Giáo trình giáo dục quốc phòng t1 dùng cho sinh viên các trường đại học cao đẳng

Giáo trình GDQP T1 cho sinh viên đại học, cao đẳng. Tài liệu học tập môn Giáo dục quốc phòng, an ninh chính thức, đầy đủ kiến thức cơ bản nhất.

• Tác giả: Đồng Xuân Quách
• Chuyên ngành: Giáo dục quốc phòng
• Đề tài: Giáo dục quốc phòng cho sinh viên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Toàn cảnh giáo trình giáo dục quốc phòng t1 cho sinh viên

Giáo trình Giáo dục quốc phòng và an ninh (GDQPAN) tập 1 là tài liệu học tập nền tảng, được biên soạn bởi NXB Giáo dục Việt Nam dưới sự chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo và Bộ Quốc phòng. Tài liệu này không chỉ là một môn học thông thường mà còn là một nhiệm vụ quan trọng, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện cho thế hệ trẻ. Theo Lời nói đầu của giáo trình, mục tiêu chính là “tạo điều kiện cho thế hệ trẻ có điều kiện tu dưỡng phẩm chất đạo đức và rèn luyện năng lực thực tế để sẵn sàng thực hiện 2 nhiệm vụ chiến lược: Xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa”. Nội dung của giáo trình GDQP an ninh 1 được xây dựng dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước, đặc biệt là Chỉ thị số 62-CT/TW của Bộ Chính trị và Nghị định số 15/2001/NĐ-CP của Chính phủ về giáo dục quốc phòng. Cuốn sách này là tài liệu học tập quốc phòng bắt buộc, cung cấp những kiến thức cơ bản nhất về đường lối quân sự, công tác quốc phòng và kỹ thuật quân sự phổ thông. Thông qua học phần 1 GDQP, sinh viên sẽ được trang bị nhận thức đúng đắn về nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, hiểu rõ giá trị của độc lập, tự do mà các thế hệ cha ông đã hy sinh xương máu để giành lấy. Đây là cơ sở để xây dựng lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm công dân. Việc học tập tốt môn học này không chỉ giúp sinh viên tích lũy đủ tín chỉ mà còn là sự chuẩn bị cần thiết để kết hợp kiến thức chuyên môn với nhiệm vụ quốc phòng, an ninh trên mọi cương vị công tác sau khi ra trường. Hơn nữa, sách giáo dục quốc phòng và an ninh tập 1 còn góp phần rèn luyện ý thức tổ chức kỷ luật, tác phong khoa học và nếp sống tập thể – những phẩm chất quan trọng của người trí thức trong thời đại mới. Giáo trình được thiết kế để sinh viên có thể học tập theo năng lực, tích lũy kiến thức theo học phần, và cuối cùng là nhận chứng chỉ môn học theo quy định.

1.1. Mục tiêu và vai trò của môn học giáo dục quốc phòng

Mục tiêu cốt lõi của môn học Giáo dục quốc phòng là bồi dưỡng cho sinh viên lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và nhận thức sâu sắc về hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Theo tài liệu gốc, môn học nhằm “bồi dưỡng cho sinh viên hiểu được giáo dục quốc phòng (GDQP) trong các nhà trường là một nội dung quan trọng trong mục tiêu giáo dục toàn diện”. Vai trò của môn học không chỉ dừng lại ở việc trang bị kiến thức quân sự cơ bản mà còn góp phần hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực công dân. Môn học này giúp sinh viên xác định rõ trách nhiệm, thái độ đúng đắn trong học tập và sẵn sàng tham gia vào công tác quốc phòng và an ninh khi đất nước yêu cầu. Nó là cầu nối giữa giáo dục – đào tạo và quốc phòng – an ninh, đảm bảo thế hệ tương lai biết cách kết hợp phát triển kinh tế với củng cố quốc phòng, góp phần xây dựng đất nước giàu mạnh và bảo vệ vững chắc Tổ quốc.

1.2. Cấu trúc của sách giáo dục quốc phòng và an ninh tập 1

Sách giáo dục quốc phòng và an ninh tập 1 được cấu trúc một cách khoa học, bao gồm các học phần bắt buộc với khối kiến thức tương đối độc lập, thuận tiện cho việc học tập và tích lũy tín chỉ. Cụ thể, chương trình dành cho sinh viên đại học bao gồm 3 học phần chính: Học phần I tập trung vào đường lối quân sự của Đảng (45 tiết); Học phần II trình bày về công tác quốc phòng và an ninh (45 tiết); và Học phần III đi sâu vào kỹ thuật và chiến thuật bộ binh (75 tiết). Đối với sinh viên cao đẳng, chương trình được rút gọn còn 135 tiết. Cách phân chia này giúp sinh viên tiếp cận kiến thức từ lý luận chính trị-quân sự cơ bản đến các vấn đề thực tiễn trong công tác quốc phòng và kỹ năng quân sự cần thiết, tạo nền tảng vững chắc cho các học phần tiếp theo.

1.3. Vai trò của NXB Giáo dục Việt Nam và Bộ Giáo dục

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXB Giáo dục Việt Nam) và Bộ Giáo dục và Đào tạo đóng vai trò chủ chốt trong việc biên soạn, thẩm định và phát hành bộ giáo trình giáo dục quốc phòng t1. Bộ Quốc phòng chịu trách nhiệm về nội dung chuyên môn, đảm bảo tính chính xác và cập nhật của các kiến thức quân sự, quốc phòng. Trong khi đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo trực tiếp chỉ đạo, quản lý và tổ chức thực hiện công tác GDQP tại các cơ sở giáo dục. Sự phối hợp chặt chẽ này đảm bảo rằng nội dung giáo dục quốc phòng 1 không chỉ phù hợp với đường lối của Đảng mà còn đáp ứng được yêu cầu của mục tiêu giáo dục toàn diện, phù hợp với từng bậc học và đối tượng sinh viên. Đây là sự thể chế hóa quan điểm của Đảng và Nhà nước về tầm quan trọng của GDQP trong hệ thống giáo dục quốc dân.

