ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA ------------------------- NGUYỄN TRUNG QUÂN CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NĂNG SUẤT: MỘT NGHIÊN CỨU ĐA TÌNH HUỐNG TẠI CÁC DOANH NGHIỆP CƠ KHÍ Chuyên ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH Mã số: 12170939 LUẬN VĂN THẠC SĨ Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 08 năm 2014 CÔNG TRÌNH ĐƢỢC HOÀN THÀNH TẠI TRƢỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH Cán bộ hƣớng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Thúy Quỳnh Loan Cán bộ chấm nhận xét 1: TS. Nguyễn Mạnh Tuân Cán bộ chấm nhận xét 2: PGS. Bùi Nguyên Hùng Luận văn thạc sĩ đƣợc bảo vệ tại HỘI ĐỒNG CHẤM BẢO VỆ LUẬN VĂN THẠC SĨ TRƢỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, ngày 15 tháng 07 năm 2014.
Thành phần Hội đồng đánh giá luận văn thạc sĩ gồm: 1. Chủ tịch: TS. Phạm Quốc Trung 2. Nguyễn Thiên Phú 3.
Ủy viên: TS. Nguyễn Thúy Quỳnh Loan CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG CÁN BỘ HƢỚNG DẪN TS. Phạm Quốc Trung TS. Nguyễn Thúy Quỳnh Loan ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP.
HCM CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA Độc Lập - Tự Do - Hạnh Phúc KHOA QUẢN LÝ CÔNG NGHIỆP ---oOo--- ----------- TP. HCM, ngày 19 tháng 05 năm 2014 NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ Họ và tên học viên: Nguyễn Trung Quân Giới tính: Nam Ngày, tháng, năm sinh: 04/04/1986 Nơi sinh: Vũng Tàu Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh MSHV: 12170939 1- TÊN ĐỀ TÀI: Các yếu tố ảnh hƣởng đến năng suất: Một nghiên cứu đa tình huống tại các doanh nghiệp cơ khí. 2- NHIỆM VỤ LUẬN VĂN: (1) Xác định các yếu tố ảnh hƣởng đến năng suất trong các doanh nghiệp cơ khí. (2) Xếp hạng cấp độ quan trọng của các yếu tố ảnh hƣởng đến năng suất tại từng doanh nghiệp khảo sát và so sánh giữa các doanh nghiệp với nhau.
(3) So sánh bảng xếp hạng các yếu tố ảnh hƣởng đến năng suất giữa kết quả nghiên cứu này với một số nghiên cứu khác trên thế giới trong một số lĩnh vực. (4) Đề xuất các hàm ý quản lý nhằm nâng cao năng suất cho doanh nghiệp cơ khí tại TP. 3- NGÀY GIAO NHIỆM VỤ: 25/11/2013 4- NGÀY HOÀN THÀNH NHIỆM VỤ: 19/05/2014 5- HỌ VÀ TÊN CÁN BỘ HƢỚNG DẪN: TS. Nguyễn Thúy Quỳnh Loan Nội dung và đề cƣơng Luận Văn Thạc Sĩ đã đƣợc Hội Đồng Chuyên Ngành thông qua.
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN KHOA QUẢN LÝ CÔNG NGHIỆP (Họ tên và chữ ký) (Họ tên và chữ ký) i LỜI CẢM ƠN Trước tiên, tôi xin chân thành cảm ơn cô TS. Nguyễn Thúy Quỳnh Loan đã tận tình hướng dẫn, truyền đạt kiến thức, kinh nghiệm cho tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn tốt nghiệp này. Xin gửi lời cảm ơn đến quý thầy cô Khoa Quản lý công nghiệp Trường Đại học Bách Khoa TP.HCM, những người đã truyền đạt kiến thức quý báu cho tôi trong thời gian học cao học vừa qua. Sau cùng, xin được dành lời tri ân sâu sắc cho bố mẹ, những người đã nuôi dạy tôi khôn lớn và hết lòng quan tâm, động viên để tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp này.HCM, tháng 5 năm 2014 Nguyễn Trung Quân ii TÓM TẮT Cơ khí là một ngành công nghiệp quan trọng với kim ngạch xuất khẩu đang đứng hàng thứ ba ở nƣớc ta, thu hút nhiều lao động.
