Chương 1: Cơ sở lý luận của dé tài nghiên cứu Chương 2: Tổng quan tài liệu và phương pháp nghiên cứu Chương 3: Kết quả nghiên cứu Chương 4: Đề xuất giải pháp đối với hãng hàng không Bamboo Airways 14 CHUONG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CUA DE TÀI NGHIÊN CỨU 1. Lý thuyết về hành vi của người tiêu dùng 1. Khái niệm về hành vi của người tiêu dùng Hành vi của người tiêu dùng được sử dụng dé giải thích tầm quan trọng của các doanh nghiệp và nhà tiếp thị đánh giá cao việc có thể tạo ra các sản phẩm hoặc dịch vụ có giá tri nhăm đáp ứng nhu câu của khách hang.
Hành vi của người tiêu dùng là một hoạt động liên quan đến việc mọi người mua, tiêu dùng và đặt hàng hàng hóa hoặc dịch vụ (Blackwell và cộng sự, 2001). Theo Schiffman và Kanuk (2000), hành vi người tiêu dùng là quá trình khách hang lựa chọn hàng hóa cho gia đình hoặc bản thân bằng cách tận dụng thời gian, tiền bạc và các nguôn lực khác mà họ có. Hành vi của người tiêu dùng được Gabbott và Hogg (1998), Blackwell & cộng sự (2006) giải thích là các hành động và thủ tục mà mọi người sử dụng dé chọn mua hoặc loại bỏ hàng hóa, dịch vụ dựa trên kinh nghiệm và quan điêm cá nhân của họ. Theo Frederick và Salter (1995), sự hài lòng của người tiêu dùng bắt nguồn từ gói giá trị của các yếu tố bao gồm giá cả, chất lượng sản phẩm, chất lượng dich vụ, hình ảnh công ty.
Họ nói thêm rằng người tiêu dùng sẽ hài lòng nếu kết quả thực tế của gói giá tri phù hợp với những gi họ đã dự đoán. Theo một số nhà lý thuyết như Fredericks & Salter (1995), Rowley (1988), và Blackwell & cộng sự (2001), tính độc đáo của sản phẩm là rất quan trọng để phát triển, duy trì và hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài long của khách hàng. Tuy nhiên, người tiêu dùng phải hiểu sản phẩm và chấp nhận tiêu chuẩn của doanh nghiệp thì mới hài long. Ngoài ra, có thé sử dụng hai quan điểm dé đánh giá hành vi của người tiêu dùng: các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình mua của người tiêu dùng và quá trình ra quyết định liên quan đến việc mua (Oke và cộng sự, 2015).
Khái niệm về hành vi mua của người tiêu dùng Hành vi mua của người tiêu dùng là nghiên cứu về toàn bộ quá trình mà một người tiêu dùng cá nhân hoặc một nhóm người tiêu dùng trải qua để đưa ra lựa chọn mua một sản phẩm đáp ứng nhu cầu và mong muốn của họ (Sharma & Sonwalker, 2013). Khi được xem xét trong một bối cảnh rộng lớn, hành vi mua hàng của người tiêu dùng được coi là một tập hợp con của hành vi con người; đó là một số yếu tố bao gồm cả yếu tố hữu hình và vô hình, ảnh hưởng đến cuộc sống của cá nhân, đồng thời cũng ảnh hưởng đến hành vi mua và quyết định mua của họ. Hành vi mua của người tiêu dùng là sự kết hợp của các quá trình tâm lý va xã hội, bao gồm các hoạt động thé chất và tinh thần của người tiêu dùng (Modi & Jhulka, 2012). Nudulue (2020) chỉ ra răng hành vi mua của người tiêu dùng liên quan đến việc nghiên cứu các quy trình mà các cá nhân, nhóm hoặc tô chức thực hiện để có được sản phẩm, dịch vụ, trải nghiệm hoặc ý tưởng nhằm đáp ứng nhu cầu của họ và cách các quy trình này đã tác động đến người tiêu dùng và xã hội.