II. Bí quyết vượt qua thách thức khi học học phần 1 GDQP

Việc học học phần 1 GDQP đặt ra không ít thách thức cho sinh viên. Một trong những khó khăn lớn nhất là khối lượng kiến thức lý luận lớn, đôi khi khô khan và khó nhớ. Các nội dung về quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh, quân đội hay đường lối quân sự của Đảng đòi hỏi sinh viên phải có sự tập trung và phương pháp học tập khoa học. Nhiều sinh viên gặp khó khăn trong việc liên kết các khái niệm lý thuyết với thực tiễn, dẫn đến việc học thuộc lòng một cách máy móc. Một thách thức khác là sự đa dạng của hình thức kiểm tra, đánh giá. Bên cạnh các bài thi tự luận, hình thức trắc nghiệm quốc phòng an ninh 1 ngày càng phổ biến, yêu cầu sinh viên phải nắm vững kiến thức chi tiết và có khả năng tư duy nhanh. Để chuẩn bị tốt, sinh viên cần có một hệ thống câu hỏi ôn tập gdqp 1 chất lượng và bám sát chương trình. Việc tìm kiếm và tổng hợp các tài liệu học tập quốc phòng uy tín cũng là một vấn đề. Trên không gian mạng có nhiều tài liệu không chính thống, sai lệch, có thể ảnh hưởng tiêu cực đến kết quả học tập. Ngoài ra, môn học này còn yêu cầu tinh thần tự giác, ý thức tổ chức kỷ luật cao trong các buổi học thực hành. Một số sinh viên chưa quen với tác phong quân sự có thể cảm thấy bỡ ngỡ và áp lực. Để vượt qua những thách thức này, cần có một chiến lược học tập rõ ràng: kết hợp nghe giảng trên lớp, tự nghiên cứu giáo trình, thảo luận nhóm và chủ động thực hành. Việc hệ thống hóa kiến thức bằng sơ đồ tư duy và thường xuyên làm các bài tập trắc nghiệm sẽ giúp củng cố kiến thức hiệu quả.

2.1. Khó khăn khi tiếp cận tài liệu học tập quốc phòng

Sinh viên thường đối mặt với khó khăn khi tiếp cận tài liệu học tập quốc phòng do tính chất đặc thù của môn học. Ngôn ngữ trong giáo trình mang tính chính luận, học thuật cao, chứa nhiều thuật ngữ quân sự, chính trị chuyên ngành. Điều này có thể gây khó hiểu cho những người lần đầu tiếp xúc. Hơn nữa, việc tìm kiếm nguồn tài liệu bổ sung như slide bài giảng GDQP 1 hay ebook giáo dục quốc phòng 1 đáng tin cậy cũng là một trở ngại. Các tài liệu trôi nổi trên mạng thường thiếu kiểm chứng, có thể chứa thông tin cũ hoặc không chính xác. Để khắc phục, sinh viên nên ưu tiên sử dụng giáo trình chính thức do NXB Giáo dục Việt Nam phát hành và các tài liệu do giảng viên cung cấp, đồng thời tham khảo thêm các nguồn học liệu từ thư viện nhà trường.

2.2. Phương pháp ôn tập hiệu quả với câu hỏi ôn tập GDQP 1

Để đạt kết quả cao, việc sử dụng hiệu quả bộ câu hỏi ôn tập GDQP 1 là vô cùng quan trọng. Thay vì chỉ học thuộc đáp án, sinh viên cần áp dụng phương pháp học chủ động. Trước hết, cần đọc kỹ giáo trình để nắm vững kiến thức nền tảng. Sau đó, sử dụng các câu hỏi ôn tập để tự kiểm tra, đánh giá mức độ hiểu bài của mình. Đối với mỗi câu hỏi, cần phân tích lý do tại sao một đáp án là đúng và các đáp án còn lại là sai. Phương pháp này không chỉ giúp ghi nhớ lâu hơn mà còn rèn luyện tư duy phản biện. Nên chia các câu hỏi theo từng chương, từng chủ đề trong nội dung giáo dục quốc phòng 1 để ôn tập một cách hệ thống. Thảo luận nhóm về các câu hỏi khó cũng là một cách hay để cùng nhau giải đáp thắc mắc và củng cố kiến thức.

2.3. Mẹo làm bài trắc nghiệm quốc phòng an ninh 1 điểm cao

Làm bài thi trắc nghiệm quốc phòng an ninh 1 đòi hỏi cả kiến thức và kỹ năng. Đầu tiên, cần phân bổ thời gian hợp lý, không dành quá nhiều thời gian cho một câu hỏi khó. Hãy đọc lướt toàn bộ đề thi để nắm bắt cấu trúc và độ khó chung. Khi làm bài, hãy đọc kỹ câu hỏi và tất cả các phương án trả lời trước khi đưa ra lựa chọn cuối cùng, vì thường có những phương án gây nhiễu. Sử dụng phương pháp loại trừ để tăng khả năng chọn đúng đối với những câu không chắc chắn. Đặc biệt chú ý đến các từ khóa phủ định như “không phải”, “sai” trong câu hỏi. Cuối cùng, sau khi hoàn thành, hãy dành thời gian rà soát lại toàn bộ bài làm để kiểm tra và sửa các lỗi sai sót.

III. Hướng dẫn nắm vững đường lối quân sự của Đảng trong GDQP 1

Một trong những nội dung trọng tâm của giáo trình giáo dục quốc phòng t1 là các quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối quân sự của Đảng Cộng sản Việt Nam về chiến tranh, quân đội và bảo vệ Tổ quốc. Để nắm vững phần kiến thức này, sinh viên cần tiếp cận một cách hệ thống và có chiều sâu. Đầu tiên, cần hiểu rõ nguồn gốc của chiến tranh theo quan điểm Mác-xít: chiến tranh không phải là hiện tượng vĩnh viễn mà bắt nguồn từ sự xuất hiện của chế độ tư hữu, giai cấp và nhà nước. Như Các Mác và Ăng-ghen đã chỉ ra, “bạo lực chỉ là kết quả của việc chiếm đoạt thành quả của người khác”. Từ đó, phân biệt được chiến tranh chính nghĩa và chiến tranh phi nghĩa. Tư tưởng Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo những quan điểm này vào thực tiễn Việt Nam. Người khẳng định phải “dùng bạo lực cách mạng chống lại bạo lực phản cách mạng, giành lấy chính quyền và bảo vệ chính quyền”. Điểm đặc sắc nhất trong tư tưởng của Người là tiến hành chiến tranh nhân dân bảo vệ tổ quốc, dựa vào sức mạnh của toàn dân. Về quân đội, giáo trình phân tích bản chất giai cấp của quân đội, khẳng định quân đội là công cụ bạo lực của nhà nước. Quân đội Nhân dân Việt Nam mang bản chất giai cấp công nhân, đồng thời có tính nhân dân và tính dân tộc sâu sắc. Sinh viên cần ghi nhớ lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Quân đội ta trung với Đảng, hiếu với dân...”. Việc nắm vững những quan điểm này không chỉ để phục vụ thi cử mà còn để xây dựng thế giới quan, nhân sinh quan đúng đắn, nâng cao trách nhiệm công dân trong sự nghiệp xây dựng nền quốc phòng toàn dân.

3.1. Phân tích quan điểm Mác Lênin tư tưởng Hồ Chí Minh

Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh và quân đội là nền tảng lý luận của đường lối quốc phòng Việt Nam. Chủ nghĩa Mác-Lênin chỉ rõ chiến tranh là một hiện tượng chính trị - xã hội, là sự kế tục của chính trị bằng bạo lực. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo, chỉ ra tính chất chính nghĩa của cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc của nhân dân ta. Người nhấn mạnh sức mạnh của chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện, trong đó lực lượng vũ trang nhân dân làm nòng cốt. Để học tốt phần này, sinh viên cần đọc kỹ các luận điểm trong giáo trình GDQP an ninh 1, so sánh và liên hệ với các cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc để thấy rõ sự vận dụng tài tình, sáng tạo của Đảng và Bác Hồ.

