Nghiên cứu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến nuôi trồng thủy sản huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hus nghiên cứu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến nuôi trồng thủy sản huyện thái thụy tỉnh thái, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Minh Thảo
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Văn Thụy
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Khoa Học Môi Trường
• Đề tài: Nghiên cứu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến nuôi trồng thủy sản huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình và đề xuất các giải pháp ứng phó để phát triển
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Khoa Học
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Cơ sở khoa học của nghiên cứu ảnh hưởng của BĐKH
• 1.1.1. Những khái quát chung về BĐKH
• 1.1.1.1. Khái niệm về BĐKH
• 1.1.1.2. Nguyên nhân của BĐKH
• 1.1.1.3. Ảnh hưởng của BĐKH
• 1.1.2. Tình hình nghiên cứu ảnh hưởng của BĐKH và nước biển dâng trên thế giới và ở Việt Nam
• 1.1.2.1. Tình hình nghiên trên thế giới
• 1.1.2.2. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam
• 1.1.3. Vai trò của nghiên cứu ảnh hưởng của BĐKH đến môi trường
• 1.1.4. Nghiên cứu ảnh hưởng của BĐKH đến việc NTTS ở nước ta
• 1.1.4.1. Tình hình NTTS ở nước ta
• 1.1.4.2. Các tác động của BĐKH với khai thác hải sản tại Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Phạm vi nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp hồi cứu, tổng hợp tài liệu
• 2.2.2. Phương pháp điều tra, khảo sát thực địa
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Đánh giá điều kiện tự nhiên huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình
• 3.2. Đánh giá đặc điểm kinh tế - xã hội huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình
• 3.3. Đánh giá đặc điểm xã hội, dân cư huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình
• 3.4. Hiện trạng ngành thủy sản huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình
• 3.5. Tác động của BĐKH đến huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình
• 3.5.1. Một số biểu hiện của BĐKH đến huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình
• 3.5.2. Kịch bản BĐKH
• 3.5.3. Đánh giá khả năng ứng phó trước những ảnh hưởng của BĐKH
• 3.5.3.1. Đánh giá khả năng ứng phó dựa vào đặc điểm tự nhiên. Hệ sinh thái RNM
• 3.5.3.2. Địa hình, thành tạo địa chất
• 3.5.3.3. Đánh giá khả năng ứng phó dựa vào đặc điểm xã hội
• 3.5.3.3.1. Con người
• 3.5.3.3.2. Cơ sở hạ tầng
• 3.5.4. Đánh giá tính dễ tổn thương do BĐKH ở huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình
• 3.5.5. Định hướng phát triển cho việc NTTS huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình. Đề xuất một số giải pháp hỗ trợ cho việc NTTS bền vững thích ứng BĐKH
• 3.5.5.1. Điều chỉnh và quy hoạch sử dụng đất phù hợp với từng đối tượng nuôi trồng
• 3.5.5.2. Chuyển đổi mô hình NTTS
• 3.5.5.3. Các giải pháp về kỹ thuật
• 3.5.5.4. Các giải pháp chính sách
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến nuôi trồng thủy sản tại Thái Thụy

Biến đổi khí hậu (BĐKH) đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với ngành nuôi trồng thủy sản tại huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình. Với vị trí ven biển, Thái Thụy không chỉ phải đối mặt với những biến đổi về khí hậu mà còn chịu tác động của nước biển dâng, xâm nhập mặn và các hiện tượng thời tiết cực đoan. Nghiên cứu này nhằm làm rõ những tác động của BĐKH đến hoạt động nuôi trồng thủy sản và đề xuất các giải pháp ứng phó hiệu quả.

1.1. Khái niệm và nguyên nhân của biến đổi khí hậu

Biến đổi khí hậu được định nghĩa là sự thay đổi lâu dài trong các yếu tố khí hậu, bao gồm nhiệt độ, lượng mưa và các hiện tượng thời tiết khác. Nguyên nhân chính của BĐKH bao gồm cả yếu tố tự nhiên và nhân tạo, trong đó hoạt động của con người như đốt nhiên liệu hóa thạch và khai thác tài nguyên thiên nhiên đóng vai trò quan trọng.