Vai trò của người tiêu dùng ngày nay có ý nghĩa sống còn đối với sự sống còn của một doanh nghiệp, là động lực cho sự thành công của nhiều doanh nghiệp. Hiểu người tiêu dùng sẽ mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp, giúp họ có thể thực hiện các hoạt động bao gồm lập kế hoạch và chiến lược tiếp thị nhằm thỏa mãn nhu cầu của người tiêu dùng. Phân khúc khách hàng được chia thành nhiều khía cạnh khác nhau như nhân khâu học (tuổi, giới tính, tầng lớp xã hội, tôn giáo), tâm lý học (khái niệm về bản thân, tính cách, lối sống), địa lý (khu vực, quốc gia) và hành vi (sử dụng sản phẩm, lợi ích, mong muốn) (Solomon và cộng sự 2010). Theo Nudulue (2020), hiểu cách người tiêu dùng lựa chọn sản phẩm và người tiêu dùng có thể cung cấp cho nhà sản xuất lợi thế cạnh tranh so với đối thủ.
Các công ty có thé sử dụng thông tin này một cách chiến lược dé cung cấp sản phẩm và dịch vụ phù hợp vào đúng thời điểm cho đúng đối tượng. Mức độ ra quyết định mua hàng ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ quan tâm và nhu cầu đối với một sản phẩm cụ thể, xác định các loại hành vi mua hàng của người tiêu dùng. Các yếu tô ảnh hưởng đến hành vi của người tiêu dùng Theo Philip Kotler (2005), hành vi của người tiêu dùng chịu anh hưởng chủ yếu của bốn yếu tổ là văn hóa, xã hội, cá nhân và tâm lý. Tat cả những yếu tố này cung cap cơ sở dé hiệu cách tiêp cận và phục vụ người mua hiệu quả hơn.
“+ Nhóm yếu tố văn hóa o_ Văn hóa: yêu tố văn hóa bao gồm các giá trị cơ bản, nhu cầu, mong muốn, sở thích, nhận thức và hành vi được người tiêu dùng quan sát và học hỏi từ bạn bè và những người quan trọng xung quanh họ. Ví dụ như khi tiếp xúc với một nền văn hóa mới, người tiêu dùng có thé bị sốc bởi những thói quen và hành vi tiêu dùng mới. o_ Tầng lớp xã hội: tầng lớp xã hội không chỉ được xác định bởi thu nhập mà còn bởi các yếu tố khác như nghề nghiệp, nền tảng gia đình, trình độ học van, vị trí địa lý. Sự phân tang lớp xã hội không hoàn toàn cố định, do đó hành vi người tiêu dùng của một người cũng có thé thay đôi theo địa vị của họ.
s* Nhóm yêu tô xã hôi Những người có ảnh hưởng xã hội rất đa dạng, bao gồm gia đình, trường học hoặc cộng đồng nơi làm việc, tương tác xã hội hoặc bất kỳ nhóm nao mà một cá nhân tương tác. Nó cũng bao gồm tầng lớp xã hội của một cá nhân bao gồm trình độ học vấn, điều kiện song va thu nhap. o Gia đình: gia đình có tác động đáng kể đến cách một người tham gia vào quá trình mua hàng. Một người phát triển sở thích từ thời thơ ấu của mình bằng cách xem gia đình mua sản phẩm và tiếp tục mua các sản phẩm tương tự ngay cả khi họ lớn lên.
o_ Nhóm tham khảo: nhóm tham khảo bao gồm các cá nhân hoặc nhóm người có ảnh hưởng đến ý kiến, niềm tin, thái độ và hành vi của một người nào đó. Các nhà tiếp thị xem các nhóm tham khảo là yếu tố quan trọng vì chúng ảnh hưởng đến cách người tiêu dùng tiếp nhận thông tin 17 và đưa ra quyết định mua hàng. Hầu như, tất cả những người trong nhóm tham khảo đều có hành vi mua chung và ảnh hưởng lẫn nhau. o_ Vai trò và địa vị xã hội: đối với mỗi vai trò và địa vị xã hội nhất định sẽ có những chuẩn mực nhất định về phong cách sống, văn hóa.