3.2. Nội dung cốt lõi về quân đội và bảo vệ Tổ quốc XHCN

Nội dung cốt lõi về quân đội trong giáo trình nhấn mạnh Quân đội Nhân dân Việt Nam là quân đội kiểu mới, do Đảng Cộng sản Việt Nam tổ chức, lãnh đạo và rèn luyện. Quân đội mang bản chất giai cấp công nhân, có ba chức năng cơ bản: đội quân chiến đấu, đội quân công tác và đội quân sản xuất. Về bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, đây được xác định là một tất yếu khách quan, là nghĩa vụ và trách nhiệm của toàn dân. Mục tiêu là bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ. Sinh viên cần hiểu rằng, công tác quốc phòng và an ninh không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng vũ trang mà là trách nhiệm của mỗi công dân, trong đó có thế hệ trí thức trẻ.

IV. Phương pháp học hiệu quả về công tác quốc phòng và an ninh

Học phần về công tác quốc phòng và an ninh trong giáo trình giáo dục quốc phòng t1 cung cấp cho sinh viên cái nhìn tổng quan về chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới. Nội dung này tập trung vào việc xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, gắn kết chặt chẽ với an ninh nhân dân. Để học tập hiệu quả, sinh viên cần hiểu rõ mục đích, tính chất và các quan điểm cơ bản của Đảng về xây dựng nền quốc phòng. Nền quốc phòng Việt Nam mang ba tính chất đặc trưng: toàn dân, toàn diện và từng bước hiện đại. “Toàn dân” có nghĩa là quốc phòng của dân, do dân và vì dân. “Toàn diện” thể hiện ở việc xây dựng tiềm lực quốc phòng trên mọi lĩnh vực: chính trị - tinh thần, kinh tế, khoa học công nghệ và quân sự. “Hiện đại” là xu thế tất yếu, kết hợp sức mạnh con người với vũ khí, trang bị kỹ thuật tiên tiến. Một trong những quan điểm cốt lõi là sự kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với tăng cường quốc phòng, an ninh. Đây là quy luật tồn tại và phát triển của dân tộc, được đúc kết qua hàng ngàn năm lịch sử “dựng nước đi đôi với giữ nước”. Sinh viên cần liên hệ kiến thức này với thực tiễn phát triển của đất nước, chẳng hạn như việc xây dựng các khu kinh tế - quốc phòng trên các địa bàn chiến lược. Việc học tập nội dung này giúp sinh viên nhận thức được vai trò của mình trong chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc, không chỉ cầm súng khi có chiến tranh mà còn phải tích cực học tập, lao động sản xuất, góp phần xây dựng tiềm lực quốc phòng ngay trong thời bình.

4.1. Tìm hiểu chiến lược xây dựng nền quốc phòng toàn dân

Chiến lược xây dựng nền quốc phòng toàn dân là nội dung trọng yếu, nhằm tạo ra sức mạnh tổng hợp để bảo vệ Tổ quốc. Chiến lược này bao gồm việc xây dựng các tiềm lực quốc phòng. Tiềm lực chính trị - tinh thần được coi là nhân tố cơ bản, thể hiện ở lòng yêu nước, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng. Tiềm lực kinh tế là cơ sở vật chất, đảm bảo cho các hoạt động quốc phòng. Tiềm lực khoa học - công nghệ giúp hiện đại hóa quân đội và nền quốc phòng. Tiềm lực quân sự là hạt nhân, thể hiện sức mạnh chiến đấu của lực lượng vũ trang. Sinh viên cần nắm vững mối quan hệ biện chứng giữa các tiềm lực này, trong đó xây dựng tiềm lực kinh tế là nền tảng, xây dựng tiềm lực chính trị - tinh thần là cốt lõi.

4.2. Vai trò sinh viên trong chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc

Trong chiến lược chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc, sinh viên - đội ngũ trí thức tương lai - có vai trò vô cùng quan trọng. Trong thời bình, nhiệm vụ hàng đầu của sinh viên là ra sức học tập, nghiên cứu khoa học để góp phần xây dựng đất nước, tạo dựng tiềm lực kinh tế, khoa học và công nghệ cho quốc phòng. Đồng thời, sinh viên phải tích cực tham gia các hoạt động GDQP, rèn luyện ý thức tổ chức kỷ luật, sẵn sàng tham gia lực lượng dự bị động viên. Khi có chiến tranh xảy ra, sinh viên là nguồn nhân lực chất lượng cao, có thể phục vụ trong các lĩnh vực quân sự công nghệ cao, tác chiến không gian mạng, hoặc trở thành những sĩ quan, cán bộ chỉ huy trong quân đội. Nhận thức đúng đắn vai trò của mình sẽ giúp mỗi sinh viên có hành động thiết thực góp phần vào sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.

V. Top nguồn download giáo trình GDQP 1 PDF và slide bài giảng

Trong thời đại số, việc tiếp cận tài liệu học tập quốc phòng trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Nhiều sinh viên tìm kiếm các nguồn download giáo trình GDQP 1 PDF hoặc ebook giáo dục quốc phòng 1 để thuận tiện cho việc học tập trên các thiết bị điện tử. Tuy nhiên, để đảm bảo tính chính xác và cập nhật của tài liệu, sinh viên cần lựa chọn các nguồn tải uy tín. Nguồn đáng tin cậy nhất chính là hệ thống học liệu điện tử hoặc website của các trường đại học, cao đẳng. Các trường thường tải lên phiên bản giáo trình chính thức do NXB Giáo dục Việt Nam phát hành, kèm theo đó là slide bài giảng GDQP 1 do chính giảng viên của khoa biên soạn. Những slide này thường cô đọng kiến thức, bám sát nội dung thi và có thể kèm theo các ví dụ minh họa sinh động. Ngoài ra, các thư viện số quốc gia hoặc thư viện của các trường lớn cũng là nơi lưu trữ các phiên bản sách giáo dục quốc phòng và an ninh tập 1 đáng tin cậy. Sinh viên nên tránh tải tài liệu từ các trang web không rõ nguồn gốc, các diễn đàn chia sẻ tự do vì tài liệu ở đây có thể là phiên bản cũ, thiếu trang hoặc thậm chí chứa thông tin sai lệch. Việc sử dụng tài liệu chuẩn không chỉ giúp nắm vững nội dung giáo dục quốc phòng 1 một cách chính xác mà còn thể hiện sự tôn trọng bản quyền và công sức của đội ngũ biên soạn. Hãy tận dụng công nghệ một cách thông minh để hỗ trợ việc học tập, biến chiếc điện thoại hay máy tính bảng thành một công cụ học tập hiệu quả, giúp bạn ôn luyện mọi lúc, mọi nơi.

