SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN ---o0o--- SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Đề tài: ỨNG DỤNG PHẦN MỀM YENKA THIẾT KẾ CÁC TN ẢO PHẦN CƠ SỞ HOÁ HỌC ĐẠI CƯƠNG, CHƯƠNG TRÌNH GDPT 2018 LĨNH VỰC: HÓA HỌC NGHỆ AN, 2023 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN TRƯỜNG THPT NGHI LỘC 2 ---o0o--- SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Đề tài: ỨNG DỤNG PHẦN MỀM YENKA THIẾT KẾ CÁC TN ẢO PHẦN CƠ SỞ HOÁ HỌC ĐẠI CƯƠNG, CHƯƠNG TRÌNH GDPT 2018 LĨNH VỰC: HÓA HỌC TÁC GIẢ: NGUYỄN THỊ VÂN ANH TỔ BỘ MÔN: KHTN ĐIỆN THOẠI: 0979162776 NGHỆ AN, 2023 MỤC LỤC PHẦN I. Lý do chọn đề tài. Mục đích nghiên cứu. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu.
Phương pháp nghiên cứu. Nhiệm vụ của đề tài. Tính mới của đề tài. Tính khả thi khi ứng dụng thực tiễn.
4 PHẦN II: NỘI DUNG. Tổng quan về công nghệ thông tin. Khái niệm về công nghệ thông tin. Vai trò của công nghệ thông tin trong dạy học Hóa học.
Tổng quan về thí nghiệm hoá học. Khái niệm dạy học bằng phương pháp trực quan. Vai trò của thí nghiệm trong dạy học Hoá học. So sánh thí nghiệm thật với thí nghiệm ảo.
Phần mềm thiết kế thí nghiệm ảo trong dạy học Hoá học. Phần mềm Yenka. Giới thiệu tổng quát phần mềm Yenka. Nguyên tắc khi sử dụng phần mềm Yenka.
Quy trình khi sử dụng phần mềm Yenka. Ưu điểm, nhược điểm khi sử dụng phần mềm Yenka. Tổng quan về năng lực, phẩm chất của HS. Khái niệm về năng lực, phẩm chất HS.
Năng lực, phẩm chất cốt lõi cần phát triển, hình thành cho HS trong Chương trình giáo dục phổ thông mới hiện nay. Cơ sở thực tiễn. Thực trạng dạy học bằng TN Hoá học hiện nay ở trường THPT. Thực trạng sử dụng các phần mềm hỗ trợ dạy học Hoá học.
Thực trạng ứng dụng thí nghiệm hoá học ảo trong dạy học Hoá học. Mục đích điều tra. Đối tượng điều tra. Nội dung điều tra.
Phân tích kết quả điều tra. Sử dụng phầm mềm Yenka thiết kế TN ảo dạy học phần Cơ sở hóa học đại cương, chương trình GDPT 2018. Phân tích phần Cơ sở hóa học đại cương, chương trình GDPT 2018. Mục tiêu của phần Cơ sở hóa học đại cương, Hoá học 2018.
Mạch nội dung kiến thức của phần Cơ sở hóa học đại cương, chương trình Hoá học 2018. Đặc điểm nội dung phần cơ sở hóa học đại cương, chương trình hóa học 2018. Một số thao tác cơ bản khi sử dụng phần mềm Yenka. Bắt đầu chương trình.
Thoát khỏi chương trình. Tạo thử nghiệm mới. Các TN ảo có thể xây dựng khi dạy học phần Cơ sở hóa học đại cương, chương trình GDPT 2018. Ứng dụng phần mềm Yenka thiết kế TN hoá học ảo về các yếu tố ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng.
26 * TN 1a: Ảnh hưởng của diện tích bề mặt đến tốc độ phản ứng. 26 * TN 1b: Ảnh hưởng của nồng độ đến tốc độ phản ứng:. 27 * TN 1c: Ảnh hưởng của nhiệt độ đến tốc độ phản ứng. 28 * TN 1d: Ảnh hưởng của chất xúc tác đến tốc độ phản ứng.
