Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN NGHỆ THUẬT PHỐI HỢP LỰC LƯỢNG VŨ TRANG TRONG CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN PHỦ NĂM 1954 1. Lực lượng vũ trang nhân dân Lực lượng vũ trang là các tổ chức vũ trang và bán vũ trang của nhân dân Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam quản lý, có nhiệm vụ “chiến đấu giành và giữ độc lập, chủ quyền thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ ANQG và giữ gìn trật tự an toàn xã hội, bảo vệ nhân dân, bảo vệ chế độ XHCN và những thành quả cách mạng, cùng toàn dân xây dựng đất nước. Là lực lượng xung kích trong khởi nghĩa toàn dân giành chính quyền, là lực lượng nòng cốt của quốc phòng toàn dân và chiến tranh nhân dân” [9;16] LLVT bao gồm QĐND, CAND và DQTV [9;17]. Trong đó, QĐND là lực lượng nòng cốt của LLVT nhân dân trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, bao gồm lực lượng thường trực và lực lượng dự bị động viên.
Lực lượng thường trực của QĐND có bộ đội chủ lực và bộ đội địa phương. Công an nhân dân bao gồm lực lượng an ninh và lực lượng cảnh sát là lực lượng nòng cốt trong bảo vệ an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội. DQTV là LLVT quần chúng không thoát ly sản xuất, công tác; là lực lượng bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền, bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân, tài sản của Nhà nước, làm nòng cốt cùng toàn dân đánh giặc ở địa phương, cơ sở khi có chiến tranh, lực lượng này được tổ chức ở cấp xã gọi là dân quân; được tổ chức ở cơ quan tổ chức gọi là tự vệ. Phối hợp Phối hợp là bố trí cùng nhau làm theo kế hoạch chung để đạt một mục đích chung [15;786] Trong chiến dịch phối hợp là việc tổ chức, bố trí các lực lượng tham gia chiến dịch để thực nhiệm vụ chiến lược, chiến dịch đề ra.
Cơ sở lí luận về nghệ thuật phối hợp LLVT 1. Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin Ph.Ăngghen, nhà lý luận thiên tài của giai cấp vô sản đã viết: “Một dân tộc muốn giành độc lập cho mình không được tự giới hạn trong hình thức của chiến tranh thông thường, khởi nghĩa vũ trang, chiến tranh cách mạng, các đội du kích ở khắp mọi nơi, đó là phương thức duy nhất, là sức mạnh tổng hợp, nhờ đó mà một dân tộc có thể chiến thắng một dân tộc lớn, mà một quân đội ít mạnh hơn có thể đương đầu với quân đội mạnh hơn và có tổ chức tốt hơn” [1;43]. Điều chỉ dẫn đó đã khắc phục tư tưởng quân sự cổ điển của chiến tranh chỉ bẳng quân đội chính quy, của tư duy quân sự lấy lớn thắng lớn, hoặc lấy lớn thắng nhỏ. Trong đấu tranh cách mạng, các dân tộc muốn giành thắng lợi phải và có thể dựa vào sự phối hợp của các phong trào, các lực lượng cách mạng để tiến công địch trong lấy nhỏ thắng lớn, làm cho kẻ thù không chỉ đương đầu với LLVT mà còn với toàn thể dân tộc đang khao khát độc lập tự do.
Đó là “phương thức duy nhất” giành thắng lợi của các dân tộc nhỏ yếu khi phải chống chọi với quân đội nhà nghề của các thế lực xâm lược có tiềm lực quân sự, kinh tế lớn hơn. Tiếp thu các quan điểm của C.Mác và Ăng ghen, Lênin tiếp tục phát triển các quan điểm, luận điểm của các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác. Quan điểm của Lênin được thể hiện ở việc vận dụng, phát triển sáng tạo quan điểm của Mác và Ăng ghen về vũ trang toàn dân, về sự phối hợp chặt chẽ, thực hiện tốt các chủ trương về mọi mặt trên tất cả các lĩnh vực, tất cả các lực lượng để tạo nên sức mạnh tổng hợp lớn nhất đánh bại kẻ thù. Lênin đã xây dựng học thuyết BVTQ, làm cơ sở để lãnh đạo công cuộc bảo vệ Nhà nước Xô viết và chế độ XHCN trước sự tấn công xâm lược của kẻ thù.