Tuy nhiên, ngành cơ khí đang đứng trƣớc một thách thức lớn: phải tăng năng suất để nâng cao khả năng cạnh tranh cho các doanh nghiệp. Đề tài: "Nghiên cứu các yếu tố ảnh hƣởng đến năng suất: Một nghiên cứu đa tình huống tại các doanh nghiệp cơ khí" đƣợc thực hiện với mong muốn tìm ra những giải pháp thích hợp đáp ứng yêu cầu trên. Luận văn tìm hiểu, nghiên cứu các yếu tố về quản lý ảnh hƣởng đến năng suất. Nghiên cứu này có 4 mục tiêu cơ bản là: (1) Xác định các yếu tố ảnh hƣởng đến năng suất trong các doanh nghiệp cơ khí, (2) Xếp hạng mức độ quan trọng của các yếu tố ảnh hƣởng đến năng suất tại từng doanh nghiệp khảo sát và so sánh giữa các doanh nghiệp với nhau, (3) So sánh bảng xếp hạng các yếu tố ảnh hƣởng đến năng suất giữa kết quả nghiên cứu này với một số nghiên cứu khác trên thế giới trong một số lĩnh vực, (4) Đề xuất các hàm ý quản lý nhằm nâng cao năng suất cho doanh nghiệp cơ khí tại TP.
Từ đó đề nghị những giải pháp tăng năng suất phù hợp với điều kiện thực tế của các doanh nghiệp trong ngành. Nghiên cứu đƣợc tiến hành qua hai giai đoạn là nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lƣợng. Nghiên cứu định tính xác định đƣợc 33 yếu tố thuộc 7 nhóm yếu tố tác động đến năng suất của doanh nghiệp cơ khí gồm: (1) Các vấn đề về giám sát, (2) Các vấn đề về chất lƣợng,(3) Các vấn đề về nhân lực, (4) Các vấn đề về an toàn, (5) Các vấn đề về thời gian, (6) Các vấn đề về động lực thúc đẩy, (7) Các vấn đề về nguyên vật liệu/công cụ. Nghiên cứu định lƣợng đƣợc thực hiện thông qua bảng câu hỏi khảo sát.
Nghiên cứu sử dụng phần mềm Microsoft Excel với số lƣợng mẫu là 339. Kết quả nghiên cứu định lƣợng cho thấy thứ hạng quan trọng của 33 yếu tố ảnh hƣởng đến năng suất, chỉ ra mƣời yếu tố quan trọng hàng đầu ảnh hƣởng đến năng suất: (1) Thiếu nguyên liệu, (2) Máy móc thƣờng xuyên ngừng/hỏng hóc, (3) Sự thay đổi bản vẽ và mô tả kỹ thuật trong quá trình thực hiện, (4) Thiếu kinh iii nghiệm làm việc, (5) Lãng phí vật tƣ, (6) Chậm trễ trong việc trả lƣơng, (7) Không sử dụng ngƣời phụ trách về an toàn tại công trƣờng, (8) Thiếu hụt công cụ và thiết bị, (9) Làm lại, (10) Thiếu các khóa đào tạo. Kết quả của nghiên cứu giúp các nhà quản trị hiểu rõ hơn về mức độ quan trọng của các yếu tố ảnh hƣởng đến năng suất của các doanh nghiệp cơ khí ở Việt Nam. Từ đó, có thể định hƣớng chiến lƣợc phát triển của doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, nghiên cứu đóng góp thêm một tài liệu khoa học trong lãnh vực sản xuất cơ khí, thông qua việc xây dựng một khung nghiên cứu mức độ quan trọng các yếu tố ảnh hƣởng đến năng suất giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn về thị trƣờng cơ khí Việt Nam. iv ABSTRACT Mechanical Engineering is an important industry in which the export turn - over takes the third level in our country, and it attracts much labor. However, the branch is facing big challenge: it is to increase the productivity in order to enhance competition of enterprises. The topic "A Study of the factors that affect the productivity: A multi- case study in the engineering business" was carried out with the desire of finding reasonable countermeasures to meet the requirement.
Thesis research, research management factors affecting productivity. This study has four basic objectives : (1) Identify the factors that affect productivity in the engineering business, (2) Importance ranking of factors affecting productivity in each business survey and comparison of business together, (3) Comparison ranking of factors affecting productivity between the results of this study with other studies around the world in a number of area, (4) Implies propose to enhance management performance for enterprises in HCMC mechanics. Then propose solutions to increase productivity in accordance with the actual conditions of the enterprises in the industry. The study was conducted in two stages as qualitative research and quantitative research.