1.2. Tình hình nuôi trồng thủy sản tại Thái Thụy

Ngành nuôi trồng thủy sản tại Thái Thụy đã phát triển mạnh mẽ trong những năm qua, với nhiều hình thức nuôi khác nhau như nuôi tôm, cá nước lợ và nước ngọt. Tuy nhiên, sự phát triển này đang bị đe dọa bởi BĐKH, đặc biệt là sự xâm nhập mặn và thay đổi nhiệt độ nước.

II. Những thách thức từ biến đổi khí hậu đối với nuôi trồng thủy sản

BĐKH mang đến nhiều thách thức cho ngành nuôi trồng thủy sản tại Thái Thụy. Các hiện tượng như nước biển dâng, xâm nhập mặn và thay đổi thời tiết đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản lượng và chất lượng thủy sản. Những thách thức này không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế mà còn đến sinh kế của người dân địa phương.

2.1. Tác động của nước biển dâng

Nước biển dâng gây ra tình trạng ngập úng tại nhiều khu vực ven biển, làm giảm diện tích đất nuôi trồng thủy sản. Theo dự báo, nếu mực nước biển tiếp tục tăng, nhiều vùng nuôi trồng sẽ bị mất hoàn toàn.

2.2. Xâm nhập mặn và ảnh hưởng đến chất lượng nước

Xâm nhập mặn làm tăng độ mặn của nước, ảnh hưởng đến sự phát triển của các loài thủy sản. Điều này không chỉ làm giảm năng suất mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe của người tiêu dùng.

III. Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp điều tra, khảo sát thực địa và phân tích số liệu để đánh giá tác động của BĐKH đến nuôi trồng thủy sản tại Thái Thụy. Các dữ liệu thu thập được sẽ giúp xác định mức độ ảnh hưởng và đề xuất các giải pháp ứng phó.

3.1. Phương pháp khảo sát thực địa

Khảo sát thực địa được thực hiện tại các xã ven biển để thu thập thông tin về tình hình nuôi trồng thủy sản, mức độ ảnh hưởng của BĐKH và nhận thức của người dân về vấn đề này.

3.2. Phân tích số liệu và đánh giá tác động

Số liệu thu thập sẽ được phân tích để đánh giá tác động của BĐKH đến sản lượng và chất lượng thủy sản, từ đó đưa ra các khuyến nghị cho các nhà quản lý và người dân.

IV. Giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu trong nuôi trồng thủy sản

Để ứng phó với BĐKH, cần có các giải pháp đồng bộ từ chính quyền và người dân. Các giải pháp này bao gồm cải thiện kỹ thuật nuôi trồng, quy hoạch sử dụng đất hợp lý và nâng cao nhận thức cộng đồng về BĐKH.

4.1. Cải thiện kỹ thuật nuôi trồng

Áp dụng các kỹ thuật nuôi trồng tiên tiến giúp tăng năng suất và chất lượng thủy sản. Việc sử dụng giống thủy sản chịu mặn cũng là một giải pháp hiệu quả.

4.2. Quy hoạch sử dụng đất hợp lý

Quy hoạch sử dụng đất cần được thực hiện một cách khoa học để đảm bảo diện tích nuôi trồng không bị ảnh hưởng bởi nước biển dâng và xâm nhập mặn.

V. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy BĐKH đã và đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngành nuôi trồng thủy sản tại Thái Thụy. Các giải pháp đề xuất không chỉ giúp giảm thiểu tác động mà còn nâng cao khả năng thích ứng của người dân.

5.1. Đánh giá tác động thực tế

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng nhiều hộ nuôi trồng thủy sản đã phải đối mặt với giảm sản lượng do BĐKH. Việc đánh giá này giúp xác định các khu vực cần ưu tiên hỗ trợ.