Bảo vệ Tổ quốc XHCN là sự nghiệp thiêng liêng, cao cả, mang tính cách mạng, chính nghĩa và có ý nghĩa quốc tế sâu sắc, sự nghiệp đó phải được quan tâm, chuẩn bị chu đáo và kiên quyết. Lênin đã đưa ra nhiều biện pháp về BVTQ như: Củng cố chính quyền Xô viết ở các cấp; bài trừ nội phản, tiêu diệt bạch vệ; đẩy mạnh phát triển kinh tế văn hóa, khoa học kĩ thuật, vận dụng đường lối đối ngoại khôn khéo, kiên quyết về 7 nguyên tắc, mềm dẻo về sách lược, triệt để lợi dụng mâu thuẫn trong hàng ngũ kẻ thù, hết sức chăm lo xây dựng quân đội kiểu mới. Lênin cùng Đảng Bôn-Sê- Vích Nga lãnh đạo nhân dân, tranh thủ thời gian hòa bình, xây dựng đất nước mạnh lên mọi mặt, từng bước biến các tiềm lực thành sức mạnh tổng hợp hiện thực của nền quốc phòng, BVTQ XHCN.[2;306] Trong những điều kiện xác định, Mác – Lênin chỉ rõ yếu tố chính trị, tinh thần giữ vai trò quyết định đến sức mạnh chiến đấu của quân đội. Lênin khẳng định: “Trong mọi cuộc chiến tranh rốt cuộc thắng lợi đều tuỳ thuộc vào sự phối hợp, kết hợp với nhau của quần chúng của lực lượng quân đội đang đổ máu trên chiến trường”.
Cách mạng giải phóng dân tộc phải được tiến hành bằng con đường bạo lực kết hợp giữa lực lượng chính trị của quần chúng với lực lượng vũ trang, đặc biệt coi trọng sự phối hợp của lực lượng cách mạng. Khi bàn về chiến tranh cách mạng, Lênin chỉ ra: Chiến tranh là thử thách toàn diện giữa các bên tham chiến. Bởi trong chiến tranh sự đối đầu khốc liệt giữa các bên tham chiến không chỉ về mặt quân sự, mà bao giờ cũng diễn ra sự kết hợp đan xen giữa các lực lượng, giữa các mặt trận: chính trị, quân sự, ngoại giao, kinh tế, văn hóa. Vì vậy, bên nào không nhận rõ điều đó sẽ bị hạn chế sức mạnh và dẫn đến thất bại.
Điều đó chứng tỏ để nâng cao sức mạnh của quân đội cần phải gắn kết, phối hợp và nâng cao sức mạnh của lực lượng vũ trang. Lênin cũng chỉ ra rằng: Đảng Cộng sản phải lãnh đạo mọi mặt sự nghiệp BVTQ. Đảng phải đề ra chủ trương, chính sách phù hợp với tình hình, có sáng kiến để lôi kéo, kết hợp quần chúng và phải có đội ngũ Đảng viên gương mẫu, hi sinh. Trong quân đội, chế độ chính ủy được thực hiện, cán bộ chính trị được lấy từ những đại biểu ưu tú của công nhân, thực chất đó là người đại diện của Đảng, để thực hiện sự lãnh đạo của Đảng trong quân đội.