Ứng dụng phần mềm Yenka thiết kế TN hoá học ảo về khảo sát ảnh hưởng của nhiệt độ đến cân bằng hoá học. Ứng dụng phần mềm Yenka thiết kế TN hoá học ảo về chuẩn độ Acid- baze. Ứng dụng phần mềm Yenka thiết kế TN hoá học ảo về các chỉ số và thang đo pH trong dung dịch. Ứng dụng phần mềm Yenka thiết kế TN hoá học ảo về thử tính dẫn điện của dung dịch.
Ứng dụng phần mềm Yenka thiết kế TN hoá học ảo về pin điện hoá. Ứng dụng phần mềm Yenka thiết kế TN hoá học ảo về điện phân dung dịch CuSO4. Ứng dụng phần mềm Yenka thiết kế TN hoá học ảo về khả năng phản ứng của kim loại. Thiết kế một số kế hoạch bài dạy có sử dụng TN Hoá học ảo.
Thực nghiệm sư phạm. Khảo sát sự cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất. Mục đích khảo sát. Nội dung và phương pháp khảo sát.
Đối tượng khảo sát: Tổng hợp các đối tượng khảo sát. Kết quả khảo sát về sự cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp. Khảo sát tính hiệu quả của các giải pháp đề xuất. Mục đích khảo sát.
Nội dung và phương pháp khảo sát. Đối tượng khảo sát. Một số hình ảnh đã thực hiện. 47 Phần III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.
Đánh giá quá trình thực hiện đề tài. Hiệu quả của đề tài đối với hoạt động giáo dục. Khả năng áp dụng và phát triển của đề tài. 49 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
1 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TRONG ĐỀ TÀI TT CỤM TỪ VIẾT TẮT Ý NGHĨA 1 GDPT Giáo dục phổ thông 2 HS Học sinh 3 GV Giáo viên 4 THPT Trung học phổ thông 5 PPDH Phương pháp dạy học 6 TN Thí nghiệm 7 CNTT Công nghệ thông tin 8 Lớp TN Lớp thực nghiệm 9 Lớp ĐC Lớp đối chứng 10 TNSP Thực nghiệm sư phạm PHẦN I. Lý do chọn đề tài. Nhờ vào sự tác động của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ ba và thứ tư, cũng như cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, hiện nay đối với khoa học, công nghệ, kỹ thuật tiên tiến hiện đại, lực lượng lao động lành nghề, thương mại điện tử,… xã hội đang phát triển nhanh chóng bằng những tư duy sáng tạo, tài năng và trí thông minh của con người. Việt Nam là một quốc gia đang phát triển với nền kinh tế hội nhập toàn cầu.
Con người là nhân tố quyết định thành công của sự nghiệp cách mạng công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Họ là những con người năng động, sáng tạo, biết học hỏi, vận dụng tinh hoa nhân loại, biết tìm ra con đường đi riêng phù hợp với hoàn cảnh cụ thể của đất nước; người có đủ phẩm chất và năng lực thích ứng với mọi sự thay đổi của tự nhiên và xã hội; họ là những con người sản phẩm của nền giáo dục mới. Trước những yêu cầu của thời kỳ đổi mới, đổi mới giáo dục là yêu cầu cấp thiết và bắt buộc, có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển của một đất nước. Đổi mới đồng bộ từ mục tiêu, nội dung, phương pháp và cách thức đánh giá kết quả dạy học.