5.1. Hướng dẫn tải ebook giáo dục quốc phòng 1 phiên bản mới

Để tải ebook giáo dục quốc phòng 1 phiên bản mới nhất, sinh viên nên thực hiện các bước sau. Đầu tiên, hãy truy cập vào cổng thông tin sinh viên hoặc trang web học liệu điện tử của trường mình. Tìm đến mục tài liệu học tập của môn Giáo dục quốc phòng. Các trường uy tín thường cung cấp file PDF của giáo trình chính thức. Thứ hai, kiểm tra thông tin xuất bản trên bìa sách điện tử để đảm bảo đây là phiên bản tái bản gần nhất. Các giáo trình thường được Bộ Giáo dục và Đào tạo và Bộ Quốc phòng cập nhật, chỉnh lý định kỳ. Cuối cùng, lưu file về thiết bị và sử dụng các phần mềm đọc PDF có chức năng ghi chú, đánh dấu để thuận tiện cho việc học tập và ôn luyện trước các kỳ thi trắc nghiệm quốc phòng an ninh 1.

5.2. Tổng hợp slide bài giảng GDQP 1 từ các trường đại học

Slide bài giảng GDQP 1 là một công cụ hỗ trợ học tập cực kỳ hữu ích. Các slide này thường được giảng viên thiết kế để tóm tắt những ý chính của bài học, sử dụng hình ảnh, sơ đồ để trực quan hóa các khái niệm phức tạp về đường lối quân sự của Đảng hay chiến lược xây dựng nền quốc phòng toàn dân. Nguồn tốt nhất để tìm kiếm là từ chính giảng viên phụ trách lớp học. Ngoài ra, nhiều khoa Giáo dục Quốc phòng và An ninh của các trường đại học lớn có thể công khai một phần tài liệu này trên website của khoa. Sinh viên có thể tham khảo slide từ các trường khác nhau để có cái nhìn đa dạng hơn, nhưng cần lưu ý rằng nội dung và trọng tâm giảng dạy có thể có sự khác biệt nhỏ. Luôn đối chiếu thông tin trên slide với giáo trình GDQP an ninh 1 để đảm bảo tính chính xác.

VI. Tầm nhìn Bộ Giáo dục và Đào tạo về môn giáo dục quốc phòng

Môn học Giáo dục Quốc phòng và An ninh luôn giữ một vị trí đặc biệt quan trọng trong chiến lược giáo dục toàn diện của quốc gia. Tầm nhìn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, phối hợp cùng Bộ Quốc phòng, là không ngừng đổi mới và nâng cao chất lượng môn học này để đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Theo tinh thần của Chỉ thị 62-CT/TW, công tác GDQP phải được tăng cường để góp phần xây dựng thế trận lòng dân vững chắc. Trong tương lai, chương trình và giáo trình giáo dục quốc phòng t1 sẽ tiếp tục được cập nhật, bổ sung những kiến thức mới về chiến tranh hiện đại, an ninh phi truyền thống, an ninh mạng và các vấn đề quốc phòng khác phù hợp với bối cảnh khu vực và thế giới. Việc đổi mới không chỉ nằm ở nội dung giáo dục quốc phòng 1 mà còn ở phương pháp giảng dạy. Các phương pháp dạy học tích cực, ứng dụng công nghệ thông tin, tăng cường thảo luận, đối thoại và các hoạt động ngoại khóa, tham quan thực tế sẽ được đẩy mạnh. Mục tiêu là biến môn học từ chỗ bị coi là khô khan, nặng về lý thuyết trở nên sinh động, hấp dẫn và gắn liền với thực tiễn. Học phần 1 GDQP và các học phần tiếp theo sẽ được thiết kế để không chỉ trang bị kiến thức mà còn rèn luyện kỹ năng, bồi đắp lý tưởng và trách nhiệm cho sinh viên. Thông qua đó, mỗi sinh viên sau khi tốt nghiệp không chỉ giỏi về chuyên môn mà còn là một công dân yêu nước, có hiểu biết về quốc phòng, sẵn sàng cống hiến trí tuệ và sức lực cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

6.1. Định hướng đổi mới chương trình và tài liệu trong tương lai

Định hướng đổi mới chương trình và tài liệu học tập quốc phòng trong tương lai tập trung vào việc cập nhật kiến thức và hiện đại hóa phương pháp. Nội dung sẽ được bổ sung các vấn đề thời sự như chiến tranh thông tin, an ninh mạng, và các thách thức an ninh phi truyền thống (biến đổi khí hậu, dịch bệnh). Giáo trình GDQP an ninh 1 và các tập tiếp theo sẽ được biên soạn lại theo hướng tinh gọn, dễ hiểu hơn, tăng cường các yếu tố trực quan. Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng khuyến khích việc xây dựng hệ thống học liệu điện tử, bao gồm ebook giáo dục quốc phòng 1, video bài giảng, và ngân hàng câu hỏi ôn tập GDQP 1 trực tuyến, giúp sinh viên có thể tự học và tự đánh giá một cách linh hoạt, hiệu quả.

6.2. Trách nhiệm của sinh viên trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc

Nghiên cứu giáo trình giáo dục quốc phòng t1 giúp sinh viên nhận thức rõ hơn về trách nhiệm của mình. Trách nhiệm đó không chỉ là cầm súng chiến đấu khi Tổ quốc bị xâm lăng. Trong thời bình, trách nhiệm lớn nhất là học tập tốt, rèn luyện tốt, trở thành nguồn nhân lực chất lượng cao để xây dựng đất nước. Mỗi sinh viên cần nêu cao tinh thần cảnh giác cách mạng, không bị lôi kéo bởi các luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Tích cực tham gia vào công tác quốc phòng và an ninh tại địa phương, sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ quân sự khi cần, đó chính là hành động thiết thực nhất để góp phần xây dựng nền quốc phòng toàn dân, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Giáo dục quốc phòng (Dùng cho sinh viên các trường đại học, cao đẳng) – Tập một do TS. Đồng Xuân Quách chủ biên, cùng ban biên soạn gồm Trần Bá Diễn An, Trần Chinh, Đỗ Văn Hiến, Vũ Đức Huấn, Dương Mạnh Hùng và Lê Doãn Thuật. Bộ sách do Nhà xuất bản Giáo dục phát hành (tái bản lần thứ tư), dưới sự chỉ đạo nội dung của Cục Dân quân Tự vệ (Bộ Quốc phòng) và Vụ Giáo dục Quốc phòng (Bộ Giáo dục và Đào tạo), được Hội đồng thẩm định liên Bộ Quốc phòng – Giáo dục và Đào tạo – Lao động, Thương binh và Xã hội nghiệm thu theo Quyết định số 12/2000/QĐ-BGD&ĐT ngày 09/5/2000.

Trong chương trình đào tạo bậc đại học và cao đẳng, Giáo dục quốc phòng (GDQP) là môn học chính khóa bắt buộc, được xác lập căn cứ pháp lý qua Luật Giáo dục 1998, Điều 17 Luật Nghĩa vụ quân sự 1991, Chỉ thị số 62-CT/TW của Bộ Chính trị (12/02/2001) và Nghị định số 15/2001/NĐ-CP của Chính phủ (01/5/2001). Môn học giữ vị trí cấu thành trong mục tiêu giáo dục toàn diện, kết nối quá trình đào tạo chuyên môn với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc và xây dựng nguồn cán bộ dự bị động viên, sĩ quan dự bị.

