Đặt vấn đề Hiện nay, trong bữa ăn của mỗi gia đình, rau xanh và hoa quả đã trở thành một thứ không thể thiếu. Trong rau xanh, trái cây chứa một lượng lớn các hàm lượng vitamin, chất khoảng,. cần thiết cho cơ thể con người. Các loại trái cây hiện nay trên thế giới rất đa dạng và phong phú với nhiều chủng loại.
Trong đó, cà chua bi là một loại trái cây được nhiều người ưa dùng vì phẩm chất ngon, dễ chế biến và màu sắc bắt mắt của chúng. Cà chua bi có tên khoa học là Solanum lycopersicum var. Quả ban đầu có màu xanh và khi chín chuyển màu từ vàng sang đỏ. Cà chua bi có vị hơi chua nhưng ngọt hơn cà chua thường; là một loại quả bổ dưỡng, giàu các loại vitamin thiết yếu như C và A, đặc biệt giàu lycopeme tốt cho sức khỏe con người.
Cà chua bi có nhiều công dụng tuyệt vời như: Cải thiện thị lực, phòng chống ung thư, làm sáng da, giảm lượng đường trong máu, … Cà chua bi không những cung cấp các chất dinh dưỡng, chất khoáng… cần thiết cho con người mà còn có tác dụng phòng chống bệnh, đặc biệt là bệnh ung thư tuyến tiền liệt. Chính vì những lý do đó mà nhu cầu về cà chua bi trên thị trường ngày càng lớn. Bước sang thế kỷ thứ 21, nhu cầu của con người về thực phẩm sạch ngày càng gia tăng và phát triển. Trong đó, cà chua bi là một loại quả thường được dùng để ăn sống do vậy người tiêu dùng thường xuyên quan tâm đến độ sạch của sản phẩm hơn các loại trái cây khác.
Cà chua bi hiện nay trên thị trường thường chứa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, phân bón hóa học cao vượt ngưỡng cho phép. h 2 Xuất phát từ những lý do đó, đề tài này được thực hiện nhằm mục tiêu nghiên cứu ảnh hưởng của liều lượng phân bón hữu cơ SH Nông Lâm HDT- 02 đến cây cà chua bi nhằm tạo ra sản phẩm sạch, đảm bảo chất lượng có chất lượng cao cho sản xuất, năng cao năng suất và sản lượng quả. Đề tài được thực hiện theo định hướng: " Nghiên cứu ảnh hưởng của liều lượng phân bón hữu cơ SH Nông Lâm HDT-02 đến sinh trưởng, phát triển của giống cà chua bi tại Thái Nguyên ”. Mục đích nghiên cứu Xác định được liều lượng phân bón hữu cơ SH Nông Lâm HDT-02 phù hợp cho việc sinh trưởng, phát triển cây cà chua bi.
Yêu cầu - Nghiên cứu ảnh hưởng của liều lượng phân bón hữu cơ SH Nông Lâm HDT-02 đến khả năng sinh trưởng, phát triển của cây cà chua bi. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học - Nâng cao kiến thức, kĩ năng và rút ra nhiều kinh nghiệm thực tế phục vụ cho công tác sản xuất cà chua bi. - Vận dụng và phát huy các kiến thức đã học tập và nghiên cứu.
- Giúp sinh viên củng cố và hệ thống lại toàn bộ những kiến thức đã học, áp dụng vào thực tế tạo điều kiện cho sinh viên học hỏi thêm kiến thức cũng như kinh nghiệm trong sản xuất. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài - Kết quả nghiên cứu sẽ giúp tìm ra được liều lượng phân bón thích hợp cho cây cà chua bi. Tạo điều kiện cho việc chăm sóc cây cà chua bi đạt kết quả cao, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. h 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.
Cơ sở khoa học của đề tài Đối với con người để duy trì sự sống cần có nước uống và thức ăn. Giống như con người cây trồng cần có nước tưới và phân bón để có thể sinh trưởng, phát triển tốt nhất. Trong các loại phân bón chứa nhiều những chất dinh dưỡng cần thiết cho cây. Thường trong phân chứa các chất dinh dưỡng chính như đạm, lân và kali.