5.2. Ứng dụng các giải pháp vào thực tiễn

Các giải pháp đã được thử nghiệm tại một số hộ nuôi trồng và cho thấy hiệu quả tích cực trong việc nâng cao năng suất và chất lượng thủy sản.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai cho nuôi trồng thủy sản

BĐKH sẽ tiếp tục là một thách thức lớn đối với ngành nuôi trồng thủy sản tại Thái Thụy. Tuy nhiên, với các giải pháp ứng phó hiệu quả, ngành này có thể phát triển bền vững trong tương lai. Cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các bên liên quan để đảm bảo sự phát triển bền vững cho ngành nuôi trồng thủy sản.

6.1. Triển vọng phát triển bền vững

Ngành nuôi trồng thủy sản có tiềm năng phát triển lớn nếu được quản lý và ứng phó hiệu quả với BĐKH. Cần có các chính sách hỗ trợ từ chính quyền để thúc đẩy sự phát triển này.

6.2. Tầm quan trọng của hợp tác

Hợp tác giữa các nhà nghiên cứu, chính quyền và cộng đồng là rất quan trọng để xây dựng các giải pháp ứng phó hiệu quả và bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam sở hữu hơn 3.260 km bờ biển với vùng đặc quyền kinh tế trên 1 triệu km², trong đó ngành thủy sản đóng góp khoảng 4% vào tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình có vùng ven biển rộng 4.404 ha và đường bờ biển dài 27 km, nằm trọn trong Khu dự trữ sinh quyển ven biển đồng bằng sông Hồng. Với hệ thống 3 cửa sông lớn gồm sông Thái Bình, Diêm Hộ và Trà Lý, địa phương nắm giữ tiềm năng nuôi trồng thủy sản to lớn nhưng đồng thời phải đối mặt với các nguy cơ thiên tai ngày càng khốc liệt.

Vấn đề cốt lõi của nghiên cứu bắt nguồn từ mức độ dễ bị tổn thương cao của hệ thống tự nhiên và sinh kế ven biển trước biến đổi khí hậu. Trong nửa thế kỷ qua, nhiệt độ trung bình tại Việt Nam đã tăng 0,5°C và mực nước biển dâng trung bình 2,9 mm/năm giai đoạn 1993 - 2010. Đề tài tập trung phân tích diễn biến khí hậu cục bộ, đánh giá hiện trạng 3.503,5 ha diện tích mặt nước nuôi trồng và xác định mức độ nhạy cảm của các đối tượng nuôi chủ lực tại 5 xã ven biển gồm Thái Đô, Thái Thượng, Thụy Hải, Thụy Xuân và Thụy Trường.

Mục tiêu cụ thể là dự báo tác động của biến đổi khí hậu, xây dựng bản đồ phân vùng rủi ro theo kịch bản nước biển dâng 80 cm và hoạch định hệ giải pháp thích ứng bền vững. Công trình mang ý nghĩa chiến lược khi bảo vệ sinh kế cho 247.800 người dân địa phương, góp phần duy trì giá trị sản xuất toàn ngành thủy sản huyện vượt mức 321,7 tỷ đồng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng khung đánh giá tính dễ bị tổn thương của Ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC), xác định tổn thương là hàm số phụ thuộc vào ba yếu tố: mức độ phơi bày hiểm họa, độ nhạy cảm của hệ sinh thái và năng lực thích ứng của cộng đồng. Bên cạnh đó, khung sinh kế bền vững (SLA) từ Bộ Phát triển Quốc tế Anh (DFID) được tích hợp để đánh giá tác động của thời tiết cực đoan lên 5 nguồn vốn sinh kế: tự nhiên, vật chất, tài chính, con người và xã hội.

Các mô hình mô phỏng khí hậu gồm MAGICC/SCENGEN kết hợp phương pháp chi tiết hóa thống kê được kế thừa từ kịch bản biến đổi khí hậu quốc gia do Bộ Tài nguyên và Môi trường công bố. Nghiên cứu tập trung vào 4 khái niệm nền tảng:

• Biến đổi khí hậu (Climate Change)
• Nước biển dâng (Sea Level Rise)
• Khả năng chống chịu của hệ sinh thái (Ecosystem Resilience)
• Thích ứng dựa vào hệ sinh thái (EbA)

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ Niên giám thống kê huyện Thái Thụy, báo cáo sản xuất của Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Thái Bình giai đoạn 2001 - 2012 cùng chuỗi số liệu khí tượng thủy văn trạm thực đo trong khu vực.