Mục tiêu học tập của giáo trình là trang bị hệ thống quan điểm lý luận của chủ nghĩa Mác - Lê-nin và tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh, quân đội, bảo vệ Tổ quốc; quán triệt đường lối quân sự, quan điểm và nội dung xây dựng nền quốc phòng toàn dân của Đảng; hình thành ý thức tổ chức kỷ luật và rèn luyện kỹ năng quân sự bộ binh cơ bản.

Cấu trúc giáo trình được phân định thành các khối kiến thức độc lập theo hệ thống học phần và chứng chỉ. Tiếp cận từ phương diện khoa học xã hội - nhân văn kết hợp khoa học kỹ thuật quân sự, tài liệu phân bổ tỷ lệ lý thuyết chiếm trên 60% thời lượng toàn khóa, tạo cơ sở lý luận nền tảng trước khi bước vào các nội dung huấn luyện thực hành kỹ chiến thuật.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Cấu trúc chương trình khung ban hành kèm giáo trình chia thành các học phần độc lập với tiến trình phát triển kiến thức từ nhận thức lý luận đến kỹ năng tác chiến:

• Bài mở đầu: Giáo dục quốc phòng cho sinh viên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa: Giới thiệu tính tất yếu của GDQP trong mục tiêu giáo dục toàn diện; cơ sở pháp lý và lịch sử hình thành môn học từ Nghị định 219/CP (1961), Quyết định 749/QP (1983) đến Chỉ thị 420/CT (1991); so sánh kinh nghiệm giáo dục quốc phòng quốc tế (Singapore với chương trình Phòng thủ tổng lực, Úc với phổ cập huấn luyện, Trung Quốc với mô hình nhân tài lưỡng dụng, CHLB Đức và LB Nga).
• Bài 1: Một số quan điểm của Chủ nghĩa Mác - Lê-nin, Tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh, quân đội và bảo vệ Tổ quốc:
  • Lý luận Mác - Lê-nin: Phân tích nguồn gốc kinh tế - xã hội của chiến tranh từ chế độ tư hữu và đối kháng giai cấp; bản chất của chiến tranh là sự kế tục chính trị bằng bạo lực; phân loại chiến tranh chính nghĩa/phi nghĩa, tiến bộ/phản động; bản chất giai cấp của quân đội và các nguyên tắc xây dựng quân đội kiểu mới của Lê-nin (sự lãnh đạo của Đảng vô sản, tính chính quy, sẵn sàng chiến đấu).
  • Tư tưởng Hồ Chí Minh: Mục đích chính trị của chiến tranh bảo vệ Tổ quốc; bạo lực cách mạng kết hợp lực lượng chính trị với lực lượng vũ trang; đường lối chiến tranh nhân dân "toàn dân, toàn diện, dựa vào sức mình là chính"; nguyên tắc "người trước súng sau"; tổ chức lực lượng vũ trang 3 thứ quân; 3 chức năng của quân đội (đội quân chiến đấu, công tác, lao động sản xuất); tư tưởng quân sự nhân văn ("Đại Nghĩa - Trí - Nhân", "mở đường hiếu sinh").
  • Bảo vệ Tổ quốc XHCN: Tính tất yếu khách quan của bảo vệ Tổ quốc XHCN; củng cố tiềm lực quốc phòng gắn liền phát triển kinh tế - xã hội; nguyên tắc Đảng Cộng sản lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.
• Bài 2: Xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa: Định nghĩa quốc phòng; mục đích và tính chất nền quốc phòng toàn dân (Toàn dân, Toàn diện, Hiện đại); 3 quan điểm cơ bản (kết hợp chặt chẽ hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN; độc lập tự chủ, tự lực tự cường; phát huy sức mạnh tổng hợp); nội dung xây dựng tiềm lực quốc phòng (tiềm lực chính trị - tinh thần, tiềm lực kinh tế, tiềm lực quân sự, khoa học công nghệ) và xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân.
• Hệ thống các học phần chuyên môn trong chương trình tổng thể:
  • Học phần I (45 tiết): Một số nội dung cơ bản về đường lối quân sự của Đảng.
  • Học phần II (45 tiết): Một số nội dung cơ bản về công tác quốc phòng.
  • Học phần III (75 tiết): Một số nội dung kĩ thuật và chiến thuật bộ binh.
  • Học phần IVA (45 tiết): Quân binh chủng và chuyên ngành (dành cho khối trường kỹ thuật/ngành gần quốc phòng).
  • Học phần IVB (45 tiết): Tổ chức và phương pháp giảng dạy GDQP (dành cho khối ĐH Thể dục Thể thao, ĐH Sư phạm).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình thiết lập các khối tri thức nền tảng:

1. Lý luận về bạo lực và nguồn gốc chiến tranh: Cơ sở triết học duy vật lịch sử giải thích bản chất xung đột xã hội, tính giai cấp của quân đội và quy luật chiến tranh trong thời đại đế quốc chủ nghĩa.
2. Học thuyết bảo vệ Tổ quốc XHCN: Khung nguyên tắc của Lê-nin về bảo vệ thành quả cách mạng vô sản, mối quan hệ biện chứng giữa xây dựng chủ nghĩa xã hội và củng cố tiềm lực phòng thủ quốc gia.
3. Hệ thống quan điểm quân sự Việt Nam: Tư tưởng chiến tranh nhân dân, phát huy "trận địa lòng dân", xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân, kết hợp kinh tế với quốc phòng theo Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII và lần thứ IX.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng nhận diện và phân tích chính trị: Phân biệt bản chất các loại hình chiến tranh, nhận diện âm mưu "Diễn biến hòa bình", bạo loạn lật đổ và phương thức sử dụng vũ khí công nghệ cao của các thế lực thù địch.
• Năng lực vận dụng chuyên môn vào quốc phòng: Sinh viên các ngành khoa học kỹ thuật, quản lý kinh tế, y dược nắm vững phương thức kết hợp chuyên môn ngành được đào tạo với yêu cầu động viên công nghiệp, hậu cần và kỹ thuật khi chuyển đất nước sang trạng thái thời chiến.
• Kỹ năng quân sự thực hành: Thao tác các loại vũ khí bộ binh thông thường, thực hiện điều lệnh đội ngũ, triển khai động tác chiến đấu cá nhân trong công sự và ngoài công sự ở các hình thức chiến thuật tiến công, phòng ngự.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình quy định cụ thể quy trình sư phạm cho từng khối nội dung lý thuyết và thực hành:

• Phương pháp giảng dạy lý thuyết đường lối: Sử dụng phương pháp thuyết trình nêu vấn đề, phát huy tính độc lập tư tưởng và thảo luận đối thoại giữa giảng viên và người học. Cấu trúc bài giảng lý thuyết yêu cầu gắn kết dẫn chứng lịch sử, văn kiện Đảng và tình hình thực tiễn an ninh khu vực; tránh phương pháp truyền đạt một chiều.
• Phương pháp huấn luyện kỹ chiến thuật: Thực hiện theo phương châm "học đến đâu, thực hành đến đó", kết hợp giảng giải lý thuyết với thao tác mẫu. Giảng viên tiến hành làm mẫu qua 2 bước: bước làm chậm có phân tích động tác và bước làm tổng hợp liên hoàn. Các bài tập chiến thuật cá nhân phải bố trí tình huống giả định cụ thể, bám sát địa hình và điều kiện chiến đấu thực tế.
• Hình thức tổ chức dạy học:
  • Quy mô lớp học: Quy định lớp lý thuyết không quá 150 sinh viên/lớp; lớp thực hành quân sự chia nhóm nhỏ không quá 50 sinh viên/lớp có giáo viên hoặc trợ giảng hướng dẫn trực tiếp.
  • Mô hình tổ chức: Giảng dạy rải nội dung lý thuyết song song với các môn học khác, học tập trung nội dung thực hành; hoặc tổ chức học tập trung theo đợt tại các Trung tâm Giáo dục Quốc phòng; không bố trí môn học vào năm cuối của khóa đào tạo.
• Hình thức kiểm tra, đánh giá: Áp dụng quy chế tích lũy học phần. Đánh giá kết quả kết hợp giữa điểm kiểm tra định kỳ, thi viết tự luận, thi trắc nghiệm, vấn đáp (đối với phần lý luận) và thi kiểm tra thao tác thực hành kỹ chiến thuật trên thao trường. Đạt yêu cầu các học phần là điều kiện để được cấp Chứng chỉ Giáo dục quốc phòng theo quy định liên Bộ.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Nội dung giáo trình tập một thể hiện các cập nhật so với hệ thống tài liệu huấn luyện quân sự các giai đoạn trước:

• Cập nhật văn bản quy phạm pháp luật và đường lối mới: Tích hợp các quan điểm chỉ đạo tại Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII và lần thứ IX của Đảng về quốc phòng - an ninh; chuẩn hóa nội dung theo tinh thần Chỉ thị số 62-CT/TW (2001) của Bộ Chính trị, Nghị định 15/2001/NĐ-CP của Chính phủ và Thông tư liên tịch số 4086/TTLT-BQP-BGD&ĐT-BLĐTB&XH-BTC (2001).
• Phân tích đặc điểm chiến tranh hiện đại: Đưa vào phân tích tác động của cuộc cách mạng khoa học - công nghệ đối với quân sự, sự xuất hiện của các loại vũ khí công nghệ cao có độ chính xác lớn, tầm bắn xa, tính năng tàng hình và sức tàn phá rộng, làm thay đổi biên chế quân đội và nghệ thuật quân sự truyền thống.
• Tiếp cận xu thế quốc tế và đối ngoại: Làm rõ các yếu tố của toàn cầu hóa kinh tế, sự đan xen giữa quan hệ "đối tác" và "đối tượng", các thách thức an ninh phi truyền thống (bảo vệ môi trường, dịch bệnh, phòng chống tội phạm quốc tế) tác động trực tiếp đến nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biên giới, biển đảo.
• Gắn kết đào tạo đại học với nguồn lực dự bị động viên: Giáo trình không đơn thuần huấn luyện thao tác quân sự phổ thông mà tập trung trang bị tư duy kết hợp kinh tế - xã hội với quốc phòng - an ninh, phục vụ mục tiêu xây dựng đội ngũ sĩ quan dự bị từ nguồn sinh viên tốt nghiệp các trường đại học, cao đẳng.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên đại học và cao đẳng: Tài liệu học tập chính khóa bắt buộc cho sinh viên tất cả các ngành đào tạo thuộc hệ thống giáo dục đại học, cao đẳng trong toàn quốc. Sinh viên khối đại học học tập toàn bộ 3 học phần bắt buộc (165 tiết); sinh viên khối cao đẳng học chương trình điều chỉnh giảm tải (135 tiết). Sinh viên các trường ĐH Thể dục Thể thao, ĐH Sư phạm hoặc khối ngành gần quân sự học thêm Học phần IV (45 tiết).
• Yêu cầu kiến thức nền tảng (Prerequisites): Người học cần có kiến thức cơ bản về Lịch sử Việt Nam, Triết học Mác - Lê-nin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, Pháp luật đại cương và Thể chất để tiếp thu các nội dung lý luận chính trị và kỹ thuật quân sự.
• Giảng viên và cán bộ quản lý: Dành cho giảng viên cơ hữu, giảng viên kiêm nhiệm, sĩ quan biệt phái của Bộ Quốc phòng tại các khoa, bộ môn Giáo dục quốc phòng và Trung tâm GDQP làm căn cứ chuẩn hóa giáo án, kế hoạch giảng dạy, biên soạn bài giảng chi tiết và tổ chức thao trường bãi tập.
• Tài liệu tham khảo chuyên ngành: Cán bộ làm công tác quân sự địa phương, ban chỉ huy quân sự cơ quan, doanh nghiệp và lực lượng dự bị động viên sử dụng phục vụ nghiên cứu và công tác quốc phòng toàn dân.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này áp dụng cho những đối tượng sinh viên nào?

Giáo trình áp dụng cho sinh viên hệ chính quy tại các trường đại học, cao đẳng trong hệ thống giáo dục quốc dân. Tùy theo bậc đào tạo (đại học 165 tiết, cao đẳng 135 tiết) và tính chất ngành nghề (các trường TDTT, Sư phạm học thêm chuyên đề giảng dạy THPT), khối lượng kiến thức sẽ được phân bổ theo các học phần quy định tại Quyết định số 12/2000/QĐ-BGD&ĐT.

2. Người học cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi học giáo trình?

Học phần yêu cầu sinh viên nắm được kiến thức nền tảng về khoa học xã hội - nhân văn (Chủ nghĩa Mác - Lê-nin, Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Tư tưởng Hồ Chí Minh), kiến thức thể lực chung và các hiểu biết căn bản về hệ thống pháp luật Nhà nước.

3. Giáo trình này có điểm gì khác biệt so với các chương trình huấn luyện quân sự giai đoạn trước?

Khác với chương trình huấn luyện quân sự phổ thông trước năm 1991 chủ yếu tập trung vào kỹ thuật chiến đấu cơ bản, giáo trình đổi mới nâng tỷ lệ lý thuyết lên trên 60%, chú trọng trang bị đường lối quân sự của Đảng, xây dựng tư duy quốc phòng, trang bị kiến thức bảo vệ Tổ quốc trước vũ khí công nghệ cao và định hướng kết hợp chuyên ngành đào tạo với nhiệm vụ quốc phòng.

4. Phương pháp tự học và nghiên cứu giáo trình như thế nào để đạt hiệu quả?

Đối với phần lý luận, người học cần đối chiếu các luận điểm trong sách với văn kiện của Đảng, các tác phẩm kinh điển của Mác, Ăng-ghen, Lê-nin và Hồ Chí Minh; tích cực tham gia thảo luận tổ và tham quan thực tế bảo tàng lịch sử quân sự. Đối với phần thực hành, cần nắm chắc yếu lĩnh động tác, tuân thủ nghiêm ngặt quy tắc an toàn thao trường và tích cực luyện tập theo nhóm.

