huyện Nguyên Bình tỉnh Cao Bằng có thể áp dụng mở rộng cho các vùng trồng thanh long cho toàn tỉnh Cao Bằng cũng như miền Bắc. c 4 Phần 2 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 2. Cơ sở khoa học của đề tài Câythanh long là một loại cây trồng đem lại hiệu quả kinh tế cao, còn chưa thực sự phổ biến ở miền Bắc Việt Nam.
Việt Nam là một nước có thế mạnh về các mặt hàng nông sản, đặc biệt là Thanh long, đang được biết đến như một trong những mặt hàng tiềm năng để tiếp cận thị trường các nước. Việc tiếp cận và quảng bá hình ảnh trái thanh long đến các nước là một cơ hội để xuất khẩu phát triển tăng nguồn thu ngoại tệ.Do đó việc điều chỉnh các biện pháp kỹ thuật và tìm hướng xây dựng các vùng trồng thanh long mới, phù hợp với điều kiện khí hậu địa phương là vô cùng cần thiết. Thanh long ruột đỏ là một sản phẩm mới, lạ, ngon, bổ dưỡng,ruột đỏ tươi, cơm giòn, thơm, đặc biệt rất ngọt, nhiều vitamin và khoáng chất. Tuy giá của loại quả này hơi cao so với thanh long ruột trắng nhưng nó lại có vị đặc biệt thơm ngon, và trở thành món ăn cao cấp vừa ngon vừa lạ đối với người tiêu dùng trong và ngoài nước.
Để nâng cao chất lượng trái thanh long, sử dụng phương pháp bao trái thanh long là cần thiết để giảm thiểu một số côn trùng hại quả. Đồng thời giúp cho trái cây giữ được vỏ quả bóng, đẹp tăng năng suất cây trồng. Các vùng cây ăn quả ở phía Nam, túi bao trái đã được áp dụng thì ở phía Bắc, nông dân vẫn khá lạ lẫm với biện pháp kỹ thuật bao trái thanh long. Trên thực tế hiện nay ở huyện Nguyên Bình chưa áp dụng biện pháp bao trái cây ăn quả nói chung cũng như sử dụng biện pháp bao trái thanh long, việc khuyến cáo áp dụng biện pháp bao trái thanh long là cần thiết.
Để quả thanh long đạt năng suất cao, chất lượng mẫu mã đẹp nên lựa chọn thời gian thích hợp để tiến hành bao quả từ khi cây bắt đầu đậu quả. Biện pháp bao trái c 5 vừa bảo vệ trái cây hiệu quả, vừa đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Phòng ngừa tác ha ̣i của giónhư: bị trầy xước biến dạng, rụng trái.Nâng cao đô ̣ ngo ̣t, đô ̣ tươi mề m của trái cây, cải thiện chất lượng bên trong của quả. Việc xây dựng vùng trồng thanh long phải phù hợp với điều kiện khí hậu thời tiết, đất đai, giống và các biện pháp kỹ thuật trồng trọt.
Tuy vậy với các yếu tố trên thì biện pháp kỹ thuật là yếu tố cần thiết nhất. Điều kiện tiểu khí hậu trong túi chứa trong quả khác biệt so với điều kiện tự nhiên bên ngoài, nên một số nấm, vi khuẩn gây bệnh sinh trưởng và phát triển không thuận lợi. Chất diệp lục ở vỏ quả vẫn hấp thu ánh sáng và quang hợp bình thường như những quả tự nhiên. Quả trong túi nilon phát triển bình thường ít sâu bệnh, quả có màu sắc đẹp, hấp dẫn, năng suất, chất lượng quả được cải thiện rõ rệt.
Nguyên Bình là huyện nằm ở phía bắc vùng núi cao có địa hình trắc trở đang trồng và phát triển về cây thanh long, đạt hiệu quả kinh tế cao. Để quả thanh long đạt được năng suất, chất lượng cao hơn nữa các hộ dân trên địa bàn cần áp dụng các biện pháp kỹ thuật trồng thanh long, trong đó biện pháp bao trái cho quả thanh long là điều cần thiết trong việc bảo vệ trái thanh long. Nguồn gốc phân bố Cây thanh long có tên khoa học Hylocereus undatus(Haw), thuộc họ xương rồng (Cactaceae), có nguồn gốc ở vùng sa mạc nhiệt đới châu Mỹ (Mêhicô, Cô-lum-bi-a), về sau có trồng ở một số nước châu Phi và châu Á như Ma-đa-gas-ca, Sri-lan-ka, Việt Nam… Gần đây ở Thái Lan, Trung Quốc và Đài Loan đã bắt đầu trồng thanh long (Tạ Minh Tuấn và ctv, 2005) [9]. Theo Mizrahi và ctv 1996 [30], thanh long được người Pháp du nhập vào Việt Nam cách đây trên 100 năm.
Diện tích trồng thanh long ở Việt Nam khá lớn vào không ngừng được tăng lên, năm 1999 tổng diện tích trồng thanh long là 5.221 ha đến năm 2005 là 8.837 ha, chủ yếu ở c 6 các tỉnh Bình Thuận, Tiền Giang, Long An và Tây Ninh (Nguyễn Hữu Thơ và ctv, 2008) [8]. Giống vỏ đỏ ruột trắng (Hylocerus undatus Britt & Rose): là giống thuộc họ xương rồng, có nguồn gốc từ rừng nhiệt đới ẩm của miền Trung và miền Bắc Nam Mỹ. Trước đây, cây thanh long được coi là hoang dại, sử dụng như cây cảnh vì có nhiều hoa với kích thước lớn, có mùi thơm và nở vào ban đêm(Giống cây trồng, 2014) [19]. Hiện nay, giống này được ưa chuộng trên thế giới, đặc biệt ở Israel, Việt Nam… Bởi vì quả thanh long ăn rất hấp dẫn, có mùi vị khác biệt so với các loại quả khác.
Giống này có thân hình tam giác, ít gai, thường cho quả rất to, nặng từ 500 g - 1 kg, thậm chí còn cao hơn. Vỏ quả có màu đỏ sáng đẹp, thịt quả trắng đục và có nhiều hạt nhỏ màu đen như hạt vừng. Ở Việt Namthanh long ruột trắng, loại này được trồng phổ biến ở các tỉnh nam Trung Bộ và Nam Bộ nhưng thương hiệu nổi tiếng nhất là ở Bình Thuận. Loạinày sinh trưởng và phát triển tốt ở những nơi có cường độ ánh sáng cao và toàn phần.
Được trồng trên nhiều loại đất khác nhau. Thanh long ruột đỏ, loại này hiện nay được trồng ở một vài nơi ở Bình Thuận, trong những năm gần đây thanh long ruột đỏ được trồng ở Nguyên Bình, nơi có đất đai bằng phẳng và ánh sáng nhiều.