Để thu thập dữ liệu sơ cấp, đợt khảo sát thực địa chuyên sâu được tổ chức vào tháng 6 năm 2012 với cỡ mẫu gồm 150 hộ gia đình nuôi trồng thủy sản phân bố đều trên 5 xã ven biển. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng được áp dụng nhằm đại diện đầy đủ cho 3 hình thức canh tác: nuôi ngao bãi triều, nuôi tôm nước lợ và nuôi cá nước ngọt nội đồng. Tác giả tiến hành 10 cuộc phỏng vấn nhóm tập trung quy mô 10 - 15 người/cuộc cùng các buổi phỏng vấn sâu cán bộ quản lý nông nghiệp và chuyên gia địa phương.

Dữ liệu không gian được xử lý trên phần mềm MapInfo 11.0 theo quy trình thành lập bản đồ sinh thái cảnh quan của Küchler (1967). Lý do lựa chọn phương pháp chồng xếp lớp bản đồ GIS là khả năng số hóa chính xác ranh giới ngập lụt, phân tích mối tương quan giữa cao độ địa hình 0 - 1,5 m với vùng triều ngập mặn để đưa ra định hướng sử dụng đất tối ưu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, xu thế biến đổi nhiệt độ và lượng mưa tại Thái Thụy diễn biến bất thường trong thập niên 2001 - 2010. Giai đoạn 2001 - 2005, nhiệt độ trung bình năm đạt 22,17°C, nhưng sang giai đoạn 2006 - 2010 đã tăng thêm 1,86°C. Lượng mưa trung bình năm của giai đoạn sau lại giảm mạnh 44,6 mm so với mức 145,8 mm của giai đoạn trước, làm gia tăng hiện tượng khô hạn cục bộ trong mùa khô kéo dài từ tháng 11 đến tháng 1 năm sau.

Thứ hai, ngành thủy sản huyện có sự dịch chuyển mạnh mẽ sang đối tượng có giá trị kinh tế cao nhưng độ nhạy cảm lớn. Năm 2012, diện tích nuôi ngao bãi triều đạt 1.300 ha với sản lượng trên 43.000 tấn, mang lại giá trị 215,5 tỷ đồng, tăng 43,12% so với năm 2010. Diện tích nuôi tôm nước lợ đạt 3.346 ha tôm sú và 61 ha tôm thẻ chân trắng với sản lượng 6.176 tấn. Tuy nhiên, các đợt nắng nóng vượt 35°C cùng bão lũ khiến tôm cá bị sốc nhiệt và bùng phát dịch bệnh do vi khuẩn Vibrio hay virus đốm trắng.

Thứ ba, kịch bản nước biển dâng 80 cm sẽ gây ngập lụt trực tiếp các vùng bãi triều thấp và đe dọa hệ thống đê bao nuôi trồng thủy sản ngoài đê chính. Hơn 1.950,5 ha mặt nước nuôi trồng mặn lợ có nguy cơ bị biến đổi chế độ thủy động lực, xói lở bờ bao và mất bãi nuôi ngao tự nhiên.

Thứ tư, năng lực ứng phó nội tại của cộng đồng còn nhiều hạn chế. Dân số nông thôn chiếm 95,44% tổng số 247.800 người toàn huyện, mật độ 966 người/km². Toàn huyện có 458 phương tiện khai thác thủy sản nhưng có đến 353 tàu công suất nhỏ dưới 40 CV (chiếm 77,07%), khiến ngư dân khó chống đỡ trước những cơn bão mạnh như bão Sơn Tinh hay bão số 2 năm 2013.

Thảo luận kết quả

Diễn biến gia tăng nhiệt độ làm giảm lượng oxy hòa tan trong nước ao nuôi vào ban đêm, thúc đẩy quá trình phân hủy hữu cơ đáy ao và gia tăng tính độc của khí $H_2S$ và $NH_3$. Sự thay đổi độ mặn đột ngột do mưa lớn kết hợp lượng phù sa khổng lồ từ cửa sông Thái Bình (20 triệu tấn/năm) và cửa Trà Lý (15 triệu tấn/năm) làm suy giảm sức đề kháng của ngao và tôm nuôi.