5. Những nguồn tài liệu tham khảo chính thức nào được giáo trình viện dẫn?

Giáo trình viện dẫn trực tiếp từ các tài liệu kinh điển và văn kiện pháp lý: Hồ Chí Minh Toàn tập (NXB Chính trị Quốc gia), Tuyển tập luận văn quân sự của Ăng-ghen (NXB Quân đội Nhân dân), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, IX, Luật Giáo dục 1998, Luật Nghĩa vụ quân sự 1991, các Nghị định, Thông tư liên tịch của Chính phủ và các Bộ ngành liên quan.

---

Kết luận

Giáo trình Giáo dục quốc phòng (Dùng cho sinh viên các trường đại học, cao đẳng) – Tập một cung cấp khung kiến thức chuẩn hóa về đường lối quốc phòng, an ninh của Đảng Cộng sản Việt Nam và hệ thống kỹ năng quân sự căn bản cho thế hệ trí thức trẻ. Tiến trình nghiên cứu được xác lập mạch lạc từ việc tiếp thu lý luận kinh điển của Chủ nghĩa Mác - Lê-nin, Tư tưởng Hồ Chí Minh (Học phần I), đến nghiên cứu cơ chế tổ chức nền quốc phòng toàn dân (Học phần II) và hoàn thiện năng lực thao tác kỹ chiến thuật bộ binh (Học phần III). Việc khai thác hiệu quả giáo trình đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa học tập trên giảng đường, rèn luyện thực tế thao trường và tra cứu bổ trợ các văn bản quy phạm pháp luật, văn kiện Đảng cùng các công trình lịch sử nghệ thuật quân sự Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu, nhập môn GDQP cần sử dụng giải ]àm sáng tỏ ý thuyết trình giới thiệu tổng quát về môn học. Diễn dân, vị trí môn học nghĩa của GDQP trong hệ thống giáo dục quốc g. Giới thiệu cho trong chương trình giáo dục — đào tạo của nhà trườn môn học đã để cập sinh viên phương pháp nghiên cứu chung của trong mục IIT Phần B cửa bài giảng. D - TÀI LIỆU THAM KHẢO _ Giáo trình GDQP dùng trong các trường CÐ va DH, NXB.

~ Nghị quyết Đại hội IX Đảng Cộng sản Việt Nam. ~ Nhân vật lịch sử Việt Nam. ~ Lịch triểu Hiến chương loại chí, NXB KHXH, từ năm 1961 — Hệ thống văn bản về GDQP của Đảng và Nhà nước đến nay. 19 Bài 1 MỘT SỐ QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ NGHĨA MÁC - LÊ-NIN, TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CHIẾN TRANH, QUÂN ĐỘI VÀ BẢO VỆ TỔ QUỐC A - MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU của ~ Bồi đưỡng cho sinh viên nắm được một số quan điểm cơ bản Tổ quốc.

chủ nghĩa Mác — Lê-nin về chiến tranh, quân đội và bảo vệ phát Nhận thức được Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trung thành vận dụng, vào cụ triển sáng tạo lí luận về chiến tranh, quân đội, bảo vệ Tổ quốc thể Việt Nam. ~— Trên cơ sở nhận thức đúng đắn đó, đẻ cao trách nhiệm của tuổi trẻ tích cực đấu tranh phê phán những tư tưởng, quan điểm sai trái, góp phần bảo vệ chủ nghĩa Mác — Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh. B - NOI DUNG I - QUAN ĐIỂM CUA CHU NGHIA MAC - LE-NIN, TU TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CHIẾN TRANH VÀ QUÂN DOI 1. Quan điểm của chủ nghĩa Mác — Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh a4) Quan điểm của chủ nghĩa Mác— Lê-nin về chiến tranh ~ Chiến tranh là một hiện tượng lịch sử — xã hội Các Mác, Ăng-ghen đã chứng minh, chiến tranh là một hiện tượng, hội loài chính trị — xã hội có tính lịch sử.

Quá trình phát triển xã 20 Mác, người đã có giai đoạn chưa từng có chiến tranh. Trước Các cấp và Ăng-ghen, nhiều nhà lí luận, do bị hạn chế bởi lập trường giai trị thức khoa học, nên chưa đưa ra được lời giải đáp đúng đắn về nguồn gốc, bản chất, quy luật. của chiến tranh. và Đứng vững trên lập trường của chủ nghĩa duy vật biện chứng thực tiễn.

Các đuy vật lịch sử, dựa trên các luận cứ khoa học của và chỉ ra Mác, Ăng-ghen đã phân tích chế độ công xã nguyên thuỷ con người rằng, thời kì công xã nguyên thuỷ kéo đài hàng vạn năm, độ phát chưa hẻ biết chiến tranh. Đặc trưng của chế độ này là trình xã hội còn sơ triển của lực lượng sản xuất hết sức thấp kém, tổ chức lực cơ khai, con người sống hoàn toàn phụ thuộc vào tự nhiên. Động tranh bản của sự phát triển xã hội công xã nguyên thuỷ là cuộc đấu thuẫn và xung giữa con người với tự nhiên. Trong xã hội đó, các mâu không đột giữa các bộ lạc, kế cả xung đột vũ trang chỉ là thứ yếu, vực săn mang tính xã hội.

Những cuộc tranh giành đất đai, các khu để bắn, hái lượm, các bãi chăn thả, các hang động chỉ là đấu tranh bạo lực vũ sinh tồn. Trong các cuộc xung đột ấy đã có yếu tố của để thoả mãn trang, tuy nhiên yếu tố bạo lực vũ trang chỉ có ý nghĩa Vì vậy, Các Mác, Ăng- các nhu cầu kinh tế trực tiếp của các bộ lạc. xung ghen coi đây như là một hình thức lao động nguyên thuỷ. Các đó là đột ở xã hội công xã nguyên thuỷ không phải là chiến tranh, những cuộc xung đột mang tính tự phát ngẫu nhiên.

đã có Bat chấp thực tế đó, các học giả tư sản cho rằng, chiến tranh loại trừ ngay từ đầu khi xuất hiện xã hội loài người và không thể nào lược do giai được. Mục đích của họ là che đậy cho chiến tranh xâm cấp tư sản phát động. và ~ Chiến tranh bắt nguồn từ sự xuất hiện chế độ tư hữu, giai cấp nhà nước Các Mác, Ang-ghen khẳng định, bạo lực chỉ là kết quả của việc hiện chiếm đoạt thành quả của người khác, là kết quả của việc xuất một giai chế độ tư hữu. Do sự phát triển của lực lượng sản xuất, đến về tư liệu đoạn lịch sử nhất định, trong xã hội xuất hiện chế độ tư hữu 21 sử chia giai cấp.