Trong những năm gần đây ngành giáo dục đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, thực hiện chuyển đổi số trong giảng dạy. Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin đã tạo điều kiện cho chuyển đổi số trong giáo dục phát triển mạnh mẽ hơn, tạo cơ hội cho cả người dạy và người học có thể dạy và học cũng như tương tác ở mọi lúc, mọi nơi. Việc ứng dụng công nghệ để đưa tương tác, trải nghiệm trên môi trường số trở thành hoạt động giáo dục thiết yếu, hàng ngày với mỗi người học và mỗi nhà giáo, nâng cao năng lực tự học của người học, thúc đẩy phát triển năng lực số cho người dạy, đáp ứng yêu cầu của giáo dục trong thời đại 4. Hiện nay, ở các cơ sở giáo dục ở Việt Nam nói chung, trên địa bàn tỉnh Nghệ An nói riêng việc thực hiện ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong dạy học bộ môn đã và đang được triển khai, các GV và HS đều phải thay đổi để không những thích ứng mà còn chủ động một cách linh hoạt nhằm mục tiêu kép: vừa thích ứng với diễn biến mới của dịch bệnh vừa đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số trong giáo dục, từng bước nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo.
Hóa học là môn khoa học thực nghiệm, nội dung kiến thức hóa học gắn liền với các lĩnh vực khác của đời sống xã hội. Các quan sát, phân tích và kiểm tra trực tiếp bằng các TN đóng vai trò là nền tảng cho tất cả các khái niệm, định luật và lý thuyết. Nhờ đó, sử dụng TN trong dạy học Hóa học là một phương pháp trực quan giúp nâng cao chất lượng dạy và học, góp phần tích cực vào việc tiếp thu kiến thức cũng như khả năng giải quyết vấn đề một cách sáng tạo, hiệu quả và tạo niềm tin khoa học cho học sinh. Ngoài khả năng ứng dụng công nghệ thông tin truyền thông trong dạy học như các môn học khác nói chung, môn Hoá học có nhiều cơ hội phát triển năng lực ứng dụng các phần mềm công nghệ thông tin cho HS trong tư duy các bài tập vận dụng đến thực nghiệm, bồi dưỡng năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn.
Các TN mô phỏng được thiết kế hỗ trợ TN thật giúp con người có thể tiếp cận với thế 1 giới tự nhiên. Hiện nay, việc tổ chức các hoạt động TN lồng ghép trong bài dạy Hóa học đang được quan tâm và sử dụng khá thường xuyên. Tuy nhiên, do nhiều yếu tố khách quan và chủ quan như cơ sở vật chất không đảm bảo, các trang thiết bị thực hành TN hiện đại ở trường phổ thông chưa có, một số TN có hóa chất độc hại. Mặt khác cũng có thể là do thời lượng lớp học tương đối ngắn, hoặc có thể để phù hợp đa dạng hình thức học tập như học trực tuyến, học mọi lúc, mọi nơi.
Do đó đối với những nội dung có thực hành TN không thể thực hiện thao tác trực tiếp thì GV có thể tuỳ tình hình thực tế mà chọn giải pháp thay thế là sử dụng các đoạn phim minh họa hoặc sử dụng các hình vẽ tĩnh, TN mô phỏng trên phần mềm. Hiện nay, có rất nhiều phần mềm TN hóa học ảo. Mỗi phần mềm đều có những ưu, nhược điểm khác nhau về nội dung, số lượng, hình ảnh mô phỏng không gian thí nghiệm… Phần mềm Yenka, một thế hệ phần mềm Crocodile mới được phát triển bởi Crocodile Clips ở Anh, là một trong số những phần mềm dùng thiết kế TN ảo vô cùng ưu việt. Với nhiều tính năng nổi bật, phần mềm đã được sử dụng rộng rãi ở nhiều nước trên thế giới.
Phần mềm này cho phép GV và HS thử nghiệm một cách an toàn và dễ dàng trong thế giới ảo. Giao diện người dùng hoàn toàn mới của nó được thiết kế để dễ sử dụng hơn trong lớp học, đặc biệt là với bảng tương tác. Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn đề tài “Ứng dụng phần mềm Yenka thiết kế thí nghiệm ảo phần Cơ sở hóa học đại cương, chương trình GDPT 2018” với hy vọng giới thiệu được một công cụ hữu ích, hỗ trợ GV phát huy hết tác dụng của TN trong dạy học hóa học, đồng thời giúp HS trong việc khám phá kiến thức một cách an toàn thông qua các thí nghiệm. Mục đích nghiên cứu.