Kết quả này hoàn toàn tương thích với báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường về mức độ tổn thương của đồng bằng sông Hồng. Các dữ liệu về chuẩn sai nhiệt độ, phân bố lượng mưa và diện tích ngập lụt được trực quan hóa hiệu quả qua hệ thống biểu đồ đường và bản đồ chuyên đề GIS, giúp phân định rõ các tiểu vùng an toàn và vùng rủi ro cao.

Đề xuất và khuyến nghị

• Quy hoạch và chuyển đổi không gian nuôi trồng: Tiến hành rà soát, điều chỉnh phân vùng 3.503,5 ha đất mặt nước nuôi trồng thủy sản. Chuyển đổi 500 ha diện tích cấy lúa trũng kém hiệu quả và ruộng muối bỏ hoang tại Xuân Trường, Quang Lang (xã Thụy Hải) sang mô hình nuôi thủy sản sinh thái kết hợp bảo tồn rừng ngập mặn. Thời gian thực hiện: giai đoạn 2014 - 2018. Chủ thể: Ủy ban nhân dân huyện Thái Thụy và Phòng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn.
• Áp dụng kỹ thuật nuôi thích ứng thời tiết cực đoan: Đưa các giống thủy sản có biên độ chịu nhiệt và chịu mặn rộng vào sản xuất; chuyển giao quy trình nuôi tôm 2 giai đoạn có mái che và nuôi ngao mật độ thưa an toàn sinh học nhằm giảm tỷ lệ hao hụt dịch bệnh xuống dưới 15%. Thời gian thực hiện: thường niên từ năm 2014. Chủ thể: Trạm Khuyến nông huyện và các Hợp tác xã nuôi trồng thủy sản.
• Nâng cấp và kiên cố hóa cơ sở hạ tầng ven biển: Đầu tư gia cố 27 km tuyến đê biển, đê cửa sông và hệ thống cống tiêu thoát nước đồng bộ, đảm bảo khả năng chống chịu bão cấp 10 và thích ứng kịch bản nước biển dâng 80 cm. Thời gian thực hiện: 2015 - 2025. Chủ thể: Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Thái Bình phối hợp Ban Quản lý Dự án Thủy lợi.
• Hoàn thiện chính sách tín dụng và bảo hiểm rủi ro thiên tai: Thiết lập gói vay ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách Xã hội cho tối thiểu 80% hộ dân chịu ảnh hưởng thiên tai; thí điểm cơ chế bảo hiểm nông nghiệp cho vùng nuôi ngao và tôm thâm canh tập trung. Thời gian thực hiện: 2014 - 2017. Chủ thể: Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Bình và các tổ chức tín dụng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Cán bộ Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Bình sử dụng tư liệu để xây dựng kế hoạch hành động ứng phó biến đổi khí hậu và quy hoạch không gian biển.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học: Người nghiên cứu chuyên ngành Khoa học Môi trường, Quản lý Tài nguyên và Thủy sản có thể kế thừa phương pháp phân tích tổn thương và quy trình ứng dụng GIS MapInfo trong đánh giá sinh kế ven biển.
• Tổ chức phi chính phủ và đơn vị phát triển quốc tế: Các chuyên gia thực hiện dự án bảo tồn rừng ngập mặn và tăng cường khả năng chống chịu khí hậu tìm thấy dẫn chứng thực nghiệm quý giá về mối quan hệ giữa hệ sinh thái và sinh kế cộng đồng.
• Chủ trang trại, hợp tác xã và doanh nghiệp thủy sản: Người nuôi trồng thủy sản tại khu vực duyên hải Bắc Bộ học hỏi phương pháp bố trí lịch thời vụ linh hoạt và mô hình chuyển đổi vật nuôi an toàn trước xâm nhập mặn.