Ngoài các chất chính trên, trong phân bón còn chứa các nhóm nguyên tố vi lượng, … Các chất cần thiết giúp cây sinh trưởng, phát triển nhanh, tăng cường sức đề kháng với những điều kiện bất lợi đến từ bên ngoài. Sự sinh trưởng, phát triển, năng suất và chất lượng cây trồng chịu tác động của rất nhiều yếu tố như đất đai, sâu bệnh, thời tiết, nước tưới, … thì cung cấp phân bón đầy đủ, đúng liều lượng, đúng thời gian là một trong những yếu tố quan trọng nhất, mang tính quyết định. Phân bón hiện nay được chia làm 3 loại chính: phân hữu cơ, phân hóa học và phân vi sinh. Giữa các loại phân bón này có sự khác nhau từ nguồn gốc, thành phần cấu tạo và tác động lên cây trồng, môi trường xung quanh.
Hiện nay, trong quá trình sản xuất nông nghiệp chủ yếu bà con nông dân sử dụng phân bón hóa học nhưng với liều lượng và cách dùng không đúng thường nhằm mục đích nâng cao năng suất cây trồng nhanh. Điều này gây ảnh hưởng xấu đến cây trồng khiến cây bị ngộ độc, sản phẩm thu hoạch không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, môi trường xung quanh không an toàn và dư lượng phân bón trong đất vượt quá ngưỡng cho phép. Phân hữu cơ là loại phân có nguồn gốc từ chất thải gia súc, gia cầm, tàn dư thân lá, … Với những thành phần thân thiện với môi trường chủ yếu đến từ tự nhiên, sử dụng phân hữu cơ giúp người dân có thể an tâm về vệ sinh an toàn thực phẩm của sản phẩm và đảm bảo được an toàn cho môi trường sống xung quanh. h 4 Cà chua bi là một trong những cây trồng nhạy cảm với liều lượng phân bón.
Nếu thừa đạm thì cỡ quả, thời gian bảo quản, màu sắc và mùi vị sẽ giảm. Thừa đạm còn làm giảm lượng chất khô hòa tan trong quả, đạm có xu hướng làm giảm lượng chất khô trong dịch quả và tăng nồng độ axit (Harrington J. Bón đạm ở mức phù hợp sẽ làm tăng chất lượng quả, nâng cao năng suất cây trồng. Tuy nhiên, khi sử dụng phân bón hữu cơ sinh học người trồng cà chua bi có thể giảm thiểu bớt vấn đề dư thừa phân bón trong sản phẩm, giúp nâng cao khả năng sinh trưởng, phát triển và chất lượng quả chua bi.
Đặc biệt, sản phẩm phân hữu cơ SH Nông Lâm HDT-02 là sản phẩm được nghiên cứu, phát triển bởi Trung tâm đào tạo, nghiên cứu giống cây trồng và vật nuôi (CPA) Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên với thành phần chất hữu cơ chiếm 30%; Đạm tổng số (Nts) 1,5%; Lân hữu hiệu (P2O5 hh) 1,5%; Kali (K2Ohh) 2%; Axit humic 3%; Tỷ lệ C/N 12; pH = 5, với những tỷ lệ thích hợp khi bón xuống đất phân hữu cơ sẽ phân hủy thành các chất mùn chứa các loại axit hữu cơ kích thích sự phát triển của rễ cây, giúp rễ cây dễ hấp thụ các chất dinh dưỡng. Bên cạnh đó, nguồn gốc và chất lượng sản phẩm phân bón đều được đảm bảo an toàn. Xuất phát từ các cơ sở trên nghiên cứu ảnh hưởng của phân hữu cơ SH Nông Lâm HDT-02 đến sự sinh trưởng, phát triển cà chua bi là rất cần thiết. Nguồn gốc và phân bố của cà chua.