Để giành, giữ và sân xuất, từ đó dẫn đến sự phân cấp cầm lợi ích kinh tế, các giai đụng quyển lực chính trị vì những phương tiện, công cụ để củng cố quyền đã dùng chiến tranh như một địa vị thống trị của mình. Các Mác, Ăng-ghen về chiến 'Tiếp tục phát triển những luận điểm của in chỉ rõ : Trong thời đại đế quốc chủ tranh trong điều kiện lịch sử mới, Lê-n bản, chủ chính bản chất của chủ nghĩa tư nghĩa, chiến tranh bắt nguồn từ chủ nghĩa đế quốc. Chiến tranh là bạn đường của chủ nghĩa đế quốc, còn muốn xoá bỏ chiến tranh phải tiêu nghĩa đế quốc thì còn chiến tranh, diệt chủ nghĩa đế quốc. từ chế độ chiếm hữu tư nhân về Như vậy, chiến tranh có nguồn gốc Chiến giai cấp và có 4p bức, bóc lột.

tư liệu sản xuất, có đối kháng năng sinh vật của con người, không tranh không phải bắt nguồn từ bản. phải là hiện tượng tồn tại vĩnh viễn phải là định mệnh và cũng không bỏ nguồn gốc sinh ra nó. Muốn xoá bỏ chiến tranh phải xoá chính trị bằng thủ đoạn bạo lực ~ Bản chất chiến tranh là kế lục kế bản chất của chiến tranh là sự Các Mác, Ăng-ghen đã chỉ ra, g thủ đoạn một nhà nước nhất định bằn tục chính trị của một giai cấp, vụ cho mục tiện, là thủ đoạn phục bạo lực. Chiến tranh là phương có các nhà nước nhất định.

Không đích chính trị của các giai cấp, mục đích chiến tranh đêu mang chính trị "siêu giai cẤp”, các cuộc tranh và chính trị có quan hệ chặt chính trị và giai cấp. Giữa chiến đích chính trị, chính trị chỉ phối chẽ, chiến tranh phục vụ cho mục n n tranh, quyết định đường tối chiế toàn bộ tiến trình và kết cục chiế hậu phương. của chiến tranh. tược, tổ chức lực lượng và cũng cố h đều gắn liên với chế độ chính Lê-nin chỉ rõ "mọi cuộc chiến tran.

phối chiến tranh từ đầu đến cuối trị sinh ra nó°C), chính trị chỉ —————— 10! bản tiếng Viet. NXB Tiến bộ. tập, Tập 31 Tr. Toàn Mátxcơva 1978.22 Lê-nin trực tiếp lãnh đạo cuộc Cách mạng tháng Mười Nga (1917), tiến hành khởi nghĩa vũ trang, tận dụng thời cơ biến chiến tranh giữa các đế quốc với đế quốc thành nội chiến cách mạng, lãnh đạo chỉ đạo chiến tranh bảo vệ Tổ quốc XHCN Xô Viết.

Qua đó đã phát triển, bổ sung nhiễu vấn đề lí luận chiến tranh trong điều kiện giai cấp võ sản nắm chính quyền. ~Tinh chat của chiến tranh : Xuất phát từ địa vị lịch sử của các giai cấp đối với sự phát triển của xã hội, từ muc dich chính trị của chiến tranh, Các Mác, Ang-ghen đã phân chia, chiến tranh tiến bộ và chiến tranh phản động. Chiến tranh tiến bộ bao gồm, những cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc của các dân tộc thuộc địa, phụ thuộc, chống lại bọn thực dân xâm lược và những cuộc nội chiến của giai cấp bị áp bức, chống lại giai cấp thống trị phản động áp bức bóc lột. Chiến tranh phản động là những cuộc chiến tranh đi xam lược đất đai, nô dịch các dân tộc khác.

Từ đó, các ông xác định thái độ ủng hộ những cuộc chiến tranh tiến bộ, chính nghĩa và phản đối những cuộc chiến tranh phản động, phi nghĩa. Lê-nin phân loại chiến tranh trên cơ sở đựa vào 4 mâu thuẫn cơ bản của thời đại mới, có chiến tranh cách mạng, chiến tranh phản cách mạng, chiến tranh chính nghĩa, chiến tranh phi nghĩa. Người xác định thái độ cho giai cấp vô sản, cần lên án các cuộc chiến tranh phản cách mạng, phi nghĩa, ủng hộ các cuộc chiến tranh cách mạng, tự vệ, chính nghĩa. 5) Tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh — Phân biệt rõ sự đối lập mục đích chính trị của chiến tranh xâm lược và chiến tranh chống xâm lược : Từ quan điểm của chủ nghĩa Mác ~ Lê-nin về bản chất của chiến tranh là sự kế tục chính trị bằng thủ đoạn bạo lực, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phân biệt rõ sự đối lập giữa mục đích chính trị của chiến tranh xzâm lược là cướp nước, thống trị các dân tộc với cuộc chiến 23 “9 tranh chống xâm lược là bảo vệ độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia.

Nói về mục đích cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Người khẳng định : "Ta chỉ giữ gìn non sông, đất nước của ta. Chỉ chiến đấu cho quyền thống nhất và độc lập của Tổ quốc. Còn thực dân phản động Pháp thì mong ăn cướp nước ta, mong bắt đân ta làm nô lạt), Như vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ, cuộc chiến tranh do thực dân Pháp tiến hành ở nước ta là cuộc chiến tranh xâm lược, cướp nước ta, bắt dân ta làm nô lệ. Ngược lại cuộc chiến tranh của nhân dân ta, chống thực dân Pháp xâm lược là nhằm giữ gìn non sông đất nước, bảo vệ chủ quyền thống nhất và độc lập của Tổ quốc.

¬ Xác định tính chất xã hội của chiến tranh, khẳng định phải dùng bạo lực cách mạng để giành chính quyên và giữ chính quyền - Trên cơ sở mục đích chính trị của chiến tranh, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xác định tính chất xã hội của chiến tranh, chiến tranh xâm lược là phi nghĩa, chiến tranh chống xâm lược là chính aghiïa, nhằm. giúp nhân dân ta có thái độ ủng hộ chiến tranh chính nghĩa, phản đối chiến tranh phi nghĩa. Thấm nhuần tư tưởng chủ nghĩa Mác - Lê-nin về cách mạng bạo lực, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vận dụng. sáng tạo vào thực tiễn chiến tranh cách mạng Việt Nam.

Người khẳng định "chế độ thực dân, tự bản thân nó đã là một hành động bạo lực”, độc lập tự đo không thể cầu xin mà có được, phải “dùng bạo lực cách mạng chống lại bạo lực phản cách mạng, giành lấy chính quyền và bảo vệ chính quyền"®), Bạo lực cách mạng theo tư tưởng Hồ Chí Minh được tạo thành bởi sức mạnh của toàn dân, bằng cả lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang, kết hợp chặt chẽ giữa đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang. (1) Hồ Chí Minh. Toàn tap, Tap 5, NXB CTQG, H.150, (2) Hồ Chí Minh, Toàn tap, Tap 12, NXB CTQG, H.