Câu hỏi thường gặp

Nhiệt độ tăng ảnh hưởng trực tiếp thế nào đến tôm nuôi tại Thái Thụy?
Nhiệt độ nước vượt ngưỡng 32°C khiến tôm sú và tôm thẻ chân trắng bị sốc nhiệt, giảm ăn và suy giảm miễn dịch. Khi nhiệt độ tầng đáy tăng, hàm lượng oxy hòa tan sụt giảm mạnh vào rạng sáng, tạo điều kiện cho vi khuẩn Vibrio phát triển gây bệnh chết hàng loạt ở các ao nuôi nông dưới 1,2 m.

Mô hình nuôi ngao bãi triều đối mặt với hiểm họa nào lớn nhất?
Mối đe dọa lớn nhất là hiện tượng ngọt hóa đột ngột do mưa lũ từ 3 cửa sông Thái Bình, Diêm Hộ, Trà Lý kết hợp sóng lớn do bão cuốn trôi bãi nuôi. Khi độ mặn giảm sâu dưới ngưỡng 10‰ kéo dài nhiều ngày, ngao nuôi tại 1.300 ha bãi triều có nguy cơ chết hàng loạt.

Kịch bản nước biển dâng 80 cm tác động ra sao đến diện tích nuôi trồng?
Kịch bản nước biển dâng 80 cm làm thay đổi hoàn toàn chế độ ngập triều, gây xói lở sâu các bãi triều nuôi ngao ngoài đê và đe dọa trực tiếp hơn 1.950,5 ha vùng nuôi mặn lợ. Nước dâng cũng gia tăng độ sâu xâm nhập mặn vào nội đồng thêm 3 - 5 km dọc sông Diêm Hộ.

Rừng ngập mặn có vai trò gì trong việc giảm nhẹ tổn thương cho nghề nuôi thủy sản?
Hệ thống rừng sú vẹt đóng vai trò tấm lá chắn xanh làm giảm 50 - 70% năng lượng sóng biển, bảo vệ an toàn cho hệ thống đê bao nuôi tôm. Rừng ngập mặn còn cung cấp nguồn mùn bã hữu cơ dồi dào, đóng vai trò vườn ươm tự nhiên cho các loài ấu trùng thủy sản bản địa.

Người dân địa phương cần điều chỉnh lịch thời vụ nuôi trồng như thế nào?
Người nuôi cần tận dụng thời điểm nhiệt độ tăng sớm vào mùa xuân để thả giống sớm hơn bình thường khoảng 15 - 20 ngày. Việc thu hoạch thương phẩm cần hoàn thành dứt điểm trước tháng 8 nhằm né tránh mùa bão lũ và các đợt áp thấp nhiệt đới tập trung từ tháng 8 đến tháng 10.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về tác động của biến đổi khí hậu đến ngành nuôi trồng thủy sản ven biển.
• Phân tích rõ nét quy luật gia tăng nhiệt độ 1,86°C và sự biến động phức tạp của lượng mưa, triều cường tại huyện Thái Thụy giai đoạn 2001 - 2010.
• Lượng hóa chi tiết tính dễ bị tổn thương trên 3.503,5 ha diện tích nuôi trồng thủy sản và 4.404 ha không gian biển tại 5 xã trọng điểm.
• Ứng dụng thành công công nghệ GIS MapInfo 11.0 để số hóa bản đồ hiện trạng và bản đồ định hướng phân vùng thủy sản theo kịch bản nước biển dâng 80 cm.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đồng bộ về kỹ thuật, hạ tầng đê điều, sinh kế thích ứng và chính sách hỗ trợ tài chính cho cộng đồng ngư dân ven biển.