Qualitative research identified 33 factors of 7 groups of factors affecting the productivity of enterprise engineering include: (1) The issue of monitoring , (2) quality issues, (3) the human problems, (4) safety problems, (5) the time problems, (6) the problem of motivation, (7) the raw materials / tool problems. Quantitative research was conducted through a questionnaire survey. Research using Microsoft Excel software with sample quantities is 339. The study results showed quantitative ranking of 33 important factors affecting yield , indicating the ten most important factors affecting productivity : (1) lack of raw materials, (2) often Machinery frequent stop / failure, (3) the change in the drawings and described in the technical implementation process, (4) lack of work experience, (5) Waste of materials, (6) delay in payment wages, (7) Do not v use the charge of safety at the site, (8) Lack of tools and equipment, (9) Redo (10) Lack of training.
The results of the study help managers understand more the level of importance of the factors affecting the performance of the mechanical business in Vietnam. From there, it is possible to develop the strategic direction of the business. Besides, an additional contribution to research scientific literature in the field of production engineering, through the development of a research framework level important factors affecting productivity help researchers understand more about Vietnam mechanics market. vi MỤC LỤC CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU .1 LÝ DO HÌNH THÀNH ĐỀ TÀI .2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU .3 Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI .4 PHẠM VI NGHIÊN CỨU .5 KẾT CẤU CỦA ĐỀ TÀI .3 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ KHUNG NGHIÊN CỨU .1 Khái niệm về năng suất .2 Sự khác nhau giữa năng suất và sản xuất .2 LÝ THUYẾT LIÊN QUAN .1 Các loại năng suất .3 Chu kỳ năng suất .4 Năng suất dự án cơ khí .5 Năng suất theo cách tiếp cận mới - Hƣớng nhìn cho các doanh nghiệp Việt Nam.6 Tầm quan trọng của năng suất và nâng cao năng suất .7 Những yếu tố ảnh hƣởng tới năng suất .8 Đo lƣờng năng suất.3 CÁC NGHIÊN CỨU THỰC HIỆN TRƢỚC ĐÂY .1 Nghiên cứu trong nƣớc .2 Nghiên cứu ngoài nƣớc .3 Nhận xét chung và tổng kết các yếu tố ảnh hƣởng đến năng suất trong các nghiên cứu trƣớc .4 KHUNG NGHIÊN CỨU .5 TÓM TẮT CHƢƠNG 2 .29 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU.2 THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU .3 NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH .1 Thiết kế thang đo .2 Điều chỉnh thang đo.3 Kết quả hiệu chỉnh thang đo .4 Tóm tắt kết quả nghiên cứu định tính .4 NGHIÊN CỨU ĐỊNH LƢỢNG .1 Thiết kế mẫu .2 Thiết kế bảng câu hỏi và thu thập dữ liệu .3 Mẫu nghiên cứu .4 Phân tích dữ liệu và kỹ thuật xử lý dữ liệu.5 TÓM TẮT CHƢƠNG 3 .44 CHƢƠNG 4: TRÌNH BÀY KẾT QUẢ .1 ĐẶC ĐIỂM MẪU KHẢO SÁT .2 MỨC ĐỘ QUAN TRỌNG CỦA CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN NĂNG SUẤT .3 PHÂN TÍCH MƢỜI YẾU TỐ QUAN TRỌNG HÀNG ĐẦU ẢNH HƢỞNG ĐẾN NĂNG SUẤT .1 Các vấn đề về nguyên vật liệu/công cụ .2 Các vấn đề về giám sát .3 Các vấn đề về nhân lực .4 Các vấn đề về an toàn .5 Các vấn đề về chất lƣợng .6 Các vấn đề về động lực thúc đẩy .4 NĂM YẾU TỐ ĐƢỢC XẾP HẠNG ÍT QUAN TRỌNG NHẤT .5 XẾP HẠNG NHÓM CÁC YẾU TỐ .6 SO SÁNH VỚI CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY.1 So sánh với nghiên cứu của Mostafa và cộng sự (2003) .2 So sánh với nghiên cứu của Vilasini và cộng sự (2012) .7 TÓM TẮT CHƢƠNG 4 .