Do đó, hành vi tiêu dùng của một người cũng thay đổi theo yếu tố này. s* Nhóm yếu tố cá nhân Theo Philip Kotler (2005), các nhân tổ cá nhân tác động đến quyết định mua hàng, bao gồm: tuổi tác, tình hình kinh tế và nghề nghiệp, phong cách sống. o Tuổi tác là một trong những yếu tô chính ảnh hưởng đến hành vi mua hàng. Lựa chọn mua hàng của thanh, thiếu niên sẽ khác với người trung niên và người cao tuôi.
Ví dụ như thanh thiếu niên sẽ quan tâm hơn đến việc mua quan áo theo xu hướng và các sản pham làm đẹp. Còn người ở độ tudi trung niên sẽ tập trung vào nhà cửa, xe cộ và kiếm tiền cho gia đình. o_ Nghề nghiệp: mọi người thường có xu hướng mua những thứ phù hợp với nghề nghiệp của mình. o Thu nhập: mỗi người tiêu dùng sẽ có thu nhập khác nhau nên sẽ có những nhu cầu và quyết định khác nhau.
Khi người tiêu dùng có thu nhập khả dụng cao hơn, họ có nhiều cơ hội hơn dé chi tiêu cho các sản phẩm xa xi. Trong khi người tiêu dùng thuộc nhóm thu nhập thấp hoặc trung bình sẽ dành phần lớn thu nhập của mình cho các nhu cầu cơ bản. Vì vậy, thu nhập là điều kiện cần thiết để người tiêu dùng có khả năng mua được hàng hóa và dịch vụ. o Phong cách sống là thái độ và cách thức mà một cá nhân ton tại trong xã hội.
Khi hành động, quan niệm và ý kiến khác nhau, hành vi của người tiêu dùng cũng trở nên không giống nhau. 18 s* Nhóm yếu tố tâm lý Những yếu tố tâm lý rất khó đo lường nhưng đủ mạnh dé ảnh hưởng đến quyết định mua hàng. o Nhận thức: cảm nhận của khách hang là quá trình mà khách hang thu thập thông tin về một sản phẩm và diễn giải thông tin đó dé tạo ra một hình ảnh có ý nghĩa về một sản phẩm cụ thé. Khi khách hàng nhìn thấy quảng cáo, khuyến mãi, đánh giá của khách hàng khác, phản hồi trên mạng xã hội, v.
liên quan đến một sản phẩm, họ có ấn tượng về sản phẩm đó. o Động cơ: khi nhu cầu của một người đủ mạnh sẽ tạo ra sức ép dé hướng người đó thực hiện hành động thỏa mãn nhu cầu đó và đó được gọi là động cơ. Khi một người có đủ động cơ thì nó sẽ ảnh hưởng đến hành vi mua của người đó. Vì vậy, nhu cầu cơ bản và nhu cầu an ninh có sức mạnh thúc đây người tiêu dùng mua sản pham và dịch vụ.
o_ Thái độ và niềm tin: người tiêu ding có thái độ và niềm tin nhất định ảnh hưởng đến quyết định mua hàng của người tiêu dùng. Dựa trên thái độ này, người tiêu dùng hành xử theo một cách cụ thé đối với một sản phẩm dựa vào việc xác định hình ảnh thương hiệu của sản phẩm. Do đó, các nhà tiếp thị cô gang hết sức dé hiểu thái độ của người tiêu dùng nhằm thiết kế các chiến dịch tiếp thị của họ. Quá trình ra quyết định của người tiêu dùng Theo Murphy (1998); Rayport và Jaworski (2003), quyết định mua hàng của người tiêu dùng được chia thành 3 giai đoạn: giai đoạn trước khi mua, khi mua và sau khi mua.