Các bước hành động tiếp theo trong giai đoạn 2014 - 2025 đòi hỏi sự lồng ghép quyết liệt giữa quy hoạch ngành nông nghiệp với chiến lược quản lý tổng hợp dải ven bờ. Hãy cùng chia sẻ, tham khảo và ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học của luận văn nhằm xây dựng nền nông nghiệp ven biển Thái Thụy phát triển thịnh vượng, bền vững và thích ứng an toàn trước mọi biến đổi của khí hậu!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở khoa học của nghiên cứu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu (BĐKH) 1. Những khái quát chung về BĐKH 1. Khái niệm về BĐKH Hiện nay có rất nhiều định nghĩa về BĐKH Theo báo cáo lần thứ 4 của tổ chức Liên chính phủ về BĐKH – IPCC đã định nghĩa như sau: “BĐKH là sự biến đổi về trạng thái của hệ thống khí hậu, được nhận biết qua sự biến đổi về trung bình và/hoặc sự biến động của các thuộc tính của nó; duy trì trong một thời kỳ dài, điển hình là hàng ngàn thập kỷ hoặc dài hơn” "BĐKH trái đất là sự thay đổi của hệ thống khí hậu gồm khí quyển, thuỷ quyển, sinh quyển, thạch quyển hiện tại và trong tương lai bởi các nguyên nhân tự nhiên và nhân tạo".

Theo công ước chung của LHQ BĐKH: “BĐKH là những biến đổi trong môi trường vật lý hoặc sinh học gây ra những ảnh hưởng có hại đáng kể đến thành phần, khả năng phục hồi hoặc sinh sản của các hệ sinh thái tự nhiên và được quản lý hoặc đến hoạt động của các hệ thống kinh tế - xã hội hoặc đến sức khỏe và phúc lợi của con người”. Nguyên nhân của BĐKH Nguyên nhân tự nhiên: - Do sự tương tác và vận động giữa Trái đất và vũ trụ. - Những yếu tố không phải là khí hậu nhưng ảnh hưởng đến khí hậu: tác động của CO2, bức xạ mặt trời, động đất và núi lửa… Nguyên nhân nhân tạo: - Do con người sử dụng những nhiêu liệu hóa thạch, sử dụng các loại hóa chất trong trồng trọt, chăn nuôi, sinh hoạt… - Con người khai thác tài nguyên và đang dần làm chúng cạn kiệt như: tài nguyên nước, rừng, khoáng sản… 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Nguyên nhân chính làm biển đổi khí hậu Trái đất là do sự gia tăng các hoạt động tạo ra các chất thải khí nhà kính, các hoạt động khai thác quá mức các bể hấp thụ khí nhà kính như sinh khối, rừng, các hệ sinh thái biển, ven bờ và đất liền khác. Nhằm hạn chế sự BĐKH phải hạn chế và ổn định 6 loại khí nhà kính bao gồm: + CO2 (Carbon dioxide): phát thải khi đốt cháy nhiên liệu hóa thạch (than, dầu khí…) và là nguồn khí nhà kính chủ yếu do con người gây ra trong khí quyển.

CO2 cũng sinh ra từ các hoạt động công nghiệp như sản xuất xi măng và cán thép. + CH4 (Methane): sinh ra từ các bãi rác, lên men thức ăn trong ruột động vật nhai lại, hệ thống khí, dầu tự nhiên và khai thác than. + N2O (Nitrous oxide): phát thải từ phân bón và các hoạt động công nghiệp. + HFCs (Hydrofluorocarbons): được sử dụng thay cho các chất phá hủy ozôn (ODS) và HFC-23 là sản phẩm phụ của quá trình sản xuất HCFC-22.

+ PFCs (Perfluorocarbons): sinh ra từ quá trình sản xuất nhôm. + SF6 (Sulphur hexafluoride): sử dụng trong vật liệu cách nhiệt và trong quá trình sản xuất Magiê. Ảnh hưởng của BĐKH BĐKH tác động lên tất cả các thành phần môi trường bao gồm cả các lĩnh vực của môi trường tự nhiên, môi trường xã hội và sức khoẻ con người trên phạm vi toàn cầu. Tuy nhiên, mức độ tác động của BĐKH có khác nhau: nghiêm trọng ở các vùng có vĩ độ cao và ít hơn tại các vùng khác, sẽ lớn hơn ở các nước nhiệt đới, nhất là các nước đang phát triển công nghiệp nhanh ở châu Á.

Trong đó, những người nghèo, những người ít góp phần gây ra BĐKH nhất thì lại phải chịu những thiệt hại sớm nhất và nghiêm trọng nhất về phát triển con người do BĐKH gây ra (Hardy, 2003; Crutzen, 2005; Nguyễn Đức Ngữ, 2008).