Đảng hướng dẫn, giám sát các hoạt động của các cấp tổ chức xã hội, các đoàn thể nhân dân lao động. Sự lãnh đạo của Đảng cộng sản là nguyên tắc cao nhất, là nơi chỉ đạo phối hợp của LLVT tạo ra sức mạnh tổng hợp trên mọi mặt để bảo vệ vững chắc Tổ quốc XHCN. 8 Như vậy, theo quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, phối hợp hoạt động các thành phần, lực lượng là yếu tố cơ bản để tạo nên sức mạnh tổng hợp, là nhân tố hết sức quan trọng có giá trị to lớn đem lại thắng lợi cho cách mạng và nhiệm vụ BVTQ. Nhờ có sức mạnh theo quan điểm của Mác – Lênin mà làm cho các cuộc cách mạng của ta đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác, nhờ đó mà ta tìm ra được những chủ trương, cơ chế tác động, chính sách phù hợp để đánh kẻ thù, biết kết hợp với nhau để tạo nên sức mạnh to lớn, sức tổng hợp, làm hạn chế và suy yếu sức mạnh mọi mặt của đối phương giành thắng lợi.
Tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhất quán quan điểm: Phối hợp giữa các lực lượng là nhân tố tạo nên sức mạnh tổng hợp đó sức mạnh của toàn dân tộc, của các cấp, các ngành từ trung ương đến cơ sở, là sức mạnh của nhân tố chính trị, quân sự, kinh tế, văn hoá - xã hội, sức mạnh truyền thống với hiện đại, sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi thư khích lệ tinh thần chiến đấu của cán bộ, chiến sĩ bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân du kích. Trong thư, Người nêu rõ: “Trước kia, ta phải lừa địch ra mà đánh. Nay địch tự ra cho ta đánh.
Đó là một cơ hội tốt cho ta”. Người nhấn mạnh: “Bộ đội chủ lực đánh. Bộ đội địa phương, dân quân du kích cũng đánh. Các lực lượng phải phối hợp với nhau chặt chẽ để tiêu diệt sinh lực của địch, để đánh tan kế hoạch Thu - Đông của chúng”.
[10;341] Điểm xuất phát để ra đi tìm đường cứu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhận thức rõ và có niềm tin mãnh liệt vào sức mạnh tổng hợp của dân tộc. Đó là sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước; tinh thần đoàn kết; ý chí độc lập, tự lực, tư cường, truyền thống đấu tranh anh dũng, bất khuất cho độc lập, tự do. Phối hợp các lược lượng để tạo ra sức mạnh tổng hợp và vận dụng phát huy nó của Chủ tịch Hồ Chí Minh là phát huy chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc chân chính của nhân dân ta, đồng thời cũng là của nhân dân các nước thuộc địa đấu tranh với chủ nghĩa thực dân giành độc lập, tự do cho dân tộc. 9 Nhận thức của Chủ tịch Hồ Chí Minh về phối hợp giữa các lực lượng được hình thành từng bước, thông qua hoạt động thực tiễn và được tổng kết thành lý luận.
Trong phối hợp giữa các lực lượng để phát huy sức mạnh tổng hợp, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ đạo phải động viên và phát huy sức mạnh của chiến tranh nhân dân, thực hiện toàn dân đánh giặc. Người cũng chỉ rõ: “Trước kia đánh nhau về mặt quân sự nhưng ngày nay đánh nhau về đủ mặt quân sự, chính trị, ngoại giao, kinh tế, tư tưởng” và không dùng sức mạnh kết hợp của toàn dân toàn quân về đủ mọi mặt để ứng phó thì không thắng lợi được. [11;298] Trong tác chiến, cần kết hợp chặt chẽ chiến tranh du kích với chiến tranh chính quy, phối hợp giữa các lực lượng, các chiến trường và các mặt đấu tranh, đánh địch ở nhiều môi trường, cả tiền tuyến và hậu phương, tất cả lực lượng cùng đánh. Theo người chỉ có tiến công kiên quyết, liên tục mới phát huy được sức mạnh tổng hợp của chiến tranh nhân dân, có tiến công mới giành được quyền chủ động, ngược lại có nắm quyền chủ động mới đảm bảo thế tiến công.