Nguồn gốc Cà chua có nguồn gốc từ Trung và Nam Châu Mỹ, trước khi Christopher Columbus tìm ra Châu Mỹ thì cà chua đã được trồng ở Peru và Mêhicô (Kiple, Kenneth F. Cà chua du nhập vào Việt Nam từ h 5 thời thực dân Pháp chiếm đóng và được người dân thuần hóa trở thành cây bản địa. Hình ảnh cà chua bi Cà chua bi (Solanum lycopersicum var.) là một trong những cây rau kinh tế quan trọng nhất trên thế giới (Lahoz I, Perez-de-Castro A, Valcarcel M, Macua J.I, Beltrand J, Roselloc S, Cebolla-Cornejo J., 2016) [25]; được trồng ở hầu hết các khu vườn nhà và trên đồng ruộng nhờ khả năng thích nghi với nhiều loại đất và khí hậu (Islam, A. Cà chua bi được cho là tổ tiên của tất cả các loại cà chua được trồng hiện nay (Prema G, Indiresh K.
Là một giống cây được trồng phổ biến từ những thập niên năm 1800, nguồn gốc đầu tiên của loại cà chua này được cho là từ vùng Ai Cập. Trong những năm 1919, loại quả này đã trở nên phổ biến tại Hoa Kỳ [30]. Phân bố Trước khi Critxtốp Côlông phát hiện ra Châu Mỹ thì ở Pêru, Mêhicô đã có người trồng cà chua. Đầu thế kỷ XVI, cà chua được đưa vào Italia.
Năm 1570 các nước Đức, Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha cũng đã biết trồng cà chua có hình quả nhỏ. Năm 1596, ở Anh cà chua trồng dùng làm cây cảnh gọi là Love Apple. Sang thế kỷ XVII, cà chua được trồng rộng rãi khắp lục địa Châu âu. Ở Châu á, cà chua xuất hiện vào thế kỷ XVIII, đầu tiên là Philippin, đảo Java (Inđônêxia) và Malayxia thông qua các lái buôn từ Châu Âu và thực dân Hà Lan, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha.
Từ đó cà chua được phổ biến đến các vùng khác ở Châu á (Kuo C. Cà chua bi được trồng rộng rãi ở Trung Mỹ và phân bố ở California, Hàn Quốc, Đức, Mexico và Florida. Đây là một loại cây trồng mùa nóng, chịu được nóng và hạn hợp lý và phát triển trong các điều kiện khí hậu và đất đai khác nhau [18]. Phân loại Cà chua có tên khoa học Lycopesicon esculentum Mill.
Phân loại cà chua đã được nhiều các tác giả phân loại, nhưng sự phân loại của Muller được sử dụng rộng rãi nhất cho đến nay. Theo Muller chi lycopersicon Tour được phân làm hai chi phụ: Chi phụ eriopersicon và chi phụ Eulycopersicon. Chi phụ Eulycopersicon: thuộc dạng cây hàng năm, quả không có lông, khi chín có màu đỏ hoặc đỏ vàng, hạt to, chùm hoa không có lá bao. Cà chua bi có tên khoa học là Solanum lycopersicum var.
Cerasiforme nằm trong chi phụ Eulycopersicon. Là giống cà chua anh đào, lá nhỏ, mỏng, hoa mọc thành chùm dài, khoảng 10 quả/chùm, có màu đỏ hoặc vàng. Cà chua anh đào gồm nhiều loại cà chua khác nhau như: h 7 - Cà chua bi - Cà chua bi vàng - Cà chua bi cam sữa - Cà chua bi socola Hình 2. Hình ảnh cà chua bi cam sữa và cà chua bi socola 2.
Giá trị của cà chua 2. Giá trị dinh dưỡng Cà chua là một loại rau giàu giá trị dinh dưỡng với các thành phần giàu vitamin, khoáng chất và các loại dưỡng chất quan trọng bao gồm vitamin A, vitamin C, vitamin K và vitamin B6. Ngoài ra, cà chua còn là nguồn thực phẩm giàu kali, mangan, magiê, canxi, phốt pho, đồng và chất xơ. Đây là một loại rau rẻ mang tính phổ biến ở mỗi bữa ăn hàng ngày của người dân Việt Nam vì tiềm năng giá trị dinh dưỡng cà